Bản án 51/2020/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về thủ tục tố tụng: Bà Thân Thị Như H khởi kiện vụ án Dân sự về việc “Tranh chấp nghĩa vụ trả tiền biêu” đối với bị đơn bà Trần Thị Hồng L; Địa chỉ: K19/29 Đ, phường Thạc Gían, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Ngày 21.02.2017, Tòa án nhân dân quận Thanh Khê đã thụ lý (giải quyết lại vụ án) là đúng theo trình tự tố tụng và thẩm quyền giải quyết vụ án được quy định tại Điều 191, Điều 195 và khoản 1 Điều 26, Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Tại phiên tòa, mặc dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt không có lý do. Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt. [2] Về nội dung tranh chấp: Bà Thân Thị Như H cho rằng năm 2013 và 2014 (Âm lịch) có chơi 03 chân biêu, do bà L cầm cái. Tháng 5-2015 (Âm lịch) bà hốt 02 chân biêu với tổng số tiền là 245.000.000đ, nhưng sau khi tính toán trừ đi các khoản gồm: tiền lời khi hốt biêu và đóng tiền biêu chết của 02 chân biêu cho đến khi kết thúc, thì số tiền biêu còn lại bà L phải có nghĩa vụ trả cho bà H là 149.500.000đ, nhưng bà L chỉ trả trước cho bà H số tiền 50.000.000đ, còn nợ 99.956.000đ. Đối với chân biêu thứ 3 đến tháng 2-2016 là kết thúc, nhưng tháng 8 năm 2015 bà L thông báo dừng biêu và xác nhận còn nợ chân biêu này với số tiền là 90.000.000đ, nhưng trừ đi 10.000.000đ tiền biêu tháng 6,7-2015 chưa đóng, số tiền còn lại là 80.000.000đ. Tổng số tiền 03 chân biêu bà L còn nợ 179.956.000đ, nhưng bà L không thực hiện nghĩa vụ trả tiền biêu, nên yêu cầu Tòa án buộc bà L phải trả lại số tiền nợ biêu trên. Bà Trần Thị Hồng L không thống nhất với yêu cầu của bà H, bà chỉ thừa nhận còn nợ chân biêu thứ 3 với số tiền là 55.000.000đ. [3] Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát thể hiện: Ngày 20-10-2013 và ngày 15-3-2014 (Âm lịch) bà Thân Thị Như H có chơi 03 chân biêu do bà Trần Thị Hồng L cầm cái (chủ biêu), chân biêu thứ nhất: Ấp cái (ngày mở biêu) ngày 20-10-2013, gồm 24 người chơi, mỗi tháng đóng là 5.000.000đ, đến 20-8-2015 (Âm lịch) là kết thúc (tuốt ống) với số tiền là 120.000.000đ; Chân biêu thứ 2 (bà L chơi 02 chân): Ấp cái ngày 15-3-2014, gồm 25 người chơi, mỗi tháng 5.000.000đ, đến tháng 2-2016 (Âm lịch) là kết thúc với số tiền là 250.000.000đ. Tháng 5-2015 (Âm lịch) bà H hốt 02 chân biêu (chân thứ nhất và 01 chân của chân biêu thứ hai), chân thứ nhất bà H hốt được 120.000.000đ, (nhưng sau khi trừ đi các khoản gồm: Tiền biêu tháng 5 chưa nộp là 5.000.000đ, 03 chân biêu chết tháng 6,7 và 8 là 15.000.000đ và tiền lãi của 03 chân biêu chết khi hốt biêu là 4.500.000đ. Tổng số tiền là 24.500.000đ). Số tiền biêu còn lại sau đi trừ các khoản trên bà L phải có nghĩa vụ trả cho bà H là 95.500.000đ (120.000.000đ-24.500.000đ). Chân biêu thứ 2, bà H hốt 01 chân với số tiền là 125.000.000đ, (nhưng sau khi trừ đi các khoản gồm: tiền biêu tháng 5 của 02 chân chưa nộp là 10.000.000đ, tiền lãi 08 chân chết tại thời điểm hốt là 20.544.000đ (mỗi phần chịu lãi là 2.568.000đ) và tiền 09 chân biêu chết từ tháng 6-2015 đến tháng 2-2016 là 45.000.000đ, nhưng trừ đi chân biêu sống của bà H 5.000.000đ, còn lại 40.000.000đ. Tổng số tiền là 70.544.000đ). Số tiền biêu còn lại sau đi trừ các khoản trên bà L phải có nghĩa vụ trả cho bà H là 54.456.000đ (125.000.000đ-70.544.000đ). Tổng số tiền 02 chân biêu 149.956.000đ (95.500.000đ + 54.456.000đ), nhưng bà L chỉ giao trước cho bà H 50.000.000đ, còn nợ lại 99.956.000đ; Riêng đối với chân biêu thứ 2 (của dây biêu ngày 15-3-2014), đến tháng 8-2015(Âm lịch) bà L thông báo dừng biêu sớm, bà H đóng được 18 phần với số tiền là 90.000.000đ, nhưng do bà L nợ tiền biêu chưa thanh toán nên bà đóng đến tháng 5, chưa đóng tiền biêu tháng 6, 7-2017 với số tiền là 10.000.000đ, chân biêu này bà L còn nợ số tiền là 80.000.000đ. Như vậy, tổng số tiền 03 chân biêu bà L còn nợ chưa trả cho bà H là 179.956.000đ (99.956.000đ+80.000.000đ). [4] Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa ngày 01-9-2016, bà Trần Thị Hồng L thừa nhận quan hệ chơi biêu và số tiền biêu của 03 chân biêu như bà H đã yêu cầu. Tuy nhiên, bà L cho rằng số tiền biêu của 02 chân biêu mà bà H hốt vào tháng 5-2015 với tổng số tiền là 199.956.000đ bà đã thanh toán hết cho bà H rồi, vì chỗ quen biết với lại hai chân biêu trên đã kết thúc từ lâu nên khi giao tiền không đưa bà H ký vào sổ nhận tiền biêu. Bà chỉ thừa nhận còn nợ bà H chân biêu thứ 2 (của dây biêu thứ 2 ngày 15-3-2014) với số tiền là 55.000.000đ. Do đó, HĐXX có căn cứ xác định quan hệ tranh chấp giữa bà H với bà L là “Tranh chấp nghĩa vụ trả tiền biêu” giữa hai cá nhân với nhau. Căn cứ vào 03 tờ giấy do bà H cung cấp, trong đó 02 tờ giấy mở biêu có chữ ký của bà L và 01 tờ giấy tính tiền biêu (đều do ông Đ chồng bà L viết) thể hiện là bà L chỉ trả trước cho bà H 50.000.000đ, còn nợ lại số tiền là 154.956.000đ. Mặc dù tờ giấy tính tiền biêu không có chữ ký của bà L nhưng nội dung trong tờ giấy tính tiền biêu phù hợp với 02 tờ giấy mở biêu và phù hợp với lời khai của bà L về quan hệ chơi biêu và nợ tiền biêu; Tờ giấy tính biêu này được tính toán và viết ra khi kết thúc và giao cho bà H giữ để làm căn cứ xác định số tiền biêu bà L còn nợ. Do đó, HĐXX có căn cứ xác định tờ giấy tính tiền biêu trên là chứng cứ để chứng minh bà L còn nợ tiền biêu bà H. Bà L cho rằng đã thanh toán số tiền 02 chân biêu trên và 35 triệu đồng của chân biêu thứ 3 cho bà H rồi nhưng không đưa ra được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ. Như vậy, HĐXX có đủ căn cứ để kết luận bà L còn nợ tiền biêu của bà H với tổng số tiền là 179.956.000đ, do bà L không thực hiện nghĩa vụ trả tiền biêu nên bà H yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà L phải có nghĩa vụ trả cho bà số tiền 179.956.000đ là có căn cứ, phù hợp với Điều 280 và 290 và Điều 479 của Bộ luật Dân sự năm 2005 nên Hội đồng xét xử chấp nhận. [5] Theo Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27-11-2006 của Chính phủ quy định về tranh chấp họ, biêu, phường…, vì có L quan đến các thành viên khác trong chân biêu nên khi giải quyết vụ án Tòa án đưa những người chơi biêu vào tham gia tố tụng trong vụ án. Căn cứ vào chứng cứ, tài liệu có tại hồ sơ vụ án thể hiện, yêu cầu khởi kiện trên của nguyên đơn bà Thân Thị Như H đối với bị đơn bà Trần Thị Bích L là “Tranh chấp nghĩa vụ trả tiền biêu” chứ không phải là tranh chấp giữa các thành viên cùng chơi biêu với nhau theo hướng dẫn của Nghị định chính phủ, do đó HĐXX xét thấy không cần thiết đưa tất cả những người tham gia 02 chân biêu trên vào tham gia tố tụng. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án yêu cầu đương sự cung cấp danh sách tên, địa chỉ của 45 người chơi 02 chân biêu trên để đưa họ vào tham gia tố tụng trong vụ án nhưng bà Trần Thị Hồng L đều vắng, thay đổi nơi cư trú của mình và không cung cấp cho Tòa án. Ngày 29-6-2020, Tòa án đến địa chỉ nơi vợ chồng bà L cư trú để tiến hành lấy lời khai bà L về những người tham gia 02 chân biêu trên để có căn cứ đưa họ vào tham gia tố tụng trong vụ án, nhưng bà L khóa cửa bỏ đi không hợp tác với Tòa án (BL số 193). Tại phiên tòa hôm nay, bà L xác định các chân biêu trên đã kết thúc từ lâu, giữa bà và những người chơi biêu đã hoàn thành nghĩa vụ với nhau, không còn L quan gì với nhau nữa và không có ai tranh chấp gì cả. Riêng đối với yêu cầu khởi kiện của bà H về số tiền biêu trên là nghĩa vụ trả nợ tiền biêu giữa bà với bà H không có L quan gì đối với những người chơi biêu khác, với lại thời gian đã trôi qua lâu rồi bà không còn nhớ tên và địa chỉ của người này, do đó đề nghị Tòa án không đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ L quan trong vụ án. Do đương sự không cung cấp địa chỉ của những người chơi biêu với nhau nên Tòa án không thể đưa hết những người này vào tham gia tố tụng trong vụ án, mà chỉ đưa được một số người chơi biêu do bà L cung cấp tại giai đoạn xét xử phúc thẩm năm 2016 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng vào tham gia tố tụng trong vụ án. [6] Về án phí: Do chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, nên bị đơn bà Trần Thị Hồng L phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 8.997.000đ (179.956.000 x 5%) theo quy định tại Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 (V/v quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án). Hoàn trả cho bà Thân Thị Như H 13.000.000đ (mười ba triệu đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 002102, ngày 22-3-2016 của Chi cục Thi hành án dân sự quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. Vì các lẽ trên,