Bản án 508/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 06 tháng 3 năm 2025 của các nguyên đơn ông Ngô Công C, ông Trương Hoàng L và trong quá trình giải quyết vụ án, người đại diện hợp pháp của các nguyên đơn trình bày:

Vào năm 2003, bà Trương Thị Kim C có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn M, sinh năm 1947, địa chỉ phường BT, thành phố Cần Thơ (nay là phường BT, thành phố Cần Thơ) diện tích 104,56m2. Khi chuẩn bị ký hợp đồng chuyển nhượng thì chứng minh nhân dân của bà Trương Thị Kim C bị mất nên bà có nhờ bà Nguyễn Thị C (bạn thân lúc bấy giờ) đứng tên giúp trên hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký với ông M. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông M được ký xong thì thực hiện thủ tục đăng ký sang tên quyền sử dụng đất nêu trên và được Ủy ban nhân dân quận BT cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 465489 ngày 26/3/2004 đứng tên bà Nguyễn Thị C, thuộc thửa số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, tọa lạc tại đường TT, phường AT, quận BT, thành phố Cần Thơ và việc bà Nguyễn Thị C đứng tên giùm trên giấy đất cho bà Trương Thị Kim C được chính bà Nguyễn Thị C thừa nhận tại Bản tự khai ngày 28/02/2007, cũng như trong quá trình xét xử tại Tòa án nhân dân quận BT theo Bản án số 79/2008/DSST ngày 28/5/2008 và Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ theo Bản án số 274/2008/DSPT ngày 30/10/2008.

Sau khi được Ủy ban nhân dân quận BT cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà Trương Thị Kim C là người trực tiếp quản lý tài sản và đã xây dựng nhà ở trên phần đất này sử dụng ổn định cho đến nay.

Trong thời gian nhờ bà Nguyễn Thị C đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì giữa hai bên phát sinh tranh chấp liên quan tới một phần đất khác và đã được Tòa án nhân dân quận BT và Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ giải quyết xong (Bản án số 79/2008/DSST ngày 28/5/2008 của Tòa án nhân dân quận BT và Bản án số 274/2008/DSPT ngày 30/10/2008 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ) và cũng từ đó, bà Nguyễn Thị C không đồng ý chuyển trả lại tài sản cho bà Trương Thị Kim C đứng tên dẫn đến việc bà Trương Thị Kim C chỉ quản lý, sử dụng tài sản nhưng không thể hợp thức hóa đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn sang đất ở, cũng như hoàn công căn nhà đã xây dựng trên đất. Việc bà Nguyễn Thị C chỉ là người đứng tên giùm trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Trương Thị Kim C tại thửa số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2 nhưng cố tình không trả lại tài sản, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của bà Trương Thị Kim C nên bà Trương Thị Kim C đã nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án án giải quyết. Trong thời gian vụ án chưa được Tòa án thụ lý, bà Kim C chết nên ông Ngô Công C, ông Trương Hoàng L là người thừa kế của bà tiếp tục khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:

Buộc bà Nguyễn Thị C phải thực hiện thủ tục chuyển trả lại cho ông C và ông L quyền sử dụng đất tại thửa số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, đất tọa lạc tại đường TT, phường AT, quận BT, thành phố Cần Thơ (nay thuộc phường BT, thành phố Cần Thơ), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân quận BT cấp số Đ 465489 ngày 26/3/2004 đứng tên bà Nguyễn Thị C.

Tuyên cho ông L và ông C được quyền thực hiện thủ tục đăng ký sang tên quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2 nêu trên tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Kiến nghị Ủy ban nhân dân quận BT, thành phố Cần Thơ thu hồi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 465489 ngày 26/3/2004 đứng tên bà Nguyễn Thị C, thuộc thửa số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, đất tọa lạc tại đường TT, phường AT, quận BT, thành phố Cần Thơ (nay là phường BT, thành phố Cần Thơ).

Theo đơn phản tố ngày 14 tháng 7 năm 2025 của bị đơn bà Nguyễn Thị C và trong quá trình giải quyết vụ án, người đại diện hợp pháp của bị đơn trình bày:

Giữa bà Nguyễn Thị C và bà Trương Thị Kim C là chị em đồng hương, xem nhau như ruột thịt. Trước đây, bà Nguyễn Thị C và bà Trương Thị Kim C có đổi đất cất nhà. Bà Nguyễn Thị C cất nhà trên phần đất của bà Trương Thị Kim C đứng tên, diện tích 80m2, tờ bản đồ số 81, thửa đất số 117, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 04412 cấp ngày 21/10/2003. Bà Trương Thị Kim C cất nhà trên phần đất của bà Nguyễn Thị C đứng tên, diện tích 104,56m2, tờ bản đồ số 81, thửa đất số 141, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 26/3/2004. Sau này hai bên sẽ làm thủ tục chuyển nhượng sang tên phần đất đã cất nhà cho nhau. Tuy nhiên vào năm 2007, bà Trương Thị Kim C khởi kiện đòi lại phần đất mà bà Nguyễn Thị C đã cất nhà trên thửa đất số 117 nêu trên nên bà Nguyễn Thị C bị buộc dời khỏi nhà trả đất.

Nay bà Nguyễn Thị C không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn và có yêu cầu phản tố, yêu cầu Tòa án giải quyết:

Buộc ông Ngô Công C và ông Trương Hoàng L trả lại cho bà phần đất tại thửa số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, đất toạ lạc tại đường TT, phường Bình Thuỷ, thành phố Cần Thơ, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ465489 ngày 26/3/2004 đứng tên bà.

Buộc ông C và ông L giao trả cho bà bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ465489 ngày 26/3/2004 đứng tên bà. Trường hợp ông C, ông L không trả cho bà giấy đất thì kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi lại giấy đất và tuyên cho bà được thực hiện thủ tục xin cấp lại giấy đất mới.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bà Nguyễn Thị C thay đổi yêu cầu phản tố, yêu cầu các nguyên đơn hoàn giá trị quyền sử dụng đất theo giá trị tại chứng thư là 1.422.434.240 đồng.

Tại Bản án số 187/2025/DS-ST ngày 29/9/2025, Tòa án nhân dân khu vực 2 - Cần Thơ đã quyết định:

Căn cứ khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 157, khoản 2 Điều 244, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 166 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 48 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

[1]. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với bị đơn về việc tranh chấp quyền sử dụng đất.

Ông Ngô Công C và ông Trương Hoàng L (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà Trương Thị Kim C) được quyền thực hiện các thủ tục đăng ký sang tên quyền sử dụng đất tại thửa đất số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, tọa lạc tại đường TT, phường AT, quận BT, thành phố Cần Thơ (nay là phường BT, thành phố Cần Thơ), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân quận BT (cũ) cấp số Đ 465489, vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00128/QSDĐ, ngày 26/3/2004, đứng tên bà Nguyễn Thị C tại cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Kiến nghị Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực II - Cần Thơ thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà Nguyễn Thị C nêu trên để cấp lại cho ông C và ông L.

[2]. Bác yêu cầu phản tố của bị đơn về việc yêu cầu nguyên đơn hoàn giá trị đất đối với thửa đất số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, số tiền 1.422.434.240 đồng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, thẩm định giá, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm:

Ngày 10/10/2025, bà Nguyễn Thị C có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét, giải quyết sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu phản tố của bà, buộc các nguyên đơn trả lại cho bà giá trị phần đất tranh chấp với số tiền 1.422.434.240 đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Các nguyên đơn không rút đơn khởi kiện, bị đơn không rút đơn phản tố và cũng không rút kháng cáo. Các đương sự cũng không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nguyên đơn cho rằng, theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì các đương sự phải có nghĩa vụ chứng minh. Các nguyên đơn đã chứng minh được thửa đất số 141 đang tranh chấp là bà Trương Thị Kim C (mẹ các nguyên đơn) đã chuyển nhượng của ông Nguyễn Văn M thông qua nội dung biên nhận tiền cọc ngày 17/9/2003, giấy bàn giao sổ đỏ giữa ông M với bà Kim C vào ngày 17/4/2004, lời khai ngày 25/9/2025 của bà Đặng Thị B (vợ ông M), lời khai của bà Nguyễn Thị H tại biên bản hòa giải ngày 28/02/2007 và bản tự khai đề ngày 23/9/2025, lời trình bày của chính bà Nguyễn Thị C tại biên bản hòa giải ngày 28/02/2007, còn bà Nguyễn Thị C không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh thửa đất này là bà chuyển nhượng của ông M. Do đó, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn là đúng. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng, những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm. Đối với nội dung kháng cáo của bà Nguyễn Thị C là không có căn cứ nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận và áp dụng khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm. Đồng thời đề nghị cấp phúc thẩm xác định lại tư cách tham gia tố tụng của phía nguyên đơn cho đúng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308, khoản 6 Điều 313 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị C.

1. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 187/2025/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Cần Thơ, cụ thể:

Tuyên xử:

1.1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Công C và ông Trương Hoàng L.

Ông Ngô Công C và ông Trương Hoàng L (người thừa kế của bà Trương Thị Kim C) được quyền thực hiện các thủ tục đăng ký sang tên quyền sử dụng đất tại thửa đất số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, tọa lạc tại đường TT, phường AT, quận BT, thành phố Cần Thơ (nay là phường BT, thành phố Cần Thơ), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân quận BT (cũ) cấp số Đ 465489, vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00128/QSDĐ, ngày 26 tháng 3 năm 2004, đứng tên bà Nguyễn Thị C tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân quận BT (cũ) cấp số Đ 465489, vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00128/QSDĐ, ngày 26 tháng 3 năm 2004 đứng tên bà Nguyễn Thị C nêu trên để cấp lại cho người thừa kế của bà Trương Thị Kim C là ông Ngô Công C và ông Trương Hoàng L.

1.2. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị C, về việc yêu cầu các nguyên đơn trả giá trị quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 141, tờ bản đồ số 81, diện tích 104,56m2, số tiền là 1.422.434.240 đồng (Một tỷ bốn trăm hai mươi hai triệu bốn trăm ba mươi bốn nghìn hai trăm bốn mươi đồng).

1.3. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và thẩm định giá:

Bà Nguyễn Thị C phải chịu tổng cộng là 21.360.000 đồng (Hai mươi mốt triệu ba trăm sáu mươi nghìn đồng) và đã nộp xong.

1.4. Án phí dân sự sơ thẩm:

- Bà Nguyễn Thị C được miễn.

- Ông Ngô Công C và ông Trương Hoàng L không phải chịu và được hoàn trả lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Toà án số 0000173 ngày 23 tháng 4 năm 2025 của Chi cục Thi hành án dân sự quận BT, thành phố Cần Thơ (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2 - Cần Thơ).

2. Án phí dân sự phúc thẩm:

Bà Nguyễn Thị C được miễn.

3. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.