Bản án 504/2025/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 08/4/2021, ngày 16/11/2022 và trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:

Vợ chồng cụ Lê Văn H, Cụ Trần Thị L có 10 người con gồm: Ông Lê Văn L1, bà Lê Thị K, ông Lê Văn L2, ông Lê Văn Nghiệp (chết ngày 12/8/2019, có hai người con là Lê Nguyễn Minh T (nguyên đơn) và Lê Nguyễn Hoàng Y), bà Lê Thị Kim X, ông Lê Văn T11, bà Lê Thị Kim C, ông Lê Hoàng K1, bà Lê Thị Hồng P1 và bà Lê Thị Thủy (đã chết, không có chồng con).

Vợ chồng cụ H, cụ L có tạo lập được khối tài sản chung là quyền sử dụng các thửa đất số 1514 (đất thổ), 1515, 1517, 1577, cùng tờ bản đồ số 6, tổng diện tích 21.556 m2, tại ấp 2, xã T, huyện B, tỉnh Long An. cụ Lê Văn H đã được Ủy ban nhân dân (UBND) huyện Bến Lức cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 25/6/2004. Đến năm 2010, cụ Lê Văn H được cơ quan có thẩm quyền cấp đổi thành các thửa đất mới như sau:

+ Thửa đất số 394; tờ bản đồ số 19, diện tích: 3903,7 m2; loại đất: ONT, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BD 368593, số vào sổ cấp GCN: CH 03346 do UBND huyện Bến Lức tỉnh Long An cấp ngày 20/12/2010 do ông Lê Văn H đứng tên;

+ Thửa đất số 459; tờ bản đồ số 19, diện tích: 14.807,3 m2, loại đất: LUC, tọa lạc tại: Ấp 2, xã T, huyện B, tỉnh Long An, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BD 368594, số vào sổ cấp GCN: CH 03348 do UBND huyện Bến Lức tỉnh Long An cấp ngày 20/12/2010 do ông Lê Văn H đứng tên;

+ Thửa đất số 393; tờ bản đồ số 19, diện tích: 2069,8 m2; loại đất: LUC, tọa lạc tại: Ấp 2, xã Thạnh Đức, huyện Bến Lúc, tỉnh Long An, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BD 368599, số vào sổ cấp GCN: CH 03347 do UBND huyện Bến Lức tỉnh Long An cấp ngày 20/12/2010 do ông Lê Văn H đứng tên.

cụ Lê Văn H chết năm 2020. Hiện nay các thửa đất nêu trên do Cụ Trần Thị L quản lý sử dụng.

Nguyên đơn không chấp nhận bản “Di chúc” do cụ Lê Văn H, Cụ Trần Thị L lập ngày 24/10/2019 mà bị đơn và những người liên quan cung cấp, vì di chúc này không được công chứng, chứng thực, nhưng lại có những người được hưởng di sản trong bản di chúc ký tên đồng ý là không khách quan, có thể di chúc này được lập sau khi cụ H chết, nên không phản ánh ý chí của cụ H.

Do đó, nguyên đơn khởi kiện, yêu cầu hủy bản “Di chúc” của cụ Lê Văn H, Cụ Trần Thị L lập ngày 24/10/2019, đồng thời yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật đối với phần di sản của cụ Lê Văn H chết để lại. Phần nguyên đơn được hưởng (thừa kế thế vị của ông Nghiệp) xin được nhận hiện vật để sau này làm nơi xây cất mồ mả cho ông bà, vị trí đất do Tòa án quyết định. Trường hợp không được nhận đất thì nguyên đơn xin nhận bằng giá trị theo kết quả định giá của Công ty cổ phần thẩm định giá Việt Tín đối với giá trị quyền sử dụng các thửa đất tại Chứng thư thẩm định giá số 040/2024/1098.CNLA ngày 06/8/2024.

Bị đơn Cụ Trần Thị L và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn (là các con của cụ L, cụ H) thông qua người đại diện theo ủy quyền là ông Nguyễn Anh Trí trình bày:

Vợ chồng cụ Lê Văn H, Cụ Trần Thị L có 09 người con chung, gồm: bà Lê Thị K, ông Lê Văn L2, ông Lê Văn Nghiệp, bà Lê Thị Kim X, ông Lê Văn T1, bà Lê Thị Kim C, ông Lê Hoàng K1, bà Lê Thị Hồng P1 và bà Lê Thị Thủy (chết năm 2005 không có chồng con).

Ông Lê Văn L1 là con riêng của cụ H.

Ông Nghiệp chết ngày 12/8/2019, trước có vợ là bà Nguyễn Thị Ngọc (nhưng đã ly hôn năm 2003) và có hai con là Lê Nguyễn Minh T và Lê Nguyễn Hoàng Y.

Bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn thống nhất với nguyên đơn về khối tài sản chung của vợ chồng cụ H, cụ L đã tạo lập được, thống nhất với nguyên đơn về thời điểm ông Nghiệp chết, thời điểm cụ H chết.

Ngày 24/10/2019, vợ chồng cụ Lê Văn H, Cụ Trần Thị L có lập di chúc, nội dung di chúc là sau khi các cụ qua đời, để lại quyền sử dụng các thửa đất 394, 393, 459 và tài sản khác gắn liền với đất cho bà Lê Thị K, ông Lê Văn L2, bà Lê Thị Kim X, ông Lê Văn T1, bà Lê Thị Kim C, ông Lê Hoàng K1, bà Lê Thị Hồng P1 được đồng thừa hưởng, được quyền đăng ký, đứng tên, sử dụng, quản lý và định đoạt các tài di sản nêu trên. Bản Di chúc này được lập tại nhà riêng của hai cụ; cụ H ký tên, lăn dấu tay; cụ L lăn dấu tay nhưng không ký tên do không biết chữ. Di chúc được các ông Trương Tấn Hữu và Trần Văn Cảnh ký tên xác nhận với tư cách những người làm chứng. Trước khi lập di chúc thì cụ H đã đi giám định pháp y và được kết luận là đủ năng lực để thực hiện bản di chúc. Việc cụ H, cụ L lập di chúc là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật. Do đó, bị đơn và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Văn L1 trình bày ý kiến: Ông là con riêng của cụ Lê Văn H. Trong Di chúc của cụ H không để lại di sản cho ông, ông cũng không có ý kiến gì. Trong vụ án này ông không có yêu cầu gì.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Lê Thị P trình bày: Bà là con nuôi của cụ Lê Văn H, không có giấy tờ về việc con nuôi, nhưng các anh chị em thừa nhận. Trong vụ án này, bà không có yêu cầu gì.

Bà Nguyễn Thị Ngọc là người đại diện theo ủy quyền của bà Lê Nguyễn Hoàng Y trình bày: bà Y là con đẻ của ông Lê Văn Nghiệp. Ông Nghiệp là con đẻ của cụ Lê Văn H nhưng đã chết trước cụ H, nên bà Y được hưởng thừa kế của cụ H do thế vị ông Nghiệp. bà Y thống nhất với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Nếu Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì bà Y đồng ý nhường cho ông T nhận phần của bà Y được thừa kế của cụ H.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 97/2024/DS-ST ngày 24 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An quyết định (tóm tắt):

Tuyên xử:

Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Nguyễn Minh T đối với bị đơn bà Trần Thị L về việc tranh chấp thừa kế, yêu cầu hủy bản di chúc của ông Lê Văn H và bà Trần Thị L được lập ngày 24/10/2019 và yêu cầu chia thừa kế theo quy định của pháp luật đối với phần di sản của ông Lê Văn H chết để lại.

(Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về chi phí đo đạc, định giá, xem xét thẩm định tại chỗ, án phí và tuyên cho các đương sự quyền kháng cáo bản án sơ thẩm theo quy định của pháp luật).

Ngày 26/9/2024, ông Trần Tấn D là người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn Lê Nguyễn Minh T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Lê Nguyễn Minh T.

Tại phiên tòa phúc thẩm :

Nguyên đơn (thông qua người đại diện theo ủy quyền) không rút đơn khởi kiện và giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đồng thời không cung cấp thêm chứng cứ, tài liệu nào mới.

Bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn (thông qua người đại diện theo ủy quyền) đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà D, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát cấp phúc thẩm phát biểu quan điểm: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Từ những phân tích trên, xét tờ Di chúc của cụ Lê Văn H, Cụ Trần Thị L lập ngày 24/10/2019 là hợp pháp và không bị vô hiệu, nên kháng cáo của nguyên đơn không được Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Không chấp nhận kháng cáo của ông Lê Nguyễn Minh T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Nguyễn Minh T đối với bị đơn Cụ Trần Thị L về việc tranh chấp thừa kế, yêu cầu hủy “Di chúc” của cụ Lê Văn H, Cụ Trần Thị L lập ngày 24/10/2019 và yêu cầu chia thừa kế theo quy định của pháp luật đối với phần di sản của cụ Lê Văn H chết để lại.

2. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm về chi phí đo đạc, định giá, xem xét thẩm định tại chỗ, về án phí dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật.

3. Về án phí phúc thẩm: Ông Lê Nguyễn Minh T phải chịu án phí dân sự phúc thẩm là 300.000 đồng, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000 đồng theo biên lai thu số 0000098 ngày 26/9/2024 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Long An. Ông Lê Nguyễn Minh T đã nộp xong án phí dân sự phúc thẩm.

4. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.