Bản án 50/2026/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng hơn 15 giờ ngày 04/10/2025, Hò Văn K đang ở nhà tại bản Lở Thàng 2, xã S, tỉnh Lai Châu thì có một người đàn ông tên H, không rõ nhân thân lai lịch sử dụng tài khoản Z có tên “H” nhắn tin và gọi điện qua ứng dụng Z đến tài khoản Zalo có tên “Hani Ken” của Hò Văn K thuê K đi vận chuyển chi Gấu ở tổ dân phố H, phường Đ, tỉnh Lai Châu, K đồng ý. Khoảng 18 giờ 30 phút cùng ngày, K một mình điều khiển xe mô tô nhãn hiệu Honda Balde mang BKS: 25B1-567.93 của K đi từ nhà tại bản Lở Thàng 2, xã S đến tổ dân phố H, phường Đ. Khi K đi đến bụi cây gần bãi đá H, thuộc tổ dân phố H Mán theo chỉ dẫn của H thì thấy một bao tải màu cam, bên trong bao tải có hộp bìa cát tông màu nâu có chữ “Phuhoaglass”, bên trong hộp bìa cát tông là một bình thuỷ tinh hình trụ tròn có nắp màu vàng được đậy kín, giữa nắp và thân bình có túi nilon màu xanh, bên trong bình thủy tinh là chi Gấu có lông màu đen được ngâm trong chất lỏng màu vàng. K đã dùng điện thoại nhãn hiệu VIVO của K chụp lại hình ảnh bình thuỷ tinh có chứa chi Gấu rồi gửi ảnh qua ứng dụng Zalo cho H. H xác nhận đúng chi Gấu của H và bảo K chở chi G1 về khu vực ngã tư giao nhau giữa đường B và đường A, thuộc tổ A, phường Đ giao cho một người tên L không rõ nhân thân lai lịch và L sẽ trả công cho K 1.000.000 đồng. Sau đó K đã đặt bao tải có chứa chi Gấu nói trên lên giá để hàng phía trước của xe mô tô BKS: 25B1-567.93 rồi điều khiển xe đi về hướng tổ A, phường Đ để giao cho L. Hồi 19 giờ 30 phút cùng ngày, khi Hò Văn K điều khiển xe BKS: 25B1-567.93 đến khu vực ngã tư giao nhau giữa đường B và đường A, thuộc tổ A, phường Đ, tỉnh Lai Châu thì bị tổ công tác Công an phường Đ phối hợp với Phòng PC03 Công an tỉnh L kiểm tra, phát hiện Ken đang vận chuyển thuê 01 chi Gấu cho người khác để kiếm lời. Tổ công tác đã lập biên bản bắt người phạm tội quả tang đối với K và thu giữ toàn bộ vật chứng có liên quan.

Tại bản kết luận giám định hình thái động vật ngày 197/SH ngày 10/10/2025 của V, kết luận:

“Xác định tên loài cho mẫu vật

1) 01 chi động vật có lông màu đen là chi của loài Gấu ngựa, có tên khoa học U thibetanus, thuộc lớp thú (Mammalia).

2) Chi của loài Gấu ngựa là sản phẩm của động vật.

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật

Gấu ngựa là loài nguy cấp quý hiếm được ưu tiên bảo vệ và loài thuộc Nhóm IB, loài thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm trong Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm; Ban hành kèm theo Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT, ngày 24 tháng 6 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ N1 và Môi trường quy định về quản lý các loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật thực vật hoang dã nguy cấp”.

Đồ vật, tài liệu, vật chứng đã thu giữ, tạm giữ, xử lý vật chứng: 01 chi Gấu ngựa Ursus thibetanus; 01 bao tải màu cam; 01 hộp bìa cát tông màu nâu có chữ “Phuhoaglass”; 01 bình thủy tinh có nắp màu vàng, bên trong có chứa chất lỏng màu vàng; 01 túi nilon màu xanh; 01 điện thoại nhãn hiệu VIVO, bên trong lắp 01 thẻ sim số 0968149221 của nhà mạng Vinaphone; 01 xe máy nhãn hiệu Honda Blade, màu đen - trắng, mang BKS: 25B1-567.93; 01 đăng ký của xe mô tô BKS: 25B1-567.93 mang tên Hò Văn K.

Đối với 01 chi Gấu ngựa đây là vật mau hỏng, khó bảo quản nên ngày 12/10/2025 Cơ quan CSĐT Công an tỉnh L đã ra Quyết định xử lý vật chứng bằng hình thức tiêu huỷ. Các vật chứng còn lại chưa xử lý, chuyển Phòng thi hành án dân sự khu vực 1 - Lai Châu chờ xử lý.

Cáo trạng số 49/CT-VKSKV1 ngày 26/01/2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lai Châu đã truy tố Hò Văn K về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự.

* Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lai Châu giữ nguyên quan điểm truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo Hò Văn K phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

- Về hình phạt chính: Áp dụng điểm b khoản 1 Điều 244, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 38 Bộ luật hình sự, đề nghị:

Xử phạt bị cáo Hò Văn K mức án từ 01 năm 02 tháng đến 01 năm 04 tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 04/10/2025.

- Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo theo quy định tại khoản 4 Điều 244 Bộ luật hình sự.

- Về vật chứng vụ án: Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a, c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự đề nghị:

Tịch thu, bán hóa giá sung ngân sách nhà nước 01 xe máy nhãn hiệu Honda Blade, màu đen - trắng, mang BKS: 25B1-567.93, kèm 01 đăng ký của xe mô tô BKS: 25B1-567.93 mang tên Hò Văn K và 01 điện thoại nhãn hiệu VIVO.

Tịch thu tiêu hủy 01 bao tải màu cam; 01 hộp bìa cát tông màu nâu có chữ “Phuhoaglass”; 01 bình thủy tinh có nắp màu vàng, bên trong có chứa chất lỏng màu vàng; 01 túi nilon màu xanh; 01 thẻ sim số 0968149221 của nhà mạng Vinaphone tịch thu tiêu hủy.

Đối với 01 chi Gấu ngựa đây là vật mau hỏng, khó bảo quản nên ngày 12/10/2025 Cơ quan CSĐT Công an tỉnh L đã ra Quyết định xử lý vật chứng bằng hình thức tiêu huỷ, nên không đề nghị xem xét.

- Về án phí: Áp dụng Điều 135, khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự, điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

Tại phiên tòa bị cáo Hò Văn K đã khai nhận hành vi phạm tội như nội dung Cáo trạng truy tố đối với bị cáo và bị cáo không tranh luận với quan điểm của Viện kiểm sát.

Trong lời nói sau cùng, bị cáo đã nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật nên rất hối hận, ăn năn hối cải và mong Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt và miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã

được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Bị cáo Hò Văn K là người có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, nguy cấp, quý, hiếm. Do vậy, hành vi của bị cáo đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự.

Điều luật quy định:

“1. Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: [...]

b, Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật quy định tại điểm a khoản này; [...]

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. [...]”.

Do vậy, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lai Châu truy tố bị cáo theo tội danh và điều khoản như trên là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Xét tính chất của vụ án là nghiêm trọng, hành vi phạm tội của bị cáo gây ra là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước về bảo vệ môi trường, các quy định về bảo vệ động vật hoang dã, nguy cấp, quý, hiếm; gây ảnh hưởng xấu đến trật tự trị an trên địa bàn. Bị cáo nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vì hám lời nên vẫn cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Do đó cần có mức hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội mà bị cáo đã thực hiện để có tác dụng giáo dục bị cáo trở thành công dân tốt, đồng thời nhằm răn đe và phòng ngừa chung trong xã hội. Tuy nhiên, khi quyết định hình phạt Hội đồng xét xử cần xem xét toàn diện về nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ đối với bị cáo.

Về nhân thân: Bị cáo không có tiền án, tiền sự.

Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng.

Về tình tiết giảm nhẹ: Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình. bị cáo là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Do đó, bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

- Đối với 01 xe máy nhãn hiệu Honda Blade, màu đen - trắng, mang BKS: 25B1-567.93, kèm theo 01 đăng ký của xe mô tô BKS: 25B1-567.93 mang tên Hò Văn K và 01 điện thoại nhãn hiệu VIVO kèm theo 01 thẻ sim số 0968149221 của nhà mạng Vinaphone. Bị cáo K đã sử dụng làm phương tiện phạm tội. Do đó, cần tịch thu, bán hóa giá sung ngân sách nhà nước 01 xe máy và 01chiếc điện thoại nói trên, còn lại sim điện thoại tịch thu tiêu hủy theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự.

- Đối với 01 bao tải màu cam; 01 hộp bìa cát tông màu nâu có chữ “Phuhoaglass”; 01 bình thủy tinh có nắp màu vàng; 01 túi nilon màu xanh. Xét đây là vật chứng của vụ án và là vật không có giá trị sử dụng nên cần tịch thu tiêu hủy theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự; điểm a, c khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự.

- Đối với 01 chi Gấu ngựa đây là vật mau hỏng, khó bảo quản nên ngày 12/10/2025 Cơ quan CSĐT Công an tỉnh L đã ra Quyết định xử lý vật chứng bằng hình thức tiêu huỷ, nên không xem xét.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ điểm b khoản 1, khoản 4 Điều 244, điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 38, điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a, c khoản 2 Điều 106, Điều 135, khoản 2 Điều 136, Điều 331, Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án:

[1] Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Hò Văn K phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

[2] Về hình phạt:

Xử phạt bị cáo Hò Văn K 01 (một) năm 02 (hai) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày 04/10/2025.

Tiếp tục áp dụng biện pháp tạm giam đối với bị cáo Hò Văn K để đảm bảo cho việc thi hành án.

[3] Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng hình phạt bổ sung là hình phạt tiền đối với bị cáo.

[4] Về xử lý vật chứng:

- Tịch thu, bán hóa giá sung ngân sách nhà nước 01 (một) xe mô tô nhãn hiệu Honda Blade, màu đen – trắng, mang BKS: 25B1-567.93, số khung: RLHJA3653GY048688, số máy: JA36E0557643, xe cũ đã qua sử dụng. Kèm theo giấy chứng nhận đăng ký xe mô tô, xe máy số: 048687 do phòng C2, Công an tỉnh L cấp ngày 31/01/2019 và 01 điện thoại di động, màn hình cảm ứng màu xanh nhãn hiệu VIVO, kiểu máy: V2310 số sê –ri: 10HDCM0D390035U điện thoại cũ, đã qua sử dụng của Hò Văn K.

- Tịch thu tiêu hủy 01 sim điện thoại của nhà mạng Vinaphone số thuê bao 0968149221;

- Tịch thu tiêu hủy 01 (một) bao tải màu xanh để niêm phong, bên trong bao tải có: 01 (một) bao tải màu cam; 01 (một) hộp bìa cát tông màu nâu có nhãn hiệu “Phuhoaglass”; 01 (một) bình thủy tinh hình trụ tròn có nắp màu vàng; 01 túi nilon màu xanh. Vật chứng thu giữ của Hò Văn K trong quá trình bắt người phạm tội quả tang ngày 04/10/2025.

(Tình trạng, đặc điểm vật chứng theo biên bản giao nhận vật chứng hồi 14 giờ 50 phút ngày 29/01/2026, giữa Cơ quan Cảnh sát điều tra Công tỉnh L và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 1- Lai Châu).

[5] Về án phí sơ thẩm: Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Hò Văn K.

[6] Về quyền kháng cáo:

Bị cáo có mặt được quyền kháng cáo lên Tòa án cấp trên trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.