Bản án 50/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng hợp tác

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và trong quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án, nguyên đơn ông Nguyễn Việt C trình bày:

Ngày 02/10/2014, ông và vợ ông là bà T (Bên B) cùng với vợ chồng ông T1, bà N (Bên A) có ký hợp đồng thỏa thuận ghi nhớ về việc góp vốn chung nhau mua đất của ông Hồ Cảnh X, cụ thể: Bên A góp vốn bằng thửa đất 578, tờ bản đồ số 62 thị trấn Đ, giá trị lô đất là 400.000.000đ để làm đường đi chung. Bên B góp vốn bằng tiền mặt là 950.000.000đ để mua toàn bộ diện tích đất của ông Hồ Cảnh X (gần 2000m2). Thửa 578 được sử dụng làm đường đi chung vào hết thửa đất mua của ông X. Bên A được sử dụng phần đất bên phải cắt dọc con đường kéo dài từ thửa 578 đến giáp đất của ông C (chiều rộng 22, chiều dài trung bình 25m). Bên B được sử dụng toàn bộ phần đất bên trái và một phần đất bên phải (chiều rộng 10, chiều dài trung bình 25m). Bên B chịu trách nhiệm tách thửa đất mua chung của ông X. Sau khi thỏa thuận xong, bên B đã hoàn tất thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông X và đã tách thửa theo hợp đồng ghi nhớ.

Ngày 09/4/2015, vợ chồng ông và vợ chồng ông T1, bà N đã thỏa thuận theo vănbản tự thỏa thuận tại Văn phòng công chứng N với nội dung: Bên A là chủ quyền sử dụng đất: Thửa 683, tờ bản đồ số 62, diện tích 279,7m2; Thửa 682, tờ bản đồ số 62, diện tích 263m2; Thửa 578, tờ bản đồ số 62, diện tích 248m2, tọa lạc tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L. Bên B là chủ quyền sử dụng đất: Thửa 690, tờ bản đồ số 62, diện tích 362,2m2, tọa lạc tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L. Hai bên đồng ý thỏa thuận cụ thể: 1. Bên A sử dụng toàn bộ thửa 578 và 4m thuộc một phần thửa 682, 683 để làm đường đi chung và 25cm thuộc thửa 682, 683 làm mương thoát nước. 2. Bên B được sử dụng 2/3 diện tích thửa 578, trường hợp bên A bán hoặc nhà nước thu hồi thì bên A phải trả cho bên B 2/3 số tiền bán được hoặc đền bù. 2/3 thửa 578 là sử dụng riêng (nhưng để làm đường đi chung). 3. Đường đi chung chỉ được sử dụng để đi vào các thửa 682, 683, 690, 686, 688 và 869. Trường hợp một trong hai bên có phát sinh mua thêm đất thì hai bên có thỏa thuận bổ sung. Ngày 29/6/2018, hai bên thống nhất lại con đường đi chung vào các thửa chỉ để 3,5m. Sau đó ông T1 có làm đơn xin hiến đất làm đường, ông C có ký thống nhất việc này. Như vậy, phần đất còn lại là 2,5m chiều rộng là quyền sử dụng chung. Sau khi nhà nước thu hồi đất làm đường đi chung, phần diện tích đất còn lại của thửa 578, tờ bản đồ số 62 là 105m thì ông T1, bà N không cho vợ chồng ông bà đứng tên đồng sử dụng, khi ông bà yêu cầu ông T1, bà N để đứng tên đồng sử dụng thì ông T1, bà N không đồng ý nên hai bên xảy ra mâu thuẫn. Vì vậy, ông C, bà T yêu cầu Tòa án giải quyết tiếp tục duy trì hợp đồng thỏa thuận ghi nhớ ngày 02/10/2014 và duy trì Văn bản tự thỏa thuận lập ngày 09/4/2015 giữa vợ chồng ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T với vợ chồng ông Phan Hùng T1, bà Nguyễn Thị Bảo N. Yêu cầu Tòa án buộc ông T1, bà N phải trả cho ông bà 86,7m2 (2/3 diện tích đất còn lại) thuộc một phần thửa 578, tờ bản đồ số 62, thị trấn Đ, huyện L. Theo ông được biết thì diện tích đất còn lại của thửa 578, tờ bản đồ số 62, thị trấn Đ không thể tách thửa được do diện tích nhỏ nên ông C thống nhất đứng tên đồng sử dụng trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với ông T1, bà N.

Bị đơn ông Phan Hùng T1 trình bày:

Vào ngày 02/10/2014 tại Văn phòng Công chứng V (nay là Văn phòng công chứng N): vợ chồng ông Phan Hùng T1, vợ Nguyễn Thị Bảo N có ký thỏa thuận ghi nhớ với ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T. Hai bên thỏa thuận nội dung như sau: 1. Phía bên gia đình ông Nguyễn Việt C (bên B) góp lô đất thửa số 481, tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng, trị giá quy đổi tại thời điểm hiện tại 950.000.000đ (Chín trăm năm mươi triệu đồng) không có đường đi (do đã cắt chuyển nhượng phần tiếp giáp với QL27). 2. Phía bên gia đình ông (bên A) góp lô đất thửa số 578, tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng trị giá quy đổi tại thời điểm hiện tại 400.000.000đ (Bốn trăm triệu đồng) theo thỏa thuận là “con đường đi”. Quyền lợi của các bên: Lô đất 481 được chia thành 06 lô bao gồm lô 682, 683, 686, 688, 689, 690. Ông C, bà T sở hữu lô đất 686, 688, 689, 690 và chuyển nhượng cho vợ chồng ông lô 682, 683 để được gia đình ông đồng ý sử dụng toàn bộ lô đất số 578 để làm đường đi chung cho 06 lô đất nói trên (quyền lợi bao gồm những hộ phát sinh chuyển nhượng những lô đất trên). Ngày 09/04/2015 tại Văn phòng Công chứng V, hai gia đình chúng ông ký văn bản thỏa thuận, trong đó nội dung quan trọng nhất liên quan đến tranh chấp “Bên A là bên gia đình chúng ông sử dụng toàn bộ diện tích 248,6 m2 của thửa số 578, tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng để làm đường đi chung vào các lô đất 682, 638, 686, 688, 689, 690”. Ngày 11/12/2015 và ngày 23/12/2015 chúng ông chuyển toàn bộ diện tích thửa số 682 (192 m2 ), 683 (220,7 m2) , tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng mà gia đình ông đang sở hữu từ đất nông nghiệp sang đất ở đô thị (thổ cư). Ngày 14/3/2016 ông C, bà T chuyển nhượng cho vợ chồng ông Lê Quốc V, bà Nguyễn Thị Nữ Hoàng H thửa số 690, tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng (có cam kết được sử dụng đường đi chung theo thỏa thuận và đất chuyển nhượng được sang đất ở đô thị). Khi ông Lê Quốc V, bà Nguyễn Thị Nữ Hoàng H làm chuyển đổi mục đích thửa đất 690 nói trên từ đất nông nghiệp sang đất sang đât ở đô thị thì không chuyển nhượng được do không có đường đi thể hiện trên bản đồ, ông Lê Quốc V và ông Nguyễn Việt C đề nghị ông hiến đất làm đường đi bao gồm thửa đất 578 và (02 thửa 682, 683 gia đình ông sở hữu riêng) có sự chứng kiến của ông Lê Quốc V. Ngày 29/6/2018, ông làm đơn trả lại đất làm đường đi (đơn trả đất có ông C ký xác nhận) có chiều rộng 3,5m từ đường nhánh thôn Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng của các thửa đất 578 (144m2) và (02 thửa 682 (35m2), 683(43m2) gia đình ông sở hữu riêng ) vào đến thửa đất 690 mà ông Lê Quốc V, bà Nguyễn Thị Nữ Hoàng H sở hữu (kèm theo tờ trình số 237/TTr-UBND ngày 04/07/2018 của UBND thị trấn Đ). Việc hiến đất nói trên không những tạo điều kiện cho việc cam kết của ông C, bà T khi chuyển nhượng thửa đất 690 cho ông V, bà H mà gia đình ông C, bà T - ông V, bà H còn được độc lập khi vay vốn ngân hàng, chuyển mục đích sử dụng và cấp phép xây dựng. Gia đình ông không nhận được khoản phí nào từ ông C, bà T và ông Lê Quốc V, bà Nguyễn Thị Nữ Hoàng H cho dù 02 thửa 682, 683 gia đình ông sở hữu riêng đã nộp tiền và chuyển sang đất ở đô thị. Sau khi có đường đi đến ngày 02/12/2019 ông Lê Quốc V đã chuyển 200m2 thửa đất 690 từ đất nông nghiệp sang đất sang đất ở đô thị. Tháng 7/2020 ông có làm đơn trả lại đất cho Nhà nước phần diện tích 105m2 của lô đất thửa số 578, tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L. Do đang phát sinh tranh chấp nên Phòng TNMT huyện Lâm Hà đã trả lại và chờ ý kiến của tòa án nhân dân huyện Lâm Hà. Theo thỏa thuận ngày 02/10/2014 tại Văn phòng Công chứng V, văn bản thỏa thuận cuối cùng giữa các bên được xác nhận, nội dung thỏa thuận: sử dụng toàn bộ thửa đất số 578, tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng để làm đường đi chung là “con đường đi”. Việc vợ chồng ông Lê Quốc V, bà Nguyễn Thị Nữ Hoàng H mua lại thửa số 690, tờ bản đồ số 62 tại TDP Đ, thị trấn Đ, huyện L, Lâm Đồng nghiễm nhiên ông V, bà H đã có quyền lợi trên thửa đất số 578. Diện tích 105m2 còn lại sau khi đã hiến một phần của thửa số 578 là đất nông nghiệp và thuộc diện quy hoạch làm đường đi, việc hiến đất làm đường đi nhằm tránh việc tranh chấp về sau cũng như tạo điều kiện cho cả 03 hộ gia đình có đường đi rộng lớn, có chỗ đậu xe ô tô, trong đó gia đình ông C sử dụng nhiều nhất vì có 20 nhà trọ cho thuê. Đồng thời trong 02 văn bản hai bên ký kết năm 2014 và năm 2015 không có việc thỏa thuận ông bà phải trả lại cho ông C, bà T 2/3 diện tích đất của thửa 578, không có việc thỏa thuận yêu cầu Nhà nước cấp quyền sử dụng chung (đồng sử dụng) mà chỉ thỏa thuận: “Trong trường hợp bên A chuyển nhượng thửa đất 578 hoặc thửa đất trong diện quy hoạch thì bên A cam kết giao lại cho bên B 2/3 số tiền mà bên A nhận được do chuyển nhượng hoặc 2/3 số tiền được bồi thường nếu quyền sử dụng đất bị quy hoạch … . Nhưng do hai bên A và Ba không có đường đi giữa các thửa đất đã nêu trên nên hai bên đồng ý sử dụng toàn bộ thửa 578 để làm đường đi chung”. Do đó, qua yêu cầu yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì ông T1 không đồng ý, đề nghị tiếp tục duy trì hợp đồng thỏa thuận ghi nhớ ngày 02/10/2014 và duy trì Văn bản tự thỏa thuận lập ngày 09/4/2015 giữa vợ chồng ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T với vợ chồng ông Phan Hùng T1, bà Nguyễn Thị Bảo N. Không đồng ý trả 86,7m2 (2/3 diện tích đất còn lại) thuộc một phần thửa 578, tờ bản đồ số 62, thị trấn Đ, huyện L theo yêu cầu khởi kiện của ông C, bà T.

Tòa án đã tiến hành mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải giữa các đương sự có mặt nhưng các bên không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án. Tòa án đã tống đạt hợp lệ kết quả phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ cho các đương sự vắng mặt nhưng không ai có ý kiến gì. Vì vậy, Tòa án triển khai đưa vụ án ra xét xử theo quy định.

Tại phiên tòa, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện đề nghị Tòa án tiếp tục duy trì hợp đồng thỏa thuận ghi nhớ ngày 02/10/2014 và duy trì Văn bản tự thỏa thuận lập ngày 09/4/2015 giữa vợ chồng ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T với vợ chồng ông Phan Hùng T1, bà Nguyễn Thị Bảo N. Buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn 86,7m2 đất thuộc một phần thửa 578, tờ bản đồ 62, tọa lạc tại tổ dân phố Đ, thị trấn Đ, huyện L, tỉnh Lâm Đồng. Bị đơn ông T1 xác định ông vẫn đang thực hiện theo hợp đồng thỏa thuận ghi nhớ ngày 02/10/2014 và duy trì Văn bản tự thỏa thuận lập ngày 09/4/2015 giữa hai bên, ông không vi phạm sự thỏa thuận giữa hai bên vì vậy bị đơn không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử. Đồng thời, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Về chi phí tố tụng và án phí: Do không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên buộc nguyên đơn phải chịu chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Qua nghiên cứu tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả thẩm tra tại phiên tòa cũng như ý kiến tranh luận của các đương sự, ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Tại phiên tòa, bà Nguyễn Thị Cẩm T, bà Nguyễn Thị Bảo N vắng mặt nhưng có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt nên căn cứ khoản 1 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 cần xem xét xử vắng mặt bà T, bà N theo thủ tục chung là phù hợp.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 203, 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 266 Bộ luật Tố tụng Dân sự;

- Căn cứ Điều 504, Điều 505 Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T về việc yêu cầu ông Phan Hùng T1, bà Nguyễn Thị Bảo N phải trả lại diện tích 86,7m2 thuộc một phần thửa 578, tờ bản đồ 62, thị trấn Đ, huyện L, tỉnh Lâm Đồng.

Tiếp tục duy trì Hợp đồng ghi nhớ ngày 02/10/2014 và Văn bản thỏa thuận lập ngày 09/4/2015 giữa vợ chồng ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T với vợ chồng ông Phan Hùng T1, bà Nguyễn Thị Bảo N.

2. Về chi phí tố tụng: Ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T phải chịu 3.159.000đồng, ông C đã nộp và đã quyết toán xong.

3. Về án phí: Buộc vợ chồng ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T phải chịu 15.000.000đồng án phí dân sự sơ thẩm. Nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 8.800.000đồng ông C đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2016/0015084 ngày 02/02/2021 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Lâm Hà. Ông Nguyễn Việt C, bà Nguyễn Thị Cẩm T còn phải nộp 6.200.000đồng (Sáu triệu hai trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

Báo cho các đương sự có mặt tại phiên tòa biết có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (29/6/2022), riêng các đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử phúc thẩm.