Bản án 50/2020/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa hôm nay vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa liên quan đến vụ án, Hội đồng xét xử quyết định xét xử do đây là lần triệu tập thứ 2 hợp lệ. Căn cứ vào Điều 292, Điều 308 của Bộ luật tố tụng hình sự, tiếp tục xét xử và công bố lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án.

[3] Xét lời khai nhận hành vi phạm tội của các bị cáo, Hội đồng xét xử thấy rằng: Lời khai nhận tội của giữa bị cáo tại phiên tòa là phù hợp với nhau, phù hợp với lời khai của các bị cáo tại Cơ quan điều tra; phù hợp với các chứng cứ tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Do đó, có căn cứ xác định ngày 17/6/2020, các bị cáo Hoàng Đức H, Đinh Văn C và Lý Hùng Q vì tư lợi đã giúp sức cho các đối tượng cầm đầu tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép, hành vi của các bị cáo phạm vào tội “ Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”, tội phạm và hình phạt quy định tại khoản 1 Điều 348 của Bộ luật Hình sự năm 2015, như Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn truy tố đối với các bị cáo là có căn cứ.

[4] Hành vi phạm tội của các bị cáo gây ra là hành vi nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính trong lĩnh vực xuất nhập cảnh của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và gây mất ổn định xã hội tại địa phương, nhất là khu vực biên giới. Các bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được rõ hành vi tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép là vi phạm pháp luật, nhưng vì một chút hám lợi mà vẫn cố ý thực hiện. Chính vì vậy, hành vi phạm tội của các bị cáo cần được xử lý theo pháp luật để giáo dục các bị cáo và phòng ngừa chung trong xã hội. Để có mức án phù hợp đối với từng bị cáo, Hội đồng xét xử đánh giá tính chất hành vi, xác định vị trí, vai trò của các bị cáo trong vụ án, nhằm xác định động cơ, mục đích, nguyên nhân và điều kiện phạm tội của các bị cáo, từ đó, cụ thể hóa hình phạt một cách chính xác, công bằng và tạo công lý cho người phạm tội.

[5] Đây là vụ án hình sự mà các bị cáo đều là đồng phạm giúp sức với vai trò thực hành thứ yếu, mà không phải là các đối tượng cầm đầu việc tổ chức cho các đối tượng xuất cảnh trái phép qua biên giới. Bởi lẽ, giữa đối tượng nhận tiền để tổ chức và người đưa xuất cảnh trái phép biết nhau và chính các bị cáo không phải là người nhận tiền trực tiếp với các đối tượng tổ chức cũng như người xuất cảnh trái phép; các bị cáo đều là những người giúp sức trong việc nhận đưa các đối tượng từ ngoài thị trấn T, huyện T đến đường mòn để các đối tượng tự xuất cảnh trái phép qua biên giới thăm người thân, đồng thời nhận tiền công chở khách cao hơn; các bị cáo đều biết rõ các đối tượng xuất cảnh trái phép nhưng vì chút tư lợi mà thực hiện hành vi phạm tội. Về nguyên nhân và động cơ phạm tội, thấy rằng bình thường các bị cáo đều thực hiện việc vận chuyển khách và là những người làm nghề vận chuyển (xe ôm) bán chuyên nghiệp, khi có khách gọi chở thì các bị cáo chở để lấy tiền công nhiều hơn bình thường nên tính chất hành vi của các bị cáo có phần đơn giản, do thói quen trước kia và thiếu nhận thức pháp luật mà phạm tội.

[6] Đối với bị cáo Hoàng Đức H sau khi nhận điện thoại để đón khách từ thị trấn T, huyện T dù biết là họ có mục đích xuất cảnh trái phép nhưng chấp nhận vì nghĩ như công việc bình thường mà giúp sức cho người cầm đầu. Bị cáo H thu lợi 800.000đ từ 4 người và gọi bị cáo Đinh Văn C và Lý Hùng Q nhằm đưa 4 người này lên đường mòn để các đối tượng xuất cảnh trái phép dự kiến lấy tiền công là 50.000 đồng nhưng chưa thu được. Đối với bị cáo Đinh Văn C nhận chở hai đối tượng đi thì bị bắt giữ; bị cáo Lý Hùng Q giúp sức cho bị cáo Đinh Văn C chỉ đường đi đến đường biên thuận lợi nhất để tránh Bộ đội biên phòng, và chờ chở hai người còn lại nhưng không đưa các đối tượng đi vì biết bị cáo C bị Bộ đội biên phòng bắt giữ thì dừng lại, đồng thời chỉ đường cho các đối tượng bắt xe ra thị trấn T về để về nhà và bản thân bị cáo lấy xe máy đi đón con. Tại phiên tòa bị cáo Lý Hùng Q biết là còn đường khác để đưa các đối tượng xuất cảnh trái phép nhưng đã tự ý chấm dứt việc tiếp tục hành vi phạm tội. Đây cũng là căn cứ để xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo Q.

[7] Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, bị cáo H tự nguyện giao nộp số tiền 800.000 đồng do phạm tội mà có. Đầy là 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Ngoài ra, các bị cáo đều có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự, mặt khác các bị cáo trong vụ án này thuộc trường hợp phạm tội lần đầu. Theo H dẫn tại Tiểu mục 4, mục 1 Giải đáp số 01/2017/GĐ-TATC ngày 07/4/2017 H dẫn áp dụng tình tiết giảm nhẹ phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng thì: Phạm tội thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng nhưng người phạm tội có vị trí vai trò thứ yếu không đáng kể trong vụ án thuộc trường hợp ít nghiêm trọng. Xét vị trí, vai trò của các bị cáo như phân tích ở trên thì các bị cáo thuộc trường hợp phạm tội ít nghiêm trọng đủ điều kiện để áp dụng tình tiết giảm nhẹ là phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng quy định tại điểm i khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự. Bị cáo Hoàng Đức H trong thời gian tại ngoại, luôn chấp hành đúng chính sách pháp luật và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân ở nơi cư trú (thể hiện qua đơn của bị cáo, được Ủy ban nhân dân xã xác nhận). Ngoài ra, bị cáo Hoàng Đức H có bố đẻ là ông Lê Đức Q được Nhà nước tặng thưởng Huy chương kháng C hạng nhất, Huân chương Kháng C hạng nhất, bản thân bố bị cáo H trước kia công tác tại Ban điệp báo Ty Công an tỉnh Lạng Sơn đã lập nhiều thành tích trong công tác nắm tình hình bọn đảng phái phản động lưu vong ở Q Tây từ năm 1946 đến năm 1950, vận động một số và đưa về nước tham gia cách mạng; được Ủy ban nhà nước tặng thưởng Bằng khen vì có thành tích thanh tra việc thực hiện chính sách của Đảng và kế hoạch Nhà nước. Đối với bị cáo Đinh Văn C có bố là Đinh Văn C1 được Chủ tịch nước thưởng Huân chương C công hạng nhất; Huân chương C sỹ vẻ vang hạng ba; Hội đồng Nhà nước tặng Huân chương kháng C hạng ba vì có công trong cuộc kháng C chống Mỹ cứu nước. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho các bị cáo Hoàng Đức H và Đinh Văn C quy định tại khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015; bị cáo Hoàng Đức H hiện đang điều trị bệnh động kinh, hằng ngày phải uống thuốc. Khi lượng hình Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt đối với bị cáo H. Đối với bị cáo Lý Hùng Q với hành vi chỉ đường cho bị cáo Đinh Văn C và tự ý nửa chừng không chở các đối tượng lên đường biên để xuất cảnh trái phép nên có vai trò thứ yếu, mờ nhạt và cũng là tình tiết giảm nhẹ theo khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự khi lượng hình cho bị cáo.

[8] Nhận thấy, bị cáo Hoàng Đức H có nhiều tình tiết giảm nhẹ, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, tự nguyện khắc phục số tiền do phạm tội mà có, bản thân bị cáo đang điều trị bệnh động kinh, có bố đẻ là người có công với Nhà nước, nên Hội đồng xét xử xét thấy, chỉ cần áp dụng mức hình phạt đầu khung của điều luật đối với bị cáo Hoàng Đức H là phù hợp với tính chất, mức độ, hành vi phạm tội của bị cáo đã gây ra. Đối với các bị cáo Đinh Văn C và Lý Hùng Q có nhiều tình tiết giảm nhẹ, vai trò giúp sức thứ yếu, không đáng kể và chưa được hưởng lợi về hành vi phạm tội; xét vai trò thì bị cáo Đinh Văn C có vai trò cao hơn bị cáo Q vì chở hai người lên đường biên thì mức hình phạt cao hơn bị cáo Q nhưng nhiều hơn bị cáo Q về tình tiết giảm nhẹ ở khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự; đối với bị cáo Lý Hùng Q vị trí vai trò giúp sức mờ nhạt nhất, với vai trò chỉ đường cho bị cáo C thực hiện hành vi phạm tội. Hai bị cáo này có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1, 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, đủ điều kiện áp dụng Điều 54 của Bộ luật hình sự để ấn định mức hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với bị cáo Đinh Văn C và bị cáo Lý Hùng Q là phù hợp.

[9] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 4 Điều 348 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Do đó, các bị cáo còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung là hình phạt tiền. Tuy nhiên, theo tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và lời khai của các bị cáo tại phiên tòa thể hiện các bị cáo thu nhập không ổn định, sinh sống tại xã vùng biên giới, mặt khác các bị cáo có tài sản nhưng trong vụ án này đã dùng vào việc phạm tội cần tịch thu nên Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với các bị cáo.

[10] Các biện pháp tư pháp: Bị cáo Hoàng Đức H có thu lợi bất chính từ việc tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép, cần tịch thu số tiền 800.000 đồng của bị cáo Hoàng Đức H

[11] Đối với đối tượng sử dụng tài khoản WeChat, là người mà Trần Thanh H khai đã liên hệ và chuyển tiền cho người phụ nữ này để H dẫn, tổ chức đưa xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc qua tài khoản Ngân hàng số 100000833520 đứng tên Nguyễn Thị G, hiện nay G không có mặt tại địa phương nên không ghi được lời khai. Đối với đối tượng tên là Đặng Thị V, hiện nay V không có mặt tại địa phương nên không ghi được lời khai. Cần kiến nghị Cơ quan điều tra tiếp tục điều tra, xác minh nếu có đủ căn cứ sẽ xử lý theo quy định; đối với đối tượng sử dụng tài khoản zalo “Tính Xe Việt Trung” và số điện thoại 0389948389, 0819006312 mà H, T liên lạc để xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc nhưng khi xác minh số điện thoại 0389948389 thì không có công dân nào tên Đỗ Trọng L tại địa chỉ ngõ 32 T, Đ, P, Vĩnh Phúc và số 0819006312 mang tên Đỗ Thị Thanh N có địa chỉ: Đ, Đ, Y, Bắc Ninh nhưng không có công dân này nên không có cơ sở điều tra.

[12]Về vật chứng: Đối với 03 chiếc điện thoại di động cũ (vật dụng cá nhân) mà các bị cáo đã dùng vào việc phạm tội nên cần tịch thu, hóa giá sung vào ngân sách Nhà nước; đối với 01 giấy chứng minh nhân dân mang tên Hoàng Đức H là giấy tờ tùy thân, không liên quan đến hành vi phạm tội cần trả lại cho bị cáo theo quy định. Đối với các phương tiện là xe mô tô, xe ô tô dù là tài sản đứng tên vợ hoặc chồng thì cũng xác định là tài sản chung của vợ chồng mà các bị cáo dùng vào việc phạm tội, cần tịch thu 1/2 giá trị phương tiện và trả lại cho vợ các bị cáo 1/2 giá trị còn lại sau khi thanh lý hóa giá để sung vào ngân sách Nhà nước.

[13] Về án phí: Các bị cáo bị kết án nên phải chịu tiền án phí hình sự sơ thẩm để sung vào ngân sách Nhà nước theo quy định tại khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[14] Xét đánh giá và đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa, ý kiến đề nghị của các bị cáo, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, Hội đồng xét xử thấy rằng: Đề nghị nào phù hợp với nhận định trên thì chấp nhận, không phù hợp thì không được chấp nhận.