Bản án 492/2018/DS-PT — Tranh chấp về đầu tư tài chính, ngân hàng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm thì sự việc được tóm tắt như sau: Theo đơn khởi kiện ngày 21/02/2011 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn ông Lê Đình Minh P - do bà Lý Cẩm Hồng đại diện trình bày: Năm 2001, Trường trung học phổ thông chuyên LHP (viết tắt là Trường LHP) có kế hoạch vận động giáo viên mua đất xây dựng nhà ở tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè, mục đích nhằm xây dựng Khu nhà ở làng giáo viên trường LHP. Vì giáo viên trường tham gia không đủ nên trường có vận động thêm người bên ngoài giáo viên trường tham gia, do đó năm 2002 bà Lý Cẩm Hồng đã đăng ký mua 03 nền đất mỗi nền diện tích 100m2 với giá 700.000đ/m2. Từ năm 2002 đến năm 2009 bà Hồng đã nộp cho trường tổng cộng 624.105.000đ, cụ thể như sau:

- Ngày 07/02/2002 và ngày 19/3/2002: nộp 210.000.000đ tiền 3 nền.

- Ngày 26/12/2005: nộp 65.000.000đ làm bờ kè.

- Ngày 03/4/2006: nộp 25.000.000đ tiền làm giếng nước.

- Ngày 12/5/2007: nộp 126.250.000đ tiền đóng bổ sung thêm phần đất chênh lệch 41m2 sau khi được chỉ định nền C1 diện tính 341m2.

- Ngày 02/7/2009: nộp 197.855.000đ. Sau khi bắt đầu nhận tiền góp vốn mua nền đợt 1, đến ngày 09/4/2006 Ban quản lý dự án của trường tiến hành tổ chức bốc thăm, phân lô theo bản đồ tổng quy hoạch mặt bằng. Vì bà Hồng đã đăng ký mua 03 nền trước đó nên Trường chỉ định nhận lô C1 diện tích 341m2 mà không qua bốc thăm. Sau đó bà Hồng đã đăng ký chuyển tên cho con trai là Lê Đình Minh P với sự đồng ý của Ban quản lý dự án. Tuy nhiên đến ngày 30/5/2009 ông P được thông báo nhận tiền B1 diện tích 186,3m2, còn nền C1 chuyển sang cho ông Đặng Thanh Châu, nguyên Hiệu trưởng của trường. Sau đó trường phát hành Hợp đồng đầu tư xây dựng nhà (không ghi ngày tháng năm) được ông Võ Anh Dũng là hiệu trưởng ký tên đóng dấu sẵn và yêu cầu ông P ký. Do không đồng ý với sự áp đặt của trường tự ý chuyển đổi lô đất từ C1 sang B1 làm giảm diện tích đất mà trước đây nguyên đơn đã đăng ký mua, đồng thời các điều kiện trong hợp đồng không được trao đổi, thỏa thuận trên tinh thần tự nguyện mà mang tính áp đặt nên ông P không đồng ý ký vào hợp đồng. Ngày 07/02/2010 tại cuộc họp toàn thể 62 thành viên góp vốn mua đất xây dựng nhà ở tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè, Hiệu trưởng trường đã cho biểu quyết cắt hợp đồng góp vốn mua đất của ông P với lý do không ký vào hợp đồng đầu tư xây dựng mà nhà trường đã in sẵn. Không đồng ý với cách giải quyết của trường, ngày 21/02/2011 ông P khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc trường LHP phải công nhận kết quả bốc thăm ngày 09/4/2006, tiếp tục giao nền đất diện tích 341m2 cho ông, nếu không giao đất thì phải bồi thường theo giá thị trường.

Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn thay đổi yêu cầu khởi kiện, đề nghị hủy việc góp vốn mua đất với Trường LHP do trường có lỗi không giao nền đất đúng như thỏa thuận ban đầu, yêu cầu nhận lại số tiền đã nộp 624.105.000 đồng, đồng thởi Trường LHP phải bồi thường thiệt hại số tiền là 3.126.895.000đ (ba tỷ một trăm hai mươi sáu triệu tám trăm chín mươi lăm ngàn đồng).

Bị đơn - Trường THPT chuyên LHP do ông Vương Công Đức đại diện theo ủy quyền trình bày:

Vào năm 2002, Trường THPT chuyên LHP có kế hoạch lập dự án nhà ở dành cho cán bộ, công nhân viên của trường nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở cho nhiều cán bộ, công nhân viên hiện chưa có chỗ ở ổn định. Dự án có vị trí tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè Thành phố Hồ Chí Minh. Để thực hiện dự án, trường vận động cán bộ công nhân viên trường và một số cá nhân bên ngoài, trong đó có bà Lý Cẩm Hồng (sau này chuyển cho con trai là Lê Đình Minh P) góp vốn đầu tư mua nền dự án. Bà Hồng đăng ký mua 3 nền, mỗi nền diện tích 100m2 và đóng cho trường từ năm 2002 đến năm 2009 tổng cộng số tiền 624.105.000đ.

Ngày 21/10/2005, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chấp thuận chủ trương cho phép trường sử dụng đất tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè để tiến hành lập dự án. Ngày 09/4/2006, trong thời gian chờ đợi sự phê duyệt bản vẽ quy hoạch 1/500 của cơ quan chức năng, tập thể giáo viên trường tiến hành họp phân lô, theo đó ông Lê Đình Minh P được chỉ định mua nền C1 diện tích 341m2. Tuy nhiên đây chỉ là kết quả dự kiến mang tính tham khảo, trường chưa ký với bất kỳ giáo viên nào kể cả ông P. Bản hợp đồng chưa mang tính ràng buộc, vì bản vẽ 1/500 của dự án chưa được cơ quan chức năng phê duyệt. Ngày 29/8/2007 Sở Giao Thông Công Chính ra Thông báo số 497 xác định hành lang bảo vệ kinh Cây Khô từ 20m lên 30m, lộ giới đường Đào Sư Tích mở rộng từ 25m đến 30m (dẫn đến mặt tiền dự án hẹp 2,5m) và yêu cầu trường lập bản vẽ lại. Đến ngày 03/8/2009 Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định đồng ý phê duyệt dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở giáo viên của trường LHP.

Do diện tích của từng lô đất bị giảm so với kế hoạch ban đầu nên trường đồng ý để tập thể giáo viên, công nhân viên của trường tiến hành bốc thăm, phân lô lại. Đối với ông P, trường chỉ định chuyển đổi lô đất của ông từ C1 diện tích 341m2 sang B1 diện tích 186,3m2 và thông qua cuộc họp ngày 30/5/2009. Trong cuộc họp này có cha của ông P là ông Lê Đình Phạt dự và đã nhận giấy thông báo về việc phân lô B1. Sau đó bà Hồng (mẹ ông P) nhận thông báo về việc đóng tiền đầu tư xây dựng nhà trên nền đất B1 với số tiền phải nộp thêm 197.855.000 đồng và đã thực hiện xong việc đóng tiền nên trường phát hành “Hợp đồng đầu tư xây dựng nhà” có sẵn chữ ký của Hiệu trưởng và con dấu của Trường, tuy nhiên ông P không đồng ý ký tên vào hợp đồng. Do đó trường đã tổ chức cuộc họp và thông báo “sau ngày 31/7/2009 nếu không hoàn tất ký hợp đồng, lô đất sẽ bị thu hồi”, tuy nhiên phía ông P vẫn không thực hiện và khiếu nại các cơ quan chức năng, sau đó khởi kiện tại Tòa án. Từ các lý do trên, trường LHP đồng ý hủy việc góp vốn, trả lại số tiền đã nhận 624.105.000đ nhưng không đồng ý yêu cầu bồi thường thiệt hại của nguyên đơn. Tại bản án số 138/2016/DS-ST ngày 05/8/2016 của Tòa án nhân dân quận huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định: Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Ngày 12/10/2016, ông Lê Đình Minh P kháng cáo toàn bộ bản án số 138/2016/DS-ST ngày 05/8/2016 của Tòa án nhân dân quận huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh Tại bản án số 1341/2016/DS-PT ngày 19/12/2016 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định: Hủy bản án dân sự sở thẩm số 138/2016/DS-ST ngày 05/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè. Giao toàn bộ hồ sơ về Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè để giải quyết lại. Tại bản án số 209/2017/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2017 của Tòa án nhân dân huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định: 1. Công nhận sự thỏa thuận giữa nguyên đơn ông Lê Đình Minh P và bị đơn Trường THPT chuyên LHP về việc hủy giao dịch góp vốn mua đất xây dựng nhà ở thuộc dự án Làng giáo viên LHP tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 07/02/2002 đến ngày 02/7/2009. Trường THPT chuyên LHP đồng ý hoàn trả cho ông Lê Đình Minh P số tiền 624.105.000 đ. 2. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu của ông Lê Đình Minh P về việc đòi bồi thường thiệt hại: Buộc Trường THPT chuyên LHP phải bồi thường thiệt hại cho ông Lê Đình Minh P số tiền 3.126.895.000đ Ngoài ra án sơ thẩm cón tuyên về phần án phí và quyền kháng cáo của các đương sự. Ngày 25/9/2017, ông Vương Công Đức – Đại diện theo ủy quyền của bị đơn Trường THPT chuyên LHP kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm: Ông Vương Công Đức Đại diện theo ủy quyền của bị đơn Trường THPT chuyên LHP yêu cầu: tòa án định quan hệ tranh chấp giữa Trường chuyên LHP và ông Lê Đình Minh P là quan hệ tranh chấp mua bán nhà ở, không phải là tranh chấp Hợp đồng góp vốn như cấp sơ xác định; Xác định số tiền 624.105.000 đồng là ông Lê Đình P đóng cho lô đất B1 với diện tích 186,3m2 theo Thông báo số 11 của Trường LHP. Trường đồng ý hủy giao dịch mua bán nhà giữa Trường và ông Lê Đình Minh P. Trường đồng ý hoàn trả cho ông P số tiền 624.105.000 đồng và tự nguyện hỗ trợ thêm 624.105.000 đồng cho ông P, vì thực tế ông P chỉ mới đóng tiền đất, chưa đóng chi phí san lấp mặt bằng, xây dựng cơ sở hạ tầng là 545.123.604 đồng. Vì vậy đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu bồi thường của ông Lê Đình Minh P. Bà Lý Cẩm Hồng đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Lê Đình Minh P trình bày: Đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bị đơn và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Ông Lê Đình Phạt-Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn: Tranh chấp giữa nguyên đơn và bị đơn là tranh chấp hợp đồng góp vốn, bởi vì năm 2002, Trường LHP kêu gọi các giáo viên của trường góp vốn để chuyển nhượng đất phân nền cho các giáo viên thành làng giáo viên trường LHP, cũng như căn cứ vào biên bản họp ngày 09/4/2006 thì Trường bố trí cho ông Lê Đình Minh P Lô C1 với tổng diện tích là 341m2 và các báo cáo tài chính thì ông P đã đóng đủ số tiền 624.105.000 đồng là đã bao gồm chi phí san lấp mặt bằng, cơ sở hạ tầng nên có đủ cơ sở xác định số tiền Lê Đình Minh P đóng là nền C1, không phải nền B1 như đại diện bị đơn trình bày, vì vậy đề nghị cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, y án sơ thẩm.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu:

Từ khi thụ lý vụ án cho đến khi có Quyết định đưa vụ án ra xét xử, thẩm phán thực hiện đúng theo quy định của pháp luật và tại phiên tòa hội đồng xét xử thực hiện đúng theo trình tự Bộ luật tố tụng dân sự 2015.

Các đương sự chấp hành đúng quy định pháp luật.

Về nội dung: Công nhận sự thỏa thuận giữa nguyên đơn ông Lê Đình Minh P và bị đơn Trường THPT chuyên LHP về việc hủy giao dịch góp vốn mua đất xây dựng nhà ở thuộc dự án Làng giáo viên trường LHP tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 07/02/2002 đến ngày 02/7/2009. Trường THPT chuyên LHP đồng ý hoàn trả cho ông Lê Đình Minh P số tiền 624.105.000 đ. Căn cứ Thông báo đóng tiền số 11 ngày 30/5/2009 của Trường THPT Chuyên LHP có nội dung: đóng tiền vị trí lô đất: Lô B1 Biệt thự, diện tích 186,3m2 cho ông Lê Đình Minh P, phía dưới có bà Lý Cẩm Hồng là mẹ của ông Lê Đình Minh P ký tên, và bà Hồng đã đóng 197.855.000 đồng vào ngày 02/7/2009. Ngày 03/7/2009 ông Lê Đình Phạt là cha Lê Đình P là đại diện có văn bản gởi cho Trường LHP và Công ty TNHH-XD-TM Nhà Tương Lai về việc kiến nghị một số điểm trong bản vẽ Biệt Thự đơn lập B1. Như vậy, có cơ sở khẳng định số tiền 624.105.000 đồng là ông Lê Đình P đóng cho lô đất B1 với diện tích 186,3m2 nên có cơ sở chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn. Đề nghị cấp phúc thẩm sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn hoàn lại giá trị hiện tại của Lô B1 cho nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 148; Khoản 2 Điều 308; Điều 309; Điều 313 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ Điều 102, 302, 303 Bộ luật dân sự năm 2005; Điều 468 Bộ luật dân sự 2015;

- Căn cứ Điều 26 Luật thi hành án dân sự năm 2008 (đã sửa đổi, bổ sung năm 2014)

- Căn cứ Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án năm 2009 và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án; Tuyên xử : 1. Chấp nhận một phần kháng cáo của Trường Trung học phổ thông chuyên LHP.

2. Sửa một phần bản án sơ thẩm

3. Công nhận sự thỏa thuận giữa nguyên đơn ông Lê Đình Minh P bà bị đơn Trường Trung học phổ thông chuyên LHP về việc hủy giao dịch góp vốn mua đất xây dựng nhà ở thuộc dự án khu nhà ở giáo viên Trường THPT chuyên LHP tại xã Phước Lộc, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 07/02/2002 đến ngày 02/7/2009.

Trường Trung học phổ thông chuyên LHP hoàn trả lại cho ông Lê Đình Minh P số tiền 624.105.000đ (sáu trăm hai mươi bốn triệu một trăm lẻ năm ngàn không trăm) đồng.

4. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Đình Minh P: Buộc Trường Trung học phổ thông chuyên LHP phải thanh toán giá trị của nền đất B1 cho ông Lê Đình Minh P là 1.425.195.000đ (một tỷ bốn trăm hai mươi lăm triệu một trăm chín mươi lăm ngàn không trăm) đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của Ông Lê Đình Minh P P, nếu Trường Trung học phổ thông chuyên LHP chưa thi hành khoản tiền trên thì hàng tháng còn phải chịu khoản tiền lãi suất chậm trả theo quy định tại Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

Thi hành tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền.

5. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Đình Minh P yêu cầu Trường Trung học phổ thông chuyên LHP thanh toán giá trị nền đất C1 là 1.701.700.000đ (một tỷ bảy trăm lẻ một triệu bảy trăm ngàn không trăm) đồng

5. Án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm: Trường Trung học phổ thông chuyên LHP chịu 61.996.900đ (sáu mươi mốt triệu chín trăm chín mươi sáu ngàn chín trăm) đồng; ông Lê Đình Minh P chịu 70.292.050đ (bảy mươi triệu hai trăm chín mươi hai ngàn không trăm năm mươi đồng), được cấn trừ vào tiền tạm nộp án phí 14.482.100đ đã nộp theo biên lai thu số 02590 ngày 02/3/2012 của Chi cục Thi hành án huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh, ông Lê Đình Minh P còn phải nộp 55.809.905đ (năm mươi lăm triệu tám trăm lẻ chín ngàn chín trăm lẻ năm) đồng.

6. Án phí phúc thẩm: Trường Trung học phổ thông chuyên LHP không phải chịu, hoàn lại cho Trường LHP 300.000 (ba trăm ngàn) đồng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo biên lai thu sốAD/2014/0008238 ngày 18/10/2017 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo qui định tại Điều 2 luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo các qui định tại điều 30 luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.