Bản án 49/2023/HCPT — Hành chính

[1] Về đối tượng khởi kiện, thời hiệu khởi kiện và thẩm quyền giải quyết vụ án:

[1.1] Ngày 21/7/2022, ông Nguyễn Trung V nộp đơn khởi kiện vụ án hành chính đề nghị Tòa án hủy Quyết định giải quyết khiếu nại số 1663/QĐ-UBND (khiếu nại lần hai) ngày 07/6/2022 của Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng và các quyết định khác có liên quan. Đây là các quyết định hành chính do cơ quan hành chính nhà nước và người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền ban hành, thực hiện hoặc không thực hiện trong lĩnh vực quản lý nhà nước về đất đai, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông Nguyễn Trung V và là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Ngày 21/7/2022, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng nhận được đơn khởi kiện của ông Nguyễn Trung V là trong thời hiệu khởi kiện. Do đó Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng thụ lý, giải quyết vụ án là trong thời hiệu, đúng thẩm quyền theo quy định tại Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.

[1.2] Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét đối với các Văn bản liên quan đến quyết định bị khởi kiện là các quyết định: Quyết định số 2898/QĐ-UBND v/v phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất, giải phóng mặt bằng thực hiện khu tái định cư thuộc dự án đầu tư xây dựng cải tạo đường 359 đoạn từ TT đến đường trục giao thông đô thị và công nghiệp BR, huyện TN, kèm theo quyết định là Phương án bồi thường số 27/PA-TCT; Quyết định số 2889/QĐ ngày 02/06/2021 về việc thu hồi đất để thực hiện Khu tái đinh cư thuộc Dự án cải tạo đường 359 đoạn từ xã TT đến trục đường giao đô thị và khu công nghiệp BR huyện TN; Quyết định giải quyết khiếu nại số 7660/QĐ-UBND ngày 22/10/2021 đối với ông Nguyễn Trung V.

[2] Xác định tư cách người tham gia tố tụng trong vụ án: Tòa án cấp sơ thẩm xác định tư cách người khởi kiện, người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án đúng quy định của pháp luật. Quá trình giải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt nhưng đã có đơn xin xét xử vắng mặt, nên Tòa án quyết định xét xử vắng mặt họ là đúng quy định tại khoản 1 Điều 157; khoản 1 Điều 158 Luật Tố tụng hành chính.

[3] Kháng cáo của Người khởi kiện hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Tại phiên tòa, người khởi kiện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện, người đại diện hợp pháp của người bị kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt nhưng đều đã có đơn xin xét xử vắng mặt. Tòa án đã triệu tập hợp lệ phiên tòa lần thứ hai, nên căn cứ khoản 4 Điều 225 Luật Tố tụng hành chính, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt những người tham gia tố tụng.

[4] Về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành các quyết định:

[4.1] Đối với các quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ: Để thực hiện việc thu hồi đất, UBND huyện TN đã ban hành kế hoạch về thu hồi đất, tiến hành các thủ tục thông báo thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm kê tài sản, thực hiện lấy ý kiến và niêm yết công khai tại địa phương. Sau khi thực hiện các bước, trình tự theo quy định, UBND huyện TN đã ban hành các quyết định thu hồi đất và phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ khi thu hồi đất đúng quy định tại Điều 66, Điều 67 và Điều 69 Luật Đất đai 2013.

[4.2] Đối với các quyết định giải quyết khiếu nại: Do không đồng ý với nội dung quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất, ông V có đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND huyện TN. Sau khi nhận đơn khiếu nại của ông V, Chủ tịch UBND huyện TN đã tiến hành xác minh nội dung khiếu nại, tiến hành tổ chức đối thoại với người khiếu nại. Căn cứ vào kết quả xác minh, Chủ tịch UBND huyện TN đã ban hành Quyết định số 7660/QĐ-UBND ngày 22/10/2021 về việc giải quyết khiếu nại lần đầu theo đó không chấp nhận nội dung khiếu nại của ông V. Không đồng ý với Quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch UBND huyện TN, ông V tiếp tục có đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng. Sau khi thụ lý đơn khiếu nại lần hai của ông V, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng đã quyết định giao nhiệm vụ xác minh nội dung khiếu nại, quyết định xác minh nội dung khiếu nại, tiến hành đối thoại với người khiếu nại. Căn cứ vào Báo cáo của Tổ công tác liên ngành, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 1663/QĐ-UBND ngày 07/6/2022 về việc giải quyết khiếu nại lần hai theo đó vẫn giữ nguyên Quyết định số 7660/QĐ-UBND của Chủ tịch UBND huyện TN. Như vậy, việc ban hành các Quyết định giải quyết khiếu nại nêu trên đã được thực hiện đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định tại Điều 21, từ Điều 36 đến Điều 41 Luật Khiếu nại và Điều 204 Luật đất đai 2013.

[5] Xét kháng cáo của Người khởi kiện là ông Nguyễn Trung V cho rằng ông đủ điều kiện để được bồi thường bằng đất ở có cùng mục đích sử dụng, ông đề nghị được bồi thường bằng đất ở hoặc một suất tái định cư nhưng UBND huyện TN lại bồi thường bằng tiền là không đúng, Hội đồng xét xử thấy:

[5.1] Về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, hiện trạng tài sản, vật kiến trúc trên đất: Ông Nguyễn Trung V có thửa đất 308C, diện tích 72,5m2 được UBND huyện TN cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CT497992 ngày 08/11/2019, mục đích sử dụng đất ở tại nông thôn. Nguồn gốc thửa đất 308C là do ông V được bố mẹ là ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Thị L cho và được tách từ thửa đất số 308 có diện tích 1.745m2 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BE 919403 ngày 25/4/2011 mang tên ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Thị L. Về quá trình sử dụng đất: Theo Báo cáo số 345 ngày 27/9/2020 của UBND xã HĐ, lời khai của ông V thể hiện: Sau khi được bố mẹ cho đất, ông V không ăn ở, sinh hoạt trực tiếp, thường xuyên tại thửa đất 308C mà ông V và gia đình sinh sống trực tiếp, ăn ở sinh hoạt thường xuyên tại Phường MK, quận BTL, Hà Nội. Về tài sản, vật kiến trúc trên đất: Tại Biên bản kiểm kê ngày 21/9/2020 và ông V cũng thừa nhận thể hiện trên diện tích đất 72.5m2 tại địa chỉ xã HĐ, huyện TN, Hải Phòng không có nhà để ở; trên diện tích đất của ông Nguyễn Trung V có tường bao xây gạch pa panh với kích thước 1,5m x0,15m x 25m; 2,2m x 0,15m x 25m từ năm 1997; móng xây đá kích thước 0,5m x 0,3m x 25m; 0,5m x 0,3m x25m được xây dựng từ năm 1997; trên đất có các công trình: kho, sân bê tông, bờ bao sân, bể lọc xây gạch chỉ.

[5.2] Như vậy, tại thời điểm thu hồi đất thì gia đình ông V không sinh sống ở đây; không có nhà ở trên đất; gia đình ông không phải di chuyển chỗ ở, không có sổ hộ khẩu tại địa bàn nơi có đất bị thu hồi; tại buổi đối thoại ngày 03/01/2024, đại diện UBND huyện TN xác nhận hiện quỹ đất để bồi thường cho những trường hợp như gia đình ông V không còn. Tại khoản 2 Điều 74 Luật đất đai năm 2013 quy định “… nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất”. Do đó, UBND huyện TN đã bồi thường bằng tiền khi thu hồi đất của gia đình ông Nguyễn Trung V phù hợp với quy định của pháp luật, bảo đảm quyền lợi của gia đình ông.

[5.3] Về đơn giá bồi thường: Khi xác định đơn giá bồi thường, UBND huyện TN đã căn cứ vào Điều 114 Luật Đất đai 2013 quy định về Bảng giá đất và giá đất cụ thể; căn cứ vào Quyết định số 308/QĐ-UBND ngày 01/02/2021 về việc phê duyệt giá đất cụ thể để tính tiền bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu tái định cư thuộc Dự án đầu tư xây dựng cải tạo đường 359 đoạn từ xã TT đến đường trục giao thông Khu đô thị và Khu công nghiệp BR, huyện TN; căn cứ vào Tờ trình số 154/TTr-UBND ngày 07/9/2021 của UBND huyện TN về việc xác định giá đất cụ thể để làm căn cứ tính tiền sử dụng đất khi giao đất vào Khu tái định cư thuộc Dự án đầu tư xây dựng cải tạo đường 359 đoạn từ xã TT đến đường trục giao thông Khu đô thị và Khu công nghiệp BR, huyện TN, từ đó xác định đơn giá bồi thường đất bị thu hồi cho gia đình ông V là 57,1m2 x3.240.000 đồng = 185.004.000 đồng; đơn giá các tài sản, vật kiến trúc trên đất có tổng giá trị được bồi thường là 82.311.623 đồng là có căn cứ, đúng pháp luật. .

[5.4] Do không phải di chuyển chỗ ở tại thời điểm thu hồi đất nên ông V không được hỗ trợ tái định cư theo quy định tại điểm c khoản Điều 83 Luật Đất đai 2013.

[5.5] Về nội dung của các quyết định giải quyết khiếu nại: Như đã phân tích ở trên, việc thu hồi đất, bồi thường cho gia đình ông V đã được thực hiện đúng quy định của pháp luật, bảo đảm quyền lợi cho gia đình ông nên Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, Chủ tịch UBND huyện TN đã không chấp nhận nội dung khiếu nại của người khiếu nại là có căn cứ.

[6] Tổng hợp các phân tích trên thấy rằng: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết vụ án đúng trình tự, quy định của pháp luật; đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự. Ông Nguyễn Trung V kháng cáo nhưng không có thêm tình tiết gì mới để chứng minh cho yêu cầu của mình, nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm là có căn cứ.

[7] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

[8] Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận nên ông Nguyễn Trung V phải chịu án phí hành chính phúc thẩm theo quy định của pháp luật.