Bản án 49/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, các lời khai trong quá trình tố tụng tại Tòa án và tại phiên tòa đồng nguyên đơn ông Lâm Minh Q và bà Huỳnh Thị C thống nhất trình bày:

Nguồn gốc đất tranh chấp ngang 4,5m x dài 12m = 54m2 tọa lạc tại số 133, đường Võ Thị Sáu, Khóm 8, Phường 3, thành phố B, tỉnh Bạc Liêu là của ông Q và cha vợ là ông Huỳnh Văn T hùn tiền nhận chuyển nhượng của ông Văn Tồn vào năm 1963 đến 1965 tổng cộng hơn 30 công. Quá trình sử dụng đất đến năm 1969 ông Q và ông T đứng ra cất nhà máy tên Tân Ngọc Th. Năm 1976, Công ty lương thực mượn nhà máy và toàn bộ khu đất hơn 16.000m2 và đổi tên là Toàn Th 5. Đến năm 1996, công ty Lương thực giao trả đất bằng Quyết định 1018 ngày 26/11/1996 của UBND tỉnh Minh Hải.

Do trong thời gian Công ty lương thực mượn đất nhưng quản lý lỏng lẻo dẫn đến một số người dân chiếm đất sử dụng trong đó có ông B, bà O. Ông đã nhiều lần yêu cầu ông B và bà O trả đất nhưng phía bị đơn không đồng ý vì vậy tranh chấp đến nay. Ông Q và bà C yêu cầu ông B, bà O trả diện tích đất theo đo đạc thực tế là 85m2 thuộc một phần thửa 12, 31 tờ bản đồ số 3, bản đồ thành lập năm 1999 (thửa số 03, tờ bản đồ số 02, bản đồ thành lập năm 2017) tọa lạc tại số 133, đường Võ Thị Sáu, khóm 8, phường 3, thành phố B, tỉnh Bạc Liêu.

* Theo các lời khai trong quá trình tố tụng tại Tòa án ông Nguyễn Chí Cường là người đại diện theo ủy quyền của ông Nguyễn Văn B, bà Trần Thị O trình bày:

Nguồn gốc đất của gia đình ông B, bà O đang sử dụng thuộc thửa số 03, tờ bản đồ số 02 bản đồ thành lập năm 2017 tại số 133, đường Võ Thị Sáu, Khóm 8, Phường 3, thành phố B, tỉnh Bạc Liêu là ông B, bà O nhận chuyển nhượng của bà Lê Thị Tuyết H vào năm 1990. Quá trình sử dụng đất trước khi ông B và bà O sử dụng là của vợ chồng cụ Nguyễn Văn S và Lê Thị T khai phá. Vào ngày 08/9/1980, ông Nguyễn Văn S và ông Trịnh Văn N có đổi đất với nhau, việc đổi đất được lập thành văn bản là “giấy trao đổi nhà cửa” có xác nhận của chính quyền địa phương, tuy việc trao đổi chỉ thể hiện trao đổi nhà cửa nhưng trên thực tế đổi luôn phần đất ao đìa xung quanh. Sau đó, năm 1987, ông Nết cho lại bà Lê Thị Tuyết H và ông Trương Văn H1 ở một phần đất khoảng 60m2 cạnh mé ao.

Bà H và ông H1 có xây nhà ở ổn định trên đất đến năm 1990 thì bà H chuyển nhượng cho ông B, bà O, thời điểm chuyển nhượng không làm giấy tờ, nhưng ông B, bà O đã sinh sống và đóng thuế cho nhà nước từ năm 1990, đến năm 1998 thì hai bên làm hợp đồng mua bán nhà có xác nhận của chính quyền địa phương. Đối với phần đất còn lại đổi với ông Nguyễn Văn Song, ông Nết và bà Ba cho con ông bà là bà Trịnh Thị Kiều M. Năm 2002, bà Mai cho lại ông B, bà O thêm một phần đất diện tích chiều ngang 01m x chiều dài hết đất. Ông B và bà O đã sử dụng đất ổn định, mục đích sử dụng làm nhà ở từ năm 1990 đến nay nên không đồng ý yêu cầu khởi kiện của ông Q, bà C.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị Tuyết H trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp là của ông Trịnh Văn N chuyển nhượng lại của ông Nguyễn Văn S. Sau đó, ông Nết có cho vợ chồng bà một phần đất để cất nhà ở, khi cho chỉ nói nói miệng, vợ chồng bà cất nhà ở được mấy năm thì bán lại cho ông B, bà O. Nay bà không có yêu cầu trong vụ án.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Hoàng M trình bày: Ông là con của cụ Nguyễn Văn S và cụ Lê Thị T, trước năm 1975, cụ S có một phần đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thời kỳ pháp thuộc (chế độ cũ), đến năm 1981, cụ Song đổi và bán nhà đất cho ông Trịnh Văn N, phần đất hiện nay đang tranh chấp là bờ đìa rộng đủ để cất nhà nên ông N có cho vợ chồng ông Trương Văn H1 (chồng bà Lê Thị Tuyết H) cất nhà ở. Ông H1, bà H ở được một thời gian thì sang bán lại cho ông B, bà O và ông B, bà O ở đến nay.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trịnh Thị Kiều Mai trình bày: Nguồn gốc đất hiện nay đang tranh chấp là của ông Trịnh Văn N và bà Biện Thị B là cha mẹ ruột của bà nhận đổi đất với người hàng xóm là cụ Nguyễn Văn S. Năm 1986, ông Nết cho bà Lê Thị Tuyết H và chồng là ông Trương Văn H1 mượn đất cất nhà ở, đến năm 1998 thì bà H có bán nhà lại cho ông B, bà O. Đến năm 2002, ông N cho lại bà toàn bộ phần đất của ông Nết và bà đồng ý cho ông B, bà O phần đất có căn nhà để sử dụng và bà không có ý kiến, không có Tranh chấp đối với phần đất này.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Trương Mỹ Hiền, chị Trương Mỹ Ngọc, bà Nguyễn Thị Á, bà Nguyễn Thị S, ông Trịnh Văn N và bà Biện Thị B đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt, Tòa án không ghi nhận ý kiến được.

Từ những nội dung trên, tại bản án dân sự sơ thẩm số 175/2022/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố B, tỉnh Bạc Liêu quyết định:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Lâm Minh Q, bà Huỳnh Thị C đối với bà Trần Thị O và Nguyễn Văn B về việc yêu cầu ông B, bà O trả quyền sử dụng đất diện tích thuộc thửa đất số 12 và 31, tờ bản đồ 03 được thành lập 1999 (thửa số 3 tờ bản đồ số 2, theo hệ thống bản đồ năm 2017) tại Khóm 8, Phường 3, thành phố B, đất có định vị và số đo như sau:

Hướng Bắc giáp với đất của bà Trịnh Thị Kiều quản lý sử dụng có số đo 1,59m + 2,79m + 13,10m + 3,57m

Hướng Nam giáp với đường đất 01m có số đo 4,45m + 4,99m + 1,03m + 7,00m + 3,62m.

Hướng Đông giáp với lối đi chung có số đo 4,12m.

Hướng Tây giáp với phần đất của bà Trịnh Thị Kiều Mai có số đo 4,12m.

Tổng diện tích đất là 85 m2.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí, áp dụng các Điều 2, 6, 7, 9, 30 của Luật Thi hành án dân sự trong giai đoạn thi hành án và tuyên về quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

- Ngày 14 tháng 10 năm 2022, nguyên đơn ông Lâm Minh Q và bà Huỳnh Thị C kháng cáo không đồng ý toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm hủy bản án số 175/2022/DS-ST ngày 29/9/2022 của Tòa án nhân dân thành phố B, chuyển hồ sơ về Tòa cấp sơ thẩm giải quyết lại theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông bà.

Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn giữ nguyên kháng cáo.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn phát biểu ý kiến tranh luận: Nguyên đơn bà Huỳnh Thị C và ông Lâm Minh Q cho rằng phần đất tranh chấp là của ông bà. Tuy nhiên, ông Q, bà C không có chứng cứ gì để chứng minh phần đất này thuộc quyền sử dụng của ông bà trong khi bị đơn có quá trình sử dụng đất ổn định với mục đích làm nhà ở, đã đăng ký kê khai phần đất tranh chấp thực hiện nghĩa vụ nộp thuế theo quy định. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử bác yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, giữ y án sơ thẩm.

Quan điểm Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu tại phiên tòa:

- Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý đến khi xét xử phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, các đương sự cũng đã chấp hành đúng các quy định.

- Về quan điểm giải quyết vụ án: Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 175/2022/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố B, tỉnh Bạc Liêu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông bà Lê Tuyết Hằng, Trương Mỹ H, Trương Mỹ N, Nguyễn Thị S, Nguyễn Thị Á, Nguyễn Hoàng M, Trịnh Văn N, Biện Thị B đã triệu tập hợp lệ lần thứ hai vắng mặt không lý do nên tiến hành xét xử vắng mặt những người nêu trên theo quy định tại Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Tại biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 23/09/2019 và bản vẽ mặt bằng hiện trạng khu đất tranh chấp của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Bạc Liêu thể hiện phần đất tranh chấp có vị trí và số đo như sau:

Hướng Bắc giáp với đất của bà Trịnh Thị Kiều quản lý sử dụng có số đo 1,59m + 2,79m + 13,10m + 3,57m

Hướng Nam giáp với đường đất 01m có số đo 4,45m + 4,99m + 1,03m + 7,00m + 3,62m.

Hướng Đông giáp với lối đi chung có số đo 4,12m.

Hướng Tây giáp với phần đất của bà Trịnh Thị Kiều Mai có số đo 4,12m.

Tổng diện tích đất là 85 m2.

Thuộc thửa đất số 12 và 31, tờ bản đồ 03 được thành lập 1999 (thửa số 3 tờ bản đồ số 2, theo hệ thống bản đồ năm 2017)

[9] Xét ý kiến của Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn; Giữ nguyên bản án số 175/2022/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố B, tỉnh Bạc Liêu. Hội đồng xét xử xét thấy đề nghị của Kiểm sát viên là có căn cứ chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của ông Lâm Minh Q và bà Huỳnh Thị C; Giữ nguyên bản án Dân sự sơ thẩm số 175/2022/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố B, tỉnh Bạc Liêu.

Áp dụng khoản 9 Điều 26, khoản 1 Điều 39, Điều 92, Điều 97, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 158, khoản 1 Điều 165, khoản 1 Điều 166, khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

Áp dụng Điều 166 Bộ luật dân sự năm 2015;

Áp dụng Điều 203 Luật đất đai năm 2013;

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 24, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lâm Minh Q, bà Huỳnh Thị C yêu cầu ông Nguyễn Văn B, bà Trần Thị O trả quyền sử dụng diện tích thuộc thửa đất số 12 và 31, tờ bản đồ 03 được thành lập 1999 (thửa số 3 tờ bản đồ số 2, theo hệ thống bản đồ năm 2017) tại khóm 8, phường 3, thành phố B, đất có định vị và số đo như sau:

Hướng Bắc giáp với đất của bà Trịnh Thị Kiều quản lý sử dụng có số đo 1,59m + 2,79m + 13,10m + 3,57m

Hướng Nam giáp với đường đất 01m có số đo 4,45m + 4,99m + 1,03m + 7,00m + 3,62m.

Hướng Đông giáp với lối đi chung có số đo 4,12m.

Hướng Tây giáp với phần đất của bà Trịnh Thị Kiều Mai có số đo 4,12m.

Tổng diện tích đất là 85 m2.

2. Về án phí: Ông Lâm Minh Q và bà Huỳnh Thị C mỗi người phải nộp 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm. Ông Q, bà C mỗi người đã nộp tạm ứng án phí 300.000 đồng theo biên lai thu số 0007987 và 0007988 cùng ngày 24/10/2022 được chuyển thu án phí trong giai đoạn thi hành án

3. Các phần khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

- TANDCC tại TP. Hồ Chí Minh;

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

- VKSND tỉnh Bạc Liêu;

- TAND Tp Bạc Liêu;

- CCTHADS Tp Bạc Liêu;

- Đương sự;

- Lưu, Tổ HCTP.

Trần Quang Khang