Bản án 49/2021/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Nguyên đơn trình bày:

Ông M1 và bà X chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 2005 nhưng không đăng ký kết hôn. Đến năm 2010, ông M1 trúng 01 tờ vé số giải đặt biệt, trừ thuế thực lãnh được 1.350.000.000 đồng. Sau khi nhận được tiền, ông M1 sử dụng để nhận chuyển nhượng 02 phần đất: 01 phần đất có diện tích 150m2, ông M1 bỏ tiền ra xây dựng nhà và nhà trọ tại: Đường XB2, tổ 14, phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương; một phần đất có diện tích 176m2 trên đất đã có 01 căn nhà tại: Xã LH, huyện B, tỉnh Bình Dương. Do ông M1 mất giấy tờ tùy thân nên ông M1 đã nhờ bà H1 là mẹ ruột của bà X đứng tên dùm 02 phần đất nêu trên. Đến tháng 9/2011, ông M1 bị tai nạn giao thông. Sau khi xuất viện thì bà H1 không cho vào nhà, ông M1 có trình báo với Uỷ ban nhân dân phường M giải quyết nhưng không được. Sau đó, ông M1 có nhờ đại diện khu phố xuống lập biên bản ghi nhận việc bà H1 đứng tên dùm cho ông M1 02 phần đất nói trên, trong biên bản có đầy đủ chữ ký của bà H1 và bà X. Nay, ông M1 khởi kiện yêu cầu bà H1 trả lại nhà, nhà trọ và đất có diện tích 150m2 thuộc thửa đất số 1766, tờ bản đồ số 50, đất toạ lạc tại: Khu phố 3, phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương và phần đất có diện tích 176m2 trên đất đã có 01 căn nhà tại xã LH, huyện B1, tỉnh Bình Dương. Ông M1 thống nhất với Kết luận giám định số 74/GĐ-PC09 ngày 09/4/2019 của Phòng Kỹ thuật Hình sự Công an tỉnh Bình Dương. Ông M1 không yêu cầu đo đạc, định giá lại. Ông thống nhất với kết quả đo vẽ trước đây và yêu cầu sử dụng kết quả định giá ngày 12/7/2012 và ngày 11/6/2019 làm căn cứ giải quyết vụ án. Trước yêu cầu độc lập của ông P1 và bà Th1 thì ông M1 cũng không đồng ý. Do việc chuyển nhượng này là hợp pháp. Ngoài ra, ông M1 không có ý kiến gì khác.

* Bị đơn trình bày:

Bà H1 và ông M1 không có quan hệ gì, ông M1 có quan hệ tình cảm với bà X (con gái ruột của bà H1). Về nguồn gốc tài sản tranh chấp: Đối với phần đất có diện tích 150m2, tại khu phố 3, phường M, thị xã B là bà H1 nhận chuyển nhượng với giá 217.000.000đ thông qua môi giới. Sau khi nhận chuyển nhượng, bà H1 xây 01 căn nhà cấp 04 và 06 căn nhà trọ. Nguồn tiền mua đất và xây nhà là do bà H1 để dành. Khi xây nhà trên đất này, bà H1 thiếu tiền nên đã mượn tiền của bà Trần Thị Hoa là em gái ruột của bà H1, phần đất này do bà H1 trực tiếp quản lý sử dụng. Vì ông M1 có quan hệ tình cảm với bà X nên bà H1 đã cho ông M1 về ở. Đến tháng 9/2011, ông M1 không còn tình cảm với con gái bà H1 nữa, ông M1 đã đến nhà bà H1 đập phá đồ đạc, hăm dọa mẹ con bà H1 nên bà H1 mới dọn ra bên ngoài ở. Khi ông M1 có những hành động đập phá, đe dọa tại nhà bà H1, bà H1 có báo với chính quyền địa phương nhưng không được giải quyết và cũng không lập biên bản. Đối với phần đất có diện tích 176m2 tọa lạc tại xã LH, huyện B1, tỉnh Bình Dương. Tháng 12/2010, bà H1 nhận chuyển nhượng phần đất này, trên đất đã có nhà với giá 190.000.000 đồng. Nguồn tiền bà H1 nhận chuyển nhượng phần đất này là của ông Vũ Văn Duy là con rể bà H1 cho mượn. Bà H1 thống nhất với Kết luận giám định số 74/GĐ-PC09 ngày 09/4/2019 của Phòng Kỹ thuật Hình sự Công an tỉnh Bình Dương. Bà H1 không yêu cầu đo đạc, định giá lại. Bà H1 thống nhất với kết quả đo vẽ trước đây và yêu cầu sử dụng kết quả định giá ngày 11/6/2019 làm căn cứ giải quyết vụ án. Trước yêu cầu khởi kiện của ông M1, bà H1 không đồng ý vì cả 02 phần đất nêu trên đều do bà H1 bỏ tiền ra để nhận chuyển nhượng. Trước yêu cầu độc lập của ông P1 và bà Phạm Thị Th1 thì bà H1 cũng không đồng ý. Do việc chuyển nhượng này là hợp pháp.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

1. Bà Trần Thị X trình bày: Thống nhất hoàn toàn lời trình bày của bị đơn, thừa nhận tài sản ông M1 tranh chấp là của bà H1. Ngoài ra, bà H1 không có ý kiến gì khác.

2. Ông Phạm Minh T3 người đại diện hợp pháp của ông Tạ Quang P1 và bà Phạm Thị Th1 trình bày: Ông P1 và bà Phạm Thị Th1 là chủ quyền sử dụng đất của phần đất có diện tích 150m2 thuộc thửa đất số 1766, tờ bản đồ số 50, đất toạ lạc: Khu phố 3, phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH011764, được UBND huyện B cấp ngày 06/10/2009 cho bà Th2. Ông P1 và bà Th1 không có chuyển nhượng phần đất này cho bà H1. Do đó, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 22/9/2010 giữa bà H1 và ông P1, bà Phạm Thị Th1 vô hiệu. Vì vậy, ông Tạ Quang P1 và bà Phạm Thị Th1 có yêu cầu độc lập yêu cầu Toà án:

- Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được UBND thị trấn M chứng thực số 677, quyển số 01TP/CC-SCT/HĐGD ngày 22/9/2010 giữa bà Phạm Thị Th1, ông Tạ Quang P1 và bà Trần Thị H1 vô hiệu do chữ ký và dấu vân tay trên hợp đồng nêu trên không phải của bà Th1 và ông P1;

- Huỷ GCNQSDĐ số BD903614, số vào sổ CH01784, UBND huyện B cấp ngày 27/10/2010 cho bà Trần Thị H1;

- Buộc bà Trần Thị H1 và ông Lê Văn M1 phải tự tháo dỡ tài sản trên đất và trả lại phần đất có diện tích 150m2 thuộc thửa đất số 1766, tờ bản đồ số 50, đất toạ lạc: Khu phố 3, phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương cho ông P1 và bà Th1. Ông P1 và bà Th1 không phải bồi thường giá trị tài sản trên đất.

Ông T3 thống nhất với Kết luận giám định số 74/GĐ-PC09 ngày 09/4/2019 của Phòng Kỹ thuật Hình sự Công an tỉnh Bình Dương. Ông T3 không yêu cầu đo đạc, định giá lại. Ông T3 thống nhất với kết quả đo vẽ trước đây và yêu cầu sử dụng kết quả định giá ngày 11/6/2019 làm căn cứ giải quyết vụ án. Trước yêu cầu khởi kiện của ông M1, ông T3 không có ý kiến. Ngoài ra, ông T3 không có ý kiến gì khác.

3. Bà Nguyễn Thị N1 trình bày: Bà N1 thừa nhận có nhận số tiền đặt cọc và chuyển nhượng phần đất ở M từ bà H1. Tuy nhiên, bà N1 cho rằng bà nhận giùm cho bà Đỗ Thị Th2. Bà N1 hoàn toàn không quen biết ông M1, bà H1, ông P1 và bà Phạm Thị Th1. Bà N1 không liên quan gì đến tranh chấp giữa những người này. Bà N1 không có ý kiến gì đối với yêu cầu khởi kiện và yêu cầu độc lập.

4. Bà Đỗ Thị Th2 trình bày: Bà Đỗ Thị Th2 cho rằng không chuyển nhượng hay nhận chuyển nhượng giùm phần đất tại phường M của ông P1 và bà Phạm Thị Th1 cho ai. Bà Đỗ Thị Th1 hoàn toàn không biết và liên quan gì đến tranh chấp giữa các bên. Bà Đỗ Thị Th2 không có ý kiến gì đối với yêu cầu khởi kiện và yêu cầu độc lập.

5. Uỷ ban nhân dân phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương trình bày: Việc chứng thực hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà H1 và ông P1 với bà Phạm Thị Th1 hoàn toàn đúng trình tự, thủ tục. Đề nghị Toà án xem xét giải quyết theo quy định pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 45/2020/DS-ST ngày 27 tháng 8 năm 2020 của Tòa án nhân dân thị xã B, tỉnh Bình Dương đã quyết định:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Văn M1 đối với bị đơn bà Trần Thị H1 về việc: “Tranh chấp đòi tài sản là quyền sử dụng đất”.

Ông Lê Văn M1 được quyền quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 176m2 thuộc thửa đất số 977, tờ bản đồ số 32, đất toạ lạc tại: Khu phố 3, xã LH, huyện B1, tỉnh Bình Dương, theo GCNQSDĐ số vào sổ CH01446 do UBND huyện B (nay là huyện B1) cấp cho bà Trần Thị H1 ngày 21/3/2011 và toàn bộ tài sản trên đất.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông M1 về việc buộc bà Trần Thị H1 giao trả cho ông Lê Văn M1 đất có diện tích 150m2 thuộc thửa đất số 1766, tờ bản đồ số 50, đất toạ lạc tại: Khu phố 3, phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương (theo GCNQSDĐ số BD903614, số vào sổ CH01784 do UBND huyện B cấp cho bà Trần Thị H1 ngày 27/10/2010) và toàn bộ tài sản trên đất.

Chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Tạ Quang P1 và bà Phạm Thị Th1 đối với nguyên đơn Lê Văn M1 và bị đơn Trần Thị H1 về việc: “Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và yêu cầu huỷ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.

- Tuyên bố Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được UBND thị trấn M chứng thực số 677, quyển số 01TP/CC-SCT/HĐGD ngày 22/9/2010 giữa bà Phạm Thị Th1, ông Tạ Quang P1 và bà Trần Thị H1 vô hiệu;

- Không chấp nhận yêu cầu buộc bà Trần Thị H1 và ông Lê Văn M1 phải tự tháo dỡ tài sản trên đất và trả lại phần đất có diện tích 150m2 thuộc thửa đất số 1766, tờ bản đồ số 50, đất toạ lạc: Khu phố 3, phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương cho ông P1 và bà Phạm Thị Th1. Ông P1 và bà Phạm Thị Th1 được quyền quản lý, sử dụng diện tích đất này và toàn bộ tài sản trên đất gồm nhà cấp 4, nhà trọ, mái che và các tài sản gắn liền khác (theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 11/6/2019). Ông P1 và bà Phạm Thị Th1 có trách nhiệm phải bồi thường giá trị tài sản trên đất cho bà H1 với số tiền là 159.138.000 đồng.

Kiến nghị Ủy ban nhân dân thị xã B, tỉnh Bình Dương thu hồi GCNQSDĐ số BD903614, số vào sổ CH01784 do UBND huyện B (nay là thị xã B) cấp cho bà Trần Thị H1 ngày 27/10/2010. Ông P1 và bà Phạm Thị Th1 có nghĩa vụ liên hệ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền kê khai, đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đối với phần đất nêu trên. Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí thẩm định, đo đạc, định giá tài sản, giám định, trách nhiệm chậm thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm ngày 09/9/2020, ông Lê Văn M1 là nguyên đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm, không đồng ý giao trả diện tích đất 150m2 tại phường M, thị xã B cho ông P1, bà Th1. Ngày 10/9/2020, bà Trần Thị H1 là bị đơn có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn M1 và yêu cầu độc lập của ông Tạ Quang P1 và bà Phạm Thị Th1. Ngày 10/9/2020, ông Phạm Minh T3 (là người đại diện theo ủy quyền của ông P1, bà Th1) kháng cáo một phần bản án, không đồng ý bồi thường giá trị tài sản trên phần đất diện tích 150m2, yêu cầu xét xử lại phúc thẩm. Trong thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, ngày 14/02/2021, bà Trần Thị H1 bệnh chết; những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng: Bà Trần Thị H2, bà Trần Thị X và ông Trần Văn H3. Tại phiên tòa, các đương sự giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Ý kiến của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cho rằng: Có cơ sở xác định quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với hai phần đất là của nguyên đơn. Bị đơn chỉ là người đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bị đơn với ông P1, bà Th1 là không phù hợp. Đề nghị Hội đồng xét xử hủy một phần bản án sơ thẩm đối với diện tích đất 150m2 chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra giải quyết theo thẩm quyền.

Ý kiến của Kiểm sát viên đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương: Người tham gia tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung: Căn cứ vào giấy thỏa thuận chia tài sản ngày 03/9/2011 thì có cơ sở xác định quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền đất là tài sản chung của ông M1, bà X. Tòa án cấp sơ thẩm xác định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà H1 với ông P1, bà Th1 vô hiệu là có căn cứ nhưng không giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu là không đúng. Hợp đồng này có dấu hiệu tội phạm lừa đảo cần chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý. Để giải quyết toàn diện vụ án, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm để cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án.

Sau khi nghiên cứu tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Luật sư, Kiểm sát viên:

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ Điều 148, khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bà Trần Thị H1, ông Lê Văn M1, ông Tạ Quang P1, bà Phạm Thị Th1. Hủy Bản án số 45/2020/DS-ST ngày 27 tháng 8 năm 2020 của Tòa án nhân dân thị xã B, tỉnh Bình Dương, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thị xã B giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Án phí phúc thẩm: Bà Trần Thị H1, ông Lê Văn M1, ông Tạ Quang P1, bà Phạm Thị Th1 không phải chịu. Chi cục Thi hành án dân sự thị xã B, tỉnh Bình Dương hoàn lại cho bà Trần Thị H1 300.000 đồng đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0048100 ngày 09/09/2020, hoàn lại cho ông Lê Văn M1 300.000 đồng đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0048103 ngày 10/09/2020.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.