Bản án 48/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và Bản án dân sự sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ông Lương Văn P (sinh năm 1962, chết năm 2022) là chồng bà La Thị L (sinh năm 1944). Họ có 04 người con đó là: Chị Lương Thị T, anh Lương Văn H, anh Lương Văn H1, chị Lương Hoài L.

Ông Nông Quốc S (sinh năm 1952, chết ngày 19-4-2019) là chồng bà Bế Thị T (sinh năm 1954). Họ có 03 người con trai đó là: Ông Nông Trung K, ông Nông Văn C, ông Nông Văn L. Năm 2006 ông Nông Văn L lấy bà Cung Thị N.

Ngày 13-01-1992 giữa bố con ông Lương Tuấn K (đã chết), anh Lương Thanh D và ông Lương Văn P có lập Giấy nhượng hẳn ruộng có nội dung: Bố con ông Lương Tuấn K, anh Lương Thanh D nhượng hẳn thửa ruộng N có một sào hai thước Bắc bộ cho ông Lương Văn P với giá 1.400.000đồng.

Theo tờ bản đồ giải thửa đồ số 11 xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn lập năm 1986 và Sổ mục kê lập năm 1994 thể hiện: Thửa đất số 386 có diện tích 1.764,0m2, mục đích sử dụng: 2L, có mang tên cụ thể như sau: Nông Quốc S 912m2; Lục Văn C 408m2; Nông Thị H 408m2. Thửa đất số 399 có diện tích 574,0m2, mục đích sử dụng: 2L có mang tên cụ thể như sau: Nông Quốc S 72m2; Nguyễn Văn H 216m2; Lương Văn P 216m2.

Ngày 05-01-1995 ông Nông Quốc S được Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là UBND huyện) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCN) đối với tổng diện tích 2.078m2 đất 2L; trong đó có thửa đất số 386 có diện tích 912m2, tờ bản đồ giải thửa số 11 xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là thửa đất số 386). Những thay đổi sau khi cấp giấy chứng nhận: Ngày 11-01-2005 chuyển nhượng cho Nguyễn Văn Đ 170m2 thuộc thửa đất số 386.

Theo thông tin tại Hồ sơ bồi thường giải phóng mặt bằng làm đường Quốc lộ 4A trong giai đoạn năm 2004-2006 thể hiện: Tại Biên bản kiểm đếm số 76 ngày 29-11-2024 diện tích đất bồi thường tại thửa đất số 399 cho gia đình ông Nguyễn Văn H là 266,0m2; Biên bản kiểm đếm số 77 ngày 29-11-2024 diện tích đất bồi thường tại thửa đất số 399 cho gia đình ông Lương Văn P là 169,7m2; Biên bản kiểm đếm số 157 ngày 29-10-2004 diện tích đất bồi thường tại thửa đất số 399 cho gia đình ông Nguyễn Văn Đ là 66,5m2; Biên bản kiểm đếm số 12 năm 2004 thể hiện bồi thường nhiều thửa đất cho gia đình ông Nông Quốc S.

Theo tờ bản đồ địa chính số 78 xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn lập năm 2013 và Sổ mục kê thể hiện: Thửa đất số 395 có diện tích 564,6m2 đất ONT mang tên ông Nông Quốc S. Ngày 16-4-2014, giữa ông Nông Quốc S và ông Nông Văn L, bà Cung Thị N có ký kết Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất có nội dung ông Nông Quốc S tặng cho ông Nông Văn L, bà Cung Thị N 03 thửa đất có tổng diện tích 1.405m2 gồm thửa đất số 386 có diện tích 742m2 2L; thửa đất số 452 có diện tích 742m2 2L; thửa đất số 482 có diện tích 394m2 2L theo GCN cấp ngày 05-01-1995 cho ông Nông Quốc S; theo số liệu Bản đồ địa chính có tổng diện tích 1.594,0m2 trong đó có thửa đất số 395, diện tích 564,6m2 đất ONT.

Ngày 30-6-2014 ông Nông Văn L, bà Cung Thị N được UBND huyện) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (viết tắt là GCNQSDĐ) đối với thửa đất số 395 có diện tích 564,6m2 đất ONT, tờ bản đồ địa chính số 78 xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là thửa đất số 395). Ngày 11-5-2021, UBND huyện đã ban hành Quyết định số 1131/QĐ-UBND về việc hủy bỏ một phần quyết định số 2100/QĐ-UBND ngày 30-6-2014 của UBND huyện, cụ thể: Hủy bỏ đối với thửa đất số 395, diện tích 564,6m2, mục đích sử dụng là đất ở tại nông thôn đã cấp cho hộ ông Nông Văn L và bà Cung Thị N. Lý do hủy bỏ: Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất nêu trên chưa đảm bảo hồ sơ theo quy định; cấp trùng vào một phần diện tích thửa đất số 399, tờ bản đồ giải thửa 299 số 11 xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn, thửa đất nằm ngoài giấy chứng nhận mà gia đình ông Nông Quốc S được cấp; về thành phần hồ sơ hợp đồng tặng, cho quyền sử dụng đất, cũng như hồ sơ chuyển mục đích không đảm bảo theo quy định.

Theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản ngày 20-6-2023 xác định: Đất tranh chấp có diện tích 76,9m2 đất ONT thuộc một phần thửa đất số 395, trên đất có 02 cây lát, 01 cây sung; có một phần công trình Nhà 1 ông Nông Văn L đang ở như trụ cổng, cổng sắt, mái tôn, sân bê tông; có một phần công trình Nhà 2 ông Nông Văn L sử dụng làm nhà nghỉ như trụ cổng, cổng sắt, tường rào, bồn cây, sân bê tông, mái tôn. Giá đất theo giá thị trường là 20.000.000đồng/m2; tổng giá trị tài sản trên đất là 24.612.689đồng.

Theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản ngày 16-9-2024 xác định: Đất tranh chấp bổ sung có diện tích 28,6m2 đất ONT thuộc một phần thửa đất số 395, trên đất có một phần công trình Nhà 1 ông Nông Văn L đang ở như mái tôn, sân bê tông, bờ tường; có một phần công trình Nhà 2 ông Nông Văn L sử dụng làm nhà nghỉ như sân bê tông, mái tôn, nền lát gạch và một phần nhà cấp 4. Toàn bộ các tài sản có trên đất do ông Nông Văn L xây dựng, quản lý và sử dụng. Giá đất theo giá thị trường 20.000.000đồng/m2; tổng giá trị tài sản trên đất bổ sung là 12.115.992đồng.

Theo Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ bổ sung ngày 14-3-2025 xác định: Tổng đất tranh chấp có diện tích 105,5m2 đất ONT thuộc một phần thửa đất số 395 có một phần diện tích thuộc ranh giới hành lang an toàn giao thông.

Theo Biên bản định giá tài sản ngày 26-01-2026 xác định: Đất tranh chấp là đất trồng lúa, thuộc vị trí 1, có trị giá 73.000đồng/m2.

Tại Kết luận giám định tư pháp ngày 13-8-2024 của Giám định viên tư pháp ông Hoàng Tiến L kết luận: Diện tích đất tranh chấp 76,9m2 nằm trên thửa đất số 399 tờ bản đồ số 11 bản đồ giải thửa 299. Theo Sổ mục kê có ghi: Ông Nông Quốc S, diện tích 72m2; ông Lương Văn P, diện tích 216m2; ông Nguyễn Văn H, diện tích 216m2, tổng cộng 504m2 nhưng Bản đồ giải thửa lại xác định thửa đất số 399 có diện tích 547m2. Việc chênh lệch trên là do: Bản đồ giải thửa 299 tính diện tích bằng phương pháp dùng lưới đo diện tích áp lên bản đồ để xác định diện tích thửa đất, do người thực hiện đếm lưới ô vuông có thể do đếm nhầm dẫn đến diện tích bị sai lệch. Bản đồ giải thửa 299 được tiến hành số hóa lại trên nền bản đồ giấy bằng phần mềm chuyên dụng do Bộ Tài nguyên và Môi trường cho phép sử dụng dẫn đến có sai số về diện tích không trùng nhau.

Diện tích đất của ông Nông Quốc S, ông Lương Văn P, ông Nguyễn Văn H, thuộc thửa đất số 399 được xác định trên Trích đo số 12-2024 như sau: Ông Nguyễn Văn H diện tích 271,5m2 theo vị trí đỉnh thửa C1, C2, A4, A3, A2, B3, B4, B5, C3, B6, B7; ông Lương Văn P diện tích 228,9m2 theo vị trí đỉnh thửa C4, C5, C6, C7, C8, B3, A2, A3, A4, C2, C1; ông Nông Quốc S diện tích 90,8 m2 theo vị trí đỉnh thửa B9, C12, C11, B10, B1, B2, C8, C7, C6, C5, C4, C9, B8, C13; trong đó: Phần đã chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn Đ có diện tích 47,0m2 theo vị trí đỉnh thửa B9, C12, C11, B10, B1, B2, A1, A7, C10, C9, B8, C13. Phần còn lại trên thửa đất số 399 của ông Nông Quốc S là 43,8 m2 theo vị trí đỉnh thửa C9, C10, A7, A1, B2, C8, C7, C6, C5, C4.

Vị trí diện tích đất được bồi thường khi giải phóng mặt bằng năm 2004 thuộc thửa đất số 399 được xác định trên Trích đo số 12-2024 như sau: Ông Nguyễn Văn Hữu diện tích bồi thường 179,6m2 theo vị trí đỉnh thửa C1, C2, A4, B11, B5, C3, B6, B7; ông Lương Văn P diện tích bồi thường 136,3m2 theo vị trí đỉnh thửa C1, C4, C5, C6, A6, A5, A4, C2; ông Nông Quốc S diện tích bồi thường 31,0m2 theo vị trí đỉnh thửa C9, C10, A7, C6, C5, C4; ông Nguyễn Văn Đ diện tích bồi thường 41,6 m2 theo vị trí đỉnh thửa B9, C12, C11, B10, A7, C10, C9, B8, C13.

Vị trí đất còn lại sau khi được đền bù giải phóng mặt bằng năm 2004 được xác định trên Trích đo số 12-2024 như sau: Ông Nguyễn Văn H diện tích còn lại 91,9m2 theo vị trí đỉnh thửa A4, A3, A2, B3, B4, B5, B11; ông Lương Văn P diện tích còn lại 92,7m2 theo vị trí đỉnh thửa C6, C7, C8, B3, A2, A3, A4, A5, A6; ông Nông Quốc S diện tích còn lại 12,8m2 theo vị trí đỉnh thửa A7, A1, B2, C8, C7, C6.

Tại Kết luận giám định tư pháp ngày 16-4-2025 của Giám định viên tư pháp ông Vi Văn H kết luận: Căn cứ hồ sơ bồi thường giải phóng mặt bằng năm 2004 được đối chiếu, xác định theo Trích đo địa chính số 12-2024; vị trí đất còn lại tại thửa đất số 399, tờ bản đồ giải thửa số 11 như sau: Ông Nguyễn Văn H diện tích còn lại 91,8m2 theo vị trí đỉnh A4, A3, A2, B3, B4, B5, B11; ông Lương Văn P diện tích còn lại 92,6m2 theo vị trí đỉnh C6, C7, C8, B3, A2, A3, A4, A5, A6; ông Nguyễn Văn Đ diện tích còn lại 5,4m2 theo vị trí đỉnh B1, B2, A1, A7, B10; ông Nông Quốc S diện tích còn lại 12,8m2 theo vị trí đỉnh A7, A1, B2, C8, C7, C6.

Tại cấp sơ thẩm:

Tại đơn khởi kiện cùng những lời trình bày tiếp theo nguyên đơn bà La Thị L và người được nguyên đơn ủy quyền cho biết: Nguyên đơn khởi kiện ông Nông Văn L yêu cầu được quyền quản lý, sử dụng diện tích là 324m2 thuộc thửa đất số 399, tờ bản đồ giải thửa số 11 xã Đ, huyện T, tỉnh Lạng Sơn; buộc bị đơn ông Nông Văn L di dời toàn bộ tài sản trên đất tranh chấp và chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với diện tích đất nêu trên. Đất tranh chấp có nguồn gốc do vợ chồng nguyên đơn mua lại của gia đình ông Lương Tuấn K vào năm 1992, có giấy tờ mua bán. Diện tích đất nhận chuyển nhượng trên giấy tờ là 1 sào 2 thước Bắc bộ, trên bản đồ giải thửa năm 1986 là thửa đất số 399 có diện tích 574m2. Lúc mua bán có ông Lục Văn H và ông Nguyễn Văn H cùng chứng kiến.

Ngay sau khi nhận chuyển nhượng thì gia đình nguyên đơn canh tác trồng lúa nước đến năm 2004 Nhà nước đã thu hồi một phần diện tích đất để làm đường; diện tích đất còn lại gia đình nguyên đơn vẫn tiếp tục canh tác, trồng hoa màu. Khoảng năm 2008, ông Nông Quốc S (là bố của ông Nông Văn L) sang nhà nguyên đơn nói miệng xin mượn đất để làm đường cho xe chở vật liệu xây dựng đi vào đổ đất, chở vật liệu xây dựng công trình trên thửa đất liền kề là thửa đất số 386 của ông Nông Quốc S ở phía trong, gia đình nguyên đơn đã đồng ý. Sau đó, ông Nông Văn L đã tự ý quây tường rào và xây dựng công trình kiến trúc trên khu đất mượn của gia đình nguyên đơn. Từ đó đến nay ông Nông Văn L đã chiếm dụng và không trả lại đất cho gia đình nguyên đơn. Sự việc tranh chấp đất đai đã được chính quyền địa phương hòa giải nhiều lần nhưng không thành nên nguyên đơn phải khởi kiện ra Tòa. Chồng nguyên đơn là ông Lương Văn P đã chết năm 2022.

Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bổ sung yêu cầu khởi kiện yêu cầu ông Nông Văn L phải bồi thường thiệt hại với tổng số tiền 114.000.000đồng bao gồm tiền thiệt hại do hành vi chiếm đoạt đất trong 15 năm, tiền tổn thất về sức khỏe, tinh thần; tiền tổn thất về hoa màu. Sau khi có các kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ, nguyên đơn xác định đất tranh chấp có tổng diện tích 105,5m2 trước đây thuộc một phần thửa đất số 399 nay thuộc một phần thửa đất số 395. Nguyên đơn rút yêu cầu khởi kiện ông Nông Văn L về việc bồi thường thiệt hại với tổng số tiền 114.000.000đồng. Nguyên đơn yêu cầu được quản lý, sử dụng diện tích 105,5m2 đất tranh chấp, yêu cầu bị đơn di dời toàn bộ tài sản trên đất và phải chấm dứt hành vi tranh chấp đất đai với diện tích đất trên. Tại Biên bản làm việc ngày 12-01-2026 và tại phiên tòa nguyên đơn nhất trí với Đơn yêu cầu thay đổi tư cách tham gia tố tụng của bà Bế Thị T từ người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan sang bị đơn. Nguyên đơn đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng với tổng số tiền 49.642.000đồng nên đề nghị giải quyết chi phí này theo quy định.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Lương Văn H, anh Lương Văn H1, chị Lương Hoài L trình bày: Họ là con của nguyên đơn, họ nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không có yêu cầu gì khác.

Bị đơn bà Bế Thị T và người được bị đơn ủy quyền cho biết: Bà Bế Thị T là vợ ông Nông Quốc S, là mẹ của ông Nông Văn L. Gia đình bà có mảnh đất ở thửa đất số 386 và thửa đất số 399 tờ bản đồ giải thửa số 11. Diện tích đất tranh chấp 105,5m2 trước đây là đất ruộng, thuộc một phần đất hương hỏa ông cha để lại cho vợ chồng bà từ ngày xưa. Hàng năm vợ chồng bà đều cấy lúa trên khu đất đó. Khoảng năm 2003 khi có chương trình nâng cấp cải tạo Quốc lộ 4A thì Nhà nước có thu hồi 109,4m2 của gia đình. Sau này gia đình bị đơn được Nhà nước giao tái sử dụng lại 51m2 đất thuộc chân tà luy đến khoảng năm 2008 thì gia đình bị đơn có trồng 02 cây lát, 01 cây sung, làm hàng rào bằng lưới B40 và xây cổng bằng gạch, cổng bê tông để bao quanh khu đất. Năm 1994 ông Nông Quốc S đã đi kê khai để được cấp GCN đối với diện tích đất tranh chấp, tuy nhiên không hiểu lý do gì mà gia đình bị đơn vẫn không được cấp GCN đối với thửa đất số 399 mà chỉ được cấp GCN đối với thửa đất số 386. Khoảng năm 2014 khi Nhà nước có chính sách cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì gia đình bị đơn cho vợ chồng ông Nông Văn L một phần đất đai trong đó có phần đất hiện đang có tranh chấp. Vợ chồng ông Nông Văn L đã làm các thủ tục để cấp GCN theo dạng thừa kế. Tuy nhiên, do có một phần đất thuộc hành lang giao thông nên không làm được GCN. Gia đình bị đơn đã xây nhà, trồng cây và cho vợ chồng ông Nông Văn L về ở cùng mà không hề có tranh chấp với ai, đến khoảng năm 2016 - 2017 thì mới xảy ra tranh chấp đất đai với gia đình bà La Thị L, qua nhiều cuộc hòa giải tại địa phương nhưng không thành.

Phía nguyên đơn cho rằng phần đất tranh chấp là do gia đình bà mượn của gia đình nguyên đơn là không có căn cứ. Vợ chồng bà là chủ sử dụng khu đất đang có tranh chấp. Năm 2019 ông Nông Quốc S chết nên đương nhiên đất tranh chấp thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà Bế Thị T. Vợ chồng bà tuy có 03 người con trai nhưng phần đất đang có tranh chấp và đất liền kề không có tranh chấp vợ chồng bà chưa làm di chúc phân chia cho người con nào. Do đó, đất tranh chấp vẫn thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà chứ không phải của ông Nông Văn L nên bà không nhất trí với các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Ngày 26-12-2025 bà Bế Thị T có đơn yêu cầu thay đổi tư cách tham gia tố tụng của bà từ người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thành bị đơn. Đối với chi phí tố tụng nguyên đơn và ông Nông Văn L đã nộp tạm ứng đề nghị giải quyết theo luật định. Bị đơn là người cao tuổi nên có đơn đề nghị được miễn án phí sơ thẩm

Ông Nông Văn L trình bày: Ông nhất trí với ý kiến trình bày của bà Bế Thị T. Tại cấp sơ thẩm lần 1, nguyên đơn xác định ông là bị đơn nên ông có yêu cầu phản tố yêu cầu được quản lý, sử dụng diện tích 105,5m2 đất tranh chấp và sở hữu và toàn bộ các tài sản trên đất. Do bà Bế Thị T có văn bản đề nghị thay đổi tư cách tố tụng nên ông cũng nhất trí chuyển tư cách tố tụng của ông từ bị đơn thành người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Ngày 14-01-2026, ông Nông Văn L đã có đơn xin rút toàn bộ các yêu cầu phản tố. Tại phiên tòa sơ thẩm lần 2 ông vẫn giữ nguyên ý kiến này và bổ sung nội dung: Tài sản hiện có trên đất tranh chấp đều do bố mẹ ông tạo dựng. Ông Nông Văn L đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng số tiền 3.000.000đồng nên đề nghị giải quyết chi phí này theo quy định và đề nghị giải quyết án phí sơ thẩm theo pháp luật.

Bà Cung Thị N trình bày: Bà là vợ ông Nông Văn L, bà nhất trí với ý kiến của bà Bế Thị T, ông Nông Văn L và không có yêu cầu gì khác.

Ông Nông Văn C và ông Nông Trung K trình bày: Họ là con của bà Bế Thị T và ông Nông Quốc S, họ nhất trí với ý kiến của bà Bế Thị T, ông Nông Văn L và không có yêu cầu gì khác.

Người đại diện hợp pháp của Ủy ban nhân dân xã T, tỉnh Lạng Sơn (là người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Lạng Sơn và Ủy ban nhân dân thị trấn T, huyện T, tỉnh Lạng Sơn) trình bày: Đất tranh chấp được xác định thuộc một phần thửa đất số 399, tờ bản đồ giải thửa số 11. Khi đo đạc bản đồ địa chính thì đất tranh chấp thuộc một phần thửa đất số 395, ông Nông Văn L và bà Cung Thị N đã kê khai và đã được cấp GCNQSDĐ năm 2014 theo Dự án. Tuy nhiên, qua kiểm tra hồ sơ thấy rằng thửa đất số 395 cấp chưa đảm bảo, cụ thể là cấp trùng vào một phần diện tích thửa đất số 399 (thửa đất này nằm ngoài GCN của ông Nông Quốc S đã được cấp); về thành phần hồ sơ Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cũng như hồ sơ chuyển mục đích không đảm bảo theo quy định. Do vậy, UBND huyện đã ban hành Quyết định huỷ bỏ một phần Quyết định đối với thửa đất số 395 đã cấp cho ông Nông Văn L và bà Cung Thị N. Theo Hồ sơ địa chính qua các thời kỳ thì thửa đất số 399, tờ bản đồ giải thửa số 11 đến thời điểm hiện nay chưa được cơ quan có thẩm quyền giao, cấp GCN cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân nào. Để giải quyết vụ việc đảm bảo đúng quy định đề nghị Tòa án xem xét thẩm tra, xác minh kỹ về nguồn gốc, quá trình quản lý sử dụng đất và tài sản trên đất. Khi bản án có hiệu lực pháp luật UBND xã sẽ thực hiện các thủ tục hành chính theo quy định hiện hành.

Người đại diện hợp pháp của Sở Xây dựng Lạng Sơn trình bày: Đối chiếu với Quyết định của UBND tỉnh phê duyệt đồ án điều chỉnh quy hoạch chung thị trấn T, huyện T, tỉnh Lạng Sơn đến năm 2025 phạm vi tại lý trình Km49 + 090 nằm trong quy hoạch thị trấn, đoạn tuyến Km49 + 090 QL.4A nằm trong đường đô thị. Chỉ giới đường đỏ được xác định là 4,5m tính từ mép bloc đường ra 2 bên. Đối chiếu với quy định tại điểm b khoản 1 Điều 15 Luật Đường bộ năm 2024 phần diện tích đất tranh chấp trong vụ án tại lý trình ngoài hiện trường Km49 + 090 QL.4A được xác định hành lang an toàn giao thông đường bộ là 4,5m tính từ mép trong của bloc ra phần đất hiện tại. Về vấn đề tài sản trên đất có được phép tiếp tục tồn tại, sử dụng hay không cần đánh giá thực tế, xác định cụ thể phần tài sản nằm trên đất có ảnh hưởng đến an toàn giao thông hay không để thực hiện theo Điều 16 Luật Đường bộ năm 2024.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026 S-ST ngày 28-01-2026 c a Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn đã quyết định:

1. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà La Thị L yêu cầu ông Nông Văn L phải bồi thường số tiền là 114.000.000đồng.

2. Đình chỉ yêu cầu phản tố của ông Nông Văn L yêu cầu được quản lý, sử dụng diện tích 105,5m2 đất tranh chấp thuộc thửa đất số 399 và toàn bộ các tài sản trên đất tranh chấp.

3. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bà Bế Thị T phải thanh toán cho nguyên đơn 6.767.100đồng tương ứng giá trị 92,7m2 đất thuộc thửa đất số 395. Buộc nguyên đơn chấm dứt hành vi tranh chấp với bà Bế Thị T và gia đình đối với diện tích đất nói trên và không chấp nhận yêu cầu di dời tài sản trên diện tích 92,7m2. Bà Bế Thị T tiếp tục được quản lý, sử dụng và có quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đăng ký để được cấp GCNQSDĐ đối với 92,7m2 đất thuộc thửa đất số 395. Bà Bế Thị T tiếp tục được quản lý, sử dụng toàn bộ các tài sản trên 92,7m2 đất này.

4. Không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn yêu cầu được quản lý, sử dụng diện tích 12,8m2 thuộc thửa đất số 395 và không chấp nhận yêu cầu di dời tài sản trên diện tích đất 12,8m2 nói trên. Bà Bế Thị T tiếp tục được quản lý, sử dụng và có quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đăng ký để được cấp GCNQSDĐ đối với 12,8m2 nói trên. Buộc nguyên đơn chấm dứt hành vi tranh chấp với bà Bế Thị N và gia đình. Bà Bế Thị T tiếp tục được quản lý, sử dụng toàn bộ các tài sản trên diện tích 12,8m2 đất này.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về chi phí tố tụng, lãi suất chậm trả, án phí, quyền kháng cáo, quyền yêu cầu thi hành án của các đương sự.

Trong thời hạn luật định, nguyên đơn bà La Thị L kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm hủy bỏ hoặc sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 28 tháng 01 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn.

Tại cấp phúc thẩm: Ngày 06-5-2026, Viện kiểm sát nhân khu vực 2 - Lạng Sơn có Kiến nghị số 08/KN-VKSKV2 kiến nghị khắc phục vi phạm pháp luật trong việc giải quyết vụ án dân sự đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 28-01-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn, cụ thể: Vi phạm về việc thay đổi tư cách người tham gia tố tụng, vi phạm về giải quyết yêu cầu của đương sự.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người đại diện hợp pháp của bà La Thị L giữ nguyên yêu cầu khởi kiện; kháng cáo đề nghị hủy toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm để giải quyết lại.

Ông Nguyễn Tài H là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cung cấp Văn bản số 3142/STNMT-VPĐKĐĐ đề ngày 12-6-2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn về việc cung cấp thông tin theo Công văn số 02/2026/CV-VPLS ngày 27-5-2026 của Văn phòng Luật sư N và trình bày: Cấp sơ thẩm có vi phạm cả về tố tụng và nội dung như vi phạm về việc ủy quyền của nguyên đơn cho ông Lê Văn S, vi phạm về việc thu thập chứng cứ, vi phạm về việc đánh giá chứng cứ ... đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ án nhất là nguyên đơn nên đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, hủy bản án sơ thẩm giao hồ sơ cho cấp sơ thẩm giải quyết lại theo quy định.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn phát biểu ý kiến về việc chấp hành pháp luật tố tụng và giải quyết vụ án cụ thể như sau:

1. Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; người tham gia tố tụng có mặt đã được thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình.

2. Về việc giải quyết kháng cáo: Căn cứ vào nguồn gốc đất, Hồ sơ giải phóng mặt bằng đối với thửa đất số 399, hồ sơ giải quyết tranh chấp đất đai tại cơ sở, vào lời khai của các đương sự và các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được làm rõ tại phiên tòa, xác định: Tòa án sơ thẩm xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với diện tích 92,7m2 là có căn cứ nhưng lại buộc bị đơn thanh toán cho nguyên đơn trị giá 73.000đồng/m² theo bảng giá đất nông nghiệp là chưa đảm bảo bởi đó là đất ở tại nông thôn và căn cứ theo Quyết định số 38/2024/QĐ-UBND ngày 17-10-2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn để nhận định và buộc bà Bế Thị T phải thanh toán cho bà La Thị L số tiền tương ứng với 92,7m² đất là không chính xác. Tòa án sơ thẩm cũng chưa xem xét đến công sức tôn tạo đất của bị đơn cũng chính được nguyên đơn thừa nhận. Ngoài ra, bản án sơ thẩm thay đổi tư cách tham gia tố tụng của đương sự không đúng quy định của pháp luật; giải quyết vượt quá phạm vi yêu cầu của đương sự. Một số vi phạm, thiếu sót đã Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn thể hiện tại Kiến nghị số 08/KN-VKSKV2 ngày 06-5-2026. Xét thấy, cấp sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng cả về tố tụng và nội dung, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự, ảnh hưởng đến việc giải quyết đúng đắn, toàn diện vụ án mà cấp phúc thẩm không thể khắc phục được. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự; chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. Ý kiến của các đương sự và những người tham gia tố tụng khác sẽ được xem xét khi Tòa án thụ lý giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. Do hủy bản án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm. Nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được Tòa án xác định lại khi giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 148, khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2026/DS-ST ngày 28-01-2026 của Toà án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng: Số tiền tạm ứng chi phí tố tụng các đương sự đã nộp và số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm được quyết định khi Tòa án nhân dân khu vực 2 - Lạng Sơn giải quyết lại vụ án.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà La Thị L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà La Thị L 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp tạm ứng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000555 ngày 18-3-2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.