Bản án 48/2022/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Tối ngày 06/7/2021, đối tượng Gng Tầư H một mình thực hiện hành vi trộm cắp 02 (Hai) con gà, mỗi con nặng khoảng 02 kg của anh Vàng Mỹ P và trộm gà của gia đình Lý S G được 03(Ba) con gà mái, mỗi con nặng khoảng 02 kg và 08 con gà mỗi con nặng khoảng 0,8 kg, khi trộm được gà, H đem 03(Ba) con gà mái bản cho Sùng Dũng X, trú tại: Phiêng S, xã Ngọc L, huyện Yên M, tỉnh Hà Giang thu được số tiền 640.000 đồng, khi mua được gà X đã đem thịt 02 (Hai) con và để lại 01(Một) con gà mái nuôi làm giống.

Ngày 07/7/2022, G phát hiện gia đình bị mất gà nên đã tự điều tra và truy tìm người trộm gà mà không trình báo với cơ quan Công an. Đến ngày 29/7/2021 G đi đến nhà của X để tìm số gà bị mất trộm, G thấy có 01 con gà mái của mình đang ở nhà của X nên hỏi thì được X cho biết đã mua con gà này với Gìang Tầư H giá 200.000 đồng. G nói đây là con gà của gia đình đã bị mất trộm, muốn dược chuộc con gà này về làm căn cứ thì X đồng ý. Về đến nhà G nói cho con trai của G là Lý My L và Ly Mí D biết số gà bị mất trộm vào ngày 06/7/2021 là do Gng Tầư H trộm cắp. Lúc này qua các thông tin trong xóm, biết được H đang ở tại nhà của Vàng Sía L là người cùng xóm, cách nhà G khoảng 200 mét; do vậy, sáng ngày 30/7/2021 sẽ đi bắt Giàng Tầư H về để hỏi làm rõ.

Khoảng 06 giờ 00' ngày 30/7/2021, ba người G Bảo L, Vàng Mi S và Ly Mí D cùng nhau đi bắt Gng Tẩư H. Khi đi L cầm theo một sợi dây thừng dài khoảng 03 m mục đích sử dụng vào việc trói H, đi được một đoạn đường thì S dừng lại không đi nữa, còn L và D tiếp tục đi. Đến nơi, L gặp H và hỏi tại sao lại trộm gà thì H nói không được trộm. L nói đã tìm được gà mà H lấy trộm về đến nhà rồi, nghe thấy vậy H định bỏ chạy thì bị L dùng tay cầm áo giữ lại và vật H ngã xuống nền nhà rồi dùng tay kéo hai tay của H đè giữ ra sau lưng, L lấy sợi dây thừng bảo D trói buộc hai tay của H lại rồi cùng nhau đưa H về nhà. Trên đường về D cầm giữ mội đầu của sợi dây thừng để không cho H bỏ chạy, về đến nhà, L trói H vào cột nhà rồi cùng G tra hỏi nhưng H vẫn không thừa nhận đã trộm gà. Lúc này, G lấy con gà chuộc được ra cho H xem, biết sự việc đã bị phát hiện nên H đã thừa nhận được trộm tất cả là 11(Mười một) con gà của ggia đình G và trộm 02 (Hai) con gà của Vàng Mỹ P. Sau đó, G cho người đi gọi P đến để cùng tra hỏi H, trong lúc tra hỏi thì G và L dùng tay tắt hai phát vào mặt của H, G nghỉ ngờ một mình H không thể trộm được nhiều gà như thế nên tiếp tục tra hỏi, do bị đánh đau nên H đã nói đi cùng Vàng Mỹ P (con của Vàng Sía L, cháu của H) để trộm gà, sau khi H khai ra P1 thì G nói với L, D và P đi gọi P1 để hỏi làm rõ:

Khoảng 07 giờ 00' cùng ngày, L và D đến nhà của P1, trên tay L cầm theo một sợi dây thừng, thấy mọi người đến thì P1 tự nguyện đi theo đến nhà của G, khi vừa đến P1 không thừa nhận việc trộm gà nên G nói phải trói P1 lại thì P1 mới nhận, lúc này P cầm dây thừng vào định buộc tay P1 nhưng P1 rút tay lại nên G và L lao vào đánh P1, L đè P1 xuống bẻ tay ra sau rồi P cầm dây thừng trói P1 lại, cùng nhau tra hỏi đến khoảng 09 giờ 00' cùng ngày, P1 vẫn không thừa nhận được trộm gà nên G mới báo cho trưởng xóm để giải quyết. Sau đó, G cùng mọi người dẫn giải P1 và H đến Nhà văn hóa xóm Phia C để tiếp tục giải quyết, H thừa nhận với mọi người là một mình tự trộm 11(Mười một) con gà của G, 02(Hai) con của P nên G và P yêu cầu H phải bồi thường, H đồng ý bồi thường cho G và P số tiền 4.050.000 đồng. Do H nói P1 cùng đi trộm nên P1 bị người khác bắt, trói, giữ nên P1 yêu cầu H phải bồi thường cho P1 số tiền 10.000.000 đồng. Khoảng 15 giờ 00' cùng ngày, H và P1 được trưởng xóm Phia C là Lý A N và thôn đội trưởng là Lý Chúa S cởi trói, nhưng do H không có tiền để bồi thường nên tất cả cùng đến Công an xã Nam C, huyện Bảo L, Cao Bằng để giải quyết.

Ngày 06/8/2021, Vàng Mỹ P đến Công an xã Nam C khiếu nại về việc bị Lý Sính G cùng đồng bọn bắt, trói, đánh trái pháp luật. Đến ngày 17/8/2021, Công an xã Nam C chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc đến Công an huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng để tiếp tục điều tra làm rõ. Tại cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) các đối tượng G, L, D và P đã thừa nhận toàn bộ hành vi bắt giữ người trái pháp luật của mình.

Trong quá trình điều tra vụ án Ly Mí D đã bỏ trốn khỏi địa phương, ngày 17/3/2022, Cơ quan CSĐT Công an huyện Bảo L đã ra Quyết định tách vụ án hình sự số: 01, tách hành vi phạm tội của bị can D ra xử lý sau. Ngày 21/8/2021, Ly Mí D đến Công an xã Ngọc L, huyện Yên M, tỉnh Hà Giang đầu thú Ngày 22/8/2012 Cơ quan CSĐT Công an huyện Bảo Lâm đã ra Quyết định phục hồi điều tra vụ án hình sự số 06, phục hồi điều tra vụ án hình sự đối với bị can số 05, Quyết định phục hồi điều tra bị can số 07 đối với Ly Mí D.

Tại cơ quan điều tra Ly Mí D thành khẩn khai báo về toàn bộ hành vi phạm tội của bản thân, lời khai phù hợp với các chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Hành vi của Ly Mí D được cơ quan điều tra Công an huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng tiến hành điều tra, làm rõ và đề nghị truy tố theo quy định của pháp luật.

Công an huyện Bảo L truy cứu trách nhiệm hình sự và khởi tố bị can, khởi tố vụ án. Viện kiểm sát nhân dân huyện Bảo L, tỉnh Cao Bằng đã truy tố bị cáo về tội “Bắt, giữ người trái pháp luật” theo khoản 1, Điều 157 của Bộ luật Hình sự.

- Ý kiến của người bào chữa cho bị cáo D: Tôi nhất trí với phần luận tội của đại diện viện kiểm sát về tội danh và điều luật áp dụng, với tư cách là người bào chữa tôi đề nghị Hội đồng xét xử xem xét đến các tình tiết như: bị cáo D là người dân tộc thiểu số, sinh sống ở khu vực có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn, chủ yếu S sống bằng nghề trồng trọt, trình độ văn hóa mù chữ, nhận thức, hiểu biết pháp luật còn hạn chế, tham gia đồng phạm với vai trò giúp sức sau khi nhận ra lỗi bị cáo đã ăn năn hối cải, thành khẩn khai báo, trong vụ án này cũng có một phần lỗi của người bị hại. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm i, điểm s, khoản 1, khoản 2, Điều 51 của Bộ Luật hình sự, cho bị cáo hưởng mức án thấp nhất, để bị cáo được hưởng mức của đầu khung hình phạt là 06 tháng tù, để bị cáo sớm được hoàn nhập cộng đồng, lao động sản xuất có thu nhập cho gia đình, thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng các con chưa thành niên.

- Phần trình bày của bị hại Gìang Tầư H: Tại phiên tòa bị hại có đơn xin xét xử vắng mặt, nội dung vụ việc tôi đã khai đầy đủ tại cơ quan điều tra, tôi không thay đổi lời khai, về phần bồi thường trách nhiệm dân sự trong Bản án hình sự số 17/2022/HS-ST ngày 13/5/2022 của Tòa án nhân dân huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Các bị cáo Lý Sính G, Lý Mí L, Vàng Mỹ P cùng nhau nhất trí bồi thường cho người bị hại. Do vậy, bị hại không yêu cầu bị cáo D bồi thường gì thêm.

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên giữ nguyên quan điểm truy tố và đề nghị:

- Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Ly Mí D phạm tội “Bắt, giữ người trái pháp luật”.

- Điều luật áp dụng, mức hình phạt, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Áp dụng khoản 1 Điều 157; Điều 17; Điều 38; điểm i, điểm s, khoản 1, khoản 2, Điều 51; Điều 58 của Bộ luật Hình sự đề nghị: Xử phạt bị cáo Ly Mí D từ 12 đến 18 tháng tù.

- Về trách nhiệm dân sự, xử lý vật chứng và án phí: Xử lý theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

Ngày 30/ 7/2021, Lý Sính G, Lý My L, Vàng Mỹ P và Ly Mí D không có thẩm quyền bắt, giữ người theo quy định của pháp luật nhưng đã có hành vi cố ý bắt giữ người trái pháp luật đối với Gìang Tầư H và Vàng Mý P1. Trong vụ án này bị cáo D là đồng phạm tham gia với vai trò giúp sức G và L trong việc bắt, giữ người trái pháp luật đối với H. Tại thời điểm bị Lý Sính G, Lý My L và Ly Mí D bắt, giữ thì H không phải đang thực hiện hành vi phạm tội hoặc người đang bị truy nã.

Tại phiên tòa, bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình và thừa nhận bản cáo trạng phản ánh đúng hành vi phạm tội của bị cáo. Lời khai của bị cáo tại Tòa đều phù hợp với các lời khai tại Cơ quan điều tra, lời khai của người bị hại, người làm chứng và biên bản thực nghiệm điều tra, biên bản khám nghiệm hiện trường và các chứng cứ khác trong hồ sơ vụ án. Hành vi phạm tội của bị cáo trực tiếp xâm phạm đến quyền bất khả xâm phạm đến thân thể của người bị hại, ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự ở địa phương, gây hoang mang, bức xúc trong quần chúng nhân dân, bị xã hội lên án và pháp luật nghiêm cấm.

Bị cáo D sinh ra và lớn lên tại Phia C, xã Nam C, huyện Bảo L, tỉnh Cao Bằng, từ nhỏ sinh sống tại địa phương cho đến thời điểm phạm tội, nhưng do bản thân hiểu biết về pháp luật còn hạn chế; do vậy, gia đình ông Lý Sính G bị mất trộm gà và ông G có nhờ D cùng con trai Lý Mí L đi bắt H về để hỏi rõ việc trộm gà và cũng là điều kiện cho vay tiền nên D đã đồng ý trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, đạt độ tuổi theo luật định, nhận thức được hành vi của mình gây ra là vi phạm pháp luật nhưng vấn thực hiện. Khi thực hiện hành vi bắt, giữ người trái pháp luật đều là hành vi tự phát, vì lý do cá nhân. Bị cáo D không có thẩm quyền, theo chức năng hoạt động cơ quan Nhà nước, không có lệnh bắt, giữ người của cơ quan, người có thẩm quyền đang thực hiện nhiêm vụ. Việc bắt giữ người không nằm trong trường hợp bắt, giữ người theo quy định của pháp luật.

Bị cáo D thực hiện hành vi phạm tội thuộc trường hợp đồng phạm giản đơn, không phải là người chủ mưu trong vụ án, chỉ nghe và thực hiện theo lời nói của các bị cáo khác, nhưng bị cáo là người trực tiếp tham gia vào việc bắt, giữ người trái pháp luật, hành vi phạm tội của bị cáo xuất phát từ nhận thức còn hạn chế, xuất phát từ nguyên nhân khác, do hành vi trộm cắp của người bị hại gây ra, bị cáo bức xúc không làm chủ được bản thân; do vậy, đã thực hiện hành vi phạm tội mà không lường hết hậu quả gây ra.

Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ vào các quy định của Bộ luật Hình sự, cân nhắc tính chất mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, nhân thân của bị cáo, các tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, xét thấy cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi xã hội một thời gian nhất định mới đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và có tác dụng giáo dục người phạm tội trở thành công dân có ích cho xã hội, đồng thời nhằm tuyên truyền giáo dục cho mọi công dân.

- Tình tiết tăng nặng: Không có.

- Tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo D được hưởng tình tiết giảm nhẹ sau: Người phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng (điểm i, khoản 1, Điều 51 của Bộ luật hình sự); Người phạm tội thành khẩn khai báo (điểm s, khoản 1, Điều 51 của Bộ luật hình sự); người phạm tội đầu thú theo (khoản 2, Điều 51 của Bộ luật hình sự).

Trong vụ án này bị hại Gìang Tầư H là người thực hiện hành vi trộm cắp gà, nguyên nhân chính xảy ra vụ án, hành vi của H chưa đủ yếu tố cấu thành tội trộm cắp tài sản, ngày 15/3/2022 Công an huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng đã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính bằng hình thức phạt tiền với H.

Đối với luận cứ của người bào chữa cho bị cáo D đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm i, điểm s, khoản 1, khoản 2, Điều 51 của Bộ Luật hình sự phù hợp với nhận định; tuy nhiên, đối với yêu cầu cho bị cáo được hưởng mức của đầu khung hình phạt là 06 tháng tù, thì không có căn cứ vì trong quá trình diều tra vụ án, cơ quan điều tra đã tiến hành lấy lời khai đối với bị can, thì bị cáo D đã trốn khỏi nơi cư trú, cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện đã ra Quyết định truy nã đối với Ly Mí D; do đó, cần phải có mức hình phạt tương xứng với hành vi của bị cáo là phù hợp và có căn cứ pháp luật.

Trong vụ án này, các đối tượng Lý Sính G, Lý My L, Vàng Mỹ P. Toàn bộ vật chứng vụ án đã được xử lý tại Bản án 17/2022/HS-ST ngày 13/5/2022 của Tòa án nhân dân huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Do vậy Hội đồng xét xử không tiếp tục xem xét thêm.

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Tuyên bố:

1. Về tội danh: Bị cáo Ly Mí D phạm tội “Bắt, giữ người trái pháp luật”.

2. Về hình phạt: Áp dụng khoản 1, Điều 157; Điều 17; Điều 38; điểm s, khoản 1, khoản 2, Điều 51; Điều 58 của Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Ly Mí D 12 (Mười hai) tháng tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 21/8/2022.

Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

3. Về trách nhiệm dân sự: Xác nhận đã được giải quyết xong tại phần quyết định của Bản án hình sự số 17/2022/HSST ngày 13/5/2022. Bị hại Gng Tầư H không có yêu cầu gì khác đối với bị cáo.

4. Về án phí: Áp dụng các khoản 2, Điều 135 của Bộ luật Tố tụng Hình sự; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016. Bị cáo Ly Mí D phải chịu số tiền 200.000 đồng, (bằng chữ: Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm để nộp vào ngân sách Nhà nước.

5. Về quyền kháng cáo: Áp dụng Điều 331, 333 của Bộ luật tố tụng Hình sự.

Án xử sơ thẩm công khai, bị cáo có mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Bị hại vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết công khai theo quy định của pháp luật.