Bản án 479/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 12/8/2024 và trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn bà Nguyễn Thị M trình bày:

Bà Nguyễn Thị M là chủ sử dụng thửa đất số 159, tờ bản đồ số 79, địa chỉ: ấp M, xã H, huyện P, tỉnh Hậu Giang, diện tích 388,7m2, hình thức sử dụng riêng, mục đích sử dụng đất: Đất ở tại nông thôn, chiếu theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DN 566129, số vào sổ cấp GCN: CN05432 do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện P cấp ngày 20/6/2024. Thửa đất số 79 của bà M có một cạnh liền kề tiếp giáp với đất của ông Nguyễn Văn T.

Nguồn gốc thửa đất số 79 bà M có được là do nhận chuyển nhượng từ người khác. Quá trình bà M yêu cầu cơ quan chuyên môn tiến hành đo đạc để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì chính ông Nguyễn Văn T là người chỉ ranh, ký tên giáp ranh và chứng kiến việc cắm trụ ranh đầu và cuối đất. Sau khi hai bên thống nhất ranh đất thì bà M đã cắm trụ đá và rào lưới B40 bao quanh đất.

Năm 2024 thì ông Nguyễn Văn T đã có hành vi lấn chiếm đất của bà M. Cụ thể: ông T tự ý tháo dỡ hàng rào của bà M và cắm một hàng trụ đá lấn qua thửa đất của bà M với chiều ngang trước 3,9m, chiều dài 44m; tổng diện tích khoảng 85,8m². Đồng thời ông T còn chiếm dụng luôn phần đất ven sông ngang 3,9m, dài từ lộ xuống tới sông. Bà M đã nhiều lần yêu cầu ông T phải giao trả phần đất này cho bà M nhưng ông T không trả.

Bà Nguyễn Thị M khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:

1. Buộc ông Nguyễn Văn T phải trả lại cho bà M phần đất lấn chiếm có chiều ngang trước 3,9m, chiều dài 44m; tổng diện tích khoảng 85,8m² và di dời toàn bộ trụ ranh mới cắm, khắc phục lại hàng rào cho bà M như hiện trạng ban đầu.

2. Buộc ông Nguyễn Văn T phải trả lại cho bà M phần đất chiếm dụng ven sông có chiều ngang 3,9m, dài từ lộ xuống sông.

Tại đơn phản tố ngày 21/10/2024 và trong quá trình giải quyết vụ án bị đơn ông Nguyễn Văn T trình bày:

Ông Nguyễn Văn T khẳng định hàng rào bằng trụ đá ông đóng làm ranh giới thửa đất của ông với đất của bà Nguyễn Thị M hoàn toàn nằm trong tọa độ thửa đất số 969 và thửa 970, tờ bản đồ số 1, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số MTA 0325 cấp ngày 12/6/2002 của ông T. Thửa đất số 969 có diện tích 327m², loại đất thổ cư; Thửa đất số 970 có diện tích 581m², loại đất vườn.

Hai thửa đất này sau khi Cơ quan tài nguyên và môi trường cập nhật qua hệ bản đồ chính quy VN2000 tên thửa, có diện tích như sau: Thửa đất số 969 đổi thành thửa 75, diện tích 327m², loại đất ONT (đất ở nông thôn). Diện tích không thay đổi sau chuyển đổi hệ bản đồ VN2000; Thửa 970 đổi thành thửa 59.

Ngày 27/5/2024, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện P cấp đổi GCNQSDĐ số MTA 0325 sang mẫu mới theo hệ tọa độ VN2000: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, cụ thể như sau:

1. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN05371, tờ bản đồ số 69, thửa đất số 75, diện tích 247,5m², bị sai lệch thiếu 79,5m². Phần diện tích 79,5m² đất ONT bị thiếu do Cơ quan tài nguyên và môi trường cập nhật thiếu so với thửa gốc số 75 (có diện tích 327m² loại đất ONT). Chính phần đất 79,5m² này thuộc sở hữu của ông T đã được thể hiện trên thửa 969 (hệ tọa độ cũ) cũng như thửa 75 trên hệ tọa độ VN2000 nhưng Cơ quan tài nguyên và môi trường đã có sai sót, cập nhật thiếu 79,5m² này vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN05371 và ông T đang yêu cầu cơ quan tài nguyên và môi trường cấp đổi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới đúng diện tích 327m².

2. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN05372, tờ bản đồ số 69, thửa đất số 59, diện tích 499m², bị sai lệch thiếu 82m² so với diện tích ghi trên thửa 970 cũ. Phần diện tích 82m² bị thiếu, một phần nằm trong phần đất tranh chấp với bà Nguyễn Thị M. Ông T cũng đang tiến hành yêu cầu Cơ quan tài nguyên và môi trường cấp đổi theo đúng ranh giới cọc đá mà ông T đã đóng làm hàng rào.

Ông T đã xem và kiểm tra quy trình, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN05432 cấp ngày 20/6/2024 cho bà Nguyễn Thị M. Ông T khẳng định quy trình, thủ tục theo quy định pháp luật về chuyển nhượng một phần diện tích đất từ bà Nguyễn Thị Bé H sang bà Nguyễn Thị M hoàn toàn trái quy định pháp luật, vi phạm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện thủ tục chuyển nhượng, cụ thể:

- Không thực hiện đo đạc thực tế thửa đất nhận chuyển nhượng.

- Không thông báo cho ông T tham gia việc đo đạc, xác định và công nhận ranh giới, mốc giới phần đất nhận chuyển nhượng với đất của ông T.

- Mạo danh chữ viết, chữ ký của ông T trong Bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất. Đây là hành vi giả mạo chữ viết, chữ ký của ông T để thực hiện hồ sơ, thủ tục trong quy trình chuyển nhượng một phần đất bắt buộc phải thực hiện (bà Nguyễn Thị Bé H chỉ chuyển nhượng 388,7m² trong thửa đất có diện tích 528m² theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sổ bìa DO584333 cấp ngày 05/4/2024).

Ông Nguyễn Văn T có đơn phản tố yêu cầu Tòa án giải quyết như sau:

1. Hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CN05432 do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện P cấp ngày 20/6/2024 cho bà Nguyễn Thị M.

2. Yêu cầu công nhận cho ông Nguyễn Văn T được quyền sử dụng đất có diện tích 79,5m², loại đất ONT còn thiếu trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN05371 cấp ngày 27/5/2024 sang Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới có diện tích đúng là 327m², loại đất ONT và đo đạc lại thửa đất số 59 trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng số CN05372 đúng theo ranh giới đã ghi nhận trên thửa đất 970 (hệ tọa độ cũ) và cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới thửa 59 theo đúng diện tích đo đạc thực tế (theo ranh giới cọc đá ông T đã đóng dựa vào tọa độ cơ quan tài nguyên cung cấp).

Quá trình giải quyết vụ án những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

1. Bà Nguyễn Thị Bé H trình bày:

Nguồn gốc phần đất mà bà H chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị M là do mẹ chồng bà H là bà Thái Thị K tặng cho bà H và chồng bà là ông Nguyễn Văn M1 với tổng diện tích là 13.873m2, đất tọa lạc tại ấp M, xã H, huyện P, tỉnh Hậu Giang. Đến năm 2002 thì được Ủy ban nhân dân huyện P cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số MTA-0182.QSDĐ ngày 12/6/2002. Đến năm 2007 thì bà H được nhận tặng cho toàn bộ phần diện tích đất nói trên. Năm 2021 bà H thỏa thuận chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị M phần đất chiều ngang 09 mét, dài 44 mét, tổng diện tích đo đạc thực tế là 388,7m2, thuộc thửa số 986, 971 tờ bản đồ số 1, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0182.QSDĐ ngày 12/6/2002, nay là thửa 159, tờ bản đồ số 79, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN05432, ngày 26/6/2024 cấp cho bà Nguyễn Thị M.

Việc bà H chuyển nhượng đất cho bà M thì các bên có tiến hành thủ tục đo đạc và được ông Nguyễn Văn T ký giáp ranh. Đối với phần đất của ông Nguyễn Văn T, khi ông T làm thủ tục kê khai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì không có kêu bà H ký giáp ranh. Việc ông Nguyễn Văn T khởi kiện cho rằng bà M lấn chiếm phần đất của ông T là hoàn toàn không đúng. Vì việc cấp giấy cho bà M được thực hiện đúng theo quy định, có cơ quan có thẩm quyền thực hiện, có sự chứng kiến của người giáp ranh là ông Nguyễn Văn T. Do vậy, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà M, bác yêu cầu phản tố của ông T.

2. Ông Nguyễn Văn M1 trình bày:

Ông Nguyễn Văn M1 thống nhất với lời khai của vợ ông là bà Nguyễn Thị Bé H tại Biên bản lấy lời khai ngày 29/10/2024. Ông M1 có bổ sung thêm là trước đây phần đất của ông M1 (hiện nay đã chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị M) giáp ranh với đất của ông Nguyễn Văn T qua một con mương và hai bên có xác định ranh rõ ràng và phía bên ông T đã làm hàng rào đến vị trí ranh giữa hai bên. Con mương thuộc về đất của phía bên ông M1 và phần mương hiện tại đã cạn. Trước khi ông M1 chuyển nhượng đất cho bà M thì giữa ông M1 và phía ông T cũng không có tranh chấp gì.

Đối với Bà Nguyễn Thị P1, ông Nguyễn Văn B, bà Nguyễn Thu T1, ông Nguyễn Văn T2 và Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố C vắng mặt, không có văn bản trình bày ý kiến.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 123/2025/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 13 – Cần Thơ tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị M. Buộc bị đơn ông Nguyễn Văn T phải trả lại cho bà Nguyễn Thị M phần đất có diện tích 63,9m² (ký hiệu II) theo Mảnh trích đo bản đồ địa chính số 154/CHK ngày 30/6/2025 do Công ty Cổ phần Đ lập (kèm theo bản án).

Ông Nguyễn Văn T có nghĩa vụ tháo dỡ toàn bộ trụ đá đã tự ý cắm, trả lại đất cho nguyên đơn theo đúng mốc giới, tọa độ được xác định tại Mảnh trích đo nêu trên.

2. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị M về việc buộc ông Nguyễn Văn T trả lại phần đất ven sông ngang 3,9m, dài từ mép lộ xuống sông.

3. Đình chỉ toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn ông Nguyễn Văn T về việc công nhận diện tích 79,5m² còn thiếu trong các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CN05432 cấp cho bà Nguyễn Thị M ngày 20/6/2024.

4. Ngoài ra, Bản án còn tuyên về án phí, nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 13/10/2025 bị đơn ông Nguyễn Văn T có đơn kháng cáo toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 123/2025/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 13 – Cần Thơ yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết: sửa bản sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn, công nhận cho bị đơn được quyền sử dụng phần đất tranh chấp. Trường hợp không sửa án thì đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn vẫn giữ nguyên đơn khởi kiện, bị đơn vẫn giữ nguyên đơn kháng cáo. Các đương sự không thoả thuận được với nhau về nội dung tranh chấp.

Trong phần phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ cho rằng:

- Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự đã thực hiện đúng quyền nghĩa vụ của mình.

- Về nội dung vụ án: đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Văn T nộp trong thời hạn quy định tại Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự, nên được chấp nhận và xem xét theo trình tự, thủ tục phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

2. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Văn T.

3. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 123/2025/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 13 – Cần Thơ.

4. Về án phí dân sự phúc thẩm: miễn toàn bộ cho ông Nguyễn Văn T.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

6. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.