Bản án 465/2023/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, người khởi kiện bà Phạm Hồng A trình bày:

Năm 2017 bà Phạm Hồng A có mua của ông Trần Ngọc R 450m2 đất trồng cây lâu năm (nằm trên 3 thửa đất), trên đất có trồng hoa màu và ao cá (20 gốc xoài, 10 cây dừa, 10 gốc chanh, 100 bụi chuối và ao cá 5x15). Bà Hồng A chăm sóc và canh tác trên diện tích trên. Khi mua đất chủ đất có cho đường đi vô đất chiều ngang 2m (có thể hiện vị trí đất có chừa đường đi 2m). Tuy nhiên khi Ủy ban nhân dân quận NK khi thu hồi đất để thực hiện dự án Công trình xây dựng cơ sở hạ tầng khu tái định cư AB thì chỉ áp giá bồi thường là 1.000.000 đồng/m2 vì cho rằng đất của bà không có đường đi, trong khi đó bà thấy có hộ dân tên Phạm Văn Tuấn đất không có đường đi và đi nhờ trên đất hộ dân khác nhưng vẫn được áp giá có đường đi, ngoài ra còn không được hỗ trợ chuyển đổi nghề theo quy định (cho rằng trên đất không có hoa màu nên không được chuyển đổi nghề). Trong khi lúc kiểm kê hoa màu bên dự án không mời bà Hồng A ra kiểm kê hay ký tên bất cứ giấy tờ gì hết và bên dự án nói tất cả số cây thuộc về ông Trần Ngọc R là không đúng với thực tế. Nay bà Hồng A khởi kiện yêu cầu xem xét lại áp giá đất là đất có đường đi 2m và hỗ trợ cho bà phần chuyển đổi nghề theo quy định.

Hiện tại gia đình bà rất khó khăn vì không có nhà hay còn đất ở nơi khác, bà chỉ có 1 miếng đất duy nhất nhưng đã bị ảnh hưởng dự án khu tái định cư AB, Ủy ban nhân dân quận NK đã ban hành quyết định thu hồi và cưỡng chế thu hồi đất của bà. Tiền bồi thường không đủ để bà mua chổ ở mới và Ủy ban nhân dân quận NK cũng không xem xét hỗ trợ cho bà được xét mua nền tái định cư. Do đó, nay bà Hồng A khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy 1 phần quyết định 4243/QĐ-UBND ngày 05/8/2019 phần phê duyệt kinh phí bồi thường cho bà và hủy toàn bộ quyết định 59/QĐ-UBND ngày 07/01/2020 của Ủy ban nhân dân quận NK về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với bà (sau đây gọi tắt là quyết định 59). Ngoài ra yêu cầu được mua 1 suất nền tái định cư, đền bù giá đất có đường đi và hỗ trợ chuyển đổi nghề.

Ngày 15/3/2022, bà Phạm Hồng A có đơn sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện là xin rút yêu cầu hủy một phần Quyết định số 4243/QĐ-UBND ngày 05/8/2019 và khởi kiện bổ sung yêu cầu hủy Quyết định số 928/QĐ-UBND ngày 04/3/2021 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận NK về việc cưỡng chế thu hồi đất (sau đây gọi tắt là quyết định 928).

Đến ngày 05/7/2022, bà Phạm Hồng A tiếp tục thay đổi ý kiến không rút khởi kiện đối với một phần Quyết định số 4243/QĐ-UBND ngày 05/8/2019. của Ủy ban nhân dân quận NK về việc phê duyệt kinh phí bồi thường cho bà Hồng A; hủy Quyết định số 928/QĐ-UBND ngày 04/3/2021 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận NK về việc cưỡng chế thu hồi đất. Yêu cầu được xét mua 01 nền tái định cư và được đền bù giá đất có đường đi, hỗ trợ đời sống, chuyển đổi nghề theo quy định.

* Theo văn bản trình bày ý kiến của người bị kiện thể hiện:

Bà Phạm Hồng A được Ủy ban nhân dân quận NK phê duyệt tổng số tiền là 450.900.000 đồng gồm tiền bồi thường về đất 450.000.000 đồng (450m2 CLN × 1.000.000 đồng/m2) và thưởng bàn giao đất nông nghiệp đúng hạn 900.000 đồng theo Quyết định số 4243/QĐ-UBND ngày 05 tháng 8 năm 2019 và Quyết định số 59/QĐ-UBND ngày 07 tháng 01 năm 2020 về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ. Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất quận NK (sau đây gọi tắt là quyết định 4243) đã thông báo 03 lần đến bà Hồng A lập thủ tục nhận 450.900.000 đồng, nhưng đến nay bà Hồng A chưa đồng ý nhận do yêu cầu tái định cư.

Về tái định cư: Căn cứ Quyết định 6455/QĐ-UBND ngày 14 tháng 9 năm 2020 của UBND quận NK phê duyệt chính sách tái định cư đối với bà Phạm Hồng A là không đủ điều kiện xét tái định cư. Ngoài ra, Hội đồng bồi thường dự án có Công văn 212/HĐBT ngày 24 tháng 10 năm 2019 về việc lời đơn của bà Phạm Hồng A bị ảnh hưởng công trình khu tái định cư AB, nội dung: Bà Hồng A mất trắng đất trồng cây lâu năm, không nhà, không phải di chuyển chỗ ở nên không đủ điều kiện xét bán nền tái định cư.

Về yêu cầu hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm:

Ngày 27 tháng 5 năm 2021, Hội đồng bồi thường dự án có Công văn số 309/HĐBT về việc trả lời đơn của bà Phạm Hồng A bị ảnh hưởng công trình khu tái định cư AB, nội dung: Toàn bộ số cây trồng và ao cá trên đất của bà Phạm Hồng A yêu cầu kiểm đếm đã được kiểm kê cho ông Trần Ngọc R. Vào thời điểm kiểm kê, ông Trần Ngọc R yêu cầu kiểm đếm cây trồng, ao cá cho ông, do đất này là của bà Phạm Hồng A chuyển nhượng của ông Ngọc R là đất trống nên tất cả cây trồng và ao cá trên đất là do ông trồng và nuôi để giữ đất giùm cho bà Hồng A. Do đó, Hội đồng bồi thường dự án trình Ủy ban nhân dân quận NK phê duyệt kinh phí bồi thường cho ông Trần Ngọc R và ông Ngọc R đã nhận tiền vào ngày 18 tháng 01 năm 2020, trong đó có cây trồng, ao cá. Việc bà Hồng A đề nghị kiểm đếm lại cây trồng và ao cá là không có cơ sở giải quyết.

Căn cứ Điều 16 của Quyết định số 15/2014/QĐ-UBND ngày 13 tháng 11 năm 2014 của Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ quy định khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp mà hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất đất nông nghiệp thì được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm. Căn cứ Khoản 2 Điều 3 Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT ngày 29 tháng 9 năm 2017 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định các căn cứ để xác định cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp là đang sử dụng đất nông nghiệp; không thuộc đối tượng được hưởng lương thường xuyên và đối tượng đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp xã hội; có nguồn thu nhập thường xuyên từ sản xuất nông nghiệp trên đất đang sử dụng. Đối chiếu trường hợp bà Phạm Hồng A được cấp Giấy chứng nhận đất trồng cây lâu năm nhưng cây trồng và ao cá trên đất do ông Trần Ngọc R tạo lập. Do đó, bà Hồng A không thuộc đối tượng trực tiếp sản xuất đất nông nghiệp nên không đủ điều kiện xem xét giải quyết theo quy định.

Căn cứ khoản 3 và điểm đ khoản 4 Điều 114 Luật Đất đai năm 2013 quy định thẩm quyền quyết định giá đất cụ thể là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định số 1022/QĐ-UBND ngày 19 tháng 4 năm 2018 về việc phê duyệt giá đất cụ thể để tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án Khu tái định cư phường AB, trong đó tại mục VIII với nội dung: Vị trí thửa đất bị ảnh hưởng không tiếp giáp mặt tiền (khu vực còn lại) đối với đất trồng cây lâu năm có giá là 1.000.000 đồng/m2. Trường hợp bà Phạm Hồng A bị thu hồi toàn bộ diện tích đất trồng trồng cây lâu năm, không tiếp giáp mặt tiền đường nên Ủy ban nhân dân quận ban hành Quyết định số 4243 bồi thường về đất đối với bà Phạm Hồng A với giá 1.000.000 đồng/m2 là đúng quy định.

Ngoài ra, căn cứ Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015 quy định thời hiệu khởi kiện là 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính; nếu hết thời hạn này thì mất quyền khởi kiện. Trường hợp bà Phạm Hồng A đã quá thời hiệu khởi kiện 01 năm theo quy định pháp luật, nên bà Hồng A khởi kiện yêu cầu hủy một phần Quyết định số 4243 và hủy toàn bộ Quyết định số 59 là hết thời hiệu khởi kiện, đề nghị Tòa án đình chỉ; yêu cầu cho bà Hồng A mua một suất nền tái định cư và được đền bù giá đất có đường đi và hỗ trợ chuyển đổi nghề là không đủ điều kiện xem xét giải quyết.

Đối với yêu cầu hủy Quyết định số 928/QĐ-UBND ngày 04/3/2021 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận NK về việc cưỡng chế thu hồi đất

Bà Phạm Hồng A đã được Ban Quản lý dự án và Phát triển quỹ đất quận NK, Ủy ban nhân dân phường AB, Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam phường AB và các đơn vị liên quan vận động, thuyết phục nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng dự án, nhưng hộ bà Hồng A không chấp hành quyết định thu hồi đất. Do đó Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận NK ban hành Quyết định số 928/QĐ-UBND ngày 04 tháng 3 năm 2021 về việc cưỡng chế thu hồi đất (sau đây gọi tắt là quyết định 928) là đúng quy định tại Khoản 2, Điều 1 của Thông tư 30/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Mặt khác, ngày 12 tháng 3 năm 2021, Ủy ban nhân dân phường AB đã lập Biên bản về việc triển khai và trao Quyết định số 928/QĐ-UBND đến bà Phạm Hồng A theo quy định.

Căn cứ Điều 116 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 việc khởi kiện của bà Hồng A đối với Quyết định số 928 là đã quá thời hiệu khởi kiện 01 năm kể từ ngày nhận được Quyết định, nên kiến nghị Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ xem xét đình chỉ giải quyết yêu cầu khởi kiện của bà Hồng A.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Ngọc R trình bày: năm 2017 ông có tách thửa tặng cho con ông là Trần Ngọc Q miếng đất vườn 150m2 và có chuyển nhượng cho Phạm Hồng A 450m2 đất, khi đó có cho đường đi chung ngang 2m chạy dài vô tới đất. Do là thân tộc nên không có làm giấy xác nhận đường đi chung, nhưng trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ghi nhận nội dung này. Đến tháng 01/2020 đất ông bị ảnh hưởng dự án và ông được bồi thường tiền cho phần đất dành làm đường đi. Nay ông đồng ý trả lại một phần tiền bồi thường phần đất dành làm đường đi chung tới đất của Khanh và Oanh như thỏa thuận ban đầu.

Về phần hoa màu của bà Phạm Hồng A, năm 2019 bên dự án chỉ gọi ông ra kiểm kê hoa màu nên ông đã kiểm kê hết hoa màu trên đất của bà Hồng A cho ông. Nay ông cũng đồng ý trả lại phần tiền hoa màu trên đất bà Hồng A có 20 gốc xoài, 10 cây dừa, 10 gốc chanh, 100 bụi chuối và ao cá 5x15.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Ngọc Q: Thống nhất với yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Hồng A.

* Tại Bản án hành chính sơ thẩm số: 26/2022/HC-ST ngày 16 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ, quyết định:

Căn cứ:

- Khoản 1 Điều 6; khoản 1 Điều 30; khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116; điểm g khoản 1 Điều 143; Điều 158; khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 193; khoản 1 Điều 348 của Luật tố tụng hành chính năm 2015.

- Khoản 1 Điều 10 Luật Đất đai năm 2013; khoản 1 Điều 20 Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; Điều 3 Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT ngày 29/9/2017 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

- Khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Hồng A về việc buộc Ủy ban nhân dân quận NK phải giải quyết chính sách hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho bà Hồng A theo quy định.

Hủy quyết định hành chính có liên quan là Công văn số 309/HĐBT ngày 27/5/2021 của Hội đồng bồi thường hỗ trợ, tái định cư dự án – Ủy ban nhân dân quận NK trả lời đơn yêu cầu kiểm đếm vật kiến trúc và hoa màu của bà Phạm Hồng A.

2. Đình chỉ giải quyết đối với các yêu cầu Quyết định 4243/QĐ-UBND ngày 05/8/2019 về việc phê duyệt phương án bồi thường về đất cho bà Phạm Hồng A (tại thứ tự số 28 bảng tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ ban hành kèm theo Quyết định số 4243); yêu cầu hủy toàn bộ Quyết định số 59/QĐ-UBND ngày 07/01/2020 của Ủy ban nhân dân quận NK về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho bà Phạm Hồng A; Quyết định số 928/QĐ-UBND ngày 04/3/2021 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận NK về việc cưỡng chế thu hồi đất; Yêu cầu được xét mua 01 nền tái định cư và đền bù theo giá đất có đường đi.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo vụ án theo luật định.

Ngày 26/8/2022, người khởi kiện bà Phạm Hồng A có đơn kháng cáo yêu cầu sửa án sơ thẩm theo hướng hủy một phần Quyết định 4243/QĐ-UBND ngày 05/8/2019 và hủy toàn bộ Quyết định số 59/QĐ-UBND ngày 07/01/2020 của Ủy ban nhân dân quận NK; Yêu cầu được xét mua 01 nền tái định cư.

* Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm như sau:

Việc Tòa án cấp sơ thẩm đã căn cứ vào các quy định của pháp luật để xác định yêu cầu khởi kiện của bà Hồng A đã hết thời hiệu khởi kiện là đúng quy định. Kháng cáo của bà Hồng A là không có cơ sở để chấp nhận.

Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ kết quả tranh tụng, ý kiến của người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện; người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị kiện; quan điểm của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận thấy:

Xét thấy, việc khởi kiện của bà Phạm Hồng A đối với một phần Quyết định số 4243, Quyết định số 59: Yêu cầu được xét mua 01 nền tái định cư theo đơn khởi kiện ngày 22/02/2022 và ngày 15/3/2022 là hết thời hiệu khởi kiện và thuộc trường hợp đình chỉ giải quyết theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 116, điểm g khoản 1 Điều 143 Luật Tố tụng hành chính năm 2015. Bởi vì các lý do như sau:

Đối với Quyết định số 4243: Ngày 09/6/2020 bà Phạm Hồng A đã nhận được Thông báo số 240/TB.HĐBT ngày 14/11/2019 về các khoản kinh phí và đăng ký nhận tiền bồi thường (BL 75-76). Trong thông báo này có căn cứ vào Quyết định 4243. Do vậy, có cơ sở để xác định bà Hồng A đã biết được Quyết định 4243 vào ngày 14/11/2019.

Đối với Quyết định số 59: Ngày 09/6/2020, bà Phạm Hồng A nhận được Quyết định số 59 (BL 101-102).

Do đó, đến ngày 22/02/2022 bà Phạm Hồng A khởi kiện yêu cầu hủy một phần Quyết định 4243 và Quyết định số 59 là đã quá thời hiệu khởi kiện 01 năm kể từ ngày nhận được các quyết định nêu trên.

Đối với yêu cầu được xét mua nền tái định cư theo quy định, nhận thấy tại Công văn số 212/HĐBT ngày 24/10/2019 và Biên bản vận động nhận tiền bàn giao mặt bằng ngày 09/6/2020 (BL 101-102) cũng đã nêu rõ bà Hồng A không đủ điều kiện xem xét giải quyết chính sách tái định cư. Do đó, có cơ sở để xác định bà Hồng A đã biết được nội dung này vào ngày 09/6/2020, nhưng đến ngày 22/02/2022 bà Hồng A nộp đơn khởi kiện tại Tòa án là đã quá thời hạn 01 năm kể từ ngày biết được hành vi hành chính.

Yêu cầu kháng cáo của phía người khởi kiện về việc xem xét, giải quyết đối với những yêu cầu này, theo đó là không có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241 của Luật tố tụng hành chính năm 2015;

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của người khởi kiện bà Phạm Hồng A.

Giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số: 26/2022/HC-ST ngày 16 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ.

Căn cứ:

- Khoản 1 Điều 10 Luật Đất đai năm 2013; khoản 1 Điều 20 Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; Điều 3 Thông tư số 33/2017/TT-BTNMT ngày 29/9/2017 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường.

- Khoản 2 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Đình chỉ giải quyết đối với các yêu cầu về hủy Quyết định 4243/QĐ-UBND ngày 05/8/2019 về việc phê duyệt phương án bồi thường về đất cho bà Phạm Hồng A (tại thứ tự số 28 bảng tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ ban hành kèm theo Quyết định số 4243); yêu cầu hủy toàn bộ Quyết định số 59/QĐ-UBND ngày 07/01/2020 của Ủy ban nhân dân quận NK về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho bà Phạm Hồng A; Yêu cầu được xét mua 01 nền tái định cư.

2. Về án phí hành chính phúc thẩm: Bà Phạm Hồng A phải chịu 300.000 đồng, nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0000338 ngày 30/8/2022 của Cục thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ, đương sự đã nộp đủ tiền.

3. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.