Bản án 465/2021/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Căn cứ theo đơn khởi kiện ngày 01/8/2017, bản tự khai và lời khai trong các buổi làm việc người khởi kiện bà Trần Thị N có ông Bùi Văn Trung là người đại diện theo ủy quyền trình bày: Bà Trần Thị N có căn nhà trên khuôn viên đất 94,6m2 tại địa chỉ 946C Quốc lộ 1A, phường L, quận T. Nguồn gốc đất do ông Nguyễn Văn Be khai phá sử dụng trước năm 1975. Năm 1992, ông Be đã đóng thuế đất nông nghiệp. Năm 1993, ông Be đã đóng thuế nhà đất. Năm 1997, ông Be cho ông Nguyễn Văn Chỉnh. Năm 1999, ông Chỉnh đã kê khai nhà đất. Năm 2001, ông Chỉnh bán cho bà Trần Thị N. Năm 2013, Ủy ban nhân dân quận T đã cấp số nhà chính thức cho căn nhà của bà Trần Thị N (chứng nhận số nhà). Năm 2015, Ủy ban nhân dân quận T đã cấp hộ khẩu thường trú cho toàn bộ gia đình bà Trần Thị N. Nhà và đất của bà Trần Thị N không có ai tranh chấp. Ngày 20/7/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T ban hành Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ vu khống cho bà N lấn chiếm 94,6m2 đất của Trường Đại học N tạm thời quản lý theo Quyết định số 5155/QĐ-UB ngày 26/11/2003 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhà đất của bà Trần Thị N sang nhượng là phù hợp với Khoản 2 Điều 3, Khoản 1 Điều 66 Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 23/5/2007. Nhà bà Trần Thị N là nhà ở hợp pháp nên bà N đã được nhập hộ khẩu thường trú vào căn nhà nêu trên theo đúng Luật cư trú Việt Nam. Theo quyết định tạm giao quyền sử dụng đất theo hiện trạng theo Quyết định số 5155/QĐ-UBND ngày 26/11/2003 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh:

- Tại Khoản 3.1 không giao cho Trường Đại học N phần đất hành lang đường bộ theo bản đồ mà giao theo hiện trạng Trường Đại học N đang sử dụng, nghĩa là giao phần hành lang đường bộ ở bên trong tường bao phần đất của Đại học Nông Lâm chứ không giao hành lang đường bộ mà Trường Đại học N không sử dụng ở bên ngoài tường bao do gia đình bà Trần Thị N đang sử dụng, do đó Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ quy kết bà Trần Thị N lấn chiếm đất của Trường Đại học N là sai, không phù hợp với Điều 21 Luật Đất đai năm 1993.

- Đất của bà Trần Thị N có nguồn gốc từ ông Nguyễn Văn Be khai phá sử dụng trước năm 1993, tại thời điểm năm 1993 ông Be được quyền sử dụng đất trồng hoa màu theo quy định tại Điều 2 Quyết định 639/XDCB ngày 08/4/1982 của Ban xây dựng cơ bản Thành phố Hồ Chí Minh.

- Ông Be đã nộp thuế đất nông nghiệp năm 1992 theo giấy sang nhượng của ông Be cho ông Xương có cùng nguồn gốc đất sang nhượng với bà Trần Thị N. Do đó, theo quy định của pháp luật thuế nông nghiệp năm 1993 việc thu thuế nông nghiệp phải ghi vào sổ địa chính nên không thể là đất lấn chiếm.

- Đất gia đình bà N sử dụng ổn định không hề bị ngăn chặn theo quy định tại phần 2 trong văn bản 1666 của Tổng cục quản lý đất đai.

Đối với Biên bản họp dân ngày 22/5/2018 của Ủy ban nhân dân phường L và Công an phường L là không đúng sự thật, trái quy định tại Khoản 4 Điều 3 Nghị định 84 của Chính phủ (nay là Khoản 4 Điều 21 Nghị định 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ).

Tại Văn bản 343/UBND ngày 27/01/2016 của Ủy ban nhân dân quận T xác định đất có nguồn gốc do ông Nguyễn Văn Be khai phá và sử dụng trước ngày 15/10/1993 mà đất bà N có nguồn gốc sử dụng từ ông Nguyễn Văn Be.

Trong Quyết định 4371/QĐ-KPHQ của Ủy ban nhân dân quận T không có nội dung nào cho rằng bà Trần Thị N lấn chiếm hành lang đường bộ.

Qua các bằng chứng và chứng cứ nêu trên việc Ủy ban nhân dân quận T quy kết gia đình bà Trần Thị N lấn chiếm đất của Trường Đại học N là không đúng sự thật.

Việc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T căn cứ Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 10/11/2014 để quy kết bà Trần Thị N chiếm đất của Trường Đại học N là trái với khoản 1 Điều 36 và khoản 1 Điều 37 của Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 01/10/2014 và trái với quy định tại Điều 36 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 Chính Phủ.

Nay bà Trần Thị N khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tuyên hủy Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ ngày 20/7/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T.

Người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T trình bày: Theo Công văn số 413/UBND-TNMT ngày 22/01/2018 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T thì vị trí, diện tích khu đất 94,6m2 thuộc một phần thửa đất số 35, tờ bản đồ số 15 (theo tài liệu năm 2004). Nguồn gốc và quá trình sử dụng đất là đất lộ giới đường Quốc lộ 1A (nay là Quốc lộ 1) do Nhà nước trực tiếp quản lý. Năm 2003, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh giao cho Trường Đại học N tạm thời quản lý, sử dụng theo hiện trạng phần đất nằm trong quy hoạch lộ giới Quốc lộ 1A, cho đến khi Nhà nước triển khai thực hiện quy hoạch (Quyết định số 5155/QĐ-UB ngày 26/11/2003).

Về thông tin của khu đất theo sổ bộ: Theo Văn bản số 2697/VPĐK-KTĐC ngày 24/02/2016 của Văn phòng đăng ký đất đai Thành phố về cung cấp thông tin, tài liệu đăng ký tại khu đất tổ 10, 11, khu phố 5, phường L, quận T, quá trình đăng ký như sau:

- Theo Sổ địa bộ trước năm 1975: Thuộc Đông Hòa xã (tỉnh Bình Dương).

- Theo Tài liệu 299/TTg: Khu đất thuộc một phần thửa đất số 20, tờ bản đồ số 02, diện tích 7.232m2, loại đất ĐM, do Ủy ban nhân dân xã Tăng Nhơn Phú, huyện Thủ Đức đăng ký và một phần đường, rạch.

- Theo Tài liệu 02/CT-UB: Khu đất thuộc một phần thửa đất số 3, tờ bản đồ số 15, xã Tân Phú, huyện Thủ Đức.

- Theo Tài liệu bản đồ năm 2004: Khu đất thuộc thửa 35, tờ bản đồ số 15, diện tích 2.011,5m2, loại đất XD, do Ủy ban nhân dân phường L đăng ký.

Diễn biến xử lý vi phạm hành chính thu hồi đất:

Ngày 19/5/2017, Ủy ban nhân dân phường L lập Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai số 10/BB-VPHC đối với bà Trần Thị N, địa chỉ thường trú: 946C Quốc lộ 1A, phường L, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 22/5/2017, Ủy ban nhân dân phường L có Văn bản số 324/UBND về việc đề xuất xử lý vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai đối với bà Trần Thị N.

Ngày 20/7/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T ban hành Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà Trần Thị N, địa chỉ thường trú: 946C Quốc lộ 1A, phường L, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh, đã có hành vi chiếm đất phi nông nghiệp không phải là đất ở diện tích 94,6m2 (đất lộ giới đường Quốc lộ 1A nay là Quốc lộ 1), thuộc khu đất do Trường Đại học N tạm thời quản lý theo Quyết định số 5155/QĐ-UB ngày 26/11/2003 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Lý do không ra quyết định xử phạt: Hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính (thời điểm vi phạm: ngày 16/5/2001).

Biện pháp để khắc phục hậu quả: Buộc bà Trần Thị N khôi phục lại tình trạng của đất trước khi vi phạm và trả lại đất đã chiếm.

Ngày 24/7/2017, Ủy ban nhân dân phường L phối hợp cùng phòng Tài nguyên và Môi trường đã công bố và giao Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ ngày 20/7/2017 của Ủy ban nhân dân quận T cho bà Trần Thị N.

Việc Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T không ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với bà Trần Thị N mà ban hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả căn cứ theo quy định tại điểm c Khoản 1 và Khoản 2 Điều 65 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 về những trường hợp không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với nội dung:

“1. Không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong những trường hợp sau đây:

a) Trường hợp quy định tại Điều 11 của Luật này;

b) Không xác định được đối tượng vi phạm hành chính;

c) Hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Điều 6 hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt quy định tại Khoản 3 Điều 63 hoặc Khoản 1 Điều 66 của Luật này;

d) Cá nhân vi phạm hành chính chết, mất tích, tổ chức vi phạm hành chính đã giải thể, phá sản trong thời gian xem xét ra quyết định xử phạt;

e) Chuyển hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm theo quy định tại Điều 62 của Luật này.

2. Đối với trường hợp quy định tại các điểm a, b, c và d Khoản 1 Điều này, người có thẩm quyền không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhưng có thể ra quyết định tịch thu sung vào ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy tang vật vi phạm hành chính thuộc loại cấm lưu hành và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại Khoản 1 Điều 28 của Luật này.

Quyết định phải ghi rõ lý do không ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính; tang vật bị tịch thu, tiêu hủy; biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng, trách nhiệm và thời hạn thực hiện”.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T nhận thấy đã thực hiện đúng quy định pháp luật, quy trình, thủ tục đối với việc ban hành Quyết định nêu trên. Do đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T đề nghị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử vụ kiện hành chính của bà Trần Thị N theo quy định pháp luật.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số: 2096/2020/HC-ST ngày 17 tháng 12 năm 2020 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định:

Căn cứ khoản 1 Điều 30, khoản 3 Điều 32; khoản 1, điểm a khoản 2, Điều 116; điểm d khoản 2 Điều 157, khoản 1 Điều 158; Điều 173, điểm a khoản 2, Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án;

Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị N yêu cầu hủy Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ ngày 20/7/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.

Ngoài ra, bản án còn tuyên án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 18/12/2020 bà Nguyễn Thị T đại diện theo ủy quyền của bà N kháng cáo toàn bộ bản án, yêu cầu hủy bản án sơ thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Tuyết giữ nguyên đơn kháng cáo và trong phần thủ tục bắt đầu phiên tòa, yêu cầu phải có mặt Trường Đại học N và yêu cầu thay đổi Thẩm phán Đặng Văn Ý, Phạm Văn Công, vì lý do cả hai Thẩm phán này đã tham gia Hội đồng xét xử vụ án ông Nguyễn Văn Chỉnh kiện Chủ tịch UBND quận T, là vụ án có tài liệu chứng cứ tương tự như vụ án này, sẽ không khách quan, gây thiệt hại cho bà N.

Tham gia phần tranh tụng, bà Tuyết cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông Trung là chồng bà N tham gia tố tụng là vi phạm Điều 55, Điều 56, Điều 58 và điểm khoản 3 Điều 191 Luật tố tụng hành chính; Biên bản vi phạm hành chính lập tại phường, những người làm chứng là cán bộ phường ký làm chứng là không đúng. Quyết định xử phạt hành chính do Phó Chủ tịch ký ban hành là không đúng thẩm quyền vì quyết định giao quyền của Chủ tịch cho Phó Chủ tịch nhiệm kỳ năm 2011-2016 đã hết; áp dụng Nghị định 124 của Chính phủ để xử lý khi nghị định này chưa có hiệu lực. Diện tích đất gia đình bà N sử dụng liên tục, không có căn cứ thể hiện nhà nước giao đất cho Trường Đại học N quản lý. Tòa án không xem xét nguồn gốc đất của bà N sử dụng hợp pháp nên đã xét xử không đúng pháp luật, đề nghị hủy bản án sơ thẩm.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người bị kiện trình bày: Diện tích đất bà N đang sử dụng là của nhà nước đã giao cho Trường Đại học N quản lý, đất này thuộc quy hoạch lộ giới. Theo Quyết định phân công số 1918 của Chủ tịch cho Phó Chủ tịch nhiệm kỳ 2011-2016, có ghi rõ nhiệm vụ của Phó Chủ tịch chấm dứt, thay đổi khi có quyết định mới phân công nên khi xử lý vi phạm hành chính, chưa có quyết định phân công mới và Phó Chủ tịch ký là đúng thẩm quyền. Người đại diện của bà N cho rằng biên bản vi phạm hành chính lập khống tại phường, do hai cán bộ phường ký làm chứng là không có căn cứ, vì đây là 18 trường hợp phường lập biên bản và xử lý cùng ngày, trong đó có trường hợp của ông Nguyễn Văn Chỉnh; đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận lời trình bày của người đại diện cho bà N, bác đơn kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm như sau: Về thủ tục tố tụng, người tiến hành tố tụng, các đương sự tuân thủ đúng quy định của Luật tố tụng hành chính. Về nội dung kháng cáo, đất bà N đang sử dụng là đất của nhà nước quản lý, quy hoạch làm lộ giới, nên Chủ tịch UBND quận T ban hành Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ ngày 20/7/2017 về áp dụng biện pháp khắc phục là đúng quy định. Tòa án cấp sơ thẩm xét xử đúng pháp luật, đề nghị bác kháng cáo của bà N, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa thì thấy:

- Đơn kháng cáo của người đại diện theo ủy quyền của bà N đúng theo quy định của pháp luật nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

Bà N phải chịu án phí hành chính phúc thẩm, theo khoản 1 Điều 34 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

I. Không chấp nhận đơn kháng cáo của bà Trần Thị N; Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số: 2096/2020/HC-ST ngày 17 tháng 12 năm 2020 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh như sau:

Căn cứ khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính năm 2015. Căn cứ Điều 6 Luật Đất đai năm 1993; Điều 12 Luật Đất đai năm 2013; Điều 65 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012; khoản 1 Điều 32, khoản 2 Điều 34 Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 10/11/2014 về “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai” của Chính phủ; khoản 1 Điều 32, khoản 1 Điều 34 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận đơn khởi kiện của bà Trần Thị N yêu cầu hủy Quyết định số 4371/QĐ-KPHQ ngày 20/7/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận T (nay là thành phố T), Thành phố Hồ Chí Minh về áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.

2. Về án phí hành chính sơ thẩm: Bà Trần Thị N phải chịu 300.000 đồng; được khấu trừ 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2017/0047479 ngày 21/8/2017 của Cục thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, nên bà Trần Thị N đã nộp đủ án phí hành chính sơ thẩm.

II. Về án phí hành chính phúc thẩm: Bà Trần Thị N phải chịu 300.000 đồng; được khấu trừ 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0093662 ngày 05/02/2021 của Cục thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh. Bà Trần Thị N đã nộp đủ án phí hành chính phúc thẩm.

III. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.