Bản án 46/2025/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: khoảng 17 giờ 35 phút ngày 25/01/2025, khi Lê Chí C đang ở nhà tại thôn I, xã H, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh thì vợ C là chị Nguyễn Thị H gọi điện thoại bảo C đi đón con. Nghe vợ nói vậy, C đi ra vị trí xe ô tô biển kiểm soát 14A-998.86 của C đang đỗ ở khu vực bãi đất trống cạnh nhà C ở đường dân sinh thuộc khu tái định cư, thôn I, xã H để điều khiển xe đi đón con. Khi đó, C vừa đi vừa nghe điện thoại mà không chú ý quan sát phía sau và xung quanh xe ô tô, mà mở khóa xe rồi ngồi lên xe. Sau đó, C khởi động xe nhưng vẫn tiếp tục nghe điện thoại, không tập trung chú ý quan sát xung quanh, chỉ quan sát hai gương chiếu hậu hai bên. Thấy không có vật cản gì, thì C vào số lùi rồi đánh lái sang trái để lùi xe đi ra đường dân sinh, không quan sát camera 360 độ của xe, nên không biết cháu Ngô Hoài A (sinh năm 2020; trú tại thôn I, xã H, thành phố M) và cháu Ngô Vũ Hà P (sinh năm 2019) đang ngồi chơi ở thân xe bên phải từ trước đó. Khi C lùi xe được khoảng 01 đến 02 mét, thì bánh trước bên phải xe ô tô biển kiểm soát 14A-998.86 đã đè qua người cháu A gây tai nạn. Lúc này, C nghe thấy tiếng va chạm ở bánh xe phía trước bên phải, nên nghĩ lốp có thể va chạm với cục đá hoặc vật cứng gì đó, nên vẫn điều khiển xe lùi thêm khoảng 30 đến 50cm, thì thấy cháu P đứng lên từ vị trí cửa ghế phụ phía trước rồi hô “đè vào em của cháu rồi”. Thấy vậy, C cài số tiến điều khiển xe tiến về phía trước khoảng 50 đến 80cm rồi phanh xe dừng lại. C xuống xe, chạy ra phía thân xe bên phải để kiểm tra, thì phát cháu A nằm bất tỉnh úp mặt xuống đất. Thấy vậy, C bế cháu A lên rồi hô hoán mọi người đến cùng đưa cháu A đến Trung tâm Y tế thành phố M cấp cứu. Tuy nhiên, do cháu A bị thương tích nặng nên đã tử vong ngay sau đó.

Thấy cháu A đã tử vong, nên C đến Công an thành phố M đầu thú và khai nhận hành vi phạm tội của mình. Đồng thời, C tự nguyện giao nộp: 01 chiếc xe ô tô Huyndai Palisade, màu trắng, biển kiểm soát 14A-998.86 cùng giấy tờ xe liên quan; 01 căn cước công dân mang tên Lê Chí C; 01 giấy phép lái xe hạng A1, B2 mang tên Lê Chí C và 01 điện thoại di động nhãn hiệu Sam Sung Galaxy A24 màu đen gắn sim số 097.254.886.

Tại Bản kết luận giám định tử thi số: 22/KLGĐTT-TTPY ngày 27/01/2025, của Trung tâm P1, kết luận: nguyên nhân cháu Ngô Hoài A tử vong do sốc đa chấn thương; chấn thương sọ não kín + chấn thương ngực kín + gãy kín 1/3 trên và 1/3 giữa xương đùi trái. Cơ chế tổn thương: dấu hiệu vân lốp chèn qua vùng ngực - cánh tay phải, lưng mông và mặt sau đùi trái.

Kết quả khám nghiệm hiện trường thể hiện: hiện trường vụ tai nạn là khu vực bãi đất trống khu tái định cư thuộc thôn I, xã H, thành phố M. Đây là khu vực bãi đất trống bao gồm một phần khu vực nền bê tông hình chữ nhật (gồm cả phần đất và vỉa hè) kích thước (8,35x05)m và phần đất cát san gạt tương đối bằng phẳng. Phía bắc của khu vực hiện trường trên tiếp giáp với phần đất trống đã được san gạt. Phía Nam tiếp giáp với phần rãnh thoát nước và mép đường liên thôn I. Phía Tây giáp với tường nhà Lê Chí C và phía Đông tiếp giáp với bãi đất trống. Phía trước khu vực hiện trường là đường liên thôn rộng 4,55m, là đường hai chiều, một hướng đi vào trước nhà ông C1, là đường cụt (hướng Tây), hướng còn lại đi ra đường Đ (hướng Đông). Theo hướng đi từ đường Đ sang T, khu vực xảy ra tai nạn ở bên phải đường liên thôn. Đối diện khu vực tai nạn trên vỉa hè bên trái đường có cắm cột điện số 1.3. Hiện trường các dấu vết, đồ vật gồm: đám máu số (1): nằm ở khu vực bãi đất cát (vỉa hè) bên phải đường liên thôn, là dạng đám máu tươi đang khô và chảy loang trên diện (0,9x0,75)m, bề mặt một phần đám máu có vết in hằn (dạng vân lốp ô tô). T đám máu cách cột điện 1.3 là 8,4m, cách mép đường bên phải là 2,6m và cách mép cổng gần nhất nhà Lê Chí C là 6,9m. Vùng đồ vật + mảnh vỡ số (2): nằm ở khu vực bãi đất cát phía sau đám máu số (1), bên phải nền bê tông tiếp giáp nhà Lê Chí C, là vùng đồ vật, mảnh vỡ gồm một miếng bìa cát tông, đĩa sứ, ống nhựa, mảnh vỡ gạch và các quả thực vật nhỏ rải rác trên diện kích thước (02x1,3)m. T vùng này cách mép đường bên phải là 3,8m, cách tâm đám máu số (1) là 01m. Tại vị trí miếng bìa cát tông màu vàng, hình chữ nhật kích thước (02x0,7)m phát hiện trên bề mặt bìa có dấu vết in hằn dạng vân lốp ô tô trên diện (0,65x0,16)m, điểm gần nhất của miếng bìa đo vào mép gần nhất của nền bê tông hình chữ nhật là 0,45m. Vết lốp số (3): nằm kéo dài hình vòng cung từ phần nền bê tông hình chữ nhật ra đến vỉa hè, qua một phần vùng vết số (2) và đám máu số (1), là dạng vết vân lốp ô tô in hằn trên nền bụi của nền bê tông, cát, bìa cát tông, đám máu, có chiều dài nhất là 6,5m, chiều rộng nhất là 0,2m. Điểm đầu vết nằm tại nền bê tông hình chữ nhật, vị trí này cách mép tường gần nhất nhà Lê Chí C là 4,0m, cách mép đường bên phải là 6,0m và điểm cuối vết kết thúc tại vỉa hè, cách mép đường bên phải là 0,35m.

Kết quả khám xe ô tô biển kiểm soát 14A-998.86 thể hiện: phần bề mặt lốp xe phía trước bên phải bám dính nhiều đất bụi màu trắng, phát hiện dấu vết trượt, mài cao su, bám dính chất bẩn trên bề mặt lốp kích thước (15x7)cm; mặt dưới gương chiếu hậu bên phải có gắn mắt camera; mép ngoài cảnh cửa xe phía sau bên trái bám dính 02 vết máu khô kích thước lần lượt là (27x2)cm và (5x2)cm; mép ngoài hàng ghế sau bên phải có bám dính vết máu chùi quệt và nhỏ giọt trên diện (18x15)cm. Trên xe ô tô được trang bị camera hành trình, camera lùi và camera 360 độ. Quá trình khám xe đã thu giữ 01 thẻ nhớ bên trong có 02 đoạn video Camera hành trình ghi lại hình ảnh diễn biến xảy ra vụ tai nạn.

Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Lê Chí C khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như đã nêu trên. Ngoài ra, bị cáo C còn khai sau khi gây tai nạn xảy ra bị cáo đã tác động gia đình bồi thường cho gia đình cháu Ngô Hoài A theo thỏa thuận số tiền 400.000.000 đồng.

Người đại diện hợp pháp của bị hại, anh Ngô Thế H1 vắng mặt tại phiên tòa nhưng có lời khai trong hồ sơ và đơn xin xét xử vắng mặt thể hiện: khoảng 17 giờ 30 phút ngày 25/01/2025, tại thôn I, xã H, thanh phố M, tỉnh Quảng Ninh, anh H1 đang ở trong nhà thì cháu P chạy vào nói em Đô L1 (tức cháu A) bị chảy máu mồm. Anh H1 chạy ra ngoài đường thấy C vừa hô hoán vừa bế cháu A bị chảy máu mũi, miệng bất tỉnh chạy từ phía xe ô tô nhà C ra đường để mọi người đưa cháu A đi cấp cứu. Thấy vậy, anh H1 bảo C lái xe cùng anh H1 đưa cháu A đến Trung tâm Y tế thành phố M. Các bác sỹ cấp cứu được khoảng 01 giờ đồng hồ thì cháu A tử vong. Sau khi sự việc xảy ra, chị H vợ của C đã đến thỏa thuận, bồi thường cho gia đình anh H1 về cái chết của cháu A, gồm tiền bồi thường tổn thất tình thần, chi phí mai tang và các chi phí khác với tổng số tiền là 400.000.000 đồng, nên anh H1 đại diện gia đình đã viết đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho C.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị H có lời khai trong hồ sơ và tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo về việc chị H có gọi điện bảo chồng chị là anh Lê Chí C đi đón con là cháu Lê Trung H2 về nhà. Khoảng 10 phút sau, chị được người nhà điện cho biết việc C điều khiển lùi xe đã gây tai nạn cho cháu A con anh H1 hàng xóm. Thấy vậy, chị đến Trung tâm Y tế thành phố M được một lúc thì cháu A tử vong. Sau đó, C có bảo chị H đến thăm hỏi, bồi thường cho gia đình cháu A để C đến Công an đầu thú. Chị H đã thỏa thuận bồi thường cho gia đình cháu A với tổng số tiền là 400.000.000 đồng và được anh H1 là đại diện gia đình bị hại viết đơn xin giảm hình phạt cho C. Chiếc xe ô tô C điều khiển gây tai nạn là tài sản chung của vợ chồng chị H, đến nay Cơ quan điều tra Công an thành phố M đã trả lại xe cùng toàn bộ giấy tờ xe cho chị H. Số tiền bồi thường cho gia đình bị hại là tài sản chung của vợ chồng, nên chị H không yêu cầu C phải trả lại cho chị H.

Người chứng kiến ông Lê Hùng V vắng mặt tại phiên tòa nhưng có lời khai trong hồ sơ vụ án thể hiện: khoảng 17 giờ 30 phút, ngày 25/01/2025 ông V đang ngồi chơi trước cửa nhà, thì nghe thấy C nói chuyện điện thoại với vợ C là chị Nguyễn Thị H bảo C đi đón con. Sau đó, C đi ra phía chiếc xe ô tô biển kiểm soát 14A-998.86 của C để ở bãi đất trống ngay cạnh nhà, rồi lên xe điều khiển lùi xe ra đường dân sinh. Khi C lùi xe được một đoạn, thì ông V thấy cháu P con anh H1 hàng xóm chạy từ phía sau xe của C về phía nhà anh H1. Cháu P vừa chạy, vừa hô “cứu em, cứu em”. Lúc này, C xuống xe đi vòng sang bên phải xe, rồi ông V thấy C bế cháu A con anh H1 bị thương tích chạy ra đường hô hoán. Khi đó, anh H1 và mọi người chạy ra cùng C đưa cháu A đi cấp cứu. Nhưng do thương tích nặng cháu A đã tử vong, nên C có bảo ông V và chị H (là bố đẻ và vợ của C) đến thăm hỏi, động viên và bồi thường cho gia đình cháu A để C đến Công an đầu thú.

Tại bản Cáo trạng số: 745/CT-VKSMC, ngày 10/3/2025 của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái truy tố bị cáo Lê Chí C2 tội “Vô ý làm chết người” quy định tại khoản 1 Điều 128 của Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái thực hành quyền công tố đã giữ nguyên quyết định truy tố và luận tội đối với bị cáo Lê Chí C. Sau khi phân tích nội dung vụ án, tính nguy hiểm của hành vi phạm tội, nhân thân và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, đã đề nghị với Hội đồng xét xử: áp dụng khoản 1 Điều 128; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 2 Điều 56; khoản 5 Điều 65 của Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Lê Chí C từ 12 (mười hai) đến 15 (mười lăm) tháng tù về tội “Vô ý làm chết người”. Tổng hợp với 18 tháng tù cho hưởng án treo, tại Bản án số: 90/2023/HS-ST ngày 07/8/2023, của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh, buộc bị cáo C phải chấp hành hình phạt chung của 02 Bản án từ 30 (ba mươi) đến 33 (ba mươi ba) tháng tù, thời hạn tù tính từ ngày đi thi hành án, được trừ đi những ngày bị tạm giữ, tạm giam trước đó (từ ngày 09/12/2022 đến ngày 12/01/2023 và từ ngày 25/01/2025 đến ngày 28/01/2025).

Về xử lý vật chứng: áp dụng điểm a khoản 3 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự: trả lại bị cáo 01 giấy phép lái xe hạng A1, B2 mang tên Lê Chí C.

Về trách nhiệm dân sự: trong quá trình điều tra gia đình bị cáo đã thỏa thuận bồi thường cho gia đình bị hại số tiền 400.000.000 đồng, nên không đề cập giải quyết.

Tại phiên tòa bị cáo Lê Chí C đã khai nhận toàn bộ hành vi như Cáo trạng truy tố bị cáo. Bị cáo không có ý kiến tranh luận với lời luận tội của Kiểm sát viên và xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: về hành vi, quyết định của Cơ quan điều tra Công an thành phố M, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về hành vi phạm tội: tại phiên toà bị cáo Lê Chí C thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như nội dung Cáo trạng đã truy tố, lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên toà phù hợp với lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra; phù hợp với các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án như: vật chứng thu giữ, biên bản tiếp nhận người phạm tội ra đầu thú, biên bản khám nghiệm hiện trường, sơ đồ hiện trường, bản ảnh khám nghiệm hiện trường, kết luận giám định và phù hợp với lời khai của người làm chứng cùng các tài liệu chứng cứ khác được thu thập hợp pháp có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Như vậy, đã có đủ cơ sở kết luận: khoảng 17 giờ 35 phút ngày 25/01/2025, tại khu vực bãi đất trống thuộc khu tái định cư, thôn I, xã H, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh. Bị cáo Lê Chí C điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 14A-998.86, đã chủ quan không chú ý quan sát xung quanh xe, không tập trung khi điều khiển xe dẫn đến khi lùi xe bánh xe phía trước bên phải đã đè vào cháu Ngô Hoài A làm cháu tử An vong. Hành vi của bị cáo Lê Chí C đã đủ yếu tố cấu thành tội “Vô ý làm chết người” tội phạm và hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 128 của Bộ luật Hình sự. Như vậy, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái truy tố bị cáo với tội danh và khung hình phạt trên là có căn cứ, đúng pháp luật.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm hại đến tính mạng của người khác được pháp luật bảo vệ, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình trật tự trị an tại địa phương. Vì vậy, việc xử lý bằng pháp luật hình sự đối với bị cáo là cần thiết, mới có tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

[3] Xét về nhân thân, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

Về nhân thân: bị cáo Lê Chí C có 01 tiền án.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: ngày 07/8/2023, bị cáo Lê Chí C đã bị Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh, xử phạt 18 tháng tù, cho hưởng án treo, về tội “Đánh bạc”, chưa được xóa án tích và đang trong thời gian thử thách mà nay lại tiếp tục phạm tội mới. Tuy nhiên, do lần phạm tội này, bị cáo phạm tội nghiêm trọng với lỗi vô ý, nên bị cáo Lê Chí C không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự “Tái phạm” quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 của Bộ luật Hình sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Lê Chí C thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, sau khi phạm tội đã ra đầu thú khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình, bị cáo đã động gia đình bồi thường toàn bộ thiệt hại cho gia đình người bị hại, đại diện hợp pháp của bị hại có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo nên bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự để giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.

[4] Về hình phạt áp dụng đối với bị cáo: căn cứ tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội cũng như những tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và đặc điểm nhân thân của bị cáo như đã phân tích, Hội đồng xét xử xét thấy phải có mức hình phạt tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo, buộc bị cáo phải cách ly khỏi xã hội một thời gian để cải tạo, mới đủ tác dụng giáo dục bị cáo và răn đe phòng ngừa tội phạm chung.

[5] Về tổng hợp hình phạt: tại Bản án số: 90/2023/HS-ST ngày 07/8/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh, xử phạt bị cáo Lê Chí C 18 (mười tám) tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 36 (ba mươi sáu tháng), tính từ ngày tuyên án sơ thẩm, nhưng trong thời gian thử thách bị cáo Lê Chí C lại thực hiện hành vi phạm tội mới. Vì vậy, buộc bị cáo phải chấp hành chung của hai Bản án.

[6] Về xử lý vật chứng, tài sản và biện pháp tư pháp:

- Đối với 01 (một) chiếc xe ô tô nhãn hiệu Hyundai Palisade, màu trắng, biển kiểm soát 14A-998.86 cùng giấy tờ xe; 01 (một) điện thoại di động; 01 (một) căn cước công dân. Quá trình điều tra xác định chiếc xe ô tô là tài sản chung của vợ chồng bị cáo Lê Chí C, các đồ vật không liên quan đến hành vi phạm tội của bị cáo, nên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố M đã ra quyết định xử lý vật chứng trả lại xe ô tô trên và các giấy tờ, đồ vật liên quan cho chủ sở hữu hợp pháp, nên Hội đồng xét xử không xem xét.

- Đối với 01 (một) giấy phép lái xe số: 20119003587, hạng A1, B2, mang tên Lê Chí C, do Sở giao thông vận tải tỉnh Q, cấp ngày 08/11/2024 là giấy tờ cá nhân, không liên quan đến vụ án, nên cần trả lại cho bị cáo.

[7] Về trách nhiệm dân sự: sau khi gây tai nạn, bị cáo Lê Chí C đã tác động gia đình tự nguyện thỏa thuận bồi thường cho gia đình cháu Ngô Hoài A số tiền 400.000.000 đồng. Đại diện hợp pháp của bị hại không yêu cầu bồi thường gì thêm, nên không đề cập giải quyết.

[8] Về các vấn đề khác: không.

[9] Về án phí: cần buộc bị cáo phải nộp án phí hình sự sơ thẩm theo quy định.

[10] Về quyền kháng cáo: bị cáo, người đại diện hợp pháp, người có quyền lợi-nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh và hình phạt:

Căn cứ khoản 1 Điều 128; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 2 Điều 56; khoản 5 Điều 65 của Bộ luật Hình sự, xử phạt: bị cáo Lê Chí C 12 (mười hai) tháng tù về tội “Vô ý làm chết người”, tổng hợp với hình phạt của Bản án số: 90/2023/HS-ST ngày 07/8/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh là 18 (mươi tám) tháng tù. Buộc bị cáo Lê Chí C phải chấp hành hình phạt chung của hai Bản án là 30 (ba mươi) tháng tù, thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày đi thi hành án, được trừ đi những ngày bị tạm giữ, tạm giam trước đó (từ ngày 09/12/2022 đến ngày 12/01/2023 và từ ngày 25/01/2025 đến ngày 28/01/2025).

2. Về xử lý biện pháp ngăn chặn: căn cứ khoản 4 Điều 123 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Cấm bị cáo Lê Chí C đi khỏi nơi cư trú, kể từ ngày tuyên án cho đến khi bị cáo đi chấp hành án phạt tù.

3. Về xử lý vật chứng, tài sản và biện pháp tư pháp: căn cứ điểm a khoản 3 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Trả lại cho bị cáo Lê Chí C 01 (một) giấy phép lái xe, số: 220119003587, hạng A1, B2, mang tên Lê Chí C, do Sở giao thông vận tải tỉnh Q cấp ngày 08/11/2024;

4. Về án phí: căn cứ khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Buộc bị cáo Lê Chí C phải nộp 200.000 đồng (hai trăm nghìn đồng) tiền án phí hình sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo: căn cứ khoản 1, khoản 4 Điều 331; khoản 1 Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Bị cáo, người có quyền lợi-nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày tuyên án. Người đại diện hợp pháp vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.