Bản án 46/2024/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Áp dụng pháp luật về tố tụng:

[1.1] Về thẩm quyền: Vào năm 2022, giữa nguyên đơn với bị đơn có thoả thuận một hợp đồng vay tài sản, quá trình thực hiện hợp đồng đã phát sinh tranh chấp nên nguyên đơn khởi kiện; do các bị đơn cư trú tại ấp C, xã V, huyện V, tỉnh Hậu Giang. Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ tranh chấp thuộc trường hợp “Tranh chấp về hợp đồng dân sự vay tài sản”, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang.

[1.2] Về xét xử vắng mặt đương sự: Bà Dương Hoàng P đã được Tòa án đã triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vắng mặt, không lý do, cũng không vì sự kiện bất khả kháng hay trở ngại khách quan, không có người đại diện tham gia phiên toà. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, để xét xử vắng mặt.

[2] Áp dụng pháp luật về nội dung: Vào năm 2022, giữa nguyên đơn bà Nguyễn Thị L với bị đơn anh Trần Văn Q có thoả thuận một hợp đồng vay tài sản; do đó, áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2015 để giải quyết tranh chấp.

[3] Về yêu cầu khởi kiện: Bà Nguyễn Thị L yêu cầu các bị đơn bà Dương Hoàng P và anh Trần Văn Q trả số tiền vay (mượn) ngày 18/3/2022 AL là 50.000.000 đồng và lãi suất theo quy định của Nhà nước từ ngày 18/3/2022 AL (tương ứng ngày 18/4/2022 Dương lịch “DL”) cho đến ngày xét xử.

[4] Về phía nguyên đơn, để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện là có căn cứ và hợp pháp, nguyên đơn cung cấp văn bản ghi nhận nội dung: “Tôi tên Trần Văn Q có mượn của dì Lý 50.000.000đ (Năm chục triệu) thời gian 02 tháng 20 ngày tôi trả lại cho dì L không lấy lời. Qua 02 tháng 20 ngày tôi không có trả vốn được tôi xin đóng lời với giá rẻ”, bên dưới ghi ngày 18 tháng 3 năm 2022 âm lịch và có chữ ký và ghi rõ họ tên của anh Q. Theo biên bản lấy lời khai ngày 24/6/2024 bà P và anh Q thừa nhận, ngày 18 tháng 3 năm 2022 âm lịch có vay của nguyên đơn số tiền 50.000.000đ; tại phiên toà anh Q thừa nhận ngày 18 tháng 3 năm 2022 âm lịch có vay của bà L số tiền 50.000.000đ; như vậy, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về số tiền vay ngày 18/3/2022 Al, được bị đơn thừa nhận. Căn cứ khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự, thì yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ để chấp nhận.

[5] Về lãi suất: Theo văn bản ghi nhận nội dung: “Tôi tên Trần Văn Q có mượn của dì Lý 50.000.000đ (Năm chục triệu) thời gian 02 tháng 20 ngày tôi trả lại cho dì L không lấy lời. Qua 02 tháng 20 ngày tôi không có trả vốn được tôi xin đóng lời với giá rẻ”, bên dưới ghi ngày 18 tháng 3 năm 2022 âm lịch; qua đó cho thấy trong thời hạn 02 tháng 20 ngày kể từ ngày vay các bên không thoả thuận lãi suất; do đó, phần yêu cầu tính lãi suất từ ngày 18/3/2022 AL (tương ứng ngày 18/4/2022 Dương lịch “DL”) là không có căn cứ, vì các bên không có thoả thuận.

[5.1] Tại phiên toà đại diện nguyên đơn yêu cầu tính lãi suất kể từ khi hết thời hạn 02 tháng 20 ngày, sự thay đổi yêu cầu này của nguyên đơn (do ông N đại diện) phù hợp với thoả thuận trong giấy nhận nợ ngày 18/3/2022 AL (tương ứng ngày 18/4/2022 DL), không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu; đến ngày 08/7/2022 là hết thời hạn 02 tháng 20 ngày, cũng là ngày đến hạn bị đơn phải thanh toán, nhưng bị đơn không thanh toán theo cam kết, thoả thuận; do đó, bị đơn là bên vi phạm nghĩa vụ đã cam kết, thoả thuận; như vậy, khoản nợ trên được tính lãi kể từ ngày tiếp theo của ngày đến hạn (từ 09/7/2022) cho đến ngày xét xử sơ thẩm (ngày 12/8/2024), thời gian là 25 tháng 03 ngày.

[5.3] Thời gian từ ngày 09/7/2022 đến ngày xét xử sơ thẩm (ngày 12/8/2024) là: 25 tháng 03 ngày; do đó (50.000.000đ x 0,83%/tháng) x 25 tháng 03 ngày = 10.416.499đ tiền lãi, đây là số tiền lãi mà phía bị đơn có trách nhiệm trả cho nguyên đơn; do đó yêu cầu tính lãi suất theo quy định của pháp luật của nguyên đơn, là có căn cứ để chấp nhận.

[6] Theo biên bản lấy lời khai ngày 24/6/2024, bị đơn bà Dương Hoàng P và anh Trần Văn Q khai: Trong thời gian vay anh Q có đóng lãi được khoảng 20.000.000đ và bà P đóng lãi được 5.000.000đ, nhưng không có làm biên nhận; tại phiên toà anh Q khai trong quá trình vay anh Q có đóng lãi được khoảng 20.000.000đ và bà P đóng lãi được 5.000.000đ. Lời khai của bị đơn không được phía nguyên đơn thừa nhận, các bị đơn cũng không có tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh số tiền đã đóng lãi cho nguyên đơn; do đó, lời khai của các bị đơn về số tiền đã đóng lãi cho nguyên đơn, là không có căn cứ để xem xét.

[7] Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà anh Q khai có vay của nguyên đơn (bà L) 02 lần, mỗi lần vay 50.000.000đ; tuy nhiên, bà L chỉ khởi kiện khoản vay 50.000.000đ ngày 18/3/2022 AL, mà không đề cập đến khoản vay khác; do đó Toà án chỉ xem xét trong phạm vi khởi kiện ban đầu của bà L; trường hợp có phát sinh tranh chấp về khoản vay khác, đương sự có quyền khởi kiện yêu cầu Toà án giải quyết bằng một vụ án khác.

[8] Theo đơn khởi kiện và tại phiên toà, nguyên đơn (do ông N đại diện) giữ nguyên yêu cầu các bị đơn bà Dương Hoàng P và anh Trần Văn Q trả nợ vốn lãi theo quy định, với lý do bà P có cam kết trả nợ. Xét thấy, khoản vay 50.000.000đ ngày 18/3/2022 AL do anh Q vay và ký tên trong giấy nhận nợ, việc bà P cam kết trả nợ nhưng không nói rõ trả cho khoản nợ nào; anh Q có đủ năng lực trách nhiệm dân sự, nên anh Q phải có trách nhiệm với khoản vay do anh Q thực hiện; còn bà P không ký tên vay nợ, nên không có căn cứ để buộc bà P phải trả nợ cho nguyên đơn; do đó, ý kiến của Kiểm sát viên đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với bà Dương Hoàng P là có căn cứ; quá trình giải quyết vụ án và tại phiên toà anh Q tự nguyện trả nợ gốc và lãi theo quy định của pháp luật, theo yêu cầu của nguyên đơn nên ghi nhận.

[9] Tại văn bản ngày 24/6/2024 bà Dương Hoàng P xin miễn, giảm án phí; do bà P không phải trả nợ cho nguyên đơn, nên không cần phải miễn, giảm án phí cho bà P.

[10] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận. Căn cứ khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khoá 14, buộc bị đơn phải chịu án phí theo quy định: (60.416.499đ x 5% giá ngạch) = 3.020.824đ. Do đó, ý kiến của Kiểm sát viên đề xuất hướng giải quyết vụ án là có căn cứ.

[11] Về quyền kháng cáo: Các đương sự được kháng cáo theo quy định.