Bản án 46/2023/HS-ST — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BÌNH XUYÊN, TỈNH VĨNH PHÚC

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Bà Phan Thị Thanh Mai

Các Hội thẩm nhân dân: Bà Lê Thị Bích Thuần

Ông Đào Nam Dương

- Thư ký phiên tòa: Bà Bùi Thị Hà - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Thu Hiền - Kiểm sát viên.

Ngày 29 tháng 3 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số 32/2023/TLST - HS ngày 21 tháng 02 năm 2023. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 31/2023/QĐXXST - HS ngày 03 tháng 3 năm 2023, đối với bị cáo:

Mạc Hồng Tà (tên gọi khác: Không), sinh ngày 18/3/2001 tại xã Đồng, huyện Yên, tỉnh Vĩnh Phúc ; nơi cư trú: Thôn Gia, xã Đồng, huyện Yên, tỉnh Vĩnh Phúc ; nghề nghiệp: Lao động tự do; trình độ văn hóa: 12/12; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; quốc tịch: Việt Nam; con ông Mạc Văn Quân và bà Nguyễn Thị Huệ; vợ con: Chưa có; tiền án, tiền sự: Không; bị cáo bị áp dụng biện pháp Cấm đi khỏi nơi cư trú. Hiện đang tại ngoại tại nơi cư trú “có mặt”.

- Bị hại: Anh Vàng Seo Chin , sinh năm 2001; Địa chỉ: Bản 5, xã Điện, huyện Bảo, tỉnh Lào Cai “vắng mặt”.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Mạc Thanh Ho , sinh năm 1991; địa chỉ: Thôn Mới, xã Ngũ, huyện Vĩnh, tỉnh Vĩnh Phúc “có mặt”.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 17 giờ 00 phút, ngày 05/8/2022, Mạc Hồng Tà , sinh năm 2001, HKTT ở xã Đồng, huyện Yên, tỉnh Vĩnh Phúc đang ngồi chơi game tại máy số 17 ở quán internet Xuân Duy ở TDP Trại Cúp, thị trấn Bá Hiến, huyện Bình Xuyên, thì thấy có anh Vàng Seo Chin , sinh năm 2001, HKTT: Bản 5, xã Điện, huyện Bảo, tỉnh Lào Cai đến và ngồi chơi tại máy số 16 của quán. Quan sát thấy anh Chinh có 01 ĐTDĐ Iphone 13 Promax để trên bàn, Tài liền nảy sinh ý định chiếm đoạt để đem bán lấy tiền chi tiêu cá nhân. Tài làm quen rồi hỏi mượn điện thoại của anh Chinh, nói dối là để gọi điện cho bạn, anh Chinh tin là thật nên đồng ý cầm điện thoại mở mật khẩu màn hình 039504 rồi đưa điện thoại cho Tài mượn. Tài cầm điện thoại giả vờ gọi điện thoại vào chính số máy của Tài (giả vờ gọi và nghe điện thoại) đồng thời đứng dậy đi ra khỏi quán, khi ra đến ngoài Tài liền giấu chiếc điện thoại vào trong túi quần rồi điều khiển xe mô tô rời khỏi quán, trên đường đi Tài dừng lại ở ven đường tắt mật khẩu màn hình và thoát tài khoản Iclound sau đó đi đến cửa hàng điện thoại Ngọc Chiến Mobile ở xã Thiện Kế, huyện Bình Xuyên gặp anh Phùng Ngọc Chiến, sinh năm 2001 ở thôn Phục Khải, xã Thiện Kế, huyện Bình Xuyên - là chủ cửa hàng, Tài hỏi: “có mua điện thoại không?” anh Chiến hỏi Tài: “điện thoại gì? ở đâu?” Tài nói: điện thoại của Tài vì đang cần tiền nên bán. Vì Tài là người quen nên anh Chiến tin là thật nên đã kiểm tra máy và đồng ý mua với giá 22.800.000 đồng. Còn anh Chinh sau khi cho mượn điện thoại không thấy Tài trả điện thoại, đi ra ngoài tìm không thấy Tài, biết là bị lừa mất điện thoại nên anh Chinh đã làm đơn trình báo Cơ quan điều tra Công an huyện Bình Xuyên đề nghị giải quyết.

Ngày 06/8/2022, Mạc Hồng Tà đến Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an huyện Bình Xuyên để làm việc và giao nộp số tiền 22.800.000 đồng cho Cơ quan điều tra để phục vụ công tác điều tra.

Ngày 05/9/2022, Cơ quan CSĐT - Công an huyện Bình Xuyên ra yêu cầu định giá tài sản số 110, đề nghị Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự định giá đối với 01 điện thoại di động Iphone 13 Promax 1TB gold màu vàng, đã cũ. Tại bản kết luận định giá tài sản số 115 ngày 20/9/2022 của Hội đồng định giá tài sản tố tụng hình sự huyện Bình Xuyên, kết luận: 01 điện thoại di động Iphone 13 Promax 1TB gold màu vàng đã cũ. Trị giá là 29.000.000 đồng.

Tại Cáo trạng số 39/CT - VKSBX ngày 19 tháng 02 năm 2023, Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Xuyên truy tố bị cáo Mạc Hồng Tà về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát trình bày lời luận tội đối với bị cáo, giữ nguyên quyết định truy tố bị cáo như Cáo trạng đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng khoản 1 Điều 174; điểm b, i, s khoản 1 Điều 51; khoản 1, khoản 2 và khoản 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015, xử phạt bị cáo Mạc Hồng Tà từ 01 (Một) năm đến 01 (Một) năm 03 (Ba) tháng tù, cho hưởng án treo, ấn định thời gian thử thách gấp đôi.

Đề nghị không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo. Ngoài ra, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Xuyên đề nghị về án phí theo quy định của pháp luật.

Ý kiến của những người tham gia tố tụng:

Bị hại anh Vàng Seo Chin vắng mặt tại phiên tòa, nhưng quá trình điều tra anh trình bày và xác nhận: Anh là chủ sở hữu hợp pháp đối với 01 điện thoại di động Iphone 13 Promax 1TB gold màu vàng, đã cũ. Khoảng 17 giờ 00 phút ngày 05/8/2022, bằng thủ đoạn gian dối Mạc Hồng Tà đã chiếm đoạt của anh chiếc điện thoại này. Do chiếc điện thoại trên không thu hồi được nên anh yêu cầu Tài phải bồi thường cho anh số tiền 30.000.000 đồng. Ngày 17/9/2022, chị Mạc Thanh Ho (là chị gái của Tài) đã thay mặt Tài bồi thường, khắc phục hậu quả cho anh số tiền 30.000.000 đồng như anh yêu cầu. Sau khi nhận đủ số tiền trên anh không đề nghị gì về dân sự đối với Tài.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Mạc Thanh Ho trình bày và xác nhận: Chị không biết việc Tài lừa đảo chiếm đoạt tài sản là 01 điện thoại di động Iphone 13 Promax 1TB gold màu vàng, đã cũ của anh Vàng Seo Chin . Sau khi phạm tội, Tài đã tác động chị đứng ra đền bù thiệt hại và khắc phục hậu quả giúp Tài. Do vậy, chị đã bồi thường khắc phục hậu quả cho anh Chinh số tiền 30.000.000 đồng (trong đó Tài có 5.000.000 đồng, chị có 25.000.000 đồng). Chị được biết sau khi Tài chiếm đoạt điện thoại của anh Chinh, Tài đã bán chiếc điện thoại với giá 22.800.000 đồng. Tuy nhiên, số tiền này Tài chưa kịp sử dụng mà đã giao cho Cơ quan điều tra. Vì vậy, việc chị bỏ ra 25.000.000 đồng để giúp Tài đền bù cho anh Chinh, chị yêu cầu được nhận lại số tiền mà Tài đã giao nộp cho Cơ quan điều tra là 22.800.000 đồng. Ngày 28/01/2023, Cơ quan điều tra đã trả lại cho chị Hoa số tiền 22.800.000 đồng. Còn số tiền 2.200.000 đồng chị không yêu cầu Tài phải trả cho chị.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tính hợp pháp của hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra, của Điều tra viên, của Viện kiểm sát, của Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố được thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng trong vụ án là hợp pháp.

[2] Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Mạc Hồng Tà thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình đúng như nội dung Cáo trạng truy tố. Bị cáo khai nhận như sau: Do không có tiền chi tiêu cá nhân. Khoảng 17 giờ 00 phút ngày 05/8/2022, tại quán internet Xuân Duy ở TDP Trại Cúp, thị trấn Bá Hiến, huyện Bình Xuyên, Mạc Hồng Tài, sinh năm 2001 dùng thủ đoạn gian dối gọi điện thoại cho bạn, để hỏi mượn 01 điện thoại di động Iphone 13 Promax 1TB gold có trị giá theo định giá là 29.000.000 đồng của anh Vàng Seo Chin , sinh năm 2001, anh Chinh tin là thật nên đã đồng ý đưa điện thoại cho Tài mượn, nhận được điện thoại Tài giả vờ bấm gọi vào chính số máy điện thoại của mình rồi đi ra khỏi quán chiếm đoạt điện thoại của anh Chinh, sau khi lừa được điện thoại, Tài đã bán chiếc điện thoại trên cho anh Phùng Ngọc Chiến lấy số tiền 22.800.000 đồng.

[3] Xét lời nhận tội của bị cáo là phù hợp với các tài liệu có trong hồ sơ như lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra, lời khai của bị hại, lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, đơn trình báo, kết luận định giá của Hội đồng định giá cùng các tài liệu, chứng cứ khác được thu thập hợp pháp có trong hồ sơ vụ án. Hành vi của Mạc Hồng Tà dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt 01 điện thoại di động Iphone 13 Promax 1TB gold có trị giá theo định giá là 29.000.000 đồng của anh Vàng Seo Chin sau đó đem đi bán mục đích lấy tiền chi tiêu cá nhân đã phạm vào tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, tội phạm và hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật hình sự. Nội dung điều luật quy định:

“…1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng … thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm…”.

[4] Xét tính chất vụ án là ít nghiêm trọng nhưng hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, gây mất trật tự trị an tại địa phương và xâm phạm đến quyền sở hữu tài sản của cá nhân được pháp luật bảo vệ. Bị cáo nhận thức được hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người khác là vi phạm pháp luật nhưng vì tham lam, muốn có tài sản để sử dụng không phải bằng sức lao động của mình nên đã cố ý thực hiện hành vi phạm tội, bất chấp hậu quả và pháp luật. Vì vậy, cần phải xử lý bị cáo trước pháp luật mới có tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

[5] Xét nhân thân cũng như các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự của bị cáo, thấy rằng: Bị cáo Tà không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 52 của Bộ luật Hình sự. Bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú rõ ràng. Bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, i, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự đó là người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại; phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; thành khẩn khai báo; ăn năn hối cải. Do bị cáo được hưởng nhiều tình tiết giảm nhẹ nên có đủ điều kiện để áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự. Vì vậy, không cần thiết bắt bị cáo phải chấp hành hình phạt tù tại Trại giam mà cho bị cáo hưởng án treo, ấn định thời gian thử thách gấp đôi và giao cho chính quyền địa phương nơi bị cáo thường trú giám sát, giáo dục với mức án như đề nghị của Viện kiểm sát cũng đủ để răn đe, phòng ngừa chung cũng như tạo điều kiện giúp bị cáo có cơ hội tự cải tạo, sửa chữa sai lầm để trở thành công dân có ích cho xã hội.

[6] Về hình phạt bổ sung: Quá trình điều tra và tại phiên tòa làm rõ bị cáo không có nghề nghiệp và không có tài sản gì. Vì vậy, không cần thiết áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

[7] Về trách nhiệm dân sự, xử lý vật chứng và các vấn đề khác:

Đối với 01 điện thoại di động Iphone 13 Promax 1TB gold màu vàng xác định là tài sản hợp pháp của anh Vàng Seo Chin . Sau khi lừa lấy được tài sản, Tài đã bán cho anh Phùng Ngọc Chiến, anh Chiến đã bán cho một khách nam không rõ tên, tuổi, địa chỉ vào tối ngày 05/8/2022 nên Cơ quan điều tra không thu hồi được. Anh Chinh yêu cầu Tài phải bồi thường cho anh số tiền 30.000.000 đồng. Ngày 17/9/2022, chị Mạc Thanh Ho , sinh năm 1991 ở xã Ngũ, huyện Vĩnh, tỉnh Vĩnh Phúc (là chị gái của Tài) đã thay mặt Tài bồi thường khắc phục hậu quả cho anh Chinh số tiền 30.000.000 đồng. Sau khi nhận đủ số tiền trên, anh Chinh không có yêu cầu gì về dân sự đối với Tài.

Đối với số tiền 22.800.000 đồng, Cơ quan điều tra tạm giữ của Tài xác định là tiền Tài có được do bán điện thoại chiếm đoạt của anh Chinh mà có. Tuy nhiên, Tài và chị Hoa đã bồi thường khắc phục hậu quả cho anh Chinh số tiền 30.000.000 đồng (trong đó Tài có 5.000.000 đồng, chị Hoa có 25.000.000 đồng), chị Hoa có đề nghị xin lại số tiền 22.800.000 đồng. Ngày 28/01/2023, Cơ quan điều tra đã trả lại cho chị Hoa số tiền 22.800.000 đồng. Đối với số tiền 2.200.000 đồng chị không yêu cầu Tài phải trả cho chị. Do vậy, Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét đối với số tiền bị cáo bồi thường cho bị hại và số tiền chị Hoa cho bị cáo để bồi thường cho bị hại.

Trong vụ án này còn có anh Phùng Ngọc Chiến là người mua điện thoại của Tài. Khi mua bán điện thoại, Tài không nói, nên anh Chiến không biết tài sản trên do Tài lừa đảo chiếm đoạt của người khác mà có nên Cơ quan điều tra không đề cập xử lý đối với anh.

[8] Về án phí: Buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Tuyên bố bị cáo Mạc Hồng Tà phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Căn cứ khoản 1 Điều 174; điểm b, i, s khoản 1 Điều 51; khoản 1, khoản 2 và khoản 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015. Xử phạt: Bị cáo Mạc Hồng Tà 01 (Một) năm 03 (Ba) tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 02 (Hai) năm 06 (Sáu) tháng, thời hạn thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo Mạc Hồng Tà cho Ủy ban nhân dân xã Đồng, huyện Yên, tỉnh Vĩnh Phúc giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 92 của Luật Thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo Luật Thi hành án hình sự 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của Bản án đã cho hưởng án treo.

Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Buộc bị cáo Mạc Hồng Tà phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

Bị cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt có quyền kháng cáo Bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị hại vắng mặt có quyền kháng cáo Bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được Bản án hoặc Bản án được niêm yết để yêu cầu xét xử phúc thẩm.