Bản án 458/2026/DS-PT — Các tranh chấp khác

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Tại đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là bà Ngô Việt P đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của ông Lê Công Ú trình bày:

Bà Ngô Việt P và ông Lê Công Ú có phần đất tổng diện tích 456m2 thuộc thửa số 520, 521 tờ bản đồ 03 tọa lạc khóm H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau). Nguồn gốc đất này ông bà nhận chuyển nhượng của vợ chồng ông Võ Phước S và bà Lê Thị N vào năm 2007 và được Ủy ban nhân dân huyện C cấp 02 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AK 850621 với diện tích 336m2 và AK 850622 với diện tích 120m2 cùng ngày 07/01/2008 đứng tên ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P. Phần đất có tứ cận: Hướng Đông giáp với đất của ông Lê Công Ú; hướng Tây giáp với Quốc Lộ A; hướng Nam giáp với đất chị Tạ Thị X và hướng Bắc giáp với đất của ông Lê Công Ú.

Ngày 27/7/2018 bà P, ông Ú cải tạo đất thì phát hiện chị Tạ Thị X giáp ranh xây dựng nhà lấn chiếm với tổng diện tích 36m2 (chiều ngang mặt tiền khoảng 0,6m, chiều ngang mặt hậu khoảng 1,2m, chiều dài khoảng 40m). Đất của chị X cũng nhận chuyển nhượng từ vợ chồng ông S và bà N chiều ngang 05m giáp Quốc lộ A. Sau đó, bà P, ông Ú nhiều lần liên hệ chị X yêu cầu trả lại phần đất lấn chiếm nhưng chị X không đồng ý.

Quá trình Tòa án đang thụ lý giải quyết, bà P phát hiện chị Tạ Thị X ký hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị L vào ngày 03/11/2022. Bà P, ông Ú xác định việc tặng cho giữa chị X với bà L là không đúng theo quy định pháp luật vì phần đất hiện đang có tranh chấp chưa được giải quyết, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông bà.

Nay ông Ú, bà P yêu cầu chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L tháo dỡ toàn bộ công trình kiến trúc đã xây dựng trên phần đất lấn của ông bà và trả lại phần diện tích đất 136,3m2 thuộc thửa số 520, 521 tờ bản đồ 03 (nay là một phần thửa số 401, tờ bản đồ số 34, chỉnh lý năm 2012). Đồng thời, yêu cầu hủy Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 03/11/2022 giữa chị Tạ Thị X với bà Nguyễn Thị L đối với phần đất có diện tích 318m2, thửa số 430, tờ bản đồ 34, tọa lạc tại ấp H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau).

Tại phiên tòa, nguyên đơn thống nhất với T đo hiện trạng ngày 10/3/2026 của Chi nhánh M TNHH tư vấn 869 diện tích phần đất tranh đo đạc thực tế là 77,2m2 nên nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết yêu cầu bị đơn trả lại phần đất lấn chiếm theo kết quả đo đạc thực tế nêu trên.

Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn bà Nguyễn Thị L trình bày:

Nguồn gốc đất của bà L quản lý, sử dụng do mẹ ruột của bà là bà Lý Thị L1 nhận chuyển nhượng của bà Lê Thị N diện tích 318m2, thửa số 430, tờ bản đồ số 34 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 23/02/2012 cho bà L1 đứng tên. Ngày 12/12/2016, bà L1 ký hợp đồng tặng cho chị Tạ Thị X toàn bộ diện tích đất này. Ngày 03/11/2022, chị X ký hợp đồng tặng cho bà L toàn bộ phần đất trên. Ngày 14/11/2022 Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C chỉnh lý trang IV trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Bà L1 nhận chuyển nhượng đất của bà Lê Thị N chiều ngang 06m, dài 52m và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không phải ngang là 05m. Đối với phần đất giáp với ông Lê Thái B1 từ điểm M11,M12, M4, M6 trong Bảng vẽ hiện trạng ngày 25/12/2023 là đất do mẹ bà L là bà Lý Thị L1 nhận chuyển nhượng từ bà N nhưng đến nay chưa chuyển tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khi chuyển nhượng có làm giấy tay, hiện nay bà L đang giữ. Bà L xác định phần đất của bà L có chiều ngang 06m và bà L cất nhà chưa được 05m ngang, bà không có lấn đất của ông Ú và bà P. Do đó, bà L không đồng ý theo yêu cầu của ông Ú và bà P.

Tại biên bản ngày 23/7/2024 bị đơn là chị Tạ Thị X trình bày:

Chị X thống nhất theo lời trình bày của mẹ ruột chị là bà Nguyễn Thị L. Năm 2016, bà L nhận chuyển nhượng của bà ngoại chị là bà Lý Thị L1 phần đất ngang 06m, dài 52m nhưng mẹ của chị không có ở địa phương nên bà ngoại chị làm hợp đồng tặng cho lại cho chị để chị quản lý cho mẹ của chị. Chị X quản lý đất đến ngày 03/11/2022 chị X ký hợp đồng tặng cho phần đất trên lại cho bà L đứng tên, chỉnh lý trang IV trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi bà Lý Thị L1 chuyển tên quyền sử dụng đất cho chị X thì không có đo đạc nhưng khi xây dựng nhà thì có đo đạc và có hộ giáp ranh ký tên. Chị X không đồng ý toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn.

Tại Biên bản ngày 23/7/2024 người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là bà Lê Thị N trình bày:

Vào ngày 07/9/2007, bà N có chuyển nhượng cho bà Ngô Việt P, ông Lê Công Ú phần đất ngang 06m, dài 76,5m tọa lạc ấp H, thị trấn C với giá là 40.000.000 đồng. Khi chuyển nhượng có lập hợp đồng có xác nhận của Ủy ban nhân dân thị trấn C, bà N đã chuyển tên quyền sử dụng đất cho ông Ú, bà P xong. Khi chuyển nhượng đất có đo đạc và cắm ranh bằng cây mắm.

Đến ngày 05/3/2012, bà N tiếp tục chuyển nhượng cho bà Lý Thị L1 là mẹ của bà Nguyễn Thị L phần đất giáp ranh với đất của ông Ú, bà P. Phần đất bà N chuyển nhượng cho bà L1 có chiều ngang 05m, dài 52m với giá là 55.000.000 đồng. Bà N đã chuyển tên quyền sử dụng đất cho bà L1. Bà xác định chỉ chuyển nhượng cho bà L1 phần đất ngang 05m chứ không phải 06m như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bà L đứng tên. Việc bà L1 (chị L, và X) được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng phần đất ngang 06m là do bà N còn phần đất ngang 06m nhưng chỉ chuyển nhượng 05m ngang, còn lại 01m ngang là của bà N. Lý do còn lại 01m đất đó là do bà N cất nhà gần cống Quế H nên đo dồn lại thừa ra 01m ngang. Việc bà L1 (bà L, chị X) được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng trên phần đất 06m ngang là không đúng thực tế.

Tại biên bản ghi nhận ý kiến ngày 28/11/2025 bà N xác định ngày 05 tháng 3 năm 2012 bà N ký hợp đồng chuyển nhượng cho bà Lý Thị L1 ngang 05m, dài 20 tại ấp C, xã C, tỉnh Cà Mau. Trước đó, ngày 01 tháng 11 năm 2011, bà N có viết giấy tay chuyển nhượng cho bà L1 ngang 05m, dài 20m, giá 55.000.000 đồng, bà L1 đặt cọc 30.000.000 đồng, còn lại 25.000.000 đồng đến ngày 05/3/2012 bà L1 trả đủ mới ký hợp đồng chính thức, có chính quyền địa phương chứng kiến. Bà xem lại giấy tay ngày 01 tháng 11 năm 2011 đúng là chữ ký và viết của bà, tuy nhiên, nội dung giấy tay có ghi “06 mét bề vô 52 mét” có dấu hiệu sửa số. Diện tích đất chuyển nhượng đúng là ngang 05m, dài 20m. Theo bà N thì bà L và chị X cất nhà lấn chiếm đất của ông Ú và bà P.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ngân hàng TNHH MTV T3 - Chi nhánh C do ông Đỗ Văn D là đại diện trình bày:

Ngày 15/6/2023 bà Nguyễn Thị L ký hợp đồng với Ngân hàng TMCP Đ – Chi nhánh C (nay là Ngân hàng TNHH MTV T3 - Chi nhánh C, gọi tắt là Ngân hàng) để vay số tiền 420.000.000 đồng, lãi suất cho vay 03 tháng đầu là 13%, lãi suất các kỳ tiếp theo được điều chỉnh 03 tháng/lần, lãi suất quá hạn bằng 150% lãi trong hạn. Thời hạn vay 120 tháng. Để đảm bảo khoản vay, bà L ký hợp đồng số K.0036/TC23 ngày 15/6/2023 thế chấp quyền sử dụng đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CĐ 945258 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh C cấp ngày 12/12/2016 do chị Tạ Thị X đứng tên, được chỉnh lý trang IV cho bà Nguyễn Thị L ngày 14/12/2022, diện tích 318m2, thửa số 430, tờ bản đồ số 34 tại ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau.

Bà Nguyễn Thị L vẫn đang tiếp tục thực hiện hợp đồng tín dụng trên. Đối với tranh chấp quyền sử dụng đất giữa ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P với bà Nguyễn Thị L và chị Tạ Thị X, Ngân hàng yêu cầu giữ nguyên hiện trạng quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị L đứng tên để đảm bảo khoản vay của bà L tại Ngân hàng. Ngoài ra, Ngân hàng không có yêu cầu gì khác.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân huyện C (nay là Ủy ban nhân dân xã C, tỉnh Cà Mau): Trong quá trình Tòa án thụ lý giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt các văn bản tố tụng cho Ủy ban nhân dân huyện C (nay là Ủy ban nhân dân xã C, tỉnh Cà Mau) đầy đủ, đúng theo quy định pháp luật nhưng Ủy ban vắng mặt và Tòa án không nhận được văn bản thể hiện ý kiến và Ủy ban cũng không có đơn yêu cầu độc lập gửi cho Tòa án.

Từ nội dung trên, tại bản án dân sự sơ thẩm số 79/2026/DS-ST ngày 13 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Cà Mau đã quyết định:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P. Buộc bị đơn là chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L phải có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn trị giá phần đất được chấp nhận diện tích 40,55m2 thuộc một phần thửa số 401, tờ bản đồ số 34, chỉnh lý năm 2012 tọa lạc tại khóm H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau) với số tiền 81.100.000 đồng (T1 mươi mốt triệu một trăm nghìn đồng).

Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P về việc buộc chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L trả giá trị quyền sử dụng đất diện tích 36,65m2 với số tiền 73.300.000 đồng.

Không chấp nhận yêu cầu của ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P về việc hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 03/11/2022 giữa chị Tạ Thị X với bà Nguyễn Thị L đối với phần đất có diện tích 318m2, thửa số 430, tờ bản đồ 34, tọa lạc tại ấp H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

- Ngày 27 tháng 3 năm 2026, nguyên đơn ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P kháng cáo, yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng buộc bà L, chị X tháo dỡ nhà trả lại cho nguyên đơn phần đất tranh chấp 77,2m2 và hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà L với chị X ngày 03/11/2025 đối với diện tích 318m2 thửa 430, tờ bản đồ số 34 tại ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau.

- Ngày 27 tháng 3 năm 2026, bị đơn bà Nguyễn Thị L kháng cáo, yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, giữ nguyên hiện trạng quyền sử dụng đất do bà L đang quản lý.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn yêu cầu buộc bị đơn trả bằng giá trị đối với phần đất nào có xây dựng nhà trên đất và trả bằng hiện vật đối với diện tích đất trống; bị đơn xác định đồng ý diện tích đất có chiều ngang 05m là của bị đơn, phần đất ngoài diện tích đất này thì đồng ý giao trả cho nguyên đơn bằng hiện vật, không đồng ý giao trả bằng giá trị như án sơ thẩm đã tuyên.

Quan điểm Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tại phiên tòa:

- Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý đến khi xét xử phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, các đương sự cũng đã chấp hành đúng các quy định.

- Về quan điểm giải quyết vụ án: Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận 01 phần kháng cáo của nguyên đơn ông Lê Công Ú, bà Nguyễn Việt P2; chấp nhận 01 phần kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị L, sửa 01 phần bản án dân sự sơ thẩm số 79/2026/DS-ST ngày 13 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Cà Mau theo hướng không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn đòi bị đơn giá trị diện tích đất 36,65m2 với số tiền 73.300.000 đồng; chấp nhận sự thỏa thuận thống nhất của nguyên đơn và bị đơn về việc bị đơn trả cho nguyên đơn diện tích đất bằng hiện vật 40,55m2 thuộc một phần thửa số 401, tờ bản đồ số 34, chỉnh lý năm 2012 tọa lạc tại khóm H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau).

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa phúc thẩm; sau khi nghị án. Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự: Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn ông Lê Công Ú, bà Nguyễn Việt P2; chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn bà Nguyễn Thị L; sửa 01 phần bản án dân sự sơ thẩm số 79/2026/DS-ST ngày 13 tháng 3 năm 2026 của Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Cà Mau.

Căn cứ 26, 35, 39, 143, 147, 149, 157, 227, 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ các điều 459, 500, 503 Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 188, 203 Luật Đất đai năm 2013;

Căn cứ Điều 26, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P.

2. Buộc bị đơn là chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L phải có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P phần đất diện tích 40,55m2 thuộc một phần thửa số 401, tờ bản đồ số 34, chỉnh lý năm 2012 tọa lạc tại khóm H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau), đất có vị trí cụ thể như sau:

Hướng Đông giáp phần đất không tranh chấp của bà Ngô Việt P, có số đo cạnh là M8- M4’ là 0,83m;

Hướng Tây giáp đất trống lề đường, có số đo cạnh M7 - M1’ là 0,91m

Hướng Nam giáp phần đất diện tích 36,65m2 bà L đang quản lý sử dụng, có số đo cạnh M1’ - M2’ là 34,04m + M2’ - M3’ là 0,58m + M3’ - M4’ là 11,48m;

Hướng Bắc giáp phần đất không tranh chấp của bà Ngô Việt P, có số đo cạnh M7-M8 là 45,88m.

(Theo Trích đo hiện trạng phần đất tranh chấp ngày 12/3/2026 - BL 431)

Kiến nghị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Nguyễn Thị L và ông Lê Công Ú, bà Ngô Việt P đúng diện tích đất các đương sự được quyền sử dụng hợp pháp theo trình tự thủ tục pháp luật quy định.

3. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P về việc buộc chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L trả giá trị quyền sử dụng đất diện tích 36,65m2 với số tiền 73.300.000 đồng.

4. Không chấp nhận yêu cầu của ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P về việc hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 03/11/2022 giữa chị Tạ Thị X với bà Nguyễn Thị L đối với phần đất có diện tích 318m2, thửa số 430, tờ bản đồ 34, tọa lạc tại ấp H, thị trấn C, huyện C, tỉnh Cà Mau (nay là ấp H, xã C, tỉnh Cà Mau).

5. Về chi phí tố tụng:

Buộc chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L phải hoàn lại cho nguyên đơn ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P chi phí đo đạc và định giá tài sản với số tiền 10.935.000 đồng (Mười triệu chín trăm ba mươi lăm nghìn đồng).

6. Về án phí:

6.1. Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc chị Tạ Thị X và bà Nguyễn Thị L mỗi người phải chịu án phí sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng. Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P.

6.2. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Lê Công Ú và bà Ngô Việt P không phải chịu án phí phúc thẩm.

Bà Nguyễn Thị L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, bà L đã nộp tạm ứng án phí 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0003532 ngày 02/4/2026 của cơ quan Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau được hoàn lại toàn bộ.

Kể từ ngày nguyên đơn có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bị đơn chậm thực hiện nghĩa vụ các khoản tiền nêu trên, thì hàng tháng bị đơn còn phải chịu lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự đối với khoản tiền nêu trên tương ứng với thời gian chậm trả.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.