Bản án 45/2025/HNGĐ-PT — Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Về hôn nhân: Ông Phan Văn T và bà Nguyễn Thị T thống nhất trình bày: Ông T chung sống với bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy) từ năm 2000, có đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Lương Thế Trân, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau (nay là xã Lương Thế Trân, tỉnh Cà Mau), theo giấy chứng nhận kết hôn số 14 năm 2000. Trong quá trình chung sống, thời gian đầu vợ chồng chung sống hạnh phúc nhưng thời gian sau vợ chồng không hòa thuận, thường xuyên xảy ra mâu thuẩn, sống không hạnh phúc, năm 2014 bà về nhà mẹ ruột ở, không còn chung sống với ông T nữa. Vì vậy, nay ông T yêu cầu Tòa án giải quyết cho ông được ly hôn với bà T. Còn bà T xác định trường hợp ông T đồng ý phân chia cho bà ½ phần đất diện tích 9.074,5m2 thuộc thửa số 86, tờ bản đồ số 09 tọa lạc tại ấp T, xã L, tỉnh Cà Mau, đất nuôi trông thủy sản thì bà đồng ý ly hôn theo yêu cầu ông T, trường hợp ông T không đồng ý phân chia thì bà không đồng ý ly hôn.

- Về con chung: Ông T và bà T thống nhất ông bà có 01 con chung tên Phan Minh Tiến, sinh năm 2001, hiện nay Phan Minh Tiến đã trưởng thành nên không yêu cầu giải quyết.

- Về tài sản chung:

+ Ông T xác định không có tài sản chung.

+ Bà T xác định sau khi kết hôn, năm 2004 bà và ông T được cha mẹ ông T tặng cho phần đất nuôi trông thủy sản diện tích 9.074,5m2 thuộc thửa số 86, tờ bản đồ số 09 tọa lạc tại ấp T, xã L, tỉnh Cà Mau. Phần đất này Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DM 798550 ngày 29/12/2023 do ông Phan Văn T đứng tên, giá trị phần đất trên theo chứng thư thẩm định trị giá 834.854.000 đồng. Bà T yêu cầu ông T phân chia cho bà ½ phần đất diện tích 9.074,5m2 thuộc thửa số 86, tờ bản đồ số 09 tọa lạc tại ấp T, xã L, tỉnh Cà Mau, đất nuôi trông thủy sản, bà giao toàn bộ diện tích đất cho ông T, buộc ông T hoàn lại ½ giá trị đất cho bà theo chứng thư thẩm định.

- Nợ chung: Ông T và bà T thống nhất không có nợ chung.

Từ nội dung trên, tại Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 89/2025/HNGĐ-ST ngày 16 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 1 – Cđã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu của ông Phan Văn T về việc được ly hôn bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy).

Không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy) về việc buộc ông Phan Văn T hoàn lại cho bà 417.427.000 đồng (tương đương 1/2 giá trị phần đất nuôi trồng thủy sản diện tích 9.074,5m2 thuộc thửa số 86, tờ bản đồ số 09, tọa lạc tại ấp T, xã L, tỉnh Cà Mau được Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Cái Nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 29/12/2023, số DM 798550 do ông Phan Văn T đứng tên).

Con chung tên Phan Minh Tiến, sinh năm 2001 đã trưởng thành nên không đặt ra xem xét giải quyết.

Nợ chung: Không xem xét giải quyết.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, về án phí, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định pháp luật.

- Ngày 29/9/2025 bị đơn bà Nguyễn Thị T kháng cáo: Yêu cầu sửa án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bà.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Quan điểm Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau tại phiên tòa:

- Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Từ khi thụ lý đến khi xét xử phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, các đương sự cũng đã chấp hành đúng các quy định.

- Về quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận một phần kháng cáo của bà Nguyễn Thị T; Sửa một phần Bản án hôn nhân và gia đình số 89/2025/HNGĐ-ST ngày 16 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 1 – Cvề án phí.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa phúc thẩm; sau khi nghị án. Hội đồng xét xử nhận định:

Án phí hôn nhân gia đình: Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP ngày 16/5/2024 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật trong giải quyết vụ việc về hôn nhân và gia đình có quy định: “Trường hợp trước khi mở phiên tòa, các bên đương sự tự nguyện ly hôn nhưng không thỏa thuận được về con chung và tài sản chung mà Tòa án xét xử và ra bản án sơ thẩm thì các bên đương sự phải chịu 50% mức án phí quy định đối với yêu cầu xin ly hôn (mỗi bên chịu 25% mức án phí quy định); về quan hệ tài sản thì mức án phí mỗi bên phải chịu tương ứng với giá trị tài sản mà mỗi bên được chia theo quy định của pháp luật về án phí”. Do đó, cấp sơ thẩm buộc ông T chịu 300.000 đồng án phí đối với yêu cầu xin ly hôn là chưa đúng, cần sửa 1 phần bản án sơ thẩm về án phí đối với yêu cầu ly hôn, buộc ông T và bà T mỗi người phải chịu 75.000 đồng án phí đối với yêu cầu xin ly hôn là phù hợp. Ông Phan Văn T phải nộp án phí dân sự sơ thẩm đối với yêu cầu ly hôn số tiền 75.000 đồng, ông T đã nộp tạm ứng án phí là 300.000 đồng theo biên lai số 0010430 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Cà Mau (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 1 – Cà Mau) ngày 05/3/2025 được đối trừ, hoàn trả cho ông T 225.000 đồng.

Án phí chia tài sản: Cấp sơ thẩm cho rằng yêu cầu của bà T là buộc thực hiện nghĩa vụ là chưa chính xác, thực chất bà T cho rằng phần đất tranh chấp là tài sản chung vợ chồng nên yêu cầu phân chia, do đó, cần xác định đây là yêu cầu chia tài sản chung khi ly hôn nên cấp sơ thẩm buộc bà T chịu án phí khi yêu cầu chia tài sản của bà T không được chấp nhận là trái với quy định tại Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do đó, bà T không phải chịu án phí chia tài sản, bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy) đã nộp tạm ứng án phí số tiền 7.500.000 đồng theo biên lai số 0010664 ngày 14/4/2025 được hoàn lại toàn bộ.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị T (tên gọi khác Nguyễn Bích T); Sửa một phần Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 89/2025/HNGĐ-ST ngày 16 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 1– C về án phí.

Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 2 Điều 104, Điều 147, khoản 2 Điều 157, khoản 2 Điều 165, khoản 2 Điều 244, Điều 227, Điều 228, Điều 244, Điều 271, khoản 1 Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 463 Bộ luật Dân sự,

Căn cứ khoản 2 Điều 59, Điều 62 của Luật hôn nhân và gia đình;

Căn cứ điểm Điều 26, Điều 27, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Về quan hệ hôn nhân: Chấp nhận yêu cầu của ông Phan Văn T về việc xin ly hôn với bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy). Xử cho ông Phan Văn T được ly hôn với bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy).

2. Về con chung: Con chung tên Phan Minh Tiến, sinh năm 2001 đã trưởng thành nên không đặt ra xem xét giải quyết.

3. Về tài sản: Không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy) về việc buộc ông Phan Văn T hoàn lại cho bà 417.427.000 đồng (tương đương 1/2 giá trị phần đất nuôi trồng thủy sản diện tích 9.074,5m2 thuộc thửa số 86, tờ bản đồ số 09, tọa lạc tại ấp T, xã L, tỉnh Cà Mau được Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Cái Nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 29/12/2023, số DM 798550 do ông Phan Văn T đứng tên).

Nợ chung: Không xem xét giải quyết.

4. Chi phí tố tụng: Bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích Thủy) tự chịu chi phí tố tụng tổng số tiền 14.772.000 đồng, đã nộp xong.

5. Về án phí:

5.1. Án phí sơ thẩm: Án phí hôn nhân gia đình: Buộc ông Phan Văn T và bà Nguyễn Thị T mỗi người phải nộp số tiền 75.000 đồng. Ngày 05/3/2025 ông T đã nộp tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng theo biên lai số 0010430 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố C (nay là Phòng thi hành án dân sự Khu vực 1 – C) chuyển thu án phí 75.000 đồng, hoàn trả cho ông T số tiền 225.000 đồng.

Bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích T) không phải nộp án phí có giá ngạch, bà T đã dự nộp tạm ứng án phí số tiền 7.500.000 đồng theo biên lai số 0010664 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố C (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 1 – C) vào ngày 14/4/2025 được hoàn lại toàn bộ.

5.2. Án phí phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị T (Nguyễn Bích T) phải chịu án phí hôn nhân gia đình phúc thẩm 300.000 đồng, bà T đã dự nộp tạm ứng án phí số tiền 300.000 đồng theo biên lai số 0000657 tại Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau vào ngày 01/10/2025 được chuyển thu án phí toàn bộ.

6. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.