Bản án 447/2020/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Vũ Thị Thu Hà;

Các Thẩm phán:

Ông Thái Duy Nhiệm;

Bà Lê Thị Mai.

- Thư ký phiên tòa: Ông Phan Nhật Phong, Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Ông Phạm Quốc Huy, Kiểm sát viên cao cấp.

Ngày 30 tháng 12 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 443/TLHC-PT ngày 18 tháng 12 năm 2019 về việc “Khởi kiện quyết định giải quyết đơn khiếu nại của ông Hoàng Văn L1, Hoàng Văn M” do có kháng cáo của ông Hoàng Văn L đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 03/2015/HC-ST ngày 17 tháng 6 năm 2015 của Toà án nhân dân tỉnh B.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 9409/2020/QĐXX-PT ngày 15/12/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, giữa các đương sự:

Người khởi kiện: Ông Hoàng Văn L, sinh năm 1962 (mất ngày 13/4/2019 âm lịch);

Người thừa kế quyền nghĩa vụ tố tụng của ông Hoàng Văn L: Bà Đặng Thị T, sinh năm 1963; anh Hoàng Văn L2, sinh năm 1984; anh Hoàng Tiến T1, sinh năm 1987; anh Hoàng Văn H, sinh năm 1990. Người đại diện theo ủy quyền của anh Hoàng Văn H: bà Đặng Thị T. Đều có mặt tại phiên tòa.

Trú tại: thôn M2, xã M1, huyện H4, tỉnh B.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện: Ông Vũ Văn L1 và ông Nguyễn Đình Q, Luật sư Công ty Luật TNHH H1 thuộc Đoàn Luật sư thành phố H2.

Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B;

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Ô P - Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B, có đơn xin xét xử vắng mặt.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập:

Ông Hoàng Văn L1, sinh năm 1948; Trú tại: Số 497, đường N, tổ 9, phường N, thành phố H3, tỉnh H3; có mặt.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Hoàng Văn M, sinh năm 1948; Trú tại: Thôn M2, xã M1, huyện H4, tỉnh B; có mặt.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện H4, tỉnh B;

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Xuân T2 – Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện H4, tỉnh B; vắng mặt.

TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguồn gốc diện tích 360m2 ao tại thôn M2, xã M1, huyện H4, tỉnh B là của cụ Hoàng Văn S mua của cụ Đặng Văn C vào năm 1938, thể hiện bằng Văn tự bán ao, có chữ ký và đóng dấu xác nhận của Lý chưởng và Trưởng bạ. Cụ Hoàng Văn S và vợ là cụ Nguyễn Thị C1 có 10 người con, trong đó có 04 người con trai là ông Hoàng Văn C2; Hoàng Văn T3; ông Hoàng Văn K và ông Hoàng Văn M.

Ông Hoàng Văn L trình bày:

Năm 1976, cụ S chết để lại toàn bộ diện tích đất ao cho bố ông là ông Hoàng Văn T3 (cho bằng miệng và đưa cho bố ông giữ Văn tự bán ao giữa cụ S và cụ C). Từ trước đến nay diện tích ao này gia đình ông quản lý, sử dụng và có đóng thuế tại Sổ thuế địa phương năm 2007 (có xác nhận của trưởng thôn), nhưng gia đình ông không đăng ký trong sổ địa chính, không đề nghị Ủy ban nhân dân xã làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông Hoàng Văn M là chú ruột ông, không có thời gian nào quản lý, sử dụng diện tích đất ao này. Do đó, diện tích đất ao này thuộc quyền quản lý sử dụng của gia đình ông.

Ngày 26/3/2012, con trai ông là Hoàng Văn T1 tiến hành san lấp ao để xây dựng xưởng thì xảy ra tranh chấp với ông Hoàng Văn M và ông Hoàng Văn L1 (con trai ông Hoàng Văn C2).

Ngày 27/3/2012, ông Hoàng Văn M có đơn đề nghị giải quyết tranh chấp đất ao, lý do: diện tích ao trên là của gia đình ông nhận kinh tế phụ, gia đình ông sử dụng ổn định từ năm 1988 đến nay, ông L không có quyền quản lý sử dụng.

Ngày 29/3/2012, ông Hoàng Văn L1 có đơn gửi Ủy ban nhân dân xã M1, huyện H4, tỉnh B đề nghị ông M trả lại ông tiêu chuẩn chế độ liệt sỹ Hoàng Văn T4 (con trai ông Hoàng Văn C2, anh trai ông L1), với lý do: năm 1988 Hợp tác xã M2 giao diện tích ao trên theo tiêu chuẩn chế độ liệt sỹ T4 cho gia đình ông M, nhưng ông mới là người được hưởng tiêu chuẩn chế độ liệt sỹ T4.

Ngày 05/7/2012, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã M1 ban hành Quyết định số 39/QĐ-UBND về việc giải quyết đơn thư khiếu nại của công dân với nội dung: “Đối với ông Hoàng Văn L1, được hưởng toàn bộ chế độ ưu đãi đối với gia đình liệt sỹ theo quy định của pháp luật cụ thể được quyền sử dụng toàn bộ diện tích đất kinh tế phụ, đất ưu tiên gia đình liệt sỹ Hoàng Văn T4 do hộ gia đình ông Hoàng Văn M, bà Nguyễn Thị S1 đã nhận và sử dụng từ thời điểm giao đất tại thôn M2. Vị trí sử dụng đất gồm 360m2 đất ao khu cửa miếu và 72m2 đất dâu tại xứ đồng Đỗ Trà, thôn M2”.

Không đồng ý với nội dung trên ông L và ông M khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện H4.

Ngày 28/02/2013, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện H4 ban hành Quyết định số 285/QĐ-UBND về việc giải quyết tranh chấp đất đai giữa ông Hoàng Văn M và các ông Hoàng Văn L, Hoàng Văn L1 với nội dung "Diện tích 360m2 đất ao hiện đang có sự tranh chấp giữa ba ông Hoàng Văn M, Hoàng Văn L1, Hoàng Văn L (bố ông Hoàng Tiến T1) nguyên là đất ao cụ Hoàng Văn S mua của ông Đặng Văn C3 từ năm 1938; do vị trí ao nằm trong khu dân cư không có nguồn nước ra vào việc sử dụng gặp nhiều khó khăn, đất thường xuyên bỏ hoang không sử dụng; từ năm 1996, gia đình ông Hoàng Văn L đã sử dụng diện tích đất này và thực hiện nghĩa vụ của người sử dụng đất, được thể hiện trong sổ bộ thuế xã M2 lập năm 2007 và công nhận việc sử dụng đất ao trên của gia đình ông của các trưởng thôn các thời kỳ. Như vậy diện tích đất tranh chấp 360m2 đất ao tại khu cửa miếu, thôn M2, xã M1 thuộc quyền sử dụng của gia đình ông Hoàng Văn L.

Do đây là vụ việc tranh chấp đất đai nên việc Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã M1 ban hành Quyết định giải quyết đơn là không đúng thẩm quyền. Do vậy hủy bỏ Quyết định số 39/QĐ-UBND ngày 05/07/2012 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã M1 do đã ban hành trái thẩm quyền theo quy định tại Điều 136, Luật đất đai năm 2003.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã M1 có trách nhiệm xử lý hành vi tự ý đổ cát lấp ao khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép đối với ông Hoàng Tiến T1 (con trai ông L) theo đúng quy định”.

Không đồng ý với giải quyết của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện H4, ông L1 và ông M tiếp tục khiếu nại đến Ủy ban nhân dân tỉnh.

Ngày 18/10/2013, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B ban hành quyết định số 1615/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của ông Hoàng Văn L1 và ông Hoàng Văn M, trú tại thôn M2, xã M1, huyện H4, có nội dung: “1. Ông Hoàng Văn L1 không thuộc đối tượng được giao đất nông nghiệp theo quy định tại Nghị định số 64/CP ngày 27/9/1993 của Chính Phủ vì đã thoát ly khỏi địa phương, đi công tác từ 1966 và định cư sống ở tỉnh H3. Nay ông L1 khiếu nại việc tranh chấp đất ao (đất nông nghiệp) ở thôn M2, xã M1 là không có cơ sở để xem xét, theo quy định tại khoản 2, Điều 11 Luật Khiếu nại.

2. Yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện H4: Thu hồi Quyết định số 285/QĐ-UBND ngày 28/02/2013 về việc giải quyết tranh chấp đất đai giữa ông Hoàng Văn L, ông Hoàng Văn L1 và ông Hoàng Văn M, thôn M2, xã M1, huyện H4; chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, Ủy ban nhân dân xã M1 lập hồ sơ xử lý đối với hành vi lấp ao, làm nhà trên đất ao của gia đình ông Hoàng Văn L theo quy định của pháp luật; công nhận diện tích ao đang xảy ra tranh chấp tại khu cửa miếu cho hộ ông Hoàng Văn M theo quy định của pháp luật”.

Ngày 12/4/2014, ông Hoàng Văn L có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy Quyết định số 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh B.

Đại diện Ủy ban nhân dân tỉnh B trình bày: Nguồn gốc đất ao đang có tranh chấp do cụ Hoàng Văn S mua năm 1938. Năm 1988 nhà nước đã quản lý diện tích đất trên và chia cho hộ gia đình theo hình thức quy đổi đất kinh tế phụ nên gia đình ông M có 08 khẩu, trong đó có khẩu của cụ S (mẹ ông M) và tiêu chuẩn của liệt sỹ T4 (anh trai ông L1, cháu ruột ông M được giao 360m2 đất ao tại thôn M2, xã M1, huyện H4. Tại sổ thu thuế đất nông nghiệp năm 1995 thể hiện: diện tích ao trên do gia đình ông M đóng thuế là 2,6kg thóc. Gia đình ông M sử dụng ổn định từ năm 1988 đến năm 2012 thì xảy ra tranh chấp. Do đó có cơ sở xác định diện tích đất ao này là của gia đình ông M.

Ông Hoàng Văn L1 trình bày: Ông M và cụ C1 không được hưởng tiêu chuẩn chính sách liệt sỹ; ông mới là người được hưởng vì ông là em ruột của ông T4 (liệt sỹ). Ông L và ông M đều đã được Nhà nước chia đất, nên ông đề nghị được hưởng chế độ của liệt sỹ T4 đối với diện tích 360m2 ao nói trên. Ông đề nghị Tòa án hủy Quyết định 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B.

Ông Hoàng Văn M trình bày: Nguồn gốc diện tích 360m2 ao là của bố mẹ ông là cụ S, cụ C1 mua của cụ C. Khi còn sống các cụ ở với vợ chồng ông (cụ S chết năm 1976, cụ C1 chết năm 1991). Trước và sau khi các cụ chết ông vẫn là người quản lý, sử dụng ao. Sau đó, Nhà nước quản lý toàn bộ diện tích đất ao và giao cho hộ gia đình ông gồm 08 khẩu, trong đó có khẩu của cụ C1 và liệt sỹ T4. Năm 1995 gia đình ông nộp thuế là 2,6kg thóc thể hiện tại sổ thu thuế đất nông nghiệp thôn M2. Năm 2012, gia đình ông L san lấp ao nên xảy ra tranh chấp. Do gia đình ông khiếu nại nên Ủy ban nhân dân tỉnh B đã ban hành Quyết định số 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B xác định diện tích ao này của gia đình ông. Ông L, ông L1 yêu cầu hủy Quyết định số 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B, ông không đồng ý.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 03/2015/HC-ST ngày 17/6/2015, Tòa án nhân dân tỉnh B đã quyết định: không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Hoàng Văn L, yêu cầu độc lập của ông Hoàng Văn L1 về việc yêu cầu hủy Quyết định số 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh B phần có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của ông Hoàng Văn L, Hoàng Văn L1 về việc giải quyết đơn khiếu nại của ông Hoàng Văn L1, ông Hoàng Văn M.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 30/6/2015, ông L có đơn kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông.

Tại Bản án hành chính phúc thẩm số 123/2017/HC-PT ngày 09/5/2017, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội quyết định: Hủy Bản hành chính sơ thẩm số 03/2015/HC-ST ngày 17/6/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh B. Giao hồ sơ vụ án về cấp sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo thủ tục chung. Ngoài ra bản án phúc thẩm còn quyết định về án phí.

Ngày 25/10/2017, Ủy ban nhân dân tỉnh B có Công văn số 3690/UBND-TCD đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm với bản án phúc thẩm nêu trên.

Ngày 08/10/2018, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao ban hành quyết định số 19/2018/KN-HC kháng nghị Bản án hành chính phúc thẩm số 123/2017/HC-PT ngày 09/5/2017 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

Tại Quyết định giám đốc thẩm số 20/2019/HC-GĐT ngày 26/9/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao đã quyết định: Hủy Bản án hành chính phúc thẩm số 123/2017/HC-PT ngày 09/5/2017 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Những người thừa kế quyền và nghĩa vụ của người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, yêu cầu kháng cáo; người bị kiện giữ nguyên quan điểm; người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan giữ nguyên yêu cầu độc lập; các đương sự không bổ sung thêm tài liệu chứng cứ nào khác và cũng không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện trình bày: Quyết định số 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B nhưng do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh ký mà không có ủy quyền của Chủ tịch là trái thẩm quyền; Về trình tự thủ tục: không có biên bản hòa giải tranh chấp đất đai hợp lệ, thiếu chữ ký của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện; không có sự tham gia của anh Hoàng Tiến T1 là người hiện đang sử dụng ao tranh chấp; không có căn cứ giao đất cho ông M. Nội dung của Quyết định số 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh B không phù hợp với pháp luật và chính sách đất đai, các quyết định của Ủy ban nhân dân huyện H4 và Ủy ban nhân dân tỉnh B bất nhất nhưng chưa được cấp sơ thẩm chứng minh làm rõ. Đề nghị hủy bản án sơ thẩm giao hồ sơ về Tòa án nhân dân tỉnh B xét xử lại theo trình tự sơ thẩm.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, sau khi xem xét tính hợp pháp của Quyết định số 1615/QĐ-UBND ngày 18/10/2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh B; phân tích, tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đề nghị Hội đồng xét xử: Căn cứ khoản 1 Điều 241, Bác kháng cáo của ông Hoàng Văn L, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.