Bản án 444/2023/HS-PT — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI Th PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Th phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Đặng Văn Ý

Các Thẩm phán:

Ông Võ Văn Khoa

Ông Vương Minh Tâm

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Thu Phương - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Th phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Th phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Tấn Thông - Kiểm sát viên.

Ngày 10 tháng 7 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân Th phố Hồ Chí Minh xét xử công khai phúc thẩm vụ án hình sự phúc thẩm thụ lý số: 47/2023/TLPT-HS ngày 13 tháng 01 năm 2023 đối với bị cáo Nguyễn Thanh T do có kháng cáo của bị cáo đối với Bản án hình sự sơ thẩm số: 548/2022/HS-ST ngày 01 tháng 12 năm 2022 của Toà án nhân dân Th phố Hồ Chí Minh.

- Bị cáo có kháng cáo:

Nguyễn Thanh T, sinh năm 1979; tại Th phố Hồ Chí Minh; Thường trú: 214 Lạc Long Q, phường 10, quận 11, Th phố Hồ Chí Minh; Tạm trú: 50/25 Hòa Bình, phường 5, quận 11, Th phố Hồ Chí Minh; nghề nghiệp: Nguyên Trưởng ban tuyên giáo quận ủy quận 11; trình độ học vấn: 12/12; dân tộc: Kinh; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; quốc tịch: Việt Nam; con ông Nguyễn Thanh T và bà Võ Thị Ngh; hoàn cảnh gia đình: Có vợ là Nguyễn Thị Ngọc L và 02 con (lớn sinh năm 2007, nhỏ sinh năm 2011); Tiền án, tiền sự: Không; Bị cáo Nguyễn Thanh T là Đảng viên, hiện đã đình chỉ sinh hoạt Cấp ủy theo Quyết định số 559-QĐ/TU ngày 08/11/2021 của Th ủy Th phố Hồ Chí Minh. Bị cáo tại ngoại; có mặt.

- Người bào chữa cho bị cáo Nguyễn Thanh T: Bà Nguyễn Thị Như H là Luật sư của Trung tâm tư vấn pháp luật - Hội luật gia quận 11, Th phố Hồ Chí Minh; địa chỉ: 133B Âu C, phường 14, quận 11, Th phố Hồ Chí Minh; có mặt.

- Ngoài ra, trong vụ án này còn có bị cáo D và những người tham gia tố tụng khác không kháng cáo và liên quan đến kháng cáo (Tòa án không triệu tập).

NỘI D VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội D vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 30/7/2021, trên mạng xã hội xuất hiện nhóm riêng tư Facebook “Hội những người tiêm vắc-xin Covid-19 có 6.542 Th viên. Qua rà soát, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an Th phố Hồ Chí Minh đã phát hiện tài khoản Facebook “Kim Zunf” có hành vi đăng tin cung cấp dịch vụ tiêm vắc-xin Covid-19 tại Th phố Hồ Chí Minh. Nhiều trường hợp đã liên lạc, kết nối với các đối tượng trên mạng, liên lạc trực tiếp để trao đổi, thỏa thuận giá tiêm vắc-xin (từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng/1 liều); đồng thời, yêu cầu khách hàng cung cấp Chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân để lập danh sách tiêm vắc-xin Covid-19 (theo diện cơ quan, doanh nghiệp). Sau khi nhận được tin nhắn thông báo lịch tiêm vắc xin phải chuyển cọc trước và sau khi tiêm sẽ thanh toán đầy đủ bằng hình thức chuyển khoản qua tài khoản số 19020238317020, chủ tài khoản Lê Thị Kim D, mở tại Ngân hàng Techcombank. Dự kiến lúc 13 giờ ngày 03/8/2021, đối tượng sẽ tổ chức cho một số khách hàng đến tiêm chủng vắc-xin Covid-19 tại đia điểm trường Mầm non 10, địa chỉ số 240 Lạc Long Q, phường 10, quận 11, Th phố Hồ Chí Minh.

Chiều cùng ngày 03/8/2021, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an Th phố Hồ Chí Minh đã phối hợp Công an quận 11 phát hiện Lê Thị Kim D đang tổ chức cho 02 người đến tiêm vắc-xin Covid-19 tại Trường Mầm non 10 nên đã mời về trụ sở Công an quận 11 để làm rõ sự việc.

Kết quả điều tra, xác định:

Nguyễn Thanh T là Ủy viên Ban thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo quận ủy quận 11, Giám đốc Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận 11 được phân công của Ban thường vụ quận ủy làm Tổ trưởng tổ tiêm vắc-xin Covid-19 tại điểm Trường Mầm non 10, phường 10, quận 11 trong đợt tiêm vắc-xin Covid-19 đợt 5 của Th phố từ ngày 22/7/2021. Thông qua mối quan hệ bạn bè với Tạ Quang T là kiểm tra viên chính vụ địa phương 7, Ủy ban kiểm tra Trung ương đã nhờ T cho một số nhân viên của ông Nguyễn Ngọc K, Tổng Giám đốc Công ty Apax Leader được tiêm sớm vắc-xin Covid-19. Sau đó, ông K giới thiệu chị Lý Thái Huyền Tr, Giám đốc tư vấn Tài chính Công ty TNHH Sunicom Investment liên hệ trực tiếp với T về việc được tiêm vắc-xin Covid-19. Sau khi liên hệ và được T đồng ý, Tr cùng người quen đến địa điểm Trường mầm non 10 để tiêm vắc-xin Covid-19, cụ thể như sau: Từ ngày 28/7/2021 đến ngày 02/8/2021, T đã cùng Tr thực hiện đưa 11 trường hợp (ngoài danh sách được tiêm chủng vắc-xin Covid-19) đến tiêm chủng tại Trường Mầm non 10, quận 11. Mặc dù, T không yêu cầu trả tiền nhưng Tr đã xin số tài khoản của T tại Ngân hàng Á Châu (ACB) để chuyển tiền “cảm ơn”. Sau đó, Tr đã chuyển khoản 03 lần vào tài khoản của T, tổng số tiền là 16.000.000 đồng (trong đó ngày 30/7/2021 chuyển 6.000.000 đồng; ngày 02/8/2021 chuyển 02 lần số tiền 10.000.000 đồng). Tr khai số tiền trên là tiền cá nhân của Tr chuyển cho T nhằm mục đích ủng hộ các nhiên viên tổ chức tiêm ngừa.

Đối với Lê Thị Kim D: Thông qua mỗi quan hệ là bạn học, Lê Thị Kim D biết Lý Thái Huyền Tr có mối quan hệ với Nguyễn Thanh T là Tổ trưởng tại địa điểm tiêm vắc-xin Covid-19 (do vào ngày 28/7/2021 Tr có rủ D đi tiêm vắc-xin Covid-19 nhưng D không đi vì đã được tiêm rồi). Ngày 29/7/2021, D có người nhờ tiêm vắc-xin Covid-19 nên đã điện thoại cho Tr và Tr cho số điện thoại của T để D liên hệ; thông qua mạng xã hội Zalo, D nhắn tin cho T và được T đồng ý cho D đưa nhưng người ngoài danh sách đên địa điểm tiêm vắc-xin Covid-19 do T làm tổ trưởng để tiêm, cụ thể như sau:

Ngày 30/7/2021, D thỏa thuận đưa 10 người đến địa điểm tiêm ngừa covid-19, tuy nhiên chỉ có 09 người đến tiêm và 01 người không đến. D nhận số tiền 24.000.000 đồng từ tài khoản đứng tên Huỳnh Xuân Nhiệm, mở tại Ngân hàng VP Bank và 6.000.000 đồng từ tài khoản đứng tên Trần Thị Ngọc Bích, mở tại ngân hàng Vietcombank chuyển khoản đến tài khoản của D mở tại Ngân hàng Vietcombank. Sau đó, D chuyển số tiền 11.000.000 đồng vào tài khoản của Nguyễn Thanh T, mở tại ngân hàng Á Châu. Ngày 31/7/2021, D chuyển trả lại Nhiệm số tiền 3.000.000 đồng của 01 trường hợp không đến tiêm trước đó.

Ngày 02/8/2021, D đưa 05 người đến địa điểm tiêm ngừa Covid-19. D đã nhận tổng số tiền 10.000.000 đồng từ tài khoản đứng tên Trương Vĩ Th, mở tại Ngân hàng Vietcombank. Cùng ngày, D tiếp tục chuyển số tiền 5.000.000 đồng vào tài khoản Ngân hàng Á Châu cho Nguyễn Thanh T.

Ngày 03/8/2021, D tiếp tục đưa 06 người đến địa điểm tiêm vắc-xin Covid-19. D đã nhận tổng số tiền 12.000.000 đồng từ tài khoản của Trương Vĩ Th và số tiền 4.200.000 đồng (gồm 3.800.000 đồng tiền chích ngừa vắc-xin Covid-19 và 400.000 đồng/02 bộ test Covid-19) của anh Lê Văn C (không rõ lai lịch). Sau đó, khi D đang dẫn người vào làm thủ tục tiêm vắc-xin Covid-19 tại Trường Mầm non 10 thì bị Công an quận 11 phát hiện và mời về làm việc như nêu trên.

Tổng cộng, từ ngày 30/7/2021 đến ngày 03/8/2021, Lê Thị Kim D đã nhận từ những người có nhu cầu tiêm chủng trả phí số tiền 53.200.000 đồng, D đã chuyển cho T số tiền 16.000.000 đồng; còn 37.200.000 đồng D cất giữ tiêu xài cá nhân.

Kết quả ghi lời khai Huỳnh Xuân N và Trương Vĩ Th phù hợp với nội D nêu trên, Hoàng Xuân Nhiệm là bạn học của Lê Thị Kim D. Nhiệm biết D có thể liên hệ, giới thiệu tiêm ngừa vắc-xin Covid-19 và được D báo giá một người tiêm 3.000.000 đồng nên đã đồng ý chuyển tiền và giới thiệu thêm người quen liên hệ D để được tiêm vắc-xin Covid-19, đồng thời Nhiệm có giới thiệu cho Trương Vĩ Th liên hệ với D để được tiêm.

Tại Cơ quan Cảnh sát điều tra, Lê Thị Kim D và Lý Thái Huyền Tr khai nhận có việc nhờ Nguyễn Thanh T giúp đỡ để đưa người quen được tiêm vắc-xin Covid-19 và chuyển tiền cho T như trên. Nguyễn Thanh T khai nhận khi được giao nhiệm vụ làm Đội trưởng điểm tiêm chủng vắc-xin Covid-19 đợt 5 tại Trường Mầm non 10, phường 10, quận 11, T đã đồng ý giúp đỡ cho D và Tr đưa những người ngoài danh sách (32 người) đến địa điểm tiêm vắc-xin do T phụ trách để được tiêm vắc-xin; T thừa nhận đã đưa số tài khoản cá nhân tại Ngân hàng ACB - Chi nhánh Ông Ích Khiêm, quận 11 cho D và Tr để nhận số tiền 32.000.000 đồng nhằm mục đích cảm ơn T đã giúp đỡ và việc chuyển tiền này là do tự nguyện.

Kết quả xác minh, thu thập tài liệu:

- Ngày 16/8/2021, Ủy ban nhân dân quận 11 có Công văn số 97/UBND-M cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ Công tác điều tra như sau: Từ ngày 22/7/2021 đến ngày 02/8/2021, đối tượng được tiêm chủng do Ủy ban nhân dân quận 11 chuyển danh sách đối tượng được tiêm của các Sở, Ban ngành trên địa bàn Th phố và Doanh nghiệp trên địa bàn quận 11 vào hệ thống phần mềm tiêm chủng Quốc gia; sau đó danh sách được chuyển đến các địa điểm tiêm chủng (trong đó có địa điểm Trường Mầm non 10, phường 10, quận 11. Sau đó, từ ngày 03/8/2021 trở đi thì quy trình lập danh sách các đối tượng được tiêm chủng sẽ do Ủy ban nhân dân phường lập danh sách người dân trên địa bàn và chuyển về Ủy ban nhân dân vào buổi tối ngày hôm trước tổng hợp chuyển đến các địa điểm tiêm vào sáng ngày hôm sau để tiến hành tổ chức tiêm cho người dân trên địa bàn phường.

Trong quá trình thực hiện tiêm chủng, lực lượng tham gia công tác tiêm chủng theo Quyết định số 1650/QĐ-UBND ngày 18/7/2021 của Ủy ban nhân dân quận 11 về Th lập các điểm tiêm vắc-xin phòng Covid-19 và phân công nhân sự phụ trách các điểm tiêm trên địa bàn quận 11. Đối với các đối tượng phát sinh ngoài danh sách, Nguyễn Thanh T, Đội trưởng điểm tiêm là người xem xét, phê duyệt thực hiện việc tiêm chủng cho các đối tượng này.

- Ngày 16/9/2021, Ủy ban nhân dân quận 11 có Công văn số 119/UBND-M cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ công tác điều tra như sau:

Chức năng, nhiệm vụ của ông Nguyễn Thanh T, Đội trưởng: Phụ trách chung, tiếp nhận thông tin từ quận và triển khai đến toàn đội tiêm, chịu trách nhiệm nội D báo cáo tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ hàng ngày, đề xuất, báo cáo những vấn đề phát sinh tại điểm tiêm, chịu trách nhiệm trước quận ủy, Ủy ban nhân dân quận về hoạt động của điểm tiêm vắc-xin.

Về kinh phí hoạt động tại địa điểm tiêm Trường mầm non 10: Lực lượng của đội tiêm tại Trường Mầm non 10 gồm các y, bác sĩ bệnh viện Đại Phước; cán bộ công chức Ủy ban nhân dân phường 10; nhân viên Trường Mầm non 10 và các tình nguyện viên tham gia làm việc tại điểm tiêm với tinh thần tự nguyện và không nhận thù lao. Các Tr thiết bị y tế (bình oxy, đồ bảo hộ, cồn sát khuẩn…) tại điểm tiêm do Ủy ban nhân dân quận 11 quyết định và Phòng y tế, Trung tâm y tế quận cung cấp theo quy định. Về các suất ăn phục vụ cho đội tiêm do các hội viên Hội phụ nữ phường 10 phối hợp với các nhóm từ thiện trên địa bàn Phường 10 cung cấp, trong đó mỗi buổi gồm 30 phần cơm và 30 chai nước uống phục vụ cho điểm tiêm Trường Mầm non 10. Đồng thời, từ khi bắt đầu thực hiện cho đến khi kết thúc việc tiêm chủng trên địa bàn phường theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân quận không có chủ trương nhận tiền ủng hộ phòng, chống Covid-19 tại các điểm tiêm chủng.

Ngày 04/9/2021, Phòng An ninh Mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an Th phố Hồ Chí Minh có Công văn số 1034/ANM&PCTPSDCNC cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ công tác điều tra như sau:

+ Về tài khoản Facebook “Kim Zunf”. Qua rà soát, xác định do đối tượng Lê Thị Kim D (sinh năm 1989, HKTTT: 92B/2A Tôn Thất Thuyết, Phường 16, quận 4, Th phố Hồ Chí Minh) tạo lập và sử dụng thông qua số tiện thoại +94908470431.

+ Về nhóm Facebook “Hội những người tiêm vắc-xin Covid-19”. Qua rà soát, xác định nhóm hoạt động ở chế độ “riêng tư” (có 10.300 Th viên, số liệu ngày 02/9/2021) được khởi tạo từ ngày 26/02/2021 (tài khoản Facebook “vũ ngọc” làm quản trị viên duy nhất), hoạt động của nhóm chủ yếu là đăng tải các bài viết liên quan việc tiêm vắc-xin covid-19 như: Trao đổi thông tin về các loại vắc-xin đang được tiêm chủng, hiệu quả và triệu chứng sau khi tiêm của từng loại…

+ Về hoạt động liên quan việc trao đổi, cung cấp dịch vụ tiêm vắc-xin trái phép của Lê Thị Kim D qua theo dõi, phát hiện: Ngày 25/7/2021 tài khoản “Minh Đăng” đăng tải bài viết trên nhóm facebook “Hội những người tiêm vắc-xin Covid-19” có nội D: “anh chị ơi!! Cho em đăng ký tiêm ngừa cùng công ty, doanh nghiệp mình với ạ. Em đóng phí ạ, em ở quận 2, Th phố Hồ Chí Minh (thất nghiệp 2 năm nay, sợ bệnh, muốn tiêm sớm, không có cách nào cả…hic”. Ngày 30/7/2021 tài khoản “Minh Chau Bui” đăng tải bài viết trên nhóm facebook “hội những người tiêm vắc-xin Covid-19” có nội D: “Cả nhà có ai bít đăng ký tiêm vắc-xin trả phí ở Th phố Hồ Chí Minh không chỉ mình với. Đăng ký trả phí cho nhanh chứ đợi biết khi nào tới lượt mình”. Tại các bài viết trên, Lê Thị Kim D bình luận với nội D đề nghị những người có nhu cầu tiêm vắc-xin Covid-19 thì nhắn tin riêng để trao đổi về việc cung cấp dịch vụ tiêm vắc-xin trái phép tại Th phố Hồ Chí Minh.

Ngày 14/10/2021, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) có văn bản số 056/2021/TGĐ-TCB cung cấp các thông tin, tài liệu sau: Số tài khoản 19020238317020, mang tên Lê Thị Kim D, Bản sao hồ sơ mở tài khoản, bản sao căn cước công dân, sổ phụ tài khoản từ 01/7/2021 đến ngày 08/8/2021: Tài khoản không phát sinh giao dịch nộp rút tiền tại ngân hàng trong thời gian trên. Sao kê chi tiết tài khoản, từ này 01/7/2021 đến ngày 08/8/2021 thể hiện các lần nhận và chuyển tiền phù hợp với các sao kê ngân hàng khác và lời khai của Nguyễn Thanh T, Lê Thị Kim D, Huỳnh Xuân Nhiệm và Trương Vĩ Th như nội D thể hiện nêu trên.

- Ngày 01/11/2021, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Techcombank) có văn bản số 3594/CV-NSG.DVKHTN cung cấp các thông tin, tài liệu sau: Số tài khoản 0181003468365, mang tên Lê Thị Kim D; sao kê chi tiết tài khoản từ ngày 01/7/2021 đến ngày 08/8/2021 thể hiện Lê Thị Kim D đã nhận tiền 6.000.000 đồng từ Trần Thị Ngọc Bích như nội D nêu trên.

+ Kết quả giám định: Ngày 06/10/2021, Phòng kỹ thuật hình sự, Công an Th phố Hồ Chí Minh có bản Kết luận giám định số 4905/KLGĐ-TT, kết luận: Về việc phục hồi và trích xuất dữ liệu điện thoại của Lê Thị Kim D như sau: Tìm thấy dữ liệu trong khoảng thời gian từ ngày 22/7/2021 đến ngày 08/8/2021 trong điện thoại di động cần giám định gồm: 237 cuộc gọi; 30 cuộc trò chuyện điện thoại (Native Massages); 50 tin nhắn tức thì (Instant Massages); 39 cuộc trò chuyện (Facebook Massenger); 49 tập tin hình ảnh; 183 thư điện tử; 76 cuộc trò chuyện Zalo. Không tìm thấy đữ liệu tin nhắn giữ 02 tài khoản Zalo tên “N” và “Kimzinf” trong điện thoại di động cần giám định. Không tìm thấy dữ liệu tin nhắn của ứng dụng Viber, Telegram, Instagram trong khoảng thời gian từ ngày 22/7/2021 đến ngày 08/8/2021 trong điện thoại di động cần giám định.

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số: 548/2022/HS-ST ngày 01 tháng 12 năm 2022 của Toà án nhân dân Th phố Hồ Chí Minh đã quyết định:

1. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 356; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 54; Điều 38 của Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):

Xử phạt: Bị cáo Nguyễn Thanh T 03 (ba) năm tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt bị cáo đi chấp hành án.

Ngoài ra bản án còn tuyên xử bị cáo Lê Thị Kim D, xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 09/12/2022 bị cáo Nguyễn Thanh T kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và xin hưởng án treo.

Tại phiên tòa, trong phần tranh luận đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Th phố Hồ Chí Minh có quan điểm: Hành vi của bị cáo Nguyễn Thanh T Toà án cấp sơ thẩm xét xử bị cáo phạm tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” là đúng tội; bị cáo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt và xin hưởng án treo nhưng không cung cấp được chứng cứ mới để giảm nhẹ hình phạt hay cho hưởng án treo. Đề nghị Hội đồng xét xử bác đơn kháng cáo của bị cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Người bào chữa cho bị cáo trình bày: Theo lời khai của bị cáo D và bị cáo T, không có thoả thuận tiền bạc; bị cáo T là người được duyệt tiêm những đối tượng ngoài đối tượng được tiêm ở quận; bị cáo T thực hiện đúng quy trình, việc bị cáo D chuyển tiền cho bị cáo T là giúp đở lẫn nhau; bị cáo D lợi dụng quyền hạn của bị cáo T, để thu tiền của người khác, bị cáo D chuyển tiền vào tài khoản của bị cáo T là tự nguyện, sau khi nhận tiền bị cáo T đã chuyển cho ông Kh 15 triệu đồng, để phục vụ cho tổ tiêm vắc-xin Covid-19, nên không có vụ lợi. Hơn nữa, bị cáo T có nhiều tình tiết giảm nhẹ đã cung cấp nên đề nghị sửa án sơ thẩm giảm nhẹ hình phạt và cho bị cáo T được hưởng án treo.

Bị cáo T trình bày: Xuất phát từ việc muốn giúp người dân được tiếp cận sớm vắc-xin Covid-19 nên bị cáo đã thực hiện việc làm trên là lỗi của bị cáo; bị cáo nhận tiền của bị cáo D không vì mục đích vụ lợi, bị cáo thực hiện đúng quy trình đề nghị Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt và cho bị cáo được hưởng án treo.

Bị cáo có lời nói sau cùng: Bị cáo có thời gian công tác 23 năm, đã cống hiến nhiều công sức, được Th Đoàn Th phố Hồ Chí Minh, UBND Th phố Hồ Chí Minh, Trung ương Đoàn tặng Bằng khen mong Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.