Bản án 44/2023/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng mượn tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn bà Nguyễn Thị D trình bày:

Bà Nguyễn Thị D và bà X có mối quan hệ quen biết với nhau do cùng tham gia chơi hụi tại chợ B thuộc phường M, thị xã B, tỉnh Bình Dương. Ngày 15/10/2013, bà Nguyễn Thị D có tổ chức dây hụi gồm có 26 phần có sự tham gia của các thành viên tham gia chơi góp hụi. Mỗi phần mỗi tháng mỗi người đóng là 4.000.000 đồng (hụi sống chưa lĩnh), còn 5.000.000 đồng (hụi chết đã lĩnh). Bà X tham gia chơi góp 08 phần trong dây hụi của bà D, do cần tiền mua xe hơi nên tháng 10 năm 2013, bà X áp thảo 40.000.000 đồng; tháng 11 năm 2013, bà X hốt không đóng, tháng 12 năm 2013, bà X có đóng tiền hụi. Khi lĩnh tiền hụi thì bà X và ông Q cùng đến nhà bà D để nhận tiền với số tiền tổng cộng là 800.000.000 đồng, kể từ ngày hốt hụi thì bà X không đóng hụi như thoả thuận và còn nợ bà D 18 kỳ hụi với số tiền tổng cộng là 720.000.000 đồng. Năm 2015, bà X có đóng cho bà D số tiền là 70.000.000 đồng. Ngày 10/7/2016, bà X có đóng cho bà D số tiền là 20.000.000 đồng. Ngày 11/11/2017, bà X có đóng cho bà D số tiền là 20.000.000 đồng. Ngày 20/02/2018, bà X có đóng cho bà D số tiền là 15.000.000 đồng. Tính đến ngày 20/02/2018, tổng số tiền bà X, ông Q còn nợ hụi bà D là 595.000.000 đồng. Sau đó bà X, ông Q không trả tiền nợ hụi cho bà D; bà X và bà D có điện thoại nói chuyện với nhau về việc trả tiền hụi, bà X có xin bà D tham gia chơi hụi tiếp do bà D tổ chức nhưng sau đó bà X không đóng tiền cũng như không trả bất kỳ khoản tiền hụi nào cho bà D.

Nay, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Toà án giải quyết buộc bà X và ông Q trả lại số tiền còn nợ hụi cho bà D là 595.000.000 đồng và tiền lãi phát sinh theo quy định.

Chứng cứ nguyên đơn xuất trình gồm: Giấy ghi tiền hụi ngày đề ngày 10/7/2016 và 01 ổ cứng di động (USB) có dữ liệu ghi âm thanh thể hiện đoạn hội thoại.

Bị đơn là bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q:

Bị đơn bà X và ông Q đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần để lấy lời khai, thông báo về việc cung cấp tài liệu chứng cứ có liên quan đến vụ án; thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải nhưng các bị đơn đều vắng mặt không lý do và không có ý kiến bằng văn bản đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tòa án cấp sơ thẩm không ghi nhận được ý kiến của các bị đơn trong quá trình chuẩn bị xét xử sơ thẩm. Tòa án căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án để giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Người làm chứng bà Nguyễn Thị H trình bày:

Bà H có tham gia góp 04 phần hụi của bà D, mỗi phần là 5.000.000 đồng, mỗi tháng đóng 16.000.000 đồng hụi sống. Bà H đã hốt và kết thúc dây hụi vào ngày 15/11/2015, bà H là người hốt hụi sau cùng. Bà H có biết bà X có tham gia chơi hụi chung do bà D làm chủ hụi, còn việc hốt hụi giữa bà X và bà D thì bà H không biết.

Người làm chứng bà Huỳnh Th trình bày:

Bà Th có tham gia góp 04 phần hụi của bà D, mỗi phần là 5.000.000 đồng, mỗi tháng đóng 16.000.000 đồng hụi sống. Bà Th đã hốt và kết thúc dây hụi của bà D nhưng không nhớ rõ thời gian. Bà Th có biết bà X có tham gia chơi hụi chung do bà D làm chủ hụi, còn việc hốt hụi giữa bà X và bà D thì bà Th không biết.

Người làm chứng bà Nguyễn Thị N trình bày:

Bà N có tham gia góp 04 phần hụi của bà D, mỗi phần là 5.000.000 đồng, mỗi tháng đóng 16.000.000 đồng hụi sống. Bà N đã hốt và kết thúc dây hụi của bà D nhưng không nhớ rõ thời gian. Bà N có biết bà X có tham gia chơi hụi chung do bà D làm chủ hụi, còn việc hốt hụi giữa bà X và bà D thì bà N không biết.

Người làm chứng bà Cao R trình bày:

Bà R có tham gia góp 04 phần hụi của bà D, mỗi phần là 5.000.000 đồng, mỗi tháng đóng 16.000.000 đồng hụi sống. Bà R đã hốt và kết thúc dây hụi của bà D vào ngày 15/11/2015. Bà R có biết bà X có tham gia chơi hụi chung do bà D làm chủ hụi, còn việc hốt hụi giữa bà X và bà D thì bà R không biết.

Người làm chứng ông Huỳnh Hoàng S trình bày:

Ông S có tham gia góp 02 phần hụi của bà D, mỗi phần là 5.000.000 đồng, mỗi tháng đóng 8.000.000 đồng hụi sống. Ông S đã hốt và kết thúc dây hụi của bà D vào ngày 15/11/2015. Ông S có biết bà X có tham gia chơi hụi chung do bà D làm chủ hụi, còn việc hốt hụi giữa bà X và bà D thì ông S không biết.

Tại phiên toà sơ thẩm:

Nguyên đơn bà D rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với lãi suất chậm trả và giữ nguyên yêu cầu khởi kiện yêu cầu bà X và ông Q trả lại cho bà D số tiền còn nợ hụi là 595.000.000 đồng.

Bị đơn là bà Huỳnh X trình bày: bà X và ông Q là vợ chồng, bà X có biết bà D do trước đây bà X có bán trứng vịt tại chợ Bến Cát. Bà X thừa nhận có tham gia góp hụi của bà D, về hình thức chơi, số tiền lĩnh hụi thì bà X không nhớ rõ do đã quá lâu, bà X không đồng ý với giấy ghi nợ tiền hụi mà bà D cung cấp, bà X không thừa nhận chữ viết “Kim nợ Thảo” là do bà X ghi, bà X không có yêu cầu giám định chữ viết “Kim nợ Thảo”. Bà X cho rằng bà D nói bà X nợ bà D thì bà D phải đưa giấy tờ ra để đòi nợ. Sau khi nghe đoạn ghi âm được công bố công khai tại phiên toà, bà X thừa nhận giọng nói trong dữ liệu âm thanh mà bà D cung cấp cho Toà án là giọng nói của bà X. Tuy nhiên, bà X cho rằng đoạn ghi âm được thực hiện tại thời điểm bà X còn nợ tiền hụi bà D nhưng sau đó bà X đã góp hết tiền hụi cho bà D đến hiện nay bà X không còn nợ tiền bà D. Bà X không rõ thời gian góp và số tiền góp mỗi tháng cho bà D, việc bà X góp tiền hụi cho bà D thì do tin tưởng nên không lập giấy tờ gì. Bà X không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh việc đã góp hụi hết cho bà D. Trước yêu cầu khởi kiện của bà D thì bà X không đồng ý vì bà X đã trả hết tiền hụi cho bà D.

Bị đơn là ông Nguyễn Q trình bày: thống nhất với trình bày của bà X, trước yêu cầu khởi kiện của bà D thì ông Q không đồng ý vì bà X đã trả hết tiền hụi cho bà D.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2022/DS-ST ngày 11 tháng 5 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương đã quyết định:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị D đối với bị đơn bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q về việc “Tranh chấp về hụi”.

Buộc bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q có trách nhiệm liên đới trả cho bà Nguyễn Thị D số tiền là 595.000.000 đồng (năm trăm chín mươi lăm triệu đồng).

2. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với yêu cầu bị đơn trả số tiền lãi chậm trả đối số tiền nợ hụi gốc.

Ngoài ra bản án còn quyết định về nghĩa vụ chậm trả theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự, án phí và quyền kháng cáo.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 23/5/2022, bị đơn ông Nguyễn Q và bà Huỳnh X kháng cáo toàn bộ nội dung bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm do Tòa án cấp sơ thẩm đánh giá chứng cứ không khách quan, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, không tống đạt các văn bản tố tụng cho bà X và ông Q.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bị đơn bà X và ông Q là ông Trịnh Đ vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, nguyên đơn bà Nguyễn Thị D vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Các đương sự không tự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đồng thời, tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của bị đơn bà X và ông Q là ông Trịnh Đ xuất trình chứng cứ mới là “Danh sách hụi 5T áp thảo 5-9-2013”, nguyên đơn bà D thừa nhận chứng cứ trên là danh sách hụi mà nguyên đơn đã giao cho bà X, là dây hụi mà bà D đang tranh chấp với bà X, chữ viết mặt phía sau là của bà D ghi giao hụi cho bà X. Bà D thừa nhận chứng cứ do bà D xuất trình tại Tòa án cấp sơ thẩm tờ giấy có tiêu đề “X 650 (X nợ D)” là do bà D tự ghi. Đối với file ghi âm thì thời gian ghi âm là vào năm 2020, file gốc đã bị hư, file bà D cung cấp là sao chép lại.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu quan điểm:

- Về tố tụng: Những người tiến hành tố tụng và tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự tại Tòa án cấp phúc thẩm.

- Về nội dung: Tại Biên bản đối chất ngày 10/02/2023 đối với bà D, bà X và ông Q thể hiện nguyên đơn bà D thống nhất với Giấy “Danh sách hụi 5T áp thảo 5-9-2013” do bị đơn bà X xuất trình.

Theo Giấy “Danh sách hụi 5T áp thảo 5-9-2013” thể hiện bà X tham gia 04 phần hụi, mỗi phần 5.000.000 đồng, nhận số tiền 393.600.000 đồng nhưng cấp sơ thẩm căn cứ vào giấy ghi nợ do nguyên đơn tự ghi mà không có chữ ký xác nhận của bị đơn để tuyên buộc bị đơn trả số tiền 595.000.000 đồng là chưa đủ căn cứ vững chắc nên Tòa án cấp phúc thẩm cần làm rõ các tình tiết để cũng cố thêm khi giải quyết.

Theo Giấy “Danh sách hụi 5T áp thảo 5-9-2013”, thể hiện bà X tham gia 04 phần với tổng số tiền là 393.600.000 đồng, bà Quế tham gia 02 phần. Bà D cho rằng bà X tham gia thay cho bà Quế nên tổng dư nợ là 595.000.000 đồng. Nên cần phải làm rõ với bà Quế có cho bà X tham gia hụi thay bà Quế hay không?

Bà X thừa nhận đoạn ghi âm do bà D cung cấp chính là tiếng nói của bà X nhưng cho rằng đoạn ghi âm được thực hiện khi bà X còn nợ, nay đã trả hết nợ rồi và có yêu cầu làm rõ thời điểm ghi âm. Nhận thấy, bà X tham gia 04 phần hụi với tổng số tiền là 393.600.000 đồng, trong khi nội dung đoạn ghi âm nhắc đến số tiền gần 600.000.000 đồng lớn hơn số tiền hụi bà X tham gia, số tiền phát sinh có phải là tiền hụi bà X tham gia thay bà Quế hay không? Cần làm rõ cuộc ghi âm từ số điện thoại nào đến số điện thoại của bà X để xác định thời điểm ghi âm? Những mâu thuẫn này cần làm rõ để củng cố thêm chứng cứ cho việc giải quyết vụ án nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giải quyết vụ án.

Sau khi nghiên cứu tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên,

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[2] Nguyên đơn bà D rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với số tiền lãi nên Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu đã rút của nguyên đơn là phù hợp theo quy định tại Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ Điều 148, Điều 93, Điều 95, khoản 2 Điều 308, Điều 309 và Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Căn cứ các Điều 357, Điều 466, 468, 471 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Khóa XIV quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q.

2. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2022/DS-ST ngày 11 tháng 5 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương như sau:

2.1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị D đối với bị đơn bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q về việc “Đòi tài sản (tiền nợ hụi)”.

Buộc bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q có trách nhiệm liên đới trả cho bà Nguyễn Thị D số tiền nợ hụi là 235.000.000 đồng (hai trăm ba mươi lăm triệu đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

2.2. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị D đối với bị đơn bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q về việc trả số tiền lãi chậm trả là 370.000.000 đồng (ba trăm bảy mươi triệu đồng).

2.3. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị D đối với bị đơn bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q về việc yêu cầu bà X, ông Q trả số tiền nợ hụi là 360.000.000 đồng (ba trăm sáu mươi triệu đồng).

2.4. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Nguyễn Thị D phải nộp án phí dân sự sơ thẩm số tiền là 18.000.000 đồng (mười tám triệu đồng), được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 20.475.000 đồng (hai mươi triệu bốn trăm bảy mươi lăm nghìn đồng) theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0039407 ngày 10/5/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bàu Bàng hoàn trả lại cho bà Nguyễn Thị D số tiền 2.475.000 đồng (hai triệu bốn trăm bảy mươi lăm nghìn đồng).

Bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q cùng phải chịu số tiền án phí dân sự sơ thẩm là 11.750.000 đồng (mười một triệu bảy trăm năm mươi nghìn đồng).

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q không phải chịu. Hoàn trả cho bà Huỳnh X và ông Nguyễn Q mỗi người số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo các Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0009161 và số 0009163 cùng ngày 06/6/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương (do ông Trịnh Đ nộp thay).

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.