Bản án 433/2025/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện và quá trình tham gia tố tụng, người khởi kiện là ông Phạm Thế T, có những người đại diện theo ủy quyền là các ông Phạm Thế V, Bùi Quốc T1 và Nguyễn Phi T2 thống nhất trình bày:

Về Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT ngày 09/7/2018 của UBND Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là Quyết định số 3185):

Ngày 10/8/2018, ông T nhận được Quyết định số 3185 của UBND Quận X về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 357140 đối với thửa đất số 1818, tờ bản đồ số 1, diện tích đất 2.276 m2, loại đất trồng lúa, thuộc phường Bình Khánh, Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh, do UBND Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh cấp cho ông Ngô Tấn Thành, được cập nhật nội dung vào ngày 22/3/2002 là: Đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất toàn bộ diện tích cho ông Phạm Thế T theo Hợp đồng số 525/CN được UBND Quận X (cũ) phê duyệt ngày 05/3/2002.

ông T khởi kiện, đề nghị Tòa án hủy Quyết định số 3185 của UBND Quận X, vì Quyết định này được ban hành không có cơ sở pháp lý, không đúng sự thật khách quan, không đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật và không đúng thẩm quyền, cụ thể như sau:

UBND Quận X căn cứ vào Quyết định số 1997/QĐ-UBND ngày 10/5/2002 của Chủ tịch UBND Thành phố H để thu hồi diện tích đất của ông T là trái pháp luật, vì Quyết định 1997/QĐ-UBND ngày 10/5/2002 là để triển khai công tác cho các Sở, ban ngành và UBND Quận X về thu hồi và chỉnh lý biến động trên các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho các hộ dân trong khu vực quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm, chứ ông T chưa bao giờ nhận được quyết định thu hồi đất của cơ quan có thẩm quyền. Trên thực tế, UBND Quận X không thực hiện việc ban hành quyết định thu hồi đất của các hộ dân trong ranh giới lập quy hoạch khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm.

UBND Quận X cho rằng thửa đất của ông T nằm trong ranh giới quy hoạch khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm hoặc nằm trong các khu tái định cư của đô thị mới Thủ Thiêm. Tuy nhiên, toàn bộ diện tích nhà và đất của ông T không nằm trong phạm vi ranh giới lập quy hoạch khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm, không nằm trong ranh giới thu hồi và giao đất.

Trong quá trình thu hồi đất để thực hiện dự án xây dựng trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm, UBND Quận X đã ban hành Quyết định số 6782/QĐ-UBND ngày 26/10/2004, Quyết định số 1934/QĐ-UBND ngày 12/3/2007, Quyết định 12082/QĐ-UBND ngày 03/9/2009 về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư đối với ông Phạm Thế T với số tiền 455.200.000 đồng. Nhưng các quyết định này là trái quy định của pháp luật. ông T đã có đơn khiếu nại, khởi kiện. Cơ quan có thẩm quyền chưa giải quyết khiếu nại, Tòa án cấp sơ thẩm chưa xét xử. ông T chưa nhận tiền bồi thường.

UBND Quận X căn cứ vào các khoản 1 và 2 Điều 87 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai 2013 để thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông T là không đúng thẩm quyền (trong trường hợp này thẩm quyền là của Ban bồi thường). Theo khoản 7 Điều 87 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP nêu trên thì UBND Quận X phải ban hành quyết định hủy giấy chứng nhận đã cấp chứ không phải quyết định thu hồi giấy chứng nhận đã cấp. Tuy nhiên, UBND Quận X không thể ban hành quyết định hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông T vì các quyết định về thu hồi đất, về bồi thường và cưỡng chế thu hồi đất là không đúng trình tự, không đúng thẩm quyền nên không có hiệu lực pháp luật thi hành.

Về các hành vi hành chính của UBND Quận X:

Quyết định số 1997/QĐ-UB ngày 10/5/2002 là của Chủ tịch UBND Thành phố H, không phải là của UBND Thành phố H. UBND Quận X cố ý đánh tráo khái niệm văn bản của chức danh (cá nhân) với văn bản của cơ quan Nhà nước (UBND), cố ý sử dụng quyết định của cá nhân thay thế quyết định của cơ quan Nhà nước để thu hồi đất của gia đình ông T.

Các quyết định về bồi thường thiệt hại tái định cư, quyết định cưỡng chế thu hồi đất đang bị khiếu nại, khiếu kiện, tiền bồi thường ông T chưa nhận. Các quyết định này chưa có hiệu lực pháp luật do cơ quan có thẩm quyền chưa giải quyết khiếu nại của ông T; Tòa án cấp sơ thẩm chưa xét xử, án chưa có hiệu lực, chưa thi hành án.

Thửa đất của ông T hoàn toàn nằm ngoài ranh giới lập quy hoạch khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm, nằm ngoài ranh giới thu hồi và giao đất xây dựng khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm và các khu tái định cư của đô thị mới Thủ Thiêm. UBND Quận X, Phó Chủ tịch UBND Quận X căn cứ vào quyết định không có thật trong thực tế và các quyết định chưa có hiệu lực pháp luật để ban hành Quyết định số 3185 về thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông T nằm ngoài quy hoạch, chưa có quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là hành vi cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý đất đai gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông T.

Vì vậy ông T khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:

- Tuyên bố hành vi hành chính của UBND Quận X là trái pháp luật;

- Tuyên hủy Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT ngày 09/7/2018 của UBND Quận X về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phạm Thế T;

- Khắc phục hậu quả do quyết định hành chính và hành vi hành chính trái pháp luật gây ra. Cụ thể: Yêu cầu trả lại 2.276 m2 đất và bồi thường thiệt hại thu nhập bị mất từ năm 2012 cho đến ngày thực hiện bản án đã có hiệu lực pháp luật.

- Căn cứ vào khoản 2 Điều 06, khoản 12 Điều 38, Điều 111, 112, 113 và khoản 3 Điều 193 Luật Tố tụng hành chính năm 2015, xem xét tính hợp pháp của Quyết định số 6566/QĐ-UB ngày 27/12/2005 của UBND Thành phố H về duyệt quy hoạch 1/2000 khu trung tâm đô thị mới Thủ Thiêm (657 ha).

Người bị kiện là UBND thành phố T thông qua Văn bản số 7127/UNND-TNMT ngày 23/11/2021 thể hiện ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện, đồng thời thông qua người đại diện theo ủy quyền trình bày:

Ngày 03/02/2000, UBND Quận X cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 357140 cho ông Ngô Tấn T đối với thửa đất số 1818, tờ bản đồ số 1, diện tích đất 2.276 m2, loại đất có mục đích sử dụng: trồng lúa, thuộc phường Bình Khánh, Quận 2, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 22/3/2002, UBND Quận X cập nhật nội dung: Đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất toàn bộ diện tích cho ông Phạm Thế T theo Hợp đồng số 525/CN được UBND Quận X phê duyệt ngày 05/3/2002.

Toàn bộ phần đất nêu trên nằm trong phạm vi giải tỏa thực hiện xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm theo Quyết định số 1997/QĐ-UBND ngày 10/5/2002 của UBND Thành phố H về thu hồi và giao đất để xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Trong quá trình thực hiện, UBND Quận X đã ban hành các quyết định hành chính gồm: Quyết định số 6782/QĐ-UB ngày 26/10/2004, Quyết định số 1934/QĐ-UBND ngày 12/03/2007, Quyết định số 12082/QĐ-UBND ngày 03/9/2009 về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư đối với ông Phạm Thế T với số tiền 455.200.000 đồng. Do ông T không đồng ý với việc thu hồi đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ thiệt hại và tái định cư nên toàn bộ số tiền nêu trên đã gửi vào tài khoản của ngân hàng.

Ngày 18/6/2012, UBND Quận X ban hành Quyết định số 7110/QĐ-UBND về cưỡng chế thu hồi đất đối với diện tích 2.276 m2 thuộc thửa số 1818, tờ bản đồ số 1, phường Bình Khánh, Quận 2 do ông Phạm Thế T là chủ sử dụng. Nhưng ông T không nộp lại bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 357140 ngày 03/02/2000. Do đó, UBND Quận X căn cứ vào các quy định tại điểm a khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai năm 2013, khoản 1 và khoản 2 Điều 87 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013, để ban hành Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT ngày 09/7/2018 về thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 357140 ngày 03/02/2000 do UBND Quận X cấp là đúng quy định pháp luật. Vì vậy, ông Phạm Thế T khởi kiện yêu cầu hủy Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT ngày 09/7/2018 của UBND Quận X (cũ) là không có cơ sở. UBND thành phố T đề nghị Tòa án nhân dân các cấp xét xử theo hướng bác đơn khởi kiện của ông Phạm Thế T.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 147/2024/HC-ST ngày 13/5/2024, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định (tóm tắt):

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Thế T. Cụ thể:

1.1. Bác yêu cầu tuyên bố hành vi hành chính của Ủy ban nhân dân Quận X là trái pháp luật;

1.2. Bác yêu cầu tuyên hủy Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT ngày 09/7/2018 của Ủy ban nhân dân Quận X về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phạm Thế T;

1.3. Bác yêu cầu buộc Ủy ban nhân dân thành phố T khắc phục hậu quả do quyết định hành chính và hành vi hành chính trái pháp luật gây ra. Cụ thể: yêu cầu trả lại 2.276 m2 đất và bồi thường thiệt hại thu nhập bị mất từ năm 2012 cho đến ngày thực hiện bản án đã có hiệu lực pháp luật.

(Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo cho các đương sự quyền kháng cáo bản án sơ thẩm).

Ngày 25/5/2024, ông Phạm Thế T có đơn kháng cáo, đề nghị Toà án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người khởi kiện ông Phạm Thế T có ông Bùi Quốc T1, ông Nguyễn Phi T2 là những người đại diện theo ủy quyền không rút đơn khởi kiện, giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đồng thời xác định hành vi hành chính là đối tượng khởi kiện trong vụ án là Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT ngày 09/7/2018 của Ủy ban nhân dân Quận X về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phạm Thế T, nhưng cũng đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm xem xét, đánh giá các quyết định, hành vi hành chính có liên quan, từ việc thu hồi đất của ông T nhưng không ban hành quyết định, đến các quyết định về bồi thường, cưỡng chế thu hồi đất đang bị khiếu nại nên chưa phát sinh hiệu lực pháp luật.

Trong phần tranh luận, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người khởi kiện và những người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện nêu lại các lý lẽ, quan điểm đã nêu trong đơn kháng cáo.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện là UBND thành phố T trình bày quan điểm: Thửa đất số 1818 của ông T đã bị thu hồi để thực hiện dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm, nhưng ông T không nộp lại bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, ngày 09/7/2018 UBND Quận X (cũ) ban hành Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT về việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phạm Thế T là đúng quy định của pháp luật về đất đai; đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh nêu quan điểm giải quyết vụ án: Thửa đất của ông T đã bị thu hồi, nhưng ông T không nộp lại bản chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, UBND Quận X (cũ) ban hành quyết định hành chính thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông T là đúng quy định của pháp luật; đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện không rút đơn khởi kiện, không rút kháng cáo và cũng không cung cấp thêm chứng cứ, tài liệu mới. Người đại diện hợp pháp cho UBND thành phố T vắng mặt, nhưng đã có đơn xin xét xử vắng mặt. Do đó, Tòa án tiến hành xét xử vụ án theo quy định của pháp luật tố tụng.

|3]. Xét Quyết định số 1997/QĐ-UB có nội dung thu hồi đất, theo quy định của Luật Đất đai năm 1993 thì việc thu hồi đất thuộc thẩm quyền của UBND do đó Quyết định số 1997/QĐ-UB ngày 10/5/2002 về thu hồi đất do Chủ tịch UBND Thành phố H ban hành là không đúng về hình thức. Tuy nhiên, căn cứ vào Quyết định số 367/TTg ngày 04/6/1996 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt quy hoạch xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm trong đó có nội dung giao nhiệm vụ cho Chủ tịch UBND Thành phố H thực hiện quyết định, do đó xét việc Chủ tịch UBND Thành phố H ban hành Quyết định số 1997/QĐ-UB là có căn cứ.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Khoản 1 Điều 241 Luật tố tụng hành chính: Không chấp nhận kháng cáo của ông Phạm Thế T, giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 147/2024/HC-ST ngày 13/5/2024 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Căn cứ khoản 1 Điều 30, khoản 3 Điều 32; khoản 1, điểm a khoản 2, Điều 116; Điều 158; điểm a, khoản 2, Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 106 của Luật Đất đai năm 2013;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án;

xử:

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Thế T về:

- Tuyên bố hành vi hành chính của Ủy ban nhân dân Quận X là trái pháp luật;

- Hủy Quyết định số 3185/QĐ-UBND-TNMT ngày 09/7/2018 của Ủy ban nhân dân Quận X về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phạm Thế T.

- Buộc Ủy ban nhân dân thành phố T khắc phục hậu quả do quyết định hành chính và hành vi hành chính trái pháp luật gây ra. Cụ thể: yêu cầu trả lại 2.276 m2 đất và bồi thường thiệt hại thu nhập bị mất từ năm 2012 cho đến ngày thực hiện bản án đã có hiệu lực pháp luật.

2. Án phí hành chính phúc thẩm: Ông Phạm Thế T không phải chịu án phí hành chính phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.