Bản án 43/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Áp dụng pháp luật về tố tụng:

[1.1] Về thẩm quyền, quan hệ pháp luật: Vào ngày 16/8/2016, giữa nguyên đơn bà Trương Thị H và bị đơn anh Ngô Phương T có ký kết hợp đồng vay tiền, trong quá trình thực hiện hợp đồng đã phát sinh tranh chấp, nên nguyên đơn khởi kiện bị đơn yêu cầu trả tiền vay và lãi. Các bị đơn cư trú tại huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang. Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ tranh chấp thuộc trường hợp “Tranh chấp về hợp đồng dân sự vay tài sản” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang.

[1.2] Về xét xử vắng mặt đương sự: Anh Ngô Phương T và chị Dương Thị Mỹ X đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vắng mặt không lý do, không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Căn cứ Điều 227, Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, để xét xử vắng mặt đương sự.

[3] Áp dụng pháp luật về nội dung: Hợp đồng vay tiền giữa các bên được xác lập vào ngày 16/8/2016, nên áp dụng Bộ luật Dân sự năm 2005 và năm 2015 để giải quyết tranh chấp.

[4] Về nội dung khởi kiện:

[4.1] Nguyên đơn ông Nguyễn Văn H và bà Trương Thị H yêu cầu bị đơn anh Ngô Phương T trả lại nợ gốc là 100.000.000 đồng và tính lãi suất theo quy định pháp luật kể từ ngày gia hạn hợp đồng cho đến ngày xét xử. Đến ngày 12/11/2021, nguyên đơn nộp đơn khởi kiện bổ sung yêu cầu anh Ngô Phương T và vợ là chị Dương Thị Mỹ X cùng có trách nhiệm trả số tiền vay gốc là 100.000.000 đồng và tiền lãi từ ngày gia hạn hợp đồng đến ngày xét xử. Bị đơn chị X là vợ hợp pháp của anh T, trong quá trình thực hiện hợp đồng vay nợ đã xảy ra tranh chấp nên nguyên đơn khởi kiện bổ sung yêu cầu cả hai vợ chồng bị đơn cùng có trách nhiệm trả nợ gốc lãi. Đơn khởi kiện bổ sung được đưa ra trước ngày mở phiên họp về kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hoà giải. Theo quy định tại Điều 5, khoản 4 Điều 70, khoản 2 Điều 71, khoản 2 Điều 210, Điều 243 Bộ luật Tố tụng dân sự thì Tòa án chấp nhận việc nguyên đơn thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện.

[4.2] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp, phía nguyên đơn cung cấp cho Tòa án bản gốc “Hợp đồng vay mượn tiền” ngày 16/8/2016. Hợp đồng có hình thức và nội dung rõ ràng nhưng do các bị đơn vắng mặt trong suốt quá trình giải quyết vụ án, riêng bị đơn anh T vắng mặt ở nơi cư trú mà không rõ thời điểm trở về cũng không rõ địa chỉ cư trú mới nên nguyên đơn đã yêu cầu Tòa án yêu cầu cơ quan chuyên môn giám định chữ ký anh Ngô Phương T trong “Hợp đồng vay mượn tiền” ngày 16/8/2016. Ngày 25/4/20222, Tòa án ban hành quyết định trưng cầu giám định số 109/2022/QĐ-TCGĐ trưng cầu Viện khoa học hình sự Bộ Công an thực hiện giám định: Chữ viết và chữ ký của anh Ngô Phương T trong “Hợp đồng vay mượn tiền” ngày 16/8/2016 với chữ viết và chữ ký của anh Ngô Phương T trong “Hợp đồng lao động” số: 03/2013/HĐLĐ-LPB.SGD ngày 02/5/2013 của Ngân hàng Thương mại cổ phần B có phải do một người viết và ký không. Ngày 19/8/2022, Viện khoa học hình sự Bộ Công an ra Kết luận số: 213/KL-KTHS, Kết luận về đối tượng giám định: “Chữ ký, chữ viết đứng tên Ngô Phương T trên mẫu cần giám định ký hiệu A so với chữ ký, chữ viết của Ngô Phương T trên mẫu so sánh ký hiệu M do cũng một người viết ra”. “Hợp đồng vay mượn tiền” ngày 16/8/2016 có ghi rõ bên vay là anh Ngô Phương T, sinh năm 1996, có địa chỉ tại ấp C, xã B, huyện V, tỉnh H., chứng minh nhân dân số XXXXXX được Công an Hậu Giang cấp ngày 20/11/2012 là cùng thông tin cá nhân với người lao động trong “Hợp đồng lao động” số: 03/2013/HĐLĐ-LPB.SGD ngày 02/5/2013 của Ngân hàng Thương mại cổ phần B. Do đó, căn cứ vào Kết luận giám định số: 213/KL-KTHS ngày 19/8/2022 của Viện khoa học hình sự Bộ Công an có cơ sở để khẳng định giữa bà H và anh T có xác lập “Hợp đồng vay mượn tiền” ngày 16/8/2016 với số tiền là 100.000.000 đồng nên yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ.

[4.3] Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án, Tòa án đã cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng của Tòa án theo địa chỉ của anh T trong “Hợp đồng vay mượn tiền” ngày 16/8/2016 nhưng anh T vắng mặt ở nơi cư trú mà không rõ thời điểm trở về cũng không rõ địa chỉ cư trú mới nên Tòa án thực hiện thủ tục niêm yết văn bản tố tụng theo quy định tại Điều 177 và 179 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Căn cứ Trích lục kết hôn số: 134/TLKH-BS ngày 24/3/2022 thì anh T và chị X xác lập quan hệ hôn nhân (đăng ký kết hôn) ngày 09/5/2014. Do đó, anh T và chị X là vợ chồng hợp pháp nên tài sản chung, nợ chung trong thời kỳ hôn nhân của anh chị được xem xét giải quyết theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000. Bên cạnh đó, số tiền anh T vay của bà H là số tiền lớn được vay trong thời kỳ hôn nhân, nguyên đơn xác định là nợ chung của vợ chồng bị đơn, phía bị đơn chị X dù được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng đều vắng mặt, không có ý kiến về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không cung cấp tài liệu chứng cứ chứng minh là nợ chung hay riêng của vợ chồng nên phải chịu hậu quả của việc không chứng minh. Nên căn cứ Điều 27 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000, xác định đây là nợ chung trong thời kỳ hôn nhân để đảm bảo nghĩa vụ đối với người thứ ba. Do đó, nguyên đơn yêu cầu cả hai vợ chồng bị đơn cùng có trách nhiệm trả nợ là có căn cứ. Trường hợp anh T và chị X có tranh chấp về xác định tài sản vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân thì anh chị có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xác định theo quy định.

[5] Về lãi suất:

[5.1] Nguyên đơn yêu cầu tính lãi theo quy định pháp luật kể từ ngày gia hạn tiền vay (ngày 11/05/2017) cho đến ngày xét xử. Do “Hợp đồng vay mượn tiền” ngày 16/8/2016 có nội dung lãi suất do hai bên thỏa thuận nhưng không xác định rõ lãi suất nên căn cứ Điều 476 của Bộ luật Dân sự năm 2005, Quyết định 2868/QĐ-NHNN ngày 29/11/2010 của Ngân hàng nhà nước quy định “mức lãi suất cơ bản bằng đồng Việt Nam là 9,0%/năm” và Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao thì tiền lãi được tính như sau: Tiền lãi = Tiền lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả (100.000.000đ x 9%/năm x thời gian vay từ ngày 11/05/2017 đến ngày 11/11/2017) + Tiền lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả (100.00.000đ x 9%/năm x thời gian từ ngày 12/11/2017 đến ngày 28/9/2022) = 48.425.000đ.

[5.2] Nguyên đơn thừa nhận có nhận của bị đơn 24.000.000 đồng tiền lãi từ ngày 16/8/2016 đến ngày 10/05/2017, đối chiếu với quy định pháp luật thì đây là tiền lãi vượt quá quy định mà bị đơn đã đóng nên cần trừ lại cho bị đơn. Số tiền lãi theo quy định pháp luật được tính từ ngày 16/08/2016 đến ngày 10/05/2017 = (100.000.000đ x 0.75%/tháng x thời gian từ ngày 16/08/2016 đến ngày 10/05/2017) = 6.600.000đ. Do đó, tiền lãi vượt quá quy định mà bị đơn đã đóng cần trừ lại là 24.000.000đ – 6.600.000đ =17.400.000đ. Sau khi trừ đi số tiền lãi vượt quá quy định mà bị đơn đã đóng cho nguyên đơn thì số tiền lãi còn lại là 31.025.000đ.

[7] Về chi phí tố tụng: Chi phí giám định là 5.500.000đ, nguyên đơn đã nộp tạm ứng số tiền này. Kết quả giám định chứng minh yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ nên phía bị đơn phải nộp chi phí giám định. Do đó, bị đơn phải hoàn trả cho nguyên đơn chi phí giám định này. Việc giao trả được thực hiện tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang.

[8] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định và nguyên đơn được nhận lại tạm ứng án phí.

[9] Về quyền kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo theo quy định.