Bản án 42/2023/HS-ST — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN PHONG THỔ, TỈNH LAI CHÂU

Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

- Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Bà Nguyễn Thị Phương.

- Các hội thẩm nhân dân: Ông Chẻo Lao U - Ông Phàn A Long

- Thư ký phiên toà: Ông Nguyễn Ngọc Dũng - Thư ký Toà án nhân dân huyện Phong Thổ

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Phong Thổ tham gia phiên toà: Ông Đào Mạnh Hân - Kiểm sát viên

Ngày 26/3/2023 tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã Sì Lở Lầu huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số: 40/2023/TLST - HS, ngày 21/02/2023 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 42/2023/QĐXXST - HS ngày 14/3/2023 đối với các bị cáo:

1. Phu Dì D (tên gọi khác: không), sinh năm: 1979; nơi sinh: huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.

Nơi ĐKHKTT: Bản Mới, xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu; nghề nghiệp: Làm ruộng; trình độ học vấn: không biết chữ; dân tộc: Hà Nhì; giới tính: nam; tôn giáo: không; quốc tịch: Việt Nam; con ông: Phu Seo Xa (đã chết) và bà Ly Diếu Mẩy sinh năm: 1947; bị cáo có vợ Giàng Xe Gồ, sinh năm: 1980 và có 03 con, con lớn nhất sinh năm: 2000, con nhỏ nhất, sinh năm: 2005; Tiền án, tiền sự: không.

Bị cáo được áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú từ ngày 10/11/2022 cho đến nay, có mặt tại phiên tòa.

2. Giàng Seo P (tên gọi khác: Giàng Gà Xá), sinh năm: 1992; nơi sinh: huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.

Nơi ĐKHKTT: Bản Xín Chải, xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu; nghề nghiệp: Làm ruộng; trình độ học vấn: không biết chữ; dân tộc: Hà Nhì; giới tính: nam; tôn giáo: không; quốc tịch: Việt Nam; con ông Giàng Seo U (đã chết) và bà Ly Lở Mẩy sinh năm: 1962; bị cáo chưa có vợ, con; tiền sự: không.

Tiền án: 01 tiền án. Tại bản án số: 06/2020/HSST ngày 25/02/2020 của Tòa án nhân dân huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, bị cáo bị xử phạt 02 năm 03 tháng tù về tội: Tàng trữ trái phép chất ma túy (chưa được xóa án tích).

Bị cáo được áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú từ ngày 10/11/2022 cho đến nay, có mặt tại phiên tòa.

- Người phiên dịch cho bị cáo Phu Dì D: Anh Chang Tý Po, sinh năm: 1987, địa chỉ: Bản Tả Chải, xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu (có mặt).

- Người làm chứng: 1) Anh Tẩn Tông Mìn; sinh năm: 1989 Địa chỉ: Tổ 6, phường Quyết Tiến, thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu (vắng mặt).

2) Chị Tẩn Pà Mẩy; sinh năm: 1989 Địa chỉ: Tổ 3, phường Quyết Tiến, thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu (vắng mặt).

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Năm 2019, Phu Dì D có quen biết một người đàn ông Trung Quốc tên A Xe, thông qua việc quen biết này thì D kết bạn Wechat với A Xe để tiện liên lạc. Đến khoảng 01 giờ sáng ngày 08/8/2022 A Xe có gọi điện thoại cho D, qua trao đổi thì A Xe muốn thuê D vận chuyển hàng Sâm Lai Châu từ Trung Quốc về Vệt Nam, lúc này trong nhà D có Giàng Seo P là em vợ D cũng đang ngủ cạnh D và nghe hết việc trao đổi giữa D và A Xe. A Xe trả tiền công vận chuyển cho D 500 NDT/02 thùng sâm, còn 02 thùng sâm khác thì người Việt Nam sẽ trả công cho D. D đồng ý với sự thỏa thuận của A Xe. Đến khoảng 03 giờ sáng cùng ngày D rủ P cùng mình đi vận chuyển hàng hóa để lấy tiền công được thì chia đôi, P đồng ý, cả hai người chuẩn bị đèn pin, dây thừng đi bộ theo đường biên giới Việt – Trung, đến khoảng 03 giờ cùng ngày thì đi đến bờ kè cột mốc 70 biên giới Việt Nam – Trung Quốc và sang được đến địa phận Trung Quốc, lúc này D nhìn thấy có 04 bao tải màu xanh để tại điểm hẹn, nên D và P mỗi người vác 02 bảo tải chứa thùng sâm về Việt Nam và đi về nhà D. Khi hai người vừa mang 4 bao tải chứa thùng sâm về đến nhà thì lực lượng Bộ đội biên phòng kiểm tra và thu giữ số sâm nói trên.

Lời khai của Tẩn Tông Mìn là do Mìn có quen biết A Xe người Trung Quốc và đặt mua 46 kg sâm Lai Châu, mục đích về để bán kiếm lời và sử dụng. Sau khi đặt được hàng thì thông qua A Xe, Mìn thuê D và P vận chuyển số sâm nêu trên từ Trung Quốc về Việt Nam và trả công 3.000.000 đồng. Đền khoảng 06 giờ ngày 08/8/2022 Mìn thuê xe taxi của anh Tòng Việt Tình và đi cùng anh Chẻo A Vải đến SÌ Lở lầu để nhận Sâm, sau khi nhận được Sâm và trả tiền công 3.000.000 đồng cho P và D thì Mìn bị lực lượng đồn biên phòng Sì Lở Lầu - Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu phát hiện thu giữ toàn bộ số sâm nói trên.

Lời khai của Tẩn Pà Mẩy là do Mẩy muốn mua sâm Lai Châu về để sử dụng, khoảng 05 giờ ngày 08/8/2022 Mẩy đi đến khu vực Sì Lở Lầu, huyện Phong Tổ để mua sâm của một người không rõ lai lịch ở đâu. Khoảng 13 giờ ngày 08/8/2022 Mẩy đi ô tô cùng với Tẩn Mý Lai lên xã Sì Lở Lầu để mua 02 thùng Sâm, sau khi liên lạc bằng điện thoại với P để lấy sâm, Mẩy được P mang 02 thùng sâm có khối lượng 33,8 kg ra đường thuộc bản Mới xã Sì Lở lầu để lấy sâm, Mẩy kiểm tra và nhận hàng nói sẽ chuyển tiền sau. Sau khi Mẩy nhận được 02 thùng sâm thì Mẩy bị lực lượng đồn biên phòng Sì Lở Lầu - Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu phát hiện thu giữ toàn bộ số sâm nói trên.

Tại bản kết luận giám định số: 499/CNR-VP ngày 12/8/2022 của Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam kết luận: 46 kg cây, củ, thân, lá là sâm Lai Châu có tên khoa học Panax vietnamensis var. Fuscidiscus. Tại bản kết luận định giá số: 04/KL-HĐĐGTS ngày 26/8/2022 của Hội đồng định giá tài sản huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu kết luận: 46 kg cây, củ, thân, lá là sâm Lai Châu (số sâm mà Giàng Seo P, Phu Dì D vận chuyển cho Tẩn Tông Mìn) có giá trị 86.524.000 đồng.

Tại bản kết luận giám định số: 498/CNR-VP ngày 12/8/2022 của Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam kết luận: 33,8 kg cây, củ, thân, lá là sâm Lai Châu có tên khoa học Panax vietnamensis var. Fuscidiscus. Tại bản kết luận định giá số: 05/KL-HĐĐGTS ngày 29/8/2022 của Hội đồng định giá tài sản huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu kết luận: 33,8 kg cây, củ, thân, lá là sâm Lai Châu (số sâm mà Giàng Seo P, Phu Dì D vận chuyển cho Tẩn Pà Mẩy) có giá trị 51.711.000 đồng.

Vật chứng của vụ án gồm: 01 chiếc điện thoại nhãn hiệu Iphone 12 Pro Max thu giữ của Tẩn Pà Mẩy; 01 chiếc điện thoại nhãn hiệu Iphone 11 Pro Max thu của Tẩn Tông Mìn. Cơ quan điều tra xác định những tài sản trên không liên quan đến việc phạm tội của các bị cáo D và P, nên Cơ quan điều tra Công an huyện Phong Thổ đã trả lại cho Tẩn Pà Mẩy và Tẩn Tông Mìn.

Vật chứng 02 thùng sâm Lai Châu có khối lượng 33,8 kg và 02 thùng sâm Lai Châu có khối lượng 46 kg có dấu hiệu hư hỏng, nên ngày 29/9/2022 Đồn biên phòng Sì Lở Lầu ra quyết định tiêu hủy.

Số vật chứng còn lại: 01 chiếc điện thoại nhãn hiệu VIVO; 02 sim điện thoại; 02 đèn pin; 02 dây thừng thu giữ của Phu Dì D, số tiền 3.000.000 đồng thu giữ của Giàng Seo P. Hiện số vật chứng nêu trên đang được lưu giữ tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Phong Thổ.

Tại Bản cáo trạng số: 07/CT-VKSPT, ngày 21/02/2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu đã truy tố các bị cáo Phu Dì D, Giàng Seo P về tội: “Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới” theo quy định tại khoản 1 Điều 189 của Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định truy tố đối với các bị cáo về tội danh cũng như điều luật áp dụng. Sau khi xem xét đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân của bị cáo. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử (HĐXX) căn cứ khoản 1 điều 189; Điểm i, s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 38; 17; 58 - Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Phu Dì D từ 06 tháng đến 09 tháng tù; Căn cứ khoản 1 điều 189; Điểm s khoản 1, 2 Điều 51; Điều 38; 17; 58 - Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Giàng Seo P từ 07 tháng đến 10 tháng tù.

Đề nghị không áp dụng hình phạt bổ sung theo quy định tại khoản 4 điều 189 - Bộ luật hình sự đối với các bị cáo.

Về vật chứng: Căn cứ vào Điều 47- Bộ luật hình sự và Điều 106 - Bộ luật tố tụng hình sự. Đề nghị tịch thu sung quỹ nhà nước 01 chiếc điện thoại nhãn hiệu VIVO thu giữ của bị cáo D là phương tiện phạm tội, và số tiền 3.000.000 đồng thu giữ của Giàng Seo P là tiền công chở hàng hóa thuê cho Tẩn Tông Mìn; Đề nghị tịch thu tiêu hủy 02 sim điện thoại; 02 đèn pin; 02 dây thừng của Phu Dì D.

Về án phí hình sự sơ thẩm: Đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết theo quy định của pháp luật.

Các bị cáo không bổ sung ý kiến gì thêm và nhất trí với bản cáo trạng và không tranh luận với bản luận tội của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.

Lời nói sau cùng của các bị cáo: Các bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện Phong Thổ, Đồn biên phòng Sì Lở Lầu - Bộ đội biên phòng tình Lai Châu; Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Phong Thổ, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra truy tố, đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, Đồn biên phòng Sì Lở Lầu - Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, Đồn biên phòng Sì Lở Lầu - Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa vắng mặt người làm chứng. Hội đồng xét xử (HĐXX) xét thấy hồ sơ đã có đầy đủ lời khai của người làm chứng, giữa các lời khai không mâu thuẫn với nhau nên không ảnh hưởng đến việc giải quyết nội dung vụ án. Căn cứ vào Điều 293; Điểm d khoản 2 Điều 308 - Bộ luật tố tụng hình sự, HĐXX quyết định vẫn tiến hành xét xử theo thủ tục chung.

[3] Lời khai của các bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của các bị cáo trong quá trình điều tra, truy tố, phù hợp với lời khai của người làm chứng, và phù hợp với vật chứng cũng như các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa hôm nay, vì vậy có đủ cơ sở khẳng định như sau:

Vào khoảng 03 giờ sáng ngày 08/8/2022, Phu Dì D cùng Giàng Seo P đi theo đường biên giới Việt - Trung thuộc khu vực bản Mới, xã Sì Lở Lầu, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu để sang đất Trung Quốc nhận hàng hóa và vận chuyển về Việt Nam. D và P mỗi người nhận 02 thùng hàng là sâm Lai Châu đã vận chuyển về Việt Nam sau đó mang về nhà Phu Dì D để giao cho Tẩn Tông Mìn và Tẩn Pà Mẩy thì bị Đồn biên phòng Sì Lở Lầu - Bộ đội biên phòng tình Lai Châu bắt quả tang. Hội đồng định giá tài sản huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu kết luận: 04 thùng sâm Lai Châu có khối lượng 79,8 kg có giá trị 138.235.000 đồng. D và P được nhận tiền công là 3.000.000 đồng và 500 NDT tiền Trung Quốc, P đã nhận được 3.000.000 đồng còn D chưa nhận được 500 NDT.

Hội đồng xét xử xét thấy hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới của các bị cáo Phu Dì D, Giàng Seo P đã đủ yếu tố cấu thành tội: “Tội vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới” theo quy định tại khoản 1 Điều 189 - Bộ luật hình sự. Vì vậy cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu truy tố các bị cáo về tội “Tội vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới” theo quy định tại khoản 1 Điều 189 - Bộ luật hình sự là có căn cứ đúng quy định của pháp luật.

[4] Đánh giá hành vi của các bị cáo HĐXX nhận thấy: Hành vi phạm tội của các bị cáo thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, các bị cáo là người đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, nhận thức rất rõ việc vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới là vi phạm pháp luật nhưng vẫn cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Hành vi của các bị cáo đã xâm phạm đến hoạt động quản lý kinh tế của Nhà nước về xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa làm ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh kinh tế tại địa phương. Do vậy cần phải có một mức án nghiêm khắc phù hợp hành vi phạm tội của các bị cáo để cải tạo giáo dục các bị cáo thành công dân có ích cho xã hội.

Đánh giá về vai trò đồng phạm: HĐXX xét thấy các bị cáo không có sự phân công vai trò, đồng phạm giản đơn cùng chung ý chí thực hiện hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới để hưởng lợi, xét về vai trò là ngang nhau. Tuy nhiên xét về nhân thân thì bị cáo P đã từng bị xét xử về tội tàng trữ trái phép chất ma túy và hiện chưa được xóa án tích, nên mức án phải cao hơn bị cáo D.

[5] Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo Phu Dì D không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Bị cáo Giàng Seo P có 01 tiền án chưa được xóa án tích, do vậy bị cáo bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là “tái pham” quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật hình sự.

[6] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra truy tố và tại phiên tòa các bị cáo đã thành khẩn khai báo về hành vi phạm tội của mình, các bị cáo là người dân tộc thiểu số nên nhận thức pháp luật còn hạn chế. Hội đồng xét xử xem xét cho các bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm s khoản 1, 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Đối với bị cáo D phạm tội lần đầu thuộc trường hợp ít nghiêm trọng nên được hưởng tình giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm i khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự.

[7] Xét về nhân thân: Bị cáo D chưa có tiền án tiền sự được coi là nhân thân tốt, bị cáo P có một tiền án lại là người nghiện chất ma túy, các bị cáo vì tư lợi cá nhân nên vi phạm pháp luật, cần phải cách ly các bị cáo ra khỏi xã hội một thời gian để giáo dục bị cáo trở thành công dân có ích cho xã hội, đồng thời cũng có tác dụng giáo dục phòng ngừa chung cho toàn xã hội.

[8] Về hình phạt bổ sung: Xét về điều kiện kinh tế của các bị cáo còn khó khăn, nên Hội đồng xét xử quyết định không áp dụng hình phạt bổ sung theo quy định tại khoản 4 điều 189 Bộ luật hình sự đối với các bị cáo.

[9] Về vật chứng: 01 chiếc điện thoại nhãn hiệu VIVO; 02 sim điện thoại thu giữ của bị cáo D là phương tiện phạm tội nên tịch thu sung quỹ nhà nước; số tiền 3.000.000 đồng thu giữ của Giàng Seo P là tiền công chở hàng hóa thuê cho Tẩn Tông Mìn nên tịch thu sung quỹ nhà nước; đối với 02 đèn pin; 02 dây thừng thu của Phu Dì D cần tịch thu tiêu hủy.

[10] Về các vấn đề khác: Tẩn Pà Mẩy có hành vi mua sâm về mục đích để sử dụng, hành vi của Mẩy không cấu thành tội phạm. Tuy nhiên Mẩy mua sâm và trao đổi hàng hóa ở khu vực biên giới mà tại thời điểm kiểm tra không có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp, vì vậy Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính là đúng quy định.

Tẩn Tông Mìn có hành vi mua sâm về mục đích để bán kiếm lời và sử dụng, tuy nhiên số Sâm Lai Châu thu giữ của Mìn có khối lượng 46 kg trị giá 86.524.000 đồng, do vậy chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Mìn có hành vi mua sâm và trao đổi hàng hóa ở khu vực biên giới mà tại thời điểm kiểm tra không có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp, vì vậy Bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính là đúng quy định.

Đối với người đàn ông Trung Quốc tên A Xe, bị cáo không rõ lai lịch nên không có căn cứ để điều tra xử lý. Đối với Tòng Việt Tình lái xe taxi cho Mìn và Chẻo A Vải đi cùng Mìn, hai người nêu trên không tham gia vận chuyển hay mua bán Sâm Lai Châu cùng với Mìn, nên loại trừ trách nhiệm hình sự đối với Tòng Việt Tình và Chẻo A Vải. Đối với Tẩn Mý Lai đi cùng Tẩn Pà Mẩy không tham gia vận chuyển hay mua bán Sâm Lai Châu cùng với Mẩy, nên loại trừ trách nhiệm hình sự đối với Tẩn Mý Lai

[11] Về án phí hình sự sơ thẩm: Các bị cáo là người dân tộc thiểu số sống ở khu vực thuộc các xã có điều kiện kinh tế- xã hội đặc biệt khó khăn theo Quyết định số: 612/QĐ-UBDT ngày 16/9/2021 của Ủy ban dân tộc về phê duyệt thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, tại phiên tòa các bị cáo đã đề nghị miễn án phí hình sự sơ thẩm, nên Hội đồng xét xử chấp nhận miễn toàn bộ án phí hình sự sơ thẩm cho các bị cáo.

[12] Về quyền kháng cáo: Các bị cáo có quyền kháng cáo theo quy định tại các Điều 331, 333 Bộ luật tố tụng hình sự.

Vì các lẽ trên,