Bản án 417/2020/HCPT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Bùi Xuân Trọng;

Các Thẩm phán:

Ông Thái Duy Nhiệm;

Bà Lê Thị Mai.

Thư ký Toà án ghi biên bản phiên tòa: Ông Phan Nhật Phong, Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Huy Hoàng, Kiểm sát viên cao cấp.

Ngày 08 tháng 12 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm, công khai vụ án hành chính thụ lý số 26/2020/TLPT-HC ngày 13 tháng 01 năm 2020 về việc: “Khiếu kiện quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất” do Bản án hành chính sơ thẩm số 85/2019/HC-ST ngày 28/6/2019 của Tòa án nhân dân thành phố H bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 8714/2020/QĐ-PT ngày 23 tháng 11 năm 2020, giữa các đương sự:

1. Người khởi kiện: Ông Nguyễn Văn B, sinh năm 1961; Có mặt.

Địa chỉ: Tổ 14 L1, phường B1, quận L, thành phố H.

- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông B: Ông Nguyễn Tiến H1, Luật sư Văn phòng luật sư N thuộc Đoàn Luật sư thành phố H; Có mặt.

2. Người bị kiện:

2.1. Ủy ban nhân dân (sau đây viết tắt là UBND) quận L, thành phố H.

Người đại diện theo pháp luật: Bà Vũ Thu H2, Chủ tịch UBND quận L;

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Vũ Xuân T, Phó Chủ tịch UBND quận L; Có đơn xin xét xử vắng mặt.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

3.1. Ủy ban nhân dân phường B1, quận L, TP Hà Nội.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Phạm Trọng H, Chủ tịch UBND phường B1.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Mạnh H1, cán bộ địa chính phường B1 (Văn bản ủy quyền số 01/GUQ ngày 03/04/2019); Có đơn xin xét xử vắng mặt.

3.2. Bà Nguyễn Kim T, sinh năm 1969.

3.3. Chị Nguyễn Hồng H, sinh năm 1993.

3.4. Chị Nguyễn Phương A, sinh ngày 09/10/2001

Địa chỉ: Tổ 14 L1, phường B1, quận L, Hà Nội.

(Bà T1, chị H ủy quyền cho ông B)

* Trong đơn khởi kiện và bản tự khai có trong hồ sơ, ông Nguyễn Văn B là người khởi kiện trình bày:

Gia đình ông sử dụng diện tích 488m2 tại thửa đất số 46 tờ bản đồ số 06 tại phường B1, quận L, Hà Nội là của bố mẹ ông để lại trước năm 1981 và đã xây dựng nhà ở ổn định trước ngày 15/10/1993, nên có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCNQSDĐ).

Ngày 31/12/2014, UBND quận L đã thu hồi của gia đình ông 63,5m2 để xây dựng tuyến đường nối từ Nguyễn Văn C đến đê tả ngạn sông H5. Dự án này sử dụng vào mục đích công cộng nên gia đình ông không có khiếu kiện gì.

Ngày 29/9/2016, UBND quận L tiếp tục thu hồi của gia đình ông 245,7m2 trong diện tích đất 488m2 để thực hiện Dự án giải phóng mặt bằng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các ô đất ký hiệu E.2/N011, E.2/NT5 và E.2/CL2 phụ cận tuyến đường 40m (tuyến đường nối từ đường Nguyễn Văn C với đê tả ngạn sông H5) phường B1, quận L. Cùng ngày 29/9/2016, UBND quận L đã ban hành Quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với gia đình ông. Theo đó, bồi thường hỗ trợ cho gia đình ông bằng chênh lệch giữa giá đất ở của dự án với 50% giá đất ở theo khung giá mà nhà nước quy định (14.400.000 – 4.800.000 = 9.600.000đồng/m2). Không những thế, dự án chỉ hỗ trợ cho gia đình ông 120m2 trong tổng diện tích 245,7m2 đất thu hồi trong khi tổng diện tích đất của gia đình ông đủ điều kiện xác định là đất ở, còn thiếu 125,7m2 còn lại phải được bồi thường 40% đơn giá đất áp dụng cho dự án.

Ngày 01/12/2016, ông đã có đơn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án nhân dân thành phố H với yêu cầu:

- Hủy Quyết định thu hồi đất số 6737/QĐ-UBND ngày 29/9/2016 của UBND quận L, thành phố H.

- Hủy Quyết định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư số 6756/QĐ-UBND ngày 29/9/2016 của UBND quận L, thành phố H vì trái quy định của pháp luật.

Trong quá trình giải quyết vụ án tại phiên tòa sơ thẩm, ông B mới được biết Quyết định số 671/QĐ-UBND ngày 08/02/2017 của UBND quận L về việc phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ bổ sung đối với gia đình ông và ông đã khởi kiện bổ sung đối với Quyết định 671/QĐ-UBND này.

* Người bị kiện: Người đại diện theo ủy quyền của UBND quận L, thành phố H trình bày:

Căn cứ Quyết định số 53/QĐ-HĐND ngày 15/9/2015 của Hội đồng nhân dân quận L về việc phê duyệt chủ trương đầu tư dự án: GPMB tạo quỹ đất sạch để quản lý theo quy hoạch các ô đất E.2/NO11; E.2/NT5 và E.2/CL2 tại phường B1, quận L.

Căn cứ Quyết định số 11742/QĐ-UBND ngày 24/12/2015 của UBND quận L về việc phê duyệt điều chỉnh tên dự án: Giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các ô đất có ký hiệu E.2/NO11; E.2/NT5 và C.2/CL2 phụ cận tuyến đường 40m (tuyến đường nối từ đường Nguyễn Văn C với đê tả ngạn sông H5), phường B1, quận L.

Theo xác nhận ngày 05/5/2016 của UBND phường B1 về việc sử dụng đất, các tài sản gắn liền với đất bị thu hồi và hộ gia đình đang trực tiếp sinh sống tại địa điểm thu hồi đất để thực hiện dự án; Về diện tích đất bị thu hồi của gia đình ông B như sau: Ông Nguyễn Văn B sử dụng thửa đất có diện tích 425m2 thuộc thửa đất số 52, tờ bản đồ số 06 bản đồ nông nghiệp phường B1 năm 1995.

+ Diện tích đất bị thu hồi 245,7m2; diện tích còn lại 179,5m2: không có giấy tờ về quyền sử dụng đất.

+ Nguồn gốc: Là đất nông nghiệp cá thể không vào hợp tác xã được bố mẹ ông B cho ông B trước năm 1981. Ông B tự chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang làm đất ở.

+ Công trình, vật kiến trúc xây dựng trên đất trước ngày 15/10/1993.

Ngày 29/9/2016, UBND quận L ban hành Quyết định số 6737/QĐ-UBND về việc thu hồi 245,7 m2 đất đối với gia đình ông Nguyễn Văn B.

Căn cứ Văn bản số 4698/UBND-ĐT ngày 10/8/2016 về việc chính sách hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện 02 dự án trên địa bàn quận L; Tờ trình 516/TTrLN-BCĐ-STNMT-UBND ngày 08/7/2016 về việc áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các trường hợp sử dụng đất nông nghiệp tự chuyển đổi sang làm nhà ở tại 02 dự án trên địa bàn quận L; Ngày 29/9/2016, UBND quận L ban hành Quyết định số 6756/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với hộ ông Nguyễn Văn B theo đó, hộ gia đình ông B được nhận tổng số tiền bồi thường là 2.168.526.432 đồng; diện tích đất ở, nhà ở tái định cư được bố trí 40m2. Không đồng ý với chính sách bồi thường hỗ trợ, ông B đã có đơn khiếu nại.

Ngày 28/11/2016, Chủ tịch UBND quận L đã ban hành Quyết định số 4582/QĐ-CTUBND giải quyết đơn khiếu nại lần đầu. Ngày 08/02/2017, UBND quận L ban hành Quyết định số 671/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ điều chỉnh với số tiền bổ sung là 70.526.400 đồng.

Như vậy, UBND quận L đã thu hồi đất và áp dụng các chính sách bồi thường hỗ trợ cho hộ gia đình ông Nguyễn Văn B. Tòa án nhân dân thành phố H xét xử bác đơn khởi kiện của ông Nguyễn Văn B là đúng pháp luật.

* UBND phường B1: Người đại diện theo ủy quyền của UBND phường B1, quận L trình bày:

Về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất: Ngày 05/5/2016, UBND phường đã xác nhận về việc sử dụng đất của hộ gia đình ông Nguyễn Văn B. Theo đó, hộ ông Nguyễn Văn B sử dụng thửa đất có diện tích 425,3m2 thuộc thửa đất số: 46, tờ bản đồ số 16, diện tích đất bị thu hồi thuộc dự án là 245,7m2, diện tích đất còn lại: 179,5m2. Nguồn gốc đất là đất cá thể không vào hợp tác xã do bố mẹ để lại trước năm 1981. Năm 2007 gia đình họp thống nhất chia 488m2 thửa đất trên cho ông B, biên bản họp ngày 01/01/2017 và đã được UBND phường B1 xác nhận ngày 10/01/2007. Hiện trạng ông B sử dụng 425m2 giảm 38,3m2 so với Biên bản ngày 25/02/2007 do đã bị thu hồi một phần diện tích vào dự án đường 40m. Gia đình đã xây nhà ở thời điểm trước ngày 15/10/1993. Quan điểm của UBND phường B1 đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo đúng quy định.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác là bà Nguyễn Kim T1 và chị Nguyễn Hồng H4 là vợ và con ông B đã có văn bản ủy quyền cho ông Nguyễn Văn B tham gia tố tụng giải quyết vụ án và đồng ý với nội dung đơn khởi kiện của ông B.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 85/2019/HC-ST ngày 28/6/2019, Tòa án nhân dân thành phố H đã căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015; Điều 62, khoản 2 Điều 66 Luật Đất đai năm 2013; Khoản 1 Điều 3, Điều 32, Điều 158, 194, 204, 205 Luật Tố tụng Hành chính; Nghị định số 43/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án, xử:

1. Bác yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn B yêu cầu:

- Hủy Quyết định thu hồi đất số 6737/QĐ-UBND ngày 29/9/2016 của UBND quận L, thành phố H.

- Hủy Quyết định số 6756/QĐ-UBND ngày 29/9/2016 của UBND quận L, thành phố H về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

- Hủy Quyết định số 671/QĐ-UBND ngày 08/02/2017 của UBND quận L về phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ điều chỉnh.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 09/7/2019, ông Nguyễn Văn B có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; không xuất trình thêm tài liệu gì mới.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông B trình bày luận cứ bảo vệ có những điểm chính sau:

+ Diện tích đất gia đình ông Nguyễn Văn B sử dụng không nằm trong phạm vi dự án xây dựng công trình công cộng hay hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật nên không phải là đối tượng bị thu hồi bởi: UBND quận cố tình phê duyệt điều chỉnh tên dự án cho khớp với tiêu chí "hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật" nhưng thực chất là thu hồi để bán đấu giá. Khoản 3 Điều 62 không cho phép thu hồi đất để bán đấu giá và những trường hợp thu hồi đất theo Khoản 3 Điều 62 phải có sự chấp thuận của Hội đồng nhân dân tỉnh.

+ Quyết định số 1827/QĐ-UBND ngày 19/4/2016 của UBND thành phố H về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2016 quận L ghi rõ "Đang trình thành phố xem xét" chứ chưa phê duyệt thu hồi ô đất ký hiệu E.2/N011.

+ Quyết định số 11742/QĐ-UBND ngày 24/12/2015 của UBND quận L về việc phê duyệt điều chỉnh tên dự án đã lồng ghép 03 ô đất vào chung một dự án có mục đích khác nhau là trái quy định của pháp luật bởi việc bổ sung kế hoạch thu hồi đất để bán đấu giá chỉ có thể thực hiện khi tách thành một dự án độc lập và xin phê duyệt theo một quy trình riêng, trái ý kiến chỉ đạo của UBND thành phố H tại Văn bản số 6249/UBND-KH&ĐT ngày 07/9/2015 về thực hiện dự án giải phóng mặt bằng.

+ Kế hoạch số 75/KH-UBND ngày 15/4/2016 của UBND thành phố H không có danh mục đấu giá diện tích đất bị thu hồi.

+ Theo quy định của Điều 45 Luật Đất đai thì dự án buộc phải thông qua Hội đồng nhân dân thành phố nên đề nghị Tòa án thu thập Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố chấp thuận phê duyệt dự án.

* Người bị kiện có đơn xin xét xử vắng mặt nhưng đã có văn bản cho rằng Quyết định 6756/QĐ-UBND ngày 29/9/2016 của UBND quận L, thành phố H về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là đúng.

- Quyết định số 671/QĐ-UBND ngày 08/02/2017 của UBND quận L về phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ điều chỉnh là đúng. Đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa có quan điểm như sau:

+ Về việc tuân theo pháp luật: Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của pháp luật.

+ Về quan điểm giải quyết vụ án: Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ và lời trình bày của các đương sự tại phiên tòa hôm nay thấy Tòa án cấp sơ thẩm bác đơn khởi kiện của ông Nguyễn Văn B là đúng. Đề nghị Hội đồng xét xử bác toàn bộ kháng cáo của ông B, giữ nguyên toàn bộ quyết định của bản án sơ thẩm.