Bản án 41/2025/HS-ST — Hình sự

[1] Về thụ tục tố tụng: Tại phiên tòa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Ngọc H có đơn xin xét xử vắng mặt, những người làm chứng ông Nguyễn Văn T1, ông Thái Văn T4 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ tham gia phiên tòa nhưng vắng mặt không có lý do. Trong quá trình điều tra, những người này đã có lời khai nên việc vắng mặt của những người này không ảnh hưởng đến việc xét xử vụ án. Căn cứ vào Điều 292 và 293 của Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử tiếp tục xét xử vụ án vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và người làm chứng như đã công bố.

[2] Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa các bị cáo và người tham gia tố tụng không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của các Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng cũng như các chứng cứ được thu thập trong quá trình điều tra, truy tố. Như vậy, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện bảo đảm tuân thủ đúng theo quy định pháp luật về tố tụng.

[3] Về nội dung vụ án, trong quá trình tranh tụng tại phiên tòa, các bị cáo Dương Tiến A và Ong Đại N đã khai nhận toàn bộ hành vi vi phạm. Lời khai nhận của các bị cáo phù hợp với lời khai của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa; phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác đã thu thập được trong hồ sơ vụ án và Cáo trạng của Viện kiểm sát đã truy tố các bị cáo nên có cơ sở xác định: Vào khoảng tháng 4 năm 2020, các bị cáo Dương Tiến A và Ong Đại N là những người có chức vụ, quyền hạn trong việc quản lý kinh phí, tài sản của Chi cục thuế Khu vực T7, tỉnh Sóc Trăng cũ, nhưng vì động cơ lấy số tiền chênh lệch từ việc sửa chữa xe ôtô thực tế so với chứng từ thanh toán để chi vào mục đích mua quà biếu và đãi tiệc ăn, uống cho đoàn kiểm tra tại đơn vị, mà bị cáo Tiến A đã chỉ đạo bị cáo N cùng với tài xế đến gặp chủ Cơ sở sửa chữa xe yêu cầu sửa xe ôtô biển số 83A-004.95 với số tiền 11.000.000 đồng, nhưng làm hợp đồng sửa chữa xe, cũng như hồ sơ, chứng từ quyết toán theo báo giá là 60.000.000 đồng trái quy định pháp luật để nhằm thu lợi không chính đáng đối với khoản tiền chênh lệch là 49.000.000 đồng. Như vậy, hành vi của các bị cáo Dương Tiến A và Ong Đại N đã đủ yếu tố cấu thành tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo quy định tại khoản 1 Điều 356 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017. Từ đó, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 – Cần Thơ truy tố các bị cáo về tội danh và khung hình phạt là có căn cứ, đúng người, đúng tội nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Đối với ông Trần Hoàng L là tài xế trực tiếp đem xe ô tô 83A – 004.95 đến Cơ sở T8 để sửa chữa, ông Lâm Hữu Q là người trực tiếp nhận tiền từ cơ sở sửa xe mang về cho các bị cáo; ông Dương Văn M được Dương Tiến A cho số tiền 5.000.000 đồng để trả tiền mua quà trước đó và ông Trần Hoàng L được cho 2.000.000 đồng, nhưng ông Q, ông M và ông L không biết số tiền trên do các bị cáo thực hiện việc nâng khống chi phí sửa xe mà có nên không đủ căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngoài ra, Đối với bà Lê Ngọc H là người ra hóa đơn khống chi phí sửa xe cho các bị can, là vi phạm trong lĩnh vực quản lý giá, phí, lệ phí, hóa đơn tuy nhiên đến khi phát hiện hành vi phạm tội của các bị can thì cũng đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với bà H nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.

[5] Về tính chất, mức độ hành vi phạm tội của các bị cáo: Xét hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính và tài sản của Nhà nước được pháp luật bảo vệ, làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan nhà nước, của cán bộ, công chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Các bị cáo Dương Tiến A và Ong Đại N là những người có chức vụ, quyền hạn trong việc quản lý kinh phí, tài sản được giao cho Chi cục thuế Khu vực T7, nhưng vì động cơ cá nhân mà các bị cáo đã lợi dụng chức vụ quyền hạn của mình làm trái công vụ để thu lợi khoản tiền chênh lệch chi vào mục đích mua quà biếu và đãi tiệc ăn, uống cho đoàn kiểm tra tại đơn vị không chính đáng. Do đó, cần phải đưa các bị cáo ra xét xử và áp dụng mức hình phạt tương ứng với hành vi phạm tội của các bị cáo để nhằm giáo dục các bị cáo trở thành người có ích, đồng thời có tác dụng phòng ngừa tội phạm chung cho toàn xã hội.

[6] Về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong vụ án này các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; trong quá trình điều tra, truy tố và tranh tụng tại phiên tòa, các bị cáo đã thành khẩn khai báo và luôn tỏ thái độ ăn năn hối cải; trong quá trình công tác bị cáo Tiến A được Bộ trưởng Bộ Tài chính và Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen, bị cáo N được Bộ trưởng Bộ Tài chính và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng tặng bằng khen; các bị cáo đã tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính từ hành vi phạm tội; bị cáo Tiến A có ông bà ngoại là người có công với cách mạng, bị cáo N có ông ngoại là liệt sĩ. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo điểm s, v khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 cần xem xét áp dụng cho các bị cáo khi quyết định hình phạt.

[7] Về hình phạt: Như đã nhận định hành vi của các bị cáo là nguy hiểm đã để lại hậu quả xấu trong xã hội, làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan nhà nước, của cán bộ, công chức trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Tuy trong vụ án này các bị cáo không có sự bàn bạc, phân công vai trò cụ thể và thuộc trường hợp đồng phạm giản đơn. Trong đó, bị cáo Dương Tiến A với cương vị là Chi cục trưởng Chi cục thuế Khu vực T7 đã chỉ đạo bị cáo Ong Đại N lập chứng từ, hồ sơ khống trong việc sửa chữa xe ôtô để thu lợi số tiền chênh lệch giữa thực tế chi với khoản chi đã được duyệt nhằm mua quà biếu và đãi tiệc ăn uống cho đoàn kiểm tra tại đơn vị trái pháp luật nên bị cáo phải chịu trách nhiệm chính trong vụ án. Đối với bị cáo Ong Đại N giữ chức vụ Đội trưởng Đội Hành chính – Nhân sự - Tài vụ - Quản trị - Ấn chỉ, được phân công nhiệm vụ lập hồ sơ chứng từ thanh quyết toán việc sửa chữa xe, đã biết rõ việc lập chứng từ khống trong việc sửa chữa xe ôtô để chiếm đoạt số tiền chênh lệch giữa thực tế chi với khoản chi đã được duyệt là trái quy định pháp luật mà còn tích cực tham mưu và giúp sức cho bị cáo Tiến A thực hiện hành vi trái pháp luật nên phải chịu trách nhiệm với vai trò giúp sức và thực hành. Nhưng sau khi xem xét về tính chất và mức độ hành vi hành vi phạm tội của các bị cáo và nhận thấy các bị cáo đang có nơi làm việc ổn định và có nơi cư trú rõ ràng nên không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội mà cho các bị cáo cải tạo tại cộng đồng dưới sự giám sát, giáo dục của chính quyền địa phương và gia đình cũng đủ tác dụng răn đe và đảm bảo việc cải tạo, giáo dục các bị cáo trở thành một công dân tốt, đồng thời cũng là thể hiện tính nhân đạo của pháp luật đối với người phạm tội biết ăn năn, hối hận về hành vi phạm tội của bản thân. Do vậy, tại phiên tòa Kiểm sát viên và người bào chữa đề nghị tuyên phạt bị cáo Dương Tiến A từ 01 (một) năm 06 (sáu) tháng đến 02 (hai) năm cải tạo không giam giữ, tuyên phạt bị cáo Ong Đại N từ 01 (một) năm đến 01 (một) năm 06 (sáu) tháng cải tạo không giam giữ và khấu trừ 10% thu nhập hằng tháng của các bị cáo trong thời hạn chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ là tương xứng nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Ngoài ra, đối với các bị cáo cũng cần phải áp dụng hình phạt bổ sung cấm đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý có thời hạn theo khoản 4 Điều 356 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

[8] Về biện pháp tư pháp: Căn cứ vào Điều 47 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 và điểm b khoản 1 Điều 106 của Bộ luật Tố tụng hình sự tịch thu sung vào ngân sách Nhà nước đối với số tiền 5.000.000 đồng do ông Dương Văn M đã giao nộp đang quản lý tại Thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ.

[9] Về án phí, các bị cáo Dương Tiến A và Ong Đại N là người bị kết án nên phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[10] Tại phiên tòa, Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 – Cần Thơ và người bào chữa cho các bị cáo đề nghị về tội danh, hình phạt, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là có căn cứ như đã nhận định tại các đoạn nêu trên nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Riêng đối với đề nghị áp dụng cho các bị cáo tình tiết giảm nhẹ tại điểm b khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 là chưa có cơ sở, bởi việc các bị cáo nộp lại toàn bộ số tiền 49.000.000 đồng là khoản tiền mà các bị cáo đã thu lợi không chính đáng từ hành vi phạm tội. Căn cứ khoản 2 Điều 3 của Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 51 và Điều 52 của Bộ luật Hình sự thì việc các bị cáo tự nguyện nộp lại lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính từ hành vi phạm tội là thuộc tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự tại khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017. Do vậy, việc đề nghị áp dụng tình tiết giảm nhẹ điểm b khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 cho các bị cáo là chưa có có cơ sở chấp nhận.