Bản án 409/2024/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Đặng Văn Ý

Các thẩm phán:

Ông Phạm Văn Công

Ông Nguyễn Văn Minh

- Thư ký phiên toà: Bà Nguyễn Thị Thu Phương - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên toà: Ông Trần Ngọc Đảm - Kiểm sát viên cao cấp.

Trong ngày 17 tháng 05 năm 2024, tại điểm cầu trung tâm trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, điểm cầu thành phần UBND quận Ninh Kiều và Tòa án nhân dân thành phố C, xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 1044/2023/TLPT-HC ngày 14 tháng 12 năm 2023, về việc: “Khiếu kiện quyết định phê duyệt phương án bồi thường khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại”.

Do Bản án hành chính sơ thẩm số: 18/2023/HC-ST ngày 28 tháng 6 năm 2023 của Tòa án nhân dân thành phố C bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 1165/2024/QĐ-PT ngày 22 tháng 4 năm 2024, giữa:

- Người khởi kiện: Bà Trần Hồng M, sinh năm 1988; cư trú tại: Khu vực Bình Tr, phường Long H, quận Bình Th, thành phố Cần Thơ; có mặt.

- Người bị kiện:

1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố C;

Người đại diện hợp pháp theo ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố C: Ông Dương Tấn H, chức vụ Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố C; có đơn xin xử vắng mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố C: Ông Nguyễn Chí K; cư trú tại: Số 56/8 đường Lê L, phường An P, quận Ninh K, thành phố C; có mặt.

2. Ủy ban nhân dân quận Ninh K.

Người đại diện hợp pháp theo pháp luật của Ủy ban nhân dân quận Ninh K: Ông Huỳnh Trung Tr, chức vụ Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Ninh K; có đơn xin xét xử vắng mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Ủy ban nhân dân quận Ninh Kiều: Ông Nguyễn Việt Cường, cư trú tại số A24-T82 Nguyễn Văn Cừ, phường An Hòa, quận Ninh Kiều, thành phố C; vắng mặt.

Ông Đoàn Quốc H, cư trú tại số 79/2/11, đường Xô Viết Nghệ T, phường An C, quận Ninh K, thành phố C; vắng mặt.

- Người kháng cáo: Bà Trần Hồng M là người khởi kiện trong vụ án.

NỘI DUNG VỤ ÁN

- Người khởi kiện bà Trần Hồng M trình bày:

Bà yêu cầu hủy bỏ toàn bộ Quyết định số 11168/QĐ-UBND ngày 26/11/2021 về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với bà Trần Hồng M ảnh hưởng dự án xây dựng khu tái định cư Ninh K của UBND quận Ninh K, TP. Cần Thơ; Quyết định số 11113/QĐ-UBND ngày 26/11/2021 về việc thu hồi đất của bà Trần Hồng M để thực hiện dự án tái định cư Ninh K, KV4, phường An B, quận Ninh K, TP. Cần Thơ; Quyết định số 2335/QĐ-UBND ngày 29/7/2022 của UBND thành phố Cần Thơ về việc giải quyết khiếu nại của bà Trần Hồng M (lần hai).Yêu cầu xem xét lại mức giá được bồi thường theo giá thỏa thuận hoặc thẩm định giá đất thị trường tại thời điểm bà chính thức nhận được quyết định hồi đất là ngày 05/12/2021 theo đúng quy định luật đất đai khoản 2 Điều 74 luật đất đai năm 2013 (Bà có đính kèm biên bản thỏa thuận về giá của 02 Ngân hàng định trong hồ sơ vay và Chứng thư thẩm định giá của Công ty Thành Đô của các thửa đất lân cận cùng khu này) tại thời điểm nhận quyết định thu hồi đất và đang khiếu nại theo quy định của pháp luật. Công ty Thành Đ là đơn vị thẩm định giá tương tự với Công ty thẩm định giá Tây Nam B đã thẩm định giá đất của bà năm 2019.

Ban Quản lý dự án và phát triển quỹ đất quận Ninh K chậm trễ, năng lực yếu kém trong việc triển khai thông báo, quyết định thu hồi đất. Theo Điều 74 của luật đất đai 2013 việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải đảm bảo dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, kịp thời và đúng quy định của pháp luật, tuy nhiên việc thông báo thu hồi đất số 832/TB-UBND chính thức có hiệu lực ngày 23/3/2020 thì bà không hề hay biết đất bà bị quy hoạch, thông tin đất bị quy hoạch bà biết từ người dân sống gần thừa đất bà. Sau nhiều lần liên hệ với bên quản lý dự án thì đến tận ngày 05/12/2021 bà mới nhận được quyết định thu hồi đất với lý do gửi nhầm cho chủ cũ trong khi đó chủ sở hữu thửa đất này là bà. Điều này vi phạm nghiêm trọng đến quyền tiếp cận thông tin đền bù đất của bà. Rõ ràng đây là điều không công bằng. UBND thành phố không trả lời cũng như làm rõ những thắc mắc của bà về trách nhiệm của UBND quận Ninh K, Phòng tài nguyên môi trường quận Ninh K, UBND phường An B: không quản lý, giám sát để hình thành cơ sở hạ tầng khu dân cư tự phát trái phép gây hiểu lầm cho bà mua thửa đất này để định cư lâu dài là hợp pháp.

Nay bà khởi kiện: Mức giá đền bù quá thấp. Quy trình thẩm định giá của UBND quận Ninh K có tham khảo Chứng thư thẩm định giá của Công ty thẩm định giá Tây Nam B là hoàn toàn khép kín, không công khai minh bạch cho người bị thu hồi đất nắm thông tin, yêu cầu mua nền tái định cư nên hủy các Quyết định trên.

- Người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố C có văn bản trình bày ý kiến:

Theo Quyết định số 1264/QĐ-UBND ngày 26 tháng 6 năm 2020 của Ủy ban nhân dân thành phố C về việc phê duyệt giá đất cụ thể để tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, thể hiện: giá đất cụ thể đối với loại đất trồng cây lâu năm 1.640.000 đồng/m2 (vị trí thửa đất không tiếp giáp đường và các vị trí còn lại khác; giá đất quy định của Ủy ban nhân dân thành phố tại Quyết định số 19/QĐ-UBND ngày 31 tháng 12 năm 2019 định kỳ 05 năm 2019-2024 đối với đất trồng cây lâu năm với giá là 250.000 đồng/m). Trên cơ sở quyết định phê duyệt giá đất cụ thể nêu trên, Ủy ban nhân dân quận Ninh K đã xem xét phê duyệt bồi thường đối với phần đất có diện tích 69,7m, loại đất trồng cây lâu năm cho bà Trần Hồng M với giá 1.640.000 đồng/m2. Bà Trần Hồng Mộng chưa thống nhất, khiếu nại yêu cầu nâng giá bồi thường về đất, xét bán nền tái định cư.

Ngày 29 tháng 3 năm 2022, Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Ninh K ban hành Quyết định số 2058/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của bà Trần Hồng M (lần đầu) có nội dung như sau: “Không chấp nhận nội dung khiếu nại của bà Trần Hồng M về việc yêu cầu nâng giá bồi thường về đất và xét bán nền tái định cư vì không có cơ sở xem xét, giải quyết ngày 18 tháng 4 năm 2022, bà Trần Hồng M không đồng ý với nội dung giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Ninh K nêu trên nên tiếp tục khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố để được tiếp tục xem xét, giải quyết.

Ngày 29 tháng 7 năm 2022, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố bạn hành Quyết định số 2335/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của bà Trần Hồng M (lần hai) có nội dung như sau: Công nhận Quyết định số 2058/QĐ- UBND ngày 29 tháng 3 năm 2022 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Ninh Kiều về việc giải quyết khiếu nại của bà Trần Hồng M (lần đầu) là phù hợp với quy định của pháp luật. Không chấp nhận nội dung khiếu nại của Trần Hồng M vì không có cơ sở xem xét, giải quyết. Bà Trần Hồng M khiếu nại yêu cầu nâng giá đất từ 1.640.000 đồng/m2 lên giá 6.000.000 đồng/m2 và xét cho mua nền tái định cư nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cử để chứng minh theo quy định pháp luật. Do đó, nội dung khiếu nại của bà Trần Hồng M là không có cơ sở để xem xét, giải quyết.

Từ những cơ sở nêu trên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố đề nghị Tòa án nhân dân xem xét bác toàn bộ nội dung khởi kiện của bà Trần Hồng M.

- Người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Ninh Kiều có văn bản trình bày ý kiến:

* Đối với nội dung yêu cầu hủy Quyết định số 11168/QĐ-UBND ngày 26 tháng 11 năm 2021 của Ủy ban nhân dân quận Ninh K về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với bà Trần Hồng M.

Diện tích ảnh hưởng: 69,70m2 loại đất trồng cây lâu năm (CLN) thuộc thửa số 784, tờ bản đồ số 27 trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS12737 do Sở Tài nguyên và Môi trường TP.Cần Thơ cấp ngày 21/6/2017 tọa lạc tại khu vực 4, phường An B, mức độ ảnh hưởng mất trắng đất nông nghiệp, không có nhà trên đất, nguồn gốc sử dụng nhận chuyển nhượng.

Thu hồi đất: Ngày 26 tháng 11 năm 2021 UBND quận Ninh Kiều ban hành Quyết định số 11113/QĐ-UBND về việc thu hồi đất của bà Trần Hồng M bị ảnh hưởng dự án Khu tái định cư Ninh K, phường An B.

Về bồi thường: Ngày 26 tháng 11 năm 2021, UBND quận Ninh K ban hành Quyết định số 11168/QĐ-UBND về việc phê duyệt kinh phí bồi thường về đất đối với bà Trần Hồng M với tổng kinh phí về đất: 114.308.000 đồng. Trên cơ sở định giá đất cụ thể tại thời điểm triển khai thực hiện dự án do Công ty thẩm định giá Tây Nam B thực hiện khảo sát, thẩm định giá đất theo quy định tại Thông tư 36/2014/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Đồng thời, đã được Hội đồng thẩm định thành phố trình UBND thành phố C phê duyệt tại Quyết định số 1264/QĐ-UBND ngày 26 tháng 6 năm 2020 về việc phê duyệt giá đất cụ thể để tính bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất đối với dự án Khu tái định cư Ninh K, cụ thể:

- Đất trồng cây lâu năm (vị trí còn lại): 1.640.000 đ/m2.

Trên cơ sở giá đất được duyệt, UBND quận Ninh K đã phê duyệt kinh phí về đất tại Quyết định số 11168/QĐ-UBND ngày 26 tháng 11 năm 2021 về việc phê duyệt kinh phí bồi thường về đất đối với bà Trần Hồng M với tổng kinh phí về đất: 114.308.000 đồng là đúng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất được cấp và đúng theo quy định của pháp luật.

Từ cơ sở nêu trên, việc Uỷ ban nhân dân quận Ninh K ban hành Quyết định số 11168/QĐ-UBND ngày 26 tháng 11 năm 2021 về việc phê duyệt phương án bồi thường về đất cho bà Trần Hồng M là đúng theo quy định pháp luật.

* Đối với nội dung yêu cầu hủy Quyết định số 11113/QĐ-UBND ngày 26 tháng 11 năm 2021 của Ủy ban nhân dân quận Ninh K về thu hồi đất của bà Trần Hồng M Căn cứ Luật Đất đai ngày 29 tháng 11 năm 2013; Căn cứ Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai;

Căn cứ Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất; Căn cứ Quyết định số 6465/QĐ-UBND ngày 30 tháng 10 năm 2019 của Ủy ban nhân dân quận Ninh Kiều về việc phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 Khu tái định cư Ninh K, phường An B, quận Ninh K, thành phố C;

Ngày 02 tháng 01 năm 2020, Ủy ban nhân dân phường An B phối hợp cùng các đơn vị liên quan họp dân triển khai Quyết định số 6465/QĐ-UBND ngày 30 tháng 10 năm 2019 của Ủy ban nhân dân quận Ninh K về việc phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 khu tái định cư Ninh K.

Ngày 20 tháng 02 năm 2020, Ủy ban nhân dân quận Ninh K ban hành Quyết định số 1282/QĐ-UBND về việc thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án Khu tái định cư Ninh K thuộc phường An B, quận Ninh K, thành phố C.

Ngày 23 tháng 3 năm 2020, UBND quận Ninh K ban hành thông báo thu hồi đất số 832/TB-UBND để thực hiện dự án Khu tái định cư Ninh K thuộc phường An B, quận Ninh K, thành phố C.

Ngày 24 tháng 3 năm 2020, Hội đồng bồi thường dự án phát hành Thông báo số 91/TB-HĐBT về việc đo đạc, kiểm đếm, đất, nhà, công trình, vật kiến trúc, cây trồng, vật nuôi của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân để lập hồ sơ bồi thường do ảnh hưởng dự án Khu tái định cư Ninh K. Đồng thời, đã tổ chức kiểm đếm, đo đạc hiện trạng đối với chủ sử dụng đang trực tiếp sử dụng có mặt tại nơi ảnh hưởng dự án. Mặt khác, tổ chức công khai trên phương tiện truyền thông địa phương, Báo Cần Thơ 03 kỳ báo liên tục (số 100 ngày 16/4/2020, số 101 ngày 17/4/2020, số 102 ngày 18/4/2020) đối với các chủ sử dụng đất có đất ảnh hưởng dự án (chưa liên hệ được chủ sử dụng).

Ngày 26 tháng 11 năm 2021, Ủy ban nhân dân quận Ninh K ban hành Quyết định số 11113/QĐ-UBND về việc thu hồi đất của bà Trần Hồng M để thực hiện dự án Khu tái định cư Ninh K với diện tích đo đạc thực tế là 69,70m2 (toàn bộ thửa đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS12737 do Sở Tài nguyên và Môi trường TP.Cần Thơ cấp ngày 21/6/2017).

Do đó, việc Uỷ ban nhân dân quận Ninh K ban hành Quyết định số 11113/QĐ-UBND ngày 26 tháng 11 năm 2021 về việc thu hồi đất của bà Trần Hồng M để thực hiện dự án Khu tái định cư Ninh K là công khai, minh bạch và đúng theo quy định pháp luật.

Từ các các cơ sở nêu trên Ủy ban nhân dân quận Ninh K kiến nghị Tòa án nhân dân thành phố C xem xét, bác nội dung khởi kiện của bà Trần Hồng M về việc yêu cầu hủy Quyết định số 11168/QĐ-UBND ngày 26 tháng 11 năm 2021 của Ủy ban nhân dân quận Ninh K về phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và hủy Quyết định số 11113/QĐ-UBND ngày 26 tháng 11 năm 2021 của Ủy ban nhân dân quận Ninh K về thu hồi đất của bà Trần Hồng M do không có cơ sở xem xét, giải quyết.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số: 18/2023/HC-ST ngày 28 tháng 6 năm 2023 của Tòa án nhân dân Thành phố C đã quyết định:

Khoản 1 Điều 30, khoản 3 khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 193, khoản 1 Điều 348 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Điều 62, 63, 66, 69 và Điều 74 Luật Đất đai năm 2013. Khoản 1 Điều 32 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trần Hồng M về việc yêu cầu hủy các quyết định hành chính:

- Quyết định số 11168/QĐ-UBND ngày 26/11/2021 về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với bà Trần Hồng M ảnh hưởng dự án xây dựng khu tái định cư Ninh K của UBND quận Ninh K, TP. Cần Thơ;

- Quyết định số 11113/QĐ-UBND ngày 26/11/2021 về việc thu hồi đất của bà Trần Hồng M để thực hiện dự án tái định cư Ninh K, KV4, phường An B, quận Ninh K, TP. Cần Thơ;

- Quyết định số 2335/QĐ-UBND ngày 29/7/2022 của UBND thành Phố Cần Thơ về việc giải quyết khiếu nại của bà Trần Hồng M (lần hai);

2. Bác yêu cầu khởi kiện của bà Trần Hồng M về việc yêu cầu được bồi thường theo giá thỏa thuận hoặc giá thị trường tại thời điểm bà Trần Hồng M nhận quyết định thu hồi đất.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày11/7/2023 bà Trần Hồng M kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo, sửa án sơ thẩm, hủy bỏ các quyết định hành chính trên.

Tại phiên tòa, bà Trần Hồng M trình bày: Quyết định thu hồi đất từ tháng 6 /2020 nhưng đến tháng 12/2021 mới giao các quyết định cho bà M, nên yêu cầu phải bồi thường tiền lãi; đất bà M nhận chuyển nhượng để xây nhà ở, nhưng bồi thường giá 1.640.000 đồng/m2 chưa đủ để mua lô đất khác, trong khi gia đình của bà M đông con, khó khăn trong cuộc sống, không có chỗ ở hiện phải thuê nhà trọ để ở. Đề nghị được mua một nền tái định cư để bảo đảm cuộc sống, nên hủy bỏ các quyết định hành chính trên giải quyết lại đảm bảo quyền lợi cho người có đất bị thu hồi.

Người bảo vệ quyền lợi cho Chủ tịch UBND thành phố C trình bày: Dự án này của Nhà nước UBND quận Ninh K thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ đúng quy định; đất của bà M bị thu hồi nằm trong khu quy hoạch từ trước, đất của bà Mộng là đất trồng cây lâu năm; UBND quận Ninh K bồi thường, hỗ trợ đúng quy định; trên đất của bà M cũng không có nhà ở nên không giải quyết tái định cư là phù hợp. Đề nghị bác đơn kháng cáo giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh có quan điểm: Về thủ tục tố tụng, những người tiến hành tố tụng, các bên đương sự đã chấp hành đúng quy định của Luật tố tụng hành chính. Về nội dung kháng cáo của bà M thì thấy: Thực hiện Dự án tái định cư, UBND quận Ninh K ban hành quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ bà M khiếu nại Chủ tịch UBND thành phố C giải quyết khiếu nại. Tòa án cấp sơ thẩm xem xét giải quyết đúng pháp luật, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác đơn kháng cáo của bà M, giữ nguyên bản án sơ thẩm.