Bản án 407/2026/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn anh Vương Việt H1 trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Anh Vương Việt H1 và chị Nghiêm Hồng L đã ly hôn theo Bản án số 34/2024/HNGĐ-ST ngày 30/5/2024 tại Tòa án nhân dân quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội.

Về con chung: Anh Vương Việt H1 và chị Nghiêm Hồng L xác nhận có 02 con chung là cháu Vương Linh T, sinh ngày 28/10/2007 và cháu Vương Linh N, sinh ngày 11/8/2011. Khi ly hôn, Tòa án giao 02 con chung là cháu T và cháu N cho anh H1 trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng kể từ khi ly hôn cho đến khi hai con chung trưởng thành (đủ 18 tuổi) hoặc cho đến khi có sự thay đổi khác về quyền nuôi con.

Từ khi ly hôn đến nay, anh H1 đã chăm sóc tốt và đầy đủ cho cuộc sống của các con chung. Đến nay, do điều kiện về kinh tế khó khăn nên anh H1 làm đơn xin thay đổi quyền nuôi con từ anh H1 sang cho chị L.

Đối với cháu Vương Linh T: Cháu T đã trưởng thành (đủ 18 tuổi), có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và có khả năng tự lo cho cuộc sống của mình nên anh H1 không yêu cầu Tòa án giải quyết đối với cháu T.

Đối với cháu Vương Linh N: Anh H1 đề nghị Tòa án giải quyết thay đổi quyền trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung là cháu Vương Linh N từ anh H1 sang cho chị L. Anh H1 đã thông báo về việc làm đơn xin thay đổi quyền nuôi dưỡng, chăm sóc con chung cho chị L và chị L đồng ý là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N. Tuy nhiên, do chị L hiện đang sinh sống ở nước ngoài nên chị L không trực tiếp đến Tòa án để giải quyết vụ án được.

Do đó, anh H1 đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, theo nguyện vọng của anh H1, chị L và cháu N để cháu N nhanh chóng được ổn định cuộc sống.

Về cấp dưỡng nuôi con: Do điều kiện khó khăn, anh H1 xin tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con chung đối cháu N.

Về án phí: Anh H1 tự nguyện chịu án phí theo quy định pháp luật.

* Bị đơn chị Nghiêm Hồng L trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Chị Nghiêm Hồng L và anh Vương Việt H1 đã ly hôn theo Bản án số 34/2024/HNGĐ-ST ngày 30/5/2024 tại Tòa án nhân dân quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội.

Về con chung: Chị Nghiêm Hồng L và anh Vương Việt H1 xác nhận có 02 con chung là cháu Vương Linh T, sinh ngày 28/10/2007 và cháu Vương Linh N, sinh ngày 11/8/2011. Khi ly hôn, Tòa án giao 02 con chung là cháu T và cháu N cho anh H1 trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng kể từ khi ly hôn cho đến khi hai con chung trưởng thành (đủ 18 tuổi) hoặc cho đến khi có sự thay đổi khác về quyền nuôi con.

Đến nay, anh H1 khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con sau khi ly hôn, chị L đồng ý với nội dung đơn khởi kiện của anh H1 và chị đồng ý Tòa án nhân dân khu vực 3 – Hà Nội giải quyết vụ án. Cụ thể như sau:

Đối với cháu Vương Linh T: Cháu T đã trưởng thành (đủ 18 tuổi), có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và có khả năng tự lo cho cuộc sống của mình nên chị L không có yêu cầu Tòa án giải quyết đối với cháu T.

Đối với cháu Vương Linh N: Chị L đồng ý là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N.

Về cấp dưỡng nuôi con: Chị L không yêu cầu anh H1 cấp dưỡng nuôi con đối với cháu N, chị L có khả năng tự lo mọi chi phí cho cháu N.

Về án phí: Chị L đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.

* Theo bản tự khai của cháu Vương Linh T (Con chung của anh Vương Việt H1 và chị Nghiêm Hồng L) trình bày:

Cháu Vương Linh T trình bày bố mẹ cháu đã ly hôn từ năm 2024. Khi ly hôn, bố H1 là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu T và cháu N. Tuy nhiên, đến nay, cháu T đã trưởng thành và có thể tự lo cho cuộc sống nên cháu không có ý kiến gì.

Hiện nay, do bố H1 có khó khăn về kinh tế nên bố làm đơn xin Tòa án giải quyết chuyển quyền trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng em Vương Linh N sang cho mẹ L, cháu T đồng ý với ý kiến của bố H1. Việc này bố H1 đã trao đổi với mẹ L và các cháu, mẹ L cũng đồng ý là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng em N.

Hiện nay, mẹ L đang sinh sống tại Đức, mẹ vẫn thường xuyên gọi điện về cho các cháu. Do đó, cháu T mong Tòa án giải quyết sớm để em N được ổn định cuộc sống.

* Theo bản tự khai của cháu Vương Linh N (Con chung của anh Vương Việt H1 và chị Nghiêm Hồng L) trình bày:

Cháu Vương Linh N trình bày bố mẹ cháu đã ly hôn từ năm 2024. Khi ly hôn, Tòa án giao cháu N và cháu T cho bố H1 trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Quá trình sinh sống cùng với bố, bố H1 đã chăm lo đầy đủ việc học hành và sinh hoạt cho các cháu. Đến nay, do mẹ L có điều kiện về kinh tế hơn bố H1 nên bố H1 làm đơn xin chuyển quyền trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N sang cho mẹ L, cháu N đồng ý để mẹ L là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu.

Hiện nay, mẹ L đang sinh sống ở tại Đức, mẹ L cũng đồng ý là người trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng cháu N. Hơn nữa, mẹ L cũng thường xuyên gọi điện về hỏi thăm các cháu. Mẹ L nói sau khi làm xong thủ tục thì mẹ L sẽ đón cháu sang Đ ở với mẹ.

Cháu N mong Tòa án giải quyết sớm cho cháu được ở với mẹ L để cháu được ổn định cuộc sống.

* Tại phiên tòa hôm nay:

- Nguyên đơn là anh Vương Việt H1 có đơn xin xét xử vắng mặt và giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và những lời khai đã trình bày tại Tòa án. Anh H1 đề nghị Tòa án giải quyết giao con chung là cháu N cho chị L trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con chung là cháu N đối với anh H1.

- Bị đơn là chị Nghiêm Hồng L có đơn xin xét xử vắng mặt và giữ nguyên ý kiến, những lời khai đã trình bày tại Tòa án. Chị L đồng ý với nội dung đơn khởi kiện của anh H1, đồng ý là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N. Chị L không yêu cầu anh H1 cấp dưỡng nuôi con chung đối với cháu N.

* Đại diện viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Hà Nội có quan điểm:

- Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, của HĐXX và những người tham gia tố tụng: Tòa án nhân dân khu vực 3 – Hà Nội thụ lý đơn xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của anh Vương Việt H1 đối với chị Nghiêm Hồng L là hoàn toàn phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 28, Điều 35, điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết vụ án, Thẩm phán và thư ký đã thực hiện đúng các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại Điều 48, Điều 51 Bộ luật tố tụng dân sự. Tiến hành thu thập chứng cứ, tống đạt các văn bản tố tụng cho đương sự và Viện kiểm sát đúng thời hạn theo quy định Điều 203 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn và bị đơn chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng quy định tại Chương XIV về phiên tòa sơ thẩm của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị HĐXX căn cứ Điều 81, Điều 82 và Điều 83, Điều 84 của Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/UBTVQH quy định về án phí năm 2016:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Vương Việt H1 về việc xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Giao con chung là cháu Vương Linh N cho chị Nghiêm Hồng L trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng.

Về cấp dưỡng nuôi con: Tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con đối với anh Vương Việt H1 cho đến khi có sự thay đổi khác.

Về án phí: Anh H1 phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh tụng. Hội đồng xét xử nhận định: [1] Về tố tụng: Anh Vương Việt H1 có đơn khởi kiện xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn đối với chị Nghiêm Hồng L có nơi đăng ký thường trú tại P44A1 TT T, phường C, Thành phố Hà Nội. Nơi ở hiện nay: G, 74072 H - G. Chị L và anh H1 cùng đề nghị Tòa án khu vực 3 – Hà Nội giải quyết vụ án giữa anh chị về việc xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.Vì vậy, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 3 – Hà Nội theo quy định tại khoản 3 Điều 28; Điều 35; điểm b khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

Quá trình giải quyết, Toà án nhân dân khu vực 3 – Hà Nội đã tiến hành đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định của pháp luật, nguyên đơn và bị đơn cũng đã thỏa thuận được việc giải quyết vụ án nhưng bị đơn đang ở nước ngoài, không đến Tòa án làm việc được nên Tòa án quyết định đưa vụ án ra xét xử theo quy định của pháp luật.

Anh Vương Việt H1 và chị Nghiêm Hồng L đã ly hôn theo Bản án số 34/2024/HNGĐ-ST ngày 30/5/2024 tại Tòa án nhân dân quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội.

Anh Vương Việt H1 và chị Nghiêm Hồng L xác nhận có 02 con chung là cháu Vương Linh T, sinh ngày 28/10/2007 và cháu Vương Linh N, sinh ngày 11/8/2011. Khi ly hôn, Tòa án giao 02 con chung là cháu T và cháu N cho anh H1 trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng kể từ khi ly hôn cho đến khi hai con chung trưởng thành (đủ 18 tuổi) hoặc cho đến khi có sự thay đổi khác về quyền nuôi con. Căn cứ vào trình bày của anh H1, chị L trong quá trình giải quyết vụ án và các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án thể hiện: Sau khi ly hôn, anh H1 là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cho cháu T và cháu N. Trong quá trình nuôi dưỡng, anh H1 đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của người cha, bảo đảm cho các cháu về điều kiện học tập, sinh hoạt và phát triển bình thường. Tuy nhiên, tại thời điểm hiện tại, do điều kiện kinh tế của anh H1 gặp khó khăn hơn so với chị L nên anh H1 có yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng cháu N, giao cháu N cho chị L chăm sóc, nuôi dưỡng. Mặt khác, chị L cũng đồng ý với yêu cầu của anh H1 và có đủ điều kiện để trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N. Đối với cháu T, hiện nay cháu đã trưởng thành, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và có khả năng tự lập trong cuộc sống nên anh H1 không yêu cầu Tòa án giải quyết. Ngoài ra, Tòa án cũng ghi nhận ý kiến của cháu N và cháu N đồng ý với việc thay đổi và mong Tòa án sớm giải quyết để cháu N được ổn định cuộc sống. Hội đồng xét xử xét thấy, căn cứ Điều 84 Luật Hôn nhân gia đình, việc giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng sau khi ly hôn không phải là cố định mà có thể được thay đổi khi có căn cứ cho rằng việc thay đổi là cần thiết nhằm đảm bảo quyền lợi về mọi mặt cho con chưa thành niên. Xét thấy, anh H1 yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi dưỡng cháu N là có căn cứ, xuất phát từ điều kiện thực tế của anh H1 hiện nay đang gặp khó khăn về kinh tế, không còn đảm bảo tốt nhất cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N. Việc anh H1 chủ động đề nghị thay đổi người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N thể hiện trách nhiệm, đặt lợi ích của con chưa thành niên lên trên hết. Bên cạnh đó, bị đơn là chị L đã đồng ý với toàn bộ yêu cầu của anh H1, chị L đồng ý là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu N. Ngoài ra, Hội đồng xét xử cũng đã xem xét ý kiến, nguyện vọng của cháu N. Cháu N đồng ý để chị L là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng cháu. Nguyện vọng của anh H1, chị L và cháu N là chính đáng, phù hợp với độ tuổi, nhận thức và lợi ích về mọi mặt của cháu, do đó cần được tôn trọng theo quy định của pháp luật. Cháu Vương Linh T đã trưởng thành, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và có đủ khả năng tự lo cho bản thân nên anh H1 không yêu cầu Tòa án giải quyết. Do đó Hội đồng xét xử không xem xét. Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy việc thay đổi người trực tiếp nuôi con từ anh H1 sang chị L là cần thiết, phù hợp với Điều 84 Luật Hôn nhân gia đình và đảm bảo tốt hơn quyền lợi về mọi mặt của con chưa thành niên. Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Vương Việt H1: Giao con chung là cháu Vương Linh N cho chị Nghiêm Hồng L trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng kể từ ngày 03/4/2026 cho đến khi con chung trưởng thành (đủ 18 tuổi) hoặc đến khi có sự thay đổi khác. Anh Vương Việt H1 có quyền đi lại, thăm nom con chung mà không ai được cản trở. Về cấp dưỡng nuôi con: Chị Nghiêm Hồng L không yêu cầu anh Vương Việt H1 cấp dưỡng nuôi con nên tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi cháu Vương Linh N đối với anh Vương Việt H1 cho đến khi có sự thay đổi khác.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình;

- Căn cứ khoản 3 Điều 28; Điều 35; điểm b khoản 1 Điều 39; khoản 4 Điều 147; khoản 2 Điều 227; Điều 271; Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự;

- Căn cứ khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQUH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Giao con chung là cháu Vương Linh N, sinh ngày 11/8/2011 cho chị Nghiêm Hồng L trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng kể từ ngày 03/4/2026 cho đến khi con chung trưởng thành (đủ 18 tuổi) hoặc cho đến khi có sự thay đổi khác.

Anh Vương Việt H1 có quyền đi lại, thăm nom con chung mà không ai được cản trở.

Về cấp dưỡng nuôi con: Tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi cháu Vương Linh N đối với anh Vương Việt H1 cho đến khi có sự thay đổi khác.

2. Về án phí: Anh Vương Việt H1 phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí Hôn nhân gia đình sơ thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai số 0004775 ngày 02 tháng 3 năm 2026 của Thi hành án dân sự thành phố H. Anh Vương Việt H1 đã nộp đủ án phí ly hôn sơ thẩm.

3. Về quyền kháng cáo:

Anh Vương Việt H1 và chị Nghiêm Hồng L có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày bản án được tống đạt hoặc niêm yết theo quy định pháp luật./.