Bản án 40/2026/DSST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 11, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

-Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên toà: Bà Hoàng Thị Cúc

Các Hội thẩm nhân dân:

1.Bà Văn Thị Ngọc Hà

2. Bà Ngô Thị Thúy Hảo

-Thư ký phiên toà: Bà Đậu Thị Hiền – Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực 11, Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 11, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Bà Trần Thị Hiên - Kiểm sát viên.

Ngày 02 tháng 4 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 11, Thành phố Hồ Chí Minh xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 84/2025/TLST-DS ngày 20 tháng 02 năm 2025 về “Tranh chấp quyền sử dụng đất làm lối đi” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 31 /2026/QĐXXST-DS ngày 25 tháng 02 năm 2026, Quyết định hoãn phiên tòa số 35/2026/QĐST- HPT ngày 17 tháng 3 năm 2026, giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Ông Ngô Xuân T, sinh năm 1962 (có mặt).

Địa chỉ: Số A đường L, phường R, thành phố Hồ Chí Minh.

2. Bị đơn: Ông Trương Thanh L, sinh năm 1963 (có mặt)

Bà Vũ Thị Đ, sinh năm 1965 (vắng mặt); Bà Vũ Thị Đ ủy quyền tham gia tố tụng cho ông Trương Thanh T1, sinh năm 1987 (có mặt).

Cùng địa chỉ: Số A L, phường R, thành phố Hồ Chí Minh.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

3.1.Ủy ban nhân dân phường R, thành phố Hồ Chí Minh;

Người đại diện theo pháp luật: Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường R, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Ủy ban nhân dân phường R, thành phố Hồ Chí Minh : Ông Dương Văn T2, chuyên viên phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường R,(có đơn xin xét xử vắng mặt).

Địa chỉ: 2 đường L, phường R, thành phố Hồ Chí Minh;

3.2.Bà Lê Thị N, sinh năm 1964 (có mặt)

Địa chỉ: Số A đường L, phường R, thành phố Hồ Chí Minh.

NỘI DỤNG VỤ ÁN:

1.Theo đơn khởi kiện, lời khai trong quá trình tố tụng và tại phiên tòa, nguyên đơn ông Ngô Xuân T trình bày như sau:

Đầu năm 1997, vợ chồng ông có mua lại của ông bà: Nguyễn Xuân N1 và Trần Thị S hiện nay đang ở tại Phường A, thành phố V nay là phường P, Thành phố Hồ Chí Minh) mảnh đất có diện tích 200m2 để ở, chiều ngang là 5m chiều dài 40m, vị trí đất có tứ cận:

- Phía Đông giáp đường L (đường B cũ)

- Phía Tây giáp đất ông Đ1.

- Phía Nam giáp hẻm A L.

- Phía Bắc giáp đất ông Nguyễn Quốc K.

Trong tổng diện tích 200m2 đất, vợ chồng ông đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 30m2 thể hiện trên sơ đồ vị trí do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố V lập ngày 01-8-2025 kí hiệu A4 và phần phía sau 181,6 m2 ký hiệu A5 và A3 diện tích 25,4m2 đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do quy hoạch làm đường. Trong diện tích 30m2 đất được cấp giấy, gia đình ông T đã làm nhà quay ra đường L.

Năm 2002, ông Trương Thanh L và bà Vũ Thị Đ đã lấn chiếm phần đất công do nhà nước quản lý có phần lối đi của gia đình ông là: 5m x 5m = 25m2để xây dựng móng đá, nền bê tông, hàng rào lưới B40 và 02 nhà tiền chế di động. Phần đất này là lối đi duy nhất ra đường L, ngoài lối đi này gia đình ông không còn lối đi nào khác. Trong khi đó, ông L và bà Đ không chứng minh được phần đất đó thuộc quyền sở hữu của ông L, bà Đ. Ủy ban nhân dân phường Thắng Nhất cũ đã nhiều lần giải quyết buộc gia đình ông L tháo dỡ nhưng gia đình ông L không thực hiện.

Nay ông yêu cầu Tòa án nhân dân Khu vực 11, Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết buộc gia đình ông L, bà Đ tháo dỡ toàn bộ các vật kiến trúc xây dựng gồm (móng đá nền bê tông, hàng rào lưới B40 và 02 nhà tạm) trên phần đất tranh chấp, trả lại lối đi cho gia đình ông đi ra đường L, theo sơ đồ vị trí do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố V lập ngày 01-8-2025, diện tích đất tranh chấp là 25,9m2 kí hiệu A1 có các cạnh như sau: Cạnh 5.82m giáp miếng đất kí hiệu A2; cạnh 5.23m giáp miếng đất ký hiệu A3; cạnh 4.33m giáp đất nhà ông T3; Cạnh 5.12m giáp đường L.

2. Bị đơn ông Trương Thanh L và người đại diện theo ủy quyền của bà Vũ Thị Đ, ông Trương Thanh T1 trình bày:

Ông L, bà Đ không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Xuân T về việc tranh chấp đòi gia đình ông bà phải tháo dỡ toàn bộ các vật kiến trúc xây dựng gồm (móng đá nền bê tông, hàng rào lưới B40 và 02 quầy di động ) trên phần đất tranh chấp, trả lại lối đi cho gia đình ông T để ra đường L. Về yêu cầu mở lối đi của nguyên đơn, ông L và bà Đ khẳng định diện tích đất hiện gia đình đang sử dụng kí hiệu A1 trên sơ đồ vị trí không tiếp giáp ranh giới với thửa đất có diện tích 30m2 (kí hiệu A4 ) mà nguyên đơn đang yêu cầu mở lối đi. Theo sơ đồ vị trí do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố V lập ngày 01-8-2025, phần đất kí hiệu A4 được ngăn cách hoàn toàn với phần đất kí hiệu A1 bởi phần đất kí hiệu A3, nên không có ranh giới liền kề giữa A1 và A4. Vì vậy căn cứ khoản 1 Điều 254 của Bộ luật Dân sự năm 2015 chỉ khi thửa đất bị vây kín không có lối đi ra đường công cộng và phải mở qua bất động sản liền kề mới được xem xét về quyền lối đi. Trong trường hợp này thửa A1 không phải bất động sản liền kề nên không thể xem là đối tượng bị yêu cầu mở lối đi duy nhất và cần thiết. Gia đình ông bà sử dụng đất ổn định từ tháng 4-1990 (trước khi gia đình ông T thực hiện việc giao dịch mua bán đất với ông N2 năm 1997), trước thời điểm lập bản đồ địa chính cũ được ban Q phê duyệt vào ngày 12-12- 1991. Việc sử dụng đất liên tục có xác nhận của tổ dân phố và chính quyền theo văn bản số 94/DS-UBND ngày 12-6-2013, UBND phường T xác nhận đủ điều kiện cấp giấy chúng nhận quyền sử dụng đất. Gia đình ông T không sinh sống tại lô đất A4 kí hiệu trên sơ đồ vị trí mà thực tế đang sinh sống tại 138 Lưu Chí H đã có lối đi công cộng từ lâu. Văn bản số 353 /TB-UBND ngày 15-8-2011 và Văn bản số 57/TB-UBND ngày 13-02-2014, UBND phường T khẳng định ông T đòi lối đi 5m là không hợp lý.

3. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị N trình bày: Bà là vợ ông Ngô Xuân T, bà đồng ý với lời trình bày và yêu cầu khởi kiện của ông T.

4. Tại Công văn số 2122/UBND-KTHT&ĐT ngày 22 tháng 12 năm 2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường R, Thành phố Hồ Chí Minh trình bày như sau:

Phần diện tích 25,9m2 đất (ký hiệu A1 trong sơ đồ vị trí ngày 01-8-2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thành phố V), thuộc một phần thửa đất 31+41, tờ bản đồ số 22 tọa lạc phía trước nhà số A đường L, phường T, thành phố V (nay là phường R, Thành phố Hồ Chí Minh), là đất giao thông (đường L).

Về quy hoạch sử dụng đất: Căn cứ Quyết định số 1093/QĐ-UBND ngày 01-4-2022 của UBND tinh B cũ về việc phê duyệt Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 thành phố V thì thửa đất thuộc quy hoạch đất giao thông (đường L).

Về quy hoạch xây dựng: Theo Điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Khu đô thị B, thành phố V được Ủy ban nhân dân tỉnh B phê duyệt Quyết định sô 3081/QĐ-UBND ngày 06-10-2021 thì vị trí diện tích đất trên thuộc quy hoạch đất giao thông (đường L).

Đối với yêu cầu khởi kiện của ông Ngô Xuân T, Ủy ban nhân dân phường R đề nghị Tòa án căn cứ vào tài liệu, giấy tờ và hồ sơ pháp lý do các bên đương sự cung cấp để giải quyết theo quy định của pháp luật.

5. Tại phiên tòa, Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến:

5.1. Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán đã thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Tại phiên tòa hôm nay, Hội đồng xét xử và Thư ký tòa án đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng Dân sự về phiên tòa sơ thẩm. Đương sự có mặt tại phiên tòa chấp hành tốt các quy định pháp luật tố tụng, thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của đương sự.

5.2. Về nội dung: Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ thì gia đình ông T đã có lối đi hẻm A L do nhà nước mở rộng 8m nên việc ông T yêu cầu mở lối đi 05m ra đường L là không hợp lý. Mặt khác, phần đất ông T yêu cầu mở lối đi là đất giao thông do Nhà nước quản lý. Do vậy, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T.

Theo quy định của pháp luật các đương sự có quyền và nghĩa vụ giao nộp chứng cứ cho Tòa án, nếu đương sự không giao nộp, hoặc nộp không đầy đủ thì phải chịu hậu quả của việc không nộp hoặc nộp không đầy đủ các chứng cứ liên quan đến vụ án.

Tại phiên tòa nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, bị đơn không có yêu cầu phản tố, những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án, nguyên đơn và bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đều xác nhận chứng cứ đã cung cấp cho Tòa lưu tại hồ sơ vụ án, không có đương sự nào cung cấp thêm tài liệu chứng cứ mới và nguyên đơn xác nhận không còn chứng cứ nào khác.