Bản án 40/2026/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn ông Phạm Xuân T có Đơn kiến nghị khẩn cấp đề nghị tạm đình chỉ giải quyết vụ án theo Điều 214 Bộ luật Tố tụng dân sự với lý do cho rằng quá trình cổ phần hóa Công ty TNHH MTV C còn nhiều sai phạm, Công ty Cổ phần C không đủ tư cách khởi kiện và vụ việc đã được chuyển cơ quan điều tra. Hội đồng xét xử xét thấy, theo Công văn số 8935/UBND-NC ngày 18/6/2026 của UBND tỉnh Đ, Công an tỉnh Đ xác định vụ việc không có dấu hiệu tội phạm và không có căn cứ để thụ lý theo trình tự tố tụng hình sự. Đối với ý kiến cho rằng Công ty Cổ phần C không có tư cách khởi kiện, vấn đề này đã được giải quyết tại Bản án dân sự sơ thẩm số 96/2022/DS-ST ngày 28/9/2022 đã có hiệu lực pháp luật nên không có căn cứ xem xét lại. Do đó, Hội đồng xét xử không có căn cứ chấp nhận yêu cầu tạm đình chỉ giải quyết vụ án của bị đơn và tiếp tục giải quyết vụ án theo thủ tục chung.

Bị đơn ông Phạm Xuân T vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai không có lý do chính đáng nên căn cứ khoản 2 Điều 227, Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn.

Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn tự nguyện rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc buộc ông Phạm Xuân T thanh toán tiền thuê đất từ năm 2022 đến năm 2025. Xét thấy việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là hoàn toàn tự nguyện nên căn cứ khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu khởi kiện này.

Theo Bản án dân sự sơ thẩm số 96/2022/DS-ST ngày 28/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Krông Pắc đã có hiệu lực pháp luật, Hợp đồng khoán gọn vườn cây cà phê số 858/2011/HĐ-GK ngày 27/8/2011 giữa Công ty Cổ phần C và ông Phạm Xuân T đã chấm dứt; ông T có nghĩa vụ giao trả toàn bộ diện tích đất, vườn cây cho Công ty, đồng thời Công ty có nghĩa vụ thanh toán giá trị phần góp vốn 49% vườn cây và tài sản hợp pháp trên đất theo nội dung bản án. Theo Biên bản xác minh tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 4 - Đắk Lắk, sau khi bản án có hiệu lực, ông T không yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền Công ty phải thanh toán nên cơ quan thi hành án chưa ban hành quyết định thi hành án. Vì vậy, việc Công ty chưa thanh toán khoản tiền theo bản án không phải là căn cứ để ông T tiếp tục quản lý, sử dụng và khai thác vườn cây. Quá trình giải quyết vụ án, ông T thừa nhận sau khi bản án có hiệu lực vẫn trực tiếp quản lý, chăm sóc và thu hoạch cà phê trên diện tích đất nhận khoán. Như vậy, có đủ căn cứ xác định sau khi quan hệ giao khoán chấm dứt, ông T vẫn tiếp tục chiếm giữ, khai thác và hưởng toàn bộ hoa lợi từ vườn cây thuộc quyền quản lý của Công ty. Hành vi này đã xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của Công ty và làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Ngoài vườn cây cà phê thì trên diện tích đất còn có các cây trồng khác, tuy nhiên nguyên đơn chỉ yêu cầu bồi thường thiệt hại đối với hoa lợi thu được từ vườn cây cà phê nên thiệt hại đối với các cây trồng khác HĐXX không xem xét.

Về mức thiệt hại, ông T là người trực tiếp quản lý, khai thác vườn cây nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh sản lượng thực tế của các niên vụ tranh chấp. Trong khi đó, nguyên đơn cung cấp 02 hợp đồng giao khoán ký năm 2025 đối với hai hộ nhận khoán có vườn cây cùng vùng trồng, cùng thời điểm trồng với vườn cây do ông T trước đây nhận khoán, các hợp đồng này đều xác định sản lượng giao khoán bằng đúng sản lượng giao khoán của niên vụ cuối theo Hợp đồng số 858/2011/HĐ-GK, thể hiện định mức sản lượng giao khoán được Công ty áp dụng thống nhất đối với các vườn cây cùng điều kiện sản xuất. Do đó, có căn cứ sử dụng định mức giao khoán này để xác định thiệt hại. Bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ nào khác chứng minh sản lượng thực tế của vườn cây thấp hơn định mức giao khoán nêu trên nên Hội đồng xét xử có cơ sở chấp nhận cách xác định thiệt hại của nguyên đơn.

Theo Hợp đồng khoán gọn, sản lượng giao khoán của niên vụ cuối là 2.212kg cà phê quả tươi, tương ứng với 51% sản lượng. Như vậy, tổng sản lượng của vườn cây là 4.337kg cà phê quả tươi/niên vụ. Đối với 04 niên vụ từ năm 2022–2023 đến năm 2025–2026, T2 được xác định là 17.348kg cà phê quả tươi. Vì vậy, có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc ông Phạm Xuân T bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng cho Công ty Cổ phần C 17.348kg cà phê quả tươi.

Đối với khoản tiền thuê đất tăng thêm năm 2021 đây là khoản nghĩa vụ tài chính phát sinh sau khi cơ quan thuế xác định, điều chỉnh lại tiền thuê đất theo Thông báo số 536/TB-CCT ngày 29/4/2025 của Chi cục Thuế khu vực X và thông báo số 61/TB-DLA ngày 10/7/2025 của Thuế tỉnh Đ; Thông báo số 198/TB-CTCP ngày 29/10/2025 của Công ty cổ phần C nên chưa được xem xét, giải quyết trong Bản án số 96/2022/DS-ST. Phần tiền thuê đất tăng thêm mà ông Phạm Xuân T phải nộp phần 49% của năm 2021 là 1.219.982 đồng (sau khi đã khấu trừ số tiền 926.152 đồng được giải quyết trong Bản án số 96/2022/DS-ST). Vì vậy, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần C, buộc ông Phạm Xuân T có nghĩa vụ nộp tiền thuê đất tăng thêm năm 2021 cho Công ty Cổ phần C phần 49% là 1.219.982 đồng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Áp dụng khoản 6 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 217, khoản 2 Điều 227, Điều 228, khoản 2 Điều 244, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025);

- Áp dụng Điều 584, Điều 585 Bộ luật dân sự năm 2015;

- Điểm b khoản 2 Điều 2 Nghị quyết số 02/2022/NQ- HĐTP ngày 06/9/2022 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

- Áp dụng Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Công ty Cổ phần C.

1.1. Buộc ông Phạm Xuân T (tên gọi khác Phạm Văn T1) phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng cho Công ty Cổ phần C 17.348 kg (Mười bảy nghìn ba trăm bốn mươi tám kilôgam) cà phê quả tươi là giá trị hoa lợi thu được từ vườn cây cà phê của 04 niên vụ 2022-2023; 2023-2024; 2024-2025 và 2025-2026.

1.2. Buộc ông Phạm Xuân T (tên gọi khác Phạm Văn T1) có nghĩa vụ nộp tiền thuê đất tăng thêm năm 2021 cho Công ty Cổ phần C phần 49% là 1.219.982 đồng (Một triệu hai trăm mười chín nghìn chín trăm tám mươi hai đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

2. Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần C về việc yêu cầu ông Phạm Xuân T có nghĩa vụ nộp tiền thuê đất từ năm 2022 đến năm 2025 phần 49% là 8.584.536 đồng (Tám triệu năm trăm tám mươi bốn nghìn năm trăm ba mươi sáu đồng).

3. Về án phí: Ông Phạm Xuân T (tên gọi khác Phạm Văn T1) phải chịu 18.362.000 đồng (Mười tám triệu ba trăm sáu mươi hai nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch.

Hoàn trả cho nguyên đơn Công ty cổ phần C 10.523.000 đồng (Mười triệu năm trăm hai mươi ba nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0005912 ngày 19/12/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Lắk.

4. Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt tại phiên tòa, được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được Bản án hoặc Bản án được niêm yết hợp lệ.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.