Bản án 40/2019/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong các đơn khởi kiện ngày 06/8/2018, đơn khởi kiện sửa đổi, bổ sung ngày 22/10/2018, ngày 05/3/2019, Biên bản lấy lời khai ngày 18/10/2018, Biên bản về kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và biên bản hòa giải ngày 19/4/2019 và tại phiên tòa sơ thẩm nguyên đơn bà Trương Thị L trình bày:

Vào ngày 21/01/2018 chồng của bà là Đinh Quang S, sinh năm 1954 cùng với bà đến thăm cháu ngoại tại thôn HB, xã TT, thành phố QN, tỉnh Quảng Ngãi thì bị Phạm Anh V vô cớ dùng rựa chém nhều nhát vào người ông Đinh Quang S, dẫn đến ông S chết tại chỗ. Ngày 23/01/2018 Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi khởi tố vụ án hình sự và khởi tố bị can Phạm Anh V để điều tra, trong qúa trình điều tra, kết luận Phạm Anh V bị tâm thần, nên Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự và đình chỉ điều tra bị can đối với Phạm Anh V. Quyết định trên bà có khiếu nại gửi đến Công an tỉnh Quảng Ngãi và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi về việc đình chỉ giải quyết vụ án. Ngày 28/6/2018 Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi có quyết định số 02/QĐ-CQCSĐT giải quyết khiếu nại, căn cứ kết quả và kết luận giám định pháp y tâm thần khu vực miền trung, xác định tại thời điểm gây án Phạm Anh V mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi nên không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Về bồi thường thiệt hại căn cứ vào Bộ luật dân sự năm 2015 để giải quyết. Với kết luận nêu trên, nay bà không khiếu nại đến Công an tỉnh Quảng Ngãi và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đối với Phạm Anh V về lĩnh vực hình sự.

Bà yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ngãi giải quyết buộc ông Phạm T và bà Nguyễn Thị Thanh B là cha, mẹ, là người giám hộ cho Phạm Anh V có trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại cho bà do hành vi trái pháp luật của Phạm Anh V gây ra cái chết cho chồng bà gồm các khoản như sau:

1. Tiền thuê các dịch vụ tang lễ, mai táng và xây mộ cho chồng bà là 95.654.000 đồng (có chứng từ kèm theo) nhưng tại phiên tòa bà thay đổi yêu cầu chỉ yêu cầu bồi thường 24.254.000 đồng tiền chi phí mai táng và tiền chi phí xây mộ 15.000.000 đồng, tổng cộng là 39.254.000 đồng.

2. Chồng bà chết đi là sự mất mát, tổn thất vô cùng lớn không những tinh thần, tình cảm thương yêu mà còn là trụ cột kinh tế trong gia đình mà bà và các con bà phải nương tựa nên bà yêu cầu bồi thường tổn thất về tinh thần theo quy định tại các Điều 585, Điều 586 và Điều 591 của Bộ luật dân sự năm 2015, căn cứ mức lương cơ bản hiện nay của nhà nước quy định 1.390.000 đồng/tháng x 100 tháng = 139.000.000 đồng.

3. Chồng của bà là người có công, đang hưởng chế độ chính sách thương binh 4/4, tỷ lệ thương tật 24%; mức lương hiện hưởng hàng tháng theo quy định của nhà nước tại thời điểm ngày 01/10/2018 là 1.165.000 đồng/tháng, đồng thời hưởng chế độ chính sách người có công bị địch bắt tù đày là 900.000 đồng/tháng. Tổng số tiền được hưởng hàng tháng là 2.074.000 đồng, ngoài ra còn các khoản thu nhập hàng tháng trên dưới 03 triệu đồng do sức lao động của chồng bà tạo ra. Giờ đây không còn khoản thu nhập này nữa, bà và các con đang gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, bà yêu cầu bồi thường từ ngày 21/01/2018 đến ngày 24/6/2019 là 17 tháng x 2.074.000 đồng/tháng = 35.258.000 đồng. Nhưng tại phiên tòa bà rút yêu cầu bồi thường khoản tiền này, không yêu cầu bồi thường nữa.

Tổng cộng bà yêu cầu ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B phải bồi thường là 39.254.000 đồng + 139.000.000 đồng = 178.254.000 đồng nhưng ông Phạm T đã đưa trước 30.000.000 đồng, còn lại ông Phạm T và bà Nguyễn Thị Thanh B phải bồi thường tiếp là 148.254.000 đồng.

Tại bản tự khai ngày 09/10/2018, Biên bản lấy lời khai ngày 09/10/2018, Biên bản về kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và biên bản hòa giải ngày 19/4/2019 và tại phiên tòa sơ thẩm bị đơn Phạm Anh V, người đại diện theo pháp luật của bị đơn Phạm Anh V là ông Phạm T trình bày:

Khi ông và bà B ly hôn đã giao con Phạm Anh V cho bà B nuôi dưỡng nhưng bà B bỏ đi vào Thành phố Hồ Chí Minh làm nên ông phải trực tiếp nuôi con. Do V bị bệnh tâm thần phải thường xuyên uống thuốc nên kinh tế gia đình rất khó khăn nên ông chỉ đồng ý bồi thường số tiền chi phí hợp lý và cần thiết cho việc mai táng là 24.254.000 đồng. Còn các khoản tiền khác như xe đưa tang, xe phật, đội kèn tây, đội nhạc cổ ông không đồng ý bồi thường. Đối với khoản tiền xây mộ ông đồng ý hỗ trợ cho bà L 15.000.000 đồng.

Đối với khoản tiền bồi thường tổn thất về tinh thần thì ông đồng ý bồi thường 40 tháng lương cơ bản là 55.600.000 đồng. Tổng cộng là 94.854.000 đồng, ông đã bồi thường trước cho bà L là 30.000.000 đồng, còn lại phải bồi thường là 64.854.000 đồng.

Người đại diện theo pháp luật của bị đơn Phạm Anh V là bà Nguyễn Thị Thanh B không có văn bản trình bày ý kiến.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Đinh Duy Tấn M, bà Đinh Thị Thu H, bà Đinh Thị Tuyết N, bà Đinh Thị Bạch T, đại diện theo ủy quyền bà Trương Thị L trình bày:

Vào ngày 21/01/2018 cha của ông, bà là Đinh Quang S bị Phạm Anh V dùng rựa chém chết, nay mẹ của ông, bà là bà Trương Thị L có yêu cầu bồi thường tiền chi phí mai táng và tiền xây mộ cho cha là 39.254.000 đồng, tiền này là của mẹ chi phí nên ông, bà yêu cầu Tòa án giải quyết bồi thường cho mẹ của ông, bà.

Tiền tổn thất về tinh thần 139.000.000 đồng ông, bà đồng ý giao số tiền này cho mẹ của ông, bà nhận.

Khoản tiền cha của ông, bà được hưởng hàng tháng là 2.047.000 đồng, ông, bà cũng đồng ý với bà Trương Thị L rút yêu cầu bồi thường khoản tiền này. Và ông, bà cũng thống nhất như lời trình bày của bà Trương Thị L.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ngãi phát biểu ý kiến: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án là thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc tuân theo pháp luật của những người tham gia tố tụng: Nguyên đơn bà Trương Thị L, người đại diện theo pháp luật của bị đơn Phạm Anh V là ông Phạm T; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Đinh Duy Tấn M, bà Đinh Thị Thu H, bà Đinh Thị Tuyết N, bà Đinh Thị Bạch T chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Người đại diện theo pháp luật của bị đơn Phạm Anh V là bà Nguyễn Thị Thanh B không chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trương Thị L về việc buộc ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B phải bồi thường cho bà tổng cộng các khoản thiệt hại tiền mai táng phí, tiến xây mộ, tiền tổn thất về tinh thần là 148.254.000 đồng, ngoài 30.000.000 đồng đã bồi thường trước. Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu nguyên đơn bà L đã rút yêu cầu bồi thường tiền chế độ của ông S là 35.258.000 đồng. Ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Qua phân tích các tài liệu chứng cứ nêu trên có căn cứ xác định vào ngày 21/01/2018, ông Đinh Quang S, bà Trương Thị L, đều trú tại thôn TT, xã TT, huyện ST, tỉnh QN đến nhà thông gia là ông Nguyễn Văn T, trú tại thôn HB, xã TT, thành phố QN, tỉnh Quảng Ngãi, thăm cháu ngoại. Chiều cùng ngày, Phạm Anh V bị bệnh tâm thần, không làm chủ được mình đã ra chợ mua con dao về nhà cô ruột tìm giết cô nhưng không gặp. V tiếp tục sang nhà ông T cách nhà V khoảng 100m tìm giết ông T nhưng không thấy. Khi V về nhà, ông T thấy V tay cầm dao với thái độ hung dữ nên bỏ chạy. Khoảng 15 giờ Phạm Anh V đi sang nhà ông T kế bên, tìm ông T để giết. Lúc đó nhà ông T đóng cổng, V cầm cây rựa đập cổng, phá hàng rào xông vào nhà, thấy ông Đinh Quang S, V truy đuổi ông S chạy khắp nhà, khi bắt gặp, V dùng rựa chém rất nhiều nhát vào người ông S chết ngay tại chỗ. Ngày 23/01/2018 Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi đã quyết định khởi tố vụ án hình sự giết người. Tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 205/KLGĐTC ngày 09/3/2018 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung, xác định tại thời điểm gây án Phạm Anh V mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi nên không phải chịu trách nhiệm hình sự. Do đó, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi ra Quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự và Quyết định đình chỉ điều tra đối với Phạm Anh V. Ngày 17/01/2019 Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ngãi đã tuyên bố Phạm Anh V mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 thì người giám hộ của Phạm Anh V là cha, mẹ của V là ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B phải bồi thường thiệt hại.

Như vậy, có căn cứ chấp nhận yêu cầu bồi thường của nguyên đơn bà Trương Thị L, buộc ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B (là cha, mẹ của bị đơn Phạm Anh V) phải bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm cho bà Trương Thị L do Phạm Anh V mất năng lực hành vi dân sự gây ra, là phù hợp với quy định tại Điều 599 Bộ luật Dân sự năm 2015 (Bồi thường thiệt hại do người mất năng lực hành vi dân sự gây ra), khoản 3: “Trường học, bệnh viện, pháp nhân khác quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này không phải bồi thường nếu chứng minh được mình không có lỗi trong quản lý; trong trường hợp này, cha, mẹ, người giám hộ của người mất năng lực hành vi dân sự phải bồi thường”; khoản 3 Điều 53 Bộ luật Dân sự năm 2015 (Người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự) “Trường hợp không có người giám hộ theo quy định tại khoản 2 Điều 48 của Bộ luật này thì người giám hộ đương nhiên của người mất năng lực hành vi dân sự được xác định như sau: Trường hợp người thành niên mất năng lực hành vi dân sự chưa có vợ, chồng, con hoặc có mà vợ, chồng, con đều không có đủ điều kiện làm người giám hộ thì cha, mẹ là người giám hộ” và khoản 3 Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Qua xem xét yêu cầu bồi thường các khoản thiệt hại của nguyên đơn bà Trương Thị L thì Hội đồng xét xử chấp nhận những khoản thiệt hại hợp lý buộc ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B (là cha, mẹ của bị đơn Phạm Anh V) bồi thường cho bà Trương Thị L như sau:

- Tiền chi phí mai táng 24.254.000 đồng và tiền xây mộ 15.000.000 đồng, tổng cộng là 39.254.000 đồng.

- Chồng bà L chết đi là sự mất mát, tổn thất vô cùng lớn không những tinh thần, tình cảm thương yêu mà còn là trụ cột kinh tế trong gia đình mà bà và các con bà phải nương tựa nên chấp nhận tiền bù đắp tổn thất về tinh thần cho bà L và các con của ông S là 100 tháng x 1.390.000 đồng/tháng = 139.000.000 đồng. Số tiền này các con của ông S gồm ông Đinh Duy Tấn M, bà Đinh Thị Thu H, bà Đinh Thị Tuyết N, bà Đinh Thị Bạch T đồng ý giao cho bà L nhận nên Hội đồng xét xử ghi nhận tuyên bồi thường số tiền tổn thất về tinh thần cho bà L.

Tổng cộng chấp nhận các khoản thiệt hại của bà Trương Thị L là: 39.254.000 đồng + 139.000.000 đồng = 178.254.000 đồng trừ 30.000.000 đồng mà ông Phạm T đã bồi thường trước, ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B còn phải bồi thường tiếp cho bà Trương Thị L là 148.254.000 đồng, là phù hợp với quy định tại Điều 591 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu nguyên đơn bà L đã rút yêu cầu bồi thường tiền chế độ của ông S là 35.258.000 đồng.

Vì các leõ treân,

QUYEÁT ÑÒNH:

Căn cứ vào: Điều 13, khoản 2 Điều 22, Điều 46, điểm c khoản 1 Điều 47, khoản 3 Điều 53, Điều 57, Điều 58, Điều 584, Đieàu 585, khoản 3 Điều 586, Điều 591 Boä luaät Daân söï naêm 2015; Khoản 6 Điều 26, Điều 35, khoản 4 Điều 69, khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 144, khoản 1, khoản 5 Điều 147, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 235, Điều 244, Điều 267, Điều 271 và Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 1, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Uỷ ban Thường vụ Quốc Hội số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016.

Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trương Thị L.

1/ Buộc ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm số tiền 148.254.000 đồng (một trăm bốn mươi tám triệu, hai trăm năm mươi tư ngàn đồng) cho bà Trương Thị L.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu nguyên đơn bà L đã rút yêu cầu bồi thường tiền chế độ của ông Sô là 35.258.000 đồng.

2/ Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Phạm T, bà Nguyễn Thị Thanh B phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 7.412.700 đồng (bảy triệu, bốn trăm mười hai nghìn, bảy trăm đồng).

Bà Trương Thị L được miễn nộp tạm ứng án phí, tiền án phí theo Thông báo số: 79/TB-TA ngày 13/8/2018 của Tòa án nhân dân thành phố Quảng Ngãi.

3/ Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn bà Trương Thị L, người đại diện theo pháp luật của bị đơn Phạm Anh V là ông Phạm T; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Đinh Duy Tấn M, bà Đinh Thị Thu H, bà Đinh Thị Tuyết N, bà Đinh Thị Bạch T được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Người đại diện theo pháp luật của bị đơn Phạm Anh V là bà Nguyễn Thị Thanh B vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.

Trường hợp Bản án được thi hành theo qui định tại Điều 2 của Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6,7a và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 luật Thi hành án Dân sự.