Bản án 40/2018/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 21/10/2017 của nguyên đơn ông Dương Văn B, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa sơ thẩm người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Đ là ông Nguyễn Văn N trình bày:

Nguyên từ trước năm 1975 ông B được thừa hưởng phần đất thổ mộ của thân tộc có diện tích khoảng 300m2, phần đất này giáp ranh với phần đất của ông Nguyễn Thiện B1, thời điểm này ông B đã đi qua phần đất của ông B1 để vào phần đất thổ mộ của thân tộc. Đến năm 1985, ông B1 chuyển nhượng đất cho ông Huỳnh Văn C, khi đó ông C vẫn đồng ý cho ông B tiếp tục đi trên đất của ông C để vào phần đất thổ mộ với chiều rộng là 2,2m và chiều dài là khoảng 25m (diện tích 55m2), đồng thời gia đình ông C cũng đi chung lối đi này để vào nhà ở của ông C. Thời điểm đó ông B chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cho đến năm 2011 ông B kê khai đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích là 238m2 thuộc thửa 1150, tờ bản đồ số 1 (theo đo đạc chính quy đổi lại là thửa 63, tờ bản đồ số 7) do ông B đứng tên. Từ lộ công cộng vào phần đất thổ mộ của thân tộc ông B thì phải đi qua đất hộ gia đình ông C do ông C đại diện đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; vào tháng 02 năm 2016 ông B muốn có đường đi vào khu đất thổ mộ được thuận tiện và sử dụng ổn định nên ông B đã thỏa thuận đưa cho vợ chồng ông C, bà H là 01 chỉ vàng 24K 9999 để ông B đổ đal bê tông làm lối đi vào phần đất thổ mộ chiều ngang là 2,2m, chiều dài khoảng 25m (đã được thể hiện cụ thể trên Họa đồ hiện trạng sử dụng đất đề ngày 20/3/2018 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện M); lúc đó ông C và bà H vẫn đồng ý cho ông B xây dựng đường đal bê tông mà không có tranh chấp ngăn cản việc xây dựng. Sau đó, khoảng tháng 4 năm 2017 giữa bà Đ (vợ ông B) và bà H (vợ ông C) có mâu thuẫn cự cãi nhau nên gia đình ông C đã kéo hàng rào lưới B40 rào chắn lối đi lại. Do gia đình ông C đã rào chắn lối đi lại nên ông B không còn lối đi nào khác để đi từ lộ công cộng vào phần đất thổ mộ của thân tộc, ngoài lối đi vào phần đất của gia đình ông C thì ông B không còn lối đi nào khác để đi từ lộ công cộng vào phần đất thổ mộ. Tại phiên tòa hôm nay, nguyên đơn có thay đổi yêu cầu khởi kiện, cụ thể: yêu cầu hộ gia đình ông C gồm: ông C, bà H, anh H1 và anh T phải tháo dỡ, di dời hàng rào lưới B40 để mở lối đi cho ông B và bà Đ đi từ đường lộ bê tông công cộng (lộ bê tông liên tổ của ấp C) vào phần đất thổ mộ của thân tộc ông B ở phía trong có chiều rộng là 01m, chiều dài tính theo kích thước được thể hiện trên Họa đồ hiện trạng sử dụng đất đề ngày 05/6/2018 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện M (diện tích là 22,4m2), chiều cao giới hạn của lối đi là 03m, lối đi trên thửa đất số 78, tờ bản đồ số 7, tọa lạc ấp C, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình ông C; vị trí mở lối đi tại phần đất giáp ranh giữa thửa 64 của ông Phan Văn B2 và thửa 78 của ông C. Ông B và bà Đ đồng ý bồi thường giá trị phần đất lối đi và các cây trồng trên lối đi cho gia đình ông C theo giá mà Hội đồng định giá đã xác định. Ông B và bà Đ thống nhất với kết quả đo đạc, định giá.

Tại các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa sơ thẩm bị đơn ông Huỳnh Văn C (đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của anh Huỳnh Khắc H1 và anh Huỳnh Bảo T) và bà Lý Thị Tuyết H trình bày: gia đình ông C không đồng ý mở lối đi cho ông B và bà Đ, cụ thể là không đồng ý mở lối đi nào trên đất cho ông B và bà Đ đi vào phần đất thổ mộ; gia đình ông C chỉ đồng ý cho ông B cùng sử dụng chung đường đi vào nhà gia đình ông C để ông B đi vào phần đất thổ mộ của thân tộc ông B tại vị trí tính từ cổng rào chính của nhà ông C vào phía sau nhà ông C, đi tiếp qua cầu đal bắt qua con mương đến phần đất vườn của ông C, tiếp đến phần đất thổ mộ thân tộc ông B nhưng gia đình ông C không xác định cụ thể vị trí, chiều rộng, chiều dài của lối đi mà gia đình ông C cho ông B sử dụng chung. Lý do gia đình ông C không đồng ý cho mở lối đi: trước đây ông B có yêu cầu gia đình ông C sang tên (chuyển nhượng) phần đất đường đi và thời gian sau thì xin làm cổng nhà mồ trên đất của gia đình ông C nhưng gia đình ông C không đồng ý vì điều này thể hiện ông B muốn chiếm đất của gia đình ông C, ngoài ra là để đảm bảo tài sản của gia đình ông C không bị mất mát khi có người khác vào đất của ông C. Nguồn gốc phần đất của gia đình ông C sử dụng là của ông Nguyễn Thiện B chuyển nhượng cho ông C vào năm 1985, trong đó có phần đất thổ mộ không có lối đi. Sau đó ông C mới kê khai đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 1997 do ông C đại diện đứng tên thuộc thửa 598, tờ bản đồ số 1 (theo đo đạc chính quy đổi lại là thửa 78, tờ bản đồ số 7). Thời điểm từ khoảng năm 1987 đến năm 2017 ông B có đi nhờ qua đất của gia đình ông C nhưng chỉ đi tạm khi gia đình ông C còn cất nhà gỗ ở tạm, đến năm 2014 khi gia đình ông C di dời nhà đến vị trí gần lộ (xây dựng nhà ở kiên cố) thì ông C vẫn đồng ý cho ông B đi nhờ con đường cũ. Khi ông B xây dựng đường đal bê tông để đi vào phần đất thổ mộ thì không hỏi ý kiến gia đình ông C. Do gia đình ông C không đồng ý mở lối đi cho ông B và bà Đ nên không đặt ra yêu cầu bồi thường gì. Ông C, bà H, anh H1 và anh T đều thống nhất với kết quả đo đạc, định giá.

Tại phiên tòa Đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm:

- Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã tuân thủ đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự, các đương sự đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ của mình.

- Về nội dung: đề nghị Hội đồng xét xử đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện do nguyên đơn rút yêu cầu; căn cứ Điều 254 Bộ luật dân sự năm 2015 chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Dương Văn B về việc yêu cầu gia đình ông Huỳnh Văn C mở lối đi trên phần đất của gia đình ông C theo họa đồ lập ngày 05/6/2018. Ghi nhận ông Dương Văn B tự nguyện bồi thường cho gia đình ông C về giá trị quyền sử dụng đất và cây trồng theo kết quả định giá của Hội đồng định giá.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Căn cứ vào khoản 4 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: buộc ông C, bà H, anh H1, anh T phải liên đới chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch do yêu cầu khởi kiện mở lối đi của nguyên đơn được chấp nhận. Buộc ông B và bà Đ phải liên đới chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông C, bà H, anh H1, anh T.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Điều 254 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 171, 203 Luật đất đai năm 2013, khoản 4 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Dương Văn B.

Buộc ông Huỳnh Văn C, bà Lý Thị Tuyết H, anh Huỳnh Khắc H1, anh Huỳnh Bảo T phải tháo dỡ, di dời hàng rào lưới B40 có chiều rộng 01m, cao 1.5m tại vị trí giáp đường bê tông công cộng (lộ liên tổ của ấp C) để mở lối đi cho ông Dương Văn B và bà Nguyễn Thị Đ đi từ đường công cộng đến phần đất thổ mộ thân tộc của ông B (thửa 63, tờ bản đồ số 7) có chiều rộng là 01m, chiều dài tính từ vị trí giáp ranh giữa thửa 64 và thửa 78 đến phần đất thổ mộ thân tộc của ông B có cạnh phía Đông dài 19.32m; 2.06m; cạnh phía Tây dài 20.44m; cạnh phía Nam dài 3.04m, diện tích lối đi là 22.4m2, chiều cao giới hạn của lối đi là 03m. Phần lối đi thuộc một phần thửa số 78, tờ bản đồ số 7, tọa lạc ấp C, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình ông Huỳnh Văn C. Phần lối đi có tứ cận như sau:

- Đông giáp phần còn lại thửa 78 dài 19.32m; 2.06m và thửa 63 rộng 01m;

- Tây giáp thửa 64 dài 20.44m;

- Nam giáp phần còn lại thửa 78 dài 3.04m;

- Bắc giáp Đường bê tông (lộ liên tổ ấp C) rộng 0.27m; 0.74m.

(Có họa đồ hiện trạng sử dụng đất kèm theo).

Ông Dương Văn B và bà Nguyễn Thị Đ được quyền sử dụng hạn chế quyền sử dụng đất của ông Huỳnh Văn C, bà Lý Thị Tuyết H, anh Huỳnh Khắc H1, anh Huỳnh Bảo T đối với lối đi mà ông Dương Văn B và bà Nguyễn Thị Đ được sử dụng và phải tuân thủ các điều kiện đảm bảo trong quá trình sử dụng đất của các bên mà pháp luật quy định.

Tuyên bố hạn chế quyền sử dụng đất đối với ông Huỳnh Văn C, bà Lý Thị Tuyết H, anh Huỳnh Khắc H1, anh Huỳnh Bảo T đối với lối đi mà ông Dương Văn B và bà Nguyễn Thị Đ được sử dụng.

Việc xác lập quyền sử dụng hạn chế đối với thửa đất liền kề thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự và phải thực hiện đăng ký theo quy định tại Điều 95 của Luật đất đai năm 2013.

Ghi nhận ông Dương Văn B và bà Nguyễn Thị Đ tự nguyện liên đới bồi thường cho ông Huỳnh Văn C, bà Lý Thị Tuyết H, anh Huỳnh Khắc H1, anh Huỳnh Bảo T giá trị phần đất mở lối đi với số tiền là 4.480.000 đồng, 04 cây xoài là 240.000 đồng, 01 cây ca cao là 200.000 đồng, tổng cộng số tiền bồi thường là 4.920.000 đồng. Ông Dương Văn B và bà Nguyễn Thị Đ được quyền sở hữu 04 cây xoài từ 06 tháng đến 01 năm tuổi, 01 cây ca cao dưới 05 năm tuổi và có quyền đốn hạ, di dời để sử dụng lối đi được thuận tiện, thông thoáng.

Kể từ khi bản án có hiệu lực pháp luật, có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án nếu người phải thi hành án chưa thi hành xong khoản tiền phải thi hành án thì còn phải chịu tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015 của số tiền chưa thi hành cho đến khi thi hành án xong.

Về án phí dân sự sơ thẩm:

Buộc ông Huỳnh Văn C, bà Lý Thị Tuyết H, anh Huỳnh Khắc H1, anh Huỳnh Bảo T phải liên đới nộp án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng.

Buộc ông Dương Văn B và bà Nguyễn Thị Đ phải liên đới nộp án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với số tiền có nghĩa vụ bồi thường là 300.000 đồng nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu số 0008833 ngày 24/10/2017 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Mỏ Cày Bắc nên ông bà không còn phải nộp thêm.

Án phí sung vào công quỹ nhà nước.

Về chi phí tố tụng (đo đạc, định giá): buộc ông Huỳnh Văn C, bà Lý Thị Tuyết H, anh Huỳnh Khắc H1, anh Huỳnh Bảo T phải liên đới chịu là 1.017.000 đồng. Do ông Dương Văn B đã tạm nộp 1.017.000 đồng nên buộc ông C, bà H, anh H1, anh T phải liên đới hoàn trả lại cho ông B.

Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có mặt có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre xét xử phúc thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.