Bản án 386/2025/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện, các lời khai của nguyên đơn ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L, lời khai của ông Bùi Văn N là người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trong quá trình giải quyết vụ án trình bày: Gia đình ông H, bà L có thửa đất số 222, tờ bản đồ số 8, diện tích 44.185m2 tọa lạc ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Trà Vinh (nay là xã Đ, tỉnh Vĩnh Long) được Ủy ban nhân dân huyện D cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 07/6/2002 do ông H đại diện hộ gia đình đứng tên quyền sử dụng đất. Nguồn gốc thửa đất này là của nhà nước cấp cho ông H và ông H tự khai phá vào năm 1991, đến năm 1996 có kê khai, đăng ký. Vào năm 1997, do điều kiện kinh tế gia đình khó khăn nên gia đình ông H, bà L đi làm ăn xa không trực tiếp quản lý, đến năm 1998 gia đình ông H trở về thì phát hiện ông Trần Thanh H2 lấn chiếm phần đất của gia đình ông H với diện tích 3.533m2 nằm trong tổng diện tích 44.185m2 thuộc thửa đất số 222, ông H có yêu cầu ông H2 trả đất nhưng ông H2 cho rằng là đất địa phương cho ở, gia đình ông H nghĩ thời điểm ông H2 về địa phương làm thầy giáo là rất hiếm và hoàn cảnh ông H2 cũng khó khăn nên không đưa ra pháp luật mà đôi bên thường xuyên thương lượng giá cả. Đến năm 2008, ông H2 và ông Nguyễn Văn T (tư pháp xã) có đến gặp ông H để thương lượng cấm trụ và thỏa thuận giao tiền cho ông H bằng 5.000.000 đồng để tách thửa nhưng sau đó ông H2 không đưa, sự việc kéo dài đến hôm nay. Nay ông H, bà L yêu cầu ông H2, bà B trả lại diện tích đất tranh chấp thực đo 3.482m2 thuộc thửa đất số 222 hoặc trả giá trị phần diện tích đất tranh chấp trên theo giá thị trường. Ông H, bà L xin rút lại yêu cầu đối với diện tích là 51m2.

Bị đơn bà Phan Thị B, ông Trần Thanh H2 trình bày: Vào khoảng năm 1994 ông Trần Thanh H2 quê ở Cầu N về xã Đ dạy học ở điểm trường ấp H, xã Đ, qua năm 1995-1996 ông H2 lập gia đình sống ở bên vợ và được ông Tám T1 (đã chết) là Bí thư chi bộ ấp H thấy ông H2 không có đất nên kêu ông H2 làm đơn xin được cấp đất và được ký xác nhận cho đất vào ngày 30/9/1996. Đến năm 1997 – 1998, thầy Huỳnh Quốc T2 quê ở L về địa phương dạy học cùng điểm trường với ông H2 tại ấp H và hoàn cảnh thầy T2 cũng khó khăn nên ông Tám T1 kêu ông H2 chia lại một phần đất trong phần đất mà chính quyền ấp giao cho ông H2 cho thầy T2. Đến khoảng cuối năm 2008, do ông H và ông H2 canh tác đất gần nhau và phần đất ông H2 rừng thấp nên hai người cùng rủ nhau sên đất lên, sau khi sên đất xong thì ông H2 và ông H có thỏa thuận cấm trụ đá và ông H cũng đồng ý tách thửa đất cho ông H2. Khi ông H2 đo đạc tách thửa xong thì ông H nói giấy đất của ông H ở trong Ngân hàng không lấy ra được nên ông H2, bà B thỏa thuận nếu ông H lấy giấy đất ra tách thửa thì ông H2 phụ tiền lãi bằng 5.000.000 đồng nhưng ông H vẫn không giao giấy đất cho ông H2. Vì vậy mà ông H2 chưa được cấp quyền sử dụng đất cho đến nay. Nay ông H, bà L yêu cầu ông H2, bà B trả lại diện tích đất tranh chấp thực đo 3.482m2 thuộc thửa đất số 222 hoặc trả giá trị phần diện tích đất tranh chấp trên theo giá thị trường thì ông H2, bà B không đồng ý. Nay ông H2, bà B yêu cầu Tòa án giải quyết công nhận phần đất theo quả khảo sát, đo đạc thưc tế có diện tích là 3.482m2 thuộc thửa đất số 222 cho ông H2, bà B được quyền quản lý và sử dụng. Trường hợp ông H, bà L đồng ý giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông H2, bà B đi tách thửa thì ông H2, bà B đồng ý hỗ trợ cho ông H bằng 10.000.000 đồng.

Tại công văn số: 02/NHNo – NDH ngày 05/8/2025 và công văn số: 05/NHNo – NDH ngày 19/3/2025, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ngân hàng N4 (A)-Chi nhánh N5 trình bày: Ông Huỳnh Thanh H vay vốn tại Ngân hàng số tiền 200.000.000 đồng, hiện tại còn nợ 45.000.000 đồng, thuộc trường hợp vay không bảo đảm bằng tài sản thế chấp. Việc ông Huỳnh Thanh H giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa số: 222, tờ bản đồ số 8, diện tích 44.185m2 tọa lạc ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Trà Vinh cho Ngân hàng là Ngân hàng giữ hộ để ông H vay vốn. Ông H đã thực hiện đúng theo quy định của pháp luật và ông H bảo đảm thực hiện đầy đủ theo các điều khoản đã ký kết trong hợp đồng tín dụng. Vì vậy, Ngân hàng tiếp tục thực hiện quan hệ tín dụng bình thường, trường hợp ông H vi phạm các điều khoản trong hợp đồng tín dụng đã ký thì Ngân hàng sẽ khởi kiện một vụ kiện khác; Ngân hàng yêu cầu không tham gia phiên tòa với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Ông Bùi Văn N là người đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Huỳnh Thanh C, anh Huỳnh Đức M: Thông nhất với lời trình bày và yêu cầu của ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 12/2025/DS - ST ngày 04 tháng 4 năm 2025 của Tòa án nhân dân huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh (nay là Tòa án nhân dân khu vục 14, tỉnh Vĩnh Long) đã quyết định:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L yêu cầu ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B di dời tài sản giao trả phần đất thực đo có diện tích 3.482m2 thuộc thửa đất số 222, tờ bản đồ số 8, nằm trong tổng diện tích 44.185m2 tọa lạc ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Trà Vinh.

2. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B. Công nhận phần đất tranh chấp thực đo có diện tích 3.482m2 thuộc thửa đất số 222, tờ bản đồ số 8, nằm trong tổng diện tích 44.185m2 tọa lạc ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Trà Vinh cho ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B được tiếp tục quyền quản lý và sử dụng.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B được quyền đến Cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp quyền sử dụng đất với diện tích đất nêu trên và thực hiện nghĩa vụ về đất đai theo quy định.

3. Đình chỉ việc rút yêu cầu của ông Huỳnh Thanh H đối với phần đất chênh lệch só với đơn khởi kiện có diện tích 51m2. Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về nghĩa vụ chịu án phí, chi phí thẩm định, định giá và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 17 tháng 4 năm 2025, nguyên đơn ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L kháng cáo bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét giải quyết sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn không rút yêu cầu khởi kiện, giữ nguyên đơn kháng cáo của nguyên đơn. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn cho rằng: Phần đất tranh chấp do hộ ông Huỳnh Thanh H đúng tên quyền sử dụng đất nên được Nhà nước bảo hộ; nguồn gốc đất do ông H khai phá năm 1991 đến năm 2002 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông Tám T1 không có quyền giao đất cho ông Trần Thanh H2; ông Nguyễn Văn T có mối quan hệ thân thích với bà Phan Thị B nên lời khai của ông T là không khách quan; Bí thư ấp chỉ xác nhận giáo viên được giao đất ở điểm trường H6 Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn cho rằng: Phần đất tranh chấp có nguồn gốc là đất rừng hoang, phần đất tranh chấp này ông Trần Thanh H2 được Ban N6 giao cho khai phá sử dụng vào năm 1996 cho đến nay. Quá trình sử dụng, gia đình ông H2 đã cải tạo, bơm cát nhưng gia đình ông H không có tranh chấp hay ngăn cản gì. Việc vào năm 1998 ông H kê khai thửa đất 222, trong đó có luôn phần đất tranh chấp là không đúng quy định pháp luật vì vào thời điểm năm 1998 phần đất tranh chấp đang do gia đình ông H2 trực tiếp quản lý, sử dụng. Ủy ban nhân nhân dân huyện D cũng xác định khi cấp quyền sử dụng đất thửa 222 cho hộ ông H không có tiến hành đo đạc trên hiện trạng, do đó việc Ủy ban nhân dân huyện D cấp quyền sử dụng đất cho hộ ông H trong đó có phần đất tranh chấp đang do gia đình ông H2 quản lý, sử dụng là không đúng quy định của luật đất đai. Ngoài ra, ông H đã đưa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông H2 để làm thủ tục tách thửa cho ông H2 và đã thực hiện việc tách thửa xong, điều này cho thấy ông H cũng thừa nhận phần đất tranh chấp là của gia đình ông H2. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn.

Ý kiến của vị Kiểm sát viên:

Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký đã tiến hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án, vị Kiểm sát viên cho rằng: Thửa đất 222 có nguồn gốc là đất rừng, năm 1983 là thửa 172, diện tích 11.874.000m2 do Nhà nước quản lý. Năm 1998 ông Huỳnh Thanh H kê khai, đăng ký thửa 222, diện tích 44.184,5m2, đến năm 2002 ông H làm thủ tục xin cấp quyền sử dụng đất. Tại đơn xin đăng ký và tờ khai nguồn gốc đất ông H ghi nguồn gốc là đất rừng sản xuất được Nhà nước cấp năm 1993, đến ngày 07/6/2002 hộ ông H đươc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Về quá trình sử dụng phần đất tranh chấp 3.482m2, ông Trần Thanh H2 sử sụng phần đất tranh chấp này từ năm 1996, trước khi ông H kê khai, đăng ký năm 1998; quá trình sử dụng gia đình ông H2 đã cải tạo đất, sên đất, bơm cát nhưng ông H cũng không ngăn cản hay tranh chấp gì; ông H còn làm thủ tục tách thửa phần diện tích đất tranh chấp cho ông H2. Việc ông H kê khai trên sổ mục kê năm 1998, đây không phải là căn cứ để ông H được cấp quyền sử dụng đất toàn bộ diện tích thửa đất 222. Ủy ban nhân nhân dân huyện D cũng xác định khi cấp quyền sử dụng đất thửa 222 cho hộ ông H không có tiến hành đo đạc trên hiện trạng. Do đó, khi cấp quyền sử dụng đất cho ông H cấp luôn phần đất mà gia đình ông H2 đang quản lý, sử dụng là không đúng đối tượng. Do việc cấp quyền sử dụng đất toàn bộ diện tích thửa đất 222 cho hộ ông H là không đúng nên đề nghị Hội đồng xét xử hủy Quyết định số: 286/2002/QĐ - UBND ngày 29/5/2002 về việc cấp quyền sử dụng đất cho ông H đối với thửa đất 222. Từ những phân tích trên, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, sửa bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ được xem xét tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L.

Sữa bản án dân sự sơ thẩm số: 12/2025/DS - ST ngày 04 tháng 4 năm 2025 của Tòa án nhân dân huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 14 - Vĩnh Long).

Áp dụng Điều 1, Điều 2, Điều 20, Điều 73 của Luật đất đai năm 1993;

Áp dụng khoản 3, 20 Điều 4, Điều 10, Điều 48, khoản 3 Điều 49, Điều 50, Điều 105 của luật đất đai năm 2003;

Áp dụng Khoản 9, 30 Điều 3, Điều 5, Điều 17, Điều 26, Điều 99, Điều 100, Điều 101, Điều 166, Điều 202 và Điều 203 Luật đất đai năm 2013;

Áp dụng Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L yêu cầu ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B di dời tài sản giao trả phần diện tích đất 3.482m2 ( phần ký hiệu A), thuộc thửa đất số 222, tờ bản đồ số 8, tọa lạc ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Trà Vinh.

2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B.

Hủy Quyết định số: 286/2002/QĐ - UBND ngày 29/5/2002 của Ủy ban nhân dân huyện D và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng ngày 07/6/2002 của Ủy ban nhân dân huyện D cấp cho hộ ông Huỳnh Thanh H đối với thửa đất 222, diện tích 44.185m2, tờ bản đồ số 8, tọa lạc ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Trà Vinh (nay là xã Đ, tỉnh Vĩnh Long).

Công nhận phần đất tranh chấp diện tích 3.482m2 (Phần ký hiệu A) loại đất R.Tn.S, thuộc thửa 222, tờ bản đồ số 8, tọa lạc ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Trà Vinh (nay là xã Đ, tỉnh Vĩnh Long) cho ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B được quyền quản lý, sử dụng. Đất có vị trí, tứ cận như sau:

Hướng Đông giáp phần còn lại thửa 222, có chiều dài 30,48m

Hương Tây giáp phần còn lại thửa 222, có chiều dài 30,63m

Hướng Nam giáp thửa 242 có các đoạn: Đoạn dài 63,27m, đoạn dài 5,00m, đoạn dài 27,07m, đoạn dài 10,89m.

Hướng Bắc giáp phần còn lại thửa 222, có các đoạn: Đoạn dài 73.08m, đoạn dài 30,38m.

(Có Sơ đồ khu đất kèm theo công văn số: 155/CNHDH ngày 25/3/2024)

Ông Trần Thanh H2, bà Phan Thị B được quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền làm thủ tục cấp quyền sử dụng đất đối với phần diện tích đất 3.482m2 (Phần ký hiệu A) trên theo quyết định của Bản án này.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Buộc ông Huỳnh Thanh H, bà Danh Thị L phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm nhưng được trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm mà ông H, bà L đã nộp theo biên lai số 0014693 ngày 17/4/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Duyên Hải (nay là Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 14 – Vĩnh Long), ông H, bà L không phải nộp tiếp.

4. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị, không bị cải sửa có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành án theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA