Bản án 38/2026/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Trần Thị T trình bày: Bà là em ruột của ông N. Năm 1979 bà có giao cho ông N một khoản tiền (do thời gian đã lâu nên bà không còn nhớ rõ số tiền cụ thể) để nhờ ông N đứng ra mua thay bà 06 công đất ở mương H, đường L, ấp B, xã B, tỉnh An Giang. Đến năm 1985 ông N đã thông báo cho bà về việc sẽ bán lại 06 công đất nêu trên và mua một phần đất khác gần nơi cư trú của ông N và nay là khu vườn do ông N đang quản lý, sử dụng để trả đất cho bà. Tuy nhiên, ông N đã không thực hiện đúng nội dung đã thỏa thuận.

Năm 2018, bà yêu cầu ông N trả lại đất. Ông N đã lập tờ cam kết ngày 12/4/2018. Theo đó, ông N đồng ý trả trước cho bà 02 công đất là đất nhà của ông N đang quản lý sử dụng, tọa lạc tại ấp B, xã B, tỉnh An Giang nhưng ông N không nêu cụ thể vị trí, ranh giới, tứ cận của phần đất sẽ trả cho bà. Do bà đã nhiều lần liên hệ yêu cầu ông N thực hiện việc tách thửa và chuyển quyền sử dụng diện tích 2.000m² theo nội dung cam kết, nhưng ông N chỉ hứa hẹn mà không thực hiện. Bà cho rằng hành vi này đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà.

Nay bà yêu cầu ông N phải trả lại diện tích 491,4m2, theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của công ty TNHH Đ. Đồng thời, bà yêu cầu ông N thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất đối với diện tích nêu trên cho bà. Ngoài ra, bà yêu cầu Toà án công nhận quyền sử dụng đất cho bà đối với diện tích 491,4m2 nêu trên. Bà tự nguyện rút lại một phần yêu cầu khởi kiện đối với ông N về việc yêu cầu ông N trả lại diện tích 1.508,6m² đất tọa lạc tại ấp B, xã B, huyện C, tỉnh An Giang (nay là ấp B, xã B, tỉnh An Giang).

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị C (do ông Đỗ Hoàng P đại diện theo ủy quyền) trình bày: Bà C là vợ của ông N. Bà C không thống nhất và không đồng ý đối với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Nguồn gốc đất đang tranh chấp là do ông Trần Văn T7 (cha ruột của bà C) tặng cho vợ chồng bà. Năm 1990 ông N kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 01896/aF do UBND huyện C, tỉnh An Giang cấp ngày 08/08/1991, diện tích 20774m2, toạ lạc tại xã B, huyện C, tỉnh An Giang. Năm 2016 ông N tặng cho quyền sử dụng đất này cho bà C nên cập nhật biến động tặng cho bà C ngày 21/4/2016. Đối với Tờ cam kết ngày 12/4/2018 do bà T cung cấp, bà C cho rằng chữ ký và chữ viết trên văn bản này không phải của ông N. Việc xác nhận của ông Trương Công T5 chỉ liên quan đến chữ ký của bà T, không phải chứng thực chữ ký của ông N. Đồng thời, bà C không biết người làm chứng ông H là ai mà xác định tờ cam kết trên do ông N ký tên. Ngoài ra, bà C cho biết ông N bị tai biến từ năm 2010, đến đầu năm 2018 thì không còn khả năng nhận thức và làm chủ hành vi, mọi sinh hoạt hằng ngày đều do người thân thực hiện thay. Bà C và các con đều thống nhất không yêu cầu Toà án tuyên bố ông N mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ thì phần đất bà T chỉ dẫn thuộc quyền sử dụng đất của bà C và bà C đã được Sở tài nguyên và môi trường tỉnh A cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CR828732 số vào sổ CS06442 ngày 05/6/2019, không phải đất của ông N. Do đó, việc bà T khởi kiện là sai và không có căn cứ. Bà C xác định căn nhà gỗ có kết cấu nhà sàn lót ván gỗ, móng đá, vách tole, mái tole và mái che gắn liền với căn nhà có kết cấu mái tole, khung cột gỗ địa phương hiện nay do ông T1, bà T2 và các em T3 và L đang quản lý, sử dụng được xây dựng trên phần đất thuộc quyền sử dụng của bà theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ CS06442 được nêu trên. Tuy nhiên, bà C không có tranh chấp, không có yêu cầu độc lập trong vụ án này.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn T1 trình bày: Ông là con ruột của ông N và bà C. Năm 2016 ông được cha mẹ cho cất nhà để ở trên phần đất hiện nay. Ông sinh sống ổn định từ năm 2016 cho đến nay cùng vợ là T2 và các con là T3 và L.

Bị đơn ông Trần Văn N (do bà C là người giám hộ), người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T2, em Trần Thị Cẩm T3, em Trần Văn L được Toà án tống đạt hợp lệ thông báo về việc thụ lý vụ án, thông báo đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vào tham gia tố tụng và các văn bản tố tụng khác nhưng không đến Toà án để tham gia các tiến trình tố tụng của Toà án thực hiện theo quy định của pháp luật và cũng không có ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của bà Trần Thị T.

Tại phiên tòa,

- Bà Trần Thị T trình bày: Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.

- Ông Đỗ Hoàng P trình bày: Vẫn giữ nguyên nội dung trình bày.

- Ông Trần Văn N (do bà Trần Thị C là Giám hộ), ông Trần Văn T1, bà Nguyễn Thị T2, em Trần Thị Cẩm T3, em Trần Văn L đều vắng mặt tại phiên toà nên không ghi nhận được ý kiến.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 13 – An Giang phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên toà, người tham gia tố tụng trong quá giải quyết vụ án và nêu quan điểm về việc giải quyết vụ án như sau:

Về thủ tục tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký đã thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Bà T, ông P đã thực hiện quyền và nghĩa vụ đúng theo quy định tại Điều 70, Điều 73 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đối với bị đơn ông N (do bà C là Giám hộ), người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông T1, bà T2, em T3 và em L Toà án đã triệu tập hợp lệ và tống đạt các văn bản tố tụng đầy đủ và đúng quy định nhưng vẫn vắng mặt là chưa chấp hành đúng theo quy định tại Điều 70, Điều 72, Điều 73 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị T về việc yêu cầu ông Trần Văn N phải trả lại diện tích 491,4m2, theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ. Đồng thời đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị T yêu cầu ông Trần Văn N thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất và công nhận quyền sử dụng đất cho bà đối với diện tích 491,4m2 theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ. Ngoài ra, đề nghị đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị T đối với bị đơn ông Trần Văn N về việc yêu cầu ông N phải trả lại diện tích 1.508,6m2, toạ lạc tại ấp B, xã B, tỉnh An Giang. Về chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm: Đề nghị giải quyết theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, xác định quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án là tranh chấp quyền sử dụng đất. Bị đơn có nơi cư trú tại ấp B, xã B, tỉnh An Giang nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13, tỉnh An Giang, theo quy định tại khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Điều 5, khoản 9 Điều 26, điểm c khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 158, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, khoản 2 Điều 244, Điều 266, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Căn cứ Điều 138, Điều 140 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Căn cứ vào Điều 166 của Luật đất đai năm 2013.

Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 3 Điều 26 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị T về việc yêu cầu ông N phải trả lại diện tích 491,4m2, theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ.

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị T yêu cầu ông N thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất và công nhận quyền sử dụng đất cho bà đối với diện tích 491,4m2 theo các điểm 22, 23, 3, 8, theo bản trích đo hiện trạng khu đất ngày 13/8/2025 của Công ty TNHH Đ.

3. Đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị T đối với bị đơn ông Trần Văn N về việc yêu cầu ông N phải trả lại diện tích 1.508,6m2, toạ lạc tại ấp B, xã B, tỉnh An Giang.

4. Về chi phí tố tụng: Nguyên đơn bà Trần Thị T phải chịu tổng số tiền 14.250.000 đồng (Mười bốn triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng), bao gồm 4.100.000 đồng chi phí đo đạc, 700.000 đồng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, 5.200.000 đồng thẩm định giá tài sản, 4.250.000 đồng chi phí giám định (đã nộp xong).

5. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Trần Thị T phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. Tuy nhiên, do bà T là người cao tuổi và có đơn xin miễn tiền án phí nên được miễn tiền án phí dân sự sơ thẩm.

6. Về quyền kháng cáo: Đương sự có mặt tại phiên toà được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt tại phiên toà được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định pháp luật.

Trong trường hợp bản án được thi hành theo qui định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.