Bản án 38/2023/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng đặt cọc

[1] Về thủ tục tố tụng: Nguyên đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng đặt cọc với bị đơn là ông Đặng Văn L có địa chỉ tại Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh. Căn cứ khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

[2] Nguyên đơn vắng mặt tại phiên tòa có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt; Bị đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt nên Tòa án vẫn tiến hành xét xử vụ án theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1 và khoản 3 Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Bị đơn đã được Tòa án tống đạt hợp lệ Thông báo về việc thụ lý vụ án, Thông báo phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Quyết định hoãn phiên tòa nhưng bị đơn vắng mặt không có lý do, không có ý kiến phản hồi đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Do đó, bị đơn phải chịu hậu quả của việc không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ được quy định tại Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự. Hội đồng xét xử giải quyết vụ án dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ việc.

[4] Về yêu cầu hủy Hợp đồng đặt cọc đề ngày 18 tháng 01 năm 2019: Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án do nguyên đơn xuất trình, có cơ sở xác định nguyên đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Kim P đã ký Hợp đồng đặt cọc ngày 18 tháng 01 năm 2019 với bị đơn ông Đặng Văn L.

[5] Xét hình thức và nội dung của Hợp đồng đặt cọc ngày 18 tháng 01 năm 2019 được công chứng tại Văn phòng C1 xuất phát từ sự tự nguyện và không trái quy định của pháp luật, nên hợp đồng đã phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên.

[6] Thực hiện hợp đồng, bị đơn đã đặt cọc cho nguyên đơn số tiền 1.500.000.000 đồng.

[7] Căn cứ Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số AH 898243 số vào sổ cấp GCN: H00068/20 do Ủy ban nhân dân huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 29 tháng 01 năm 2007 và Văn bản số 6074/CNCC ngày 23 tháng 12 năm 2022 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh xác định ông Đoàn Văn C là chủ sử dụng đất thửa đất số 713 thuộc tờ bản đồ số 10 tại địa chỉ xã T, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh. Như vậy ông C có toàn quyền thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

[8] Xét tại Điều 2 của hợp đồng thể hiện “Chậm nhất vào ngày 28 tháng 4 năm 2019 các bên phải thực hiện việc chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng đất trên theo quy định của pháp luật”.

[9] Xét Thông báo đề ngày 28 tháng 5 năm 2019 nguyên đơn yêu cầu bị đơn tiếp tục thực hiện hợp đồng đặt cọc và các bên sẽ tiến hành công chứng việc chuyển nhượng thửa đất trên tại Văn phòng C1, Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 14 tháng 6 năm 2019. Xét đây là sự tự nguyện của nguyên đơn và có lợi cho bị đơn mặc dù thời hạn thỏa thuận đã chấm dứt vào ngày 28 tháng 4 năm 2019 nên ghi nhận. Tuy nhiên, bản thân bị đơn nhận được các tài liệu chứng cứ do nguyên đơn xuất trình nhưng cũng không đưa ra giải pháp để giải quyết cũng như không có lời khai phản bác lại yêu cầu nguyên đơn. Căn cứ tại Điều 423 Bộ luật Dân sự quy định "Hủy bỏ hợp đồng do bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hợp đồng làm cho bên kia không đạt được mục đích của việc giao kết hợp đồng". Do đó, có cơ sở chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về việc hủy bỏ hợp đồng đặt cọc.

[10] Về xử lý số tiền đặt cọc 1.500.000.000 đồng: Xét tại Điều 1 hợp đồng đặt cọc bị đơn đã giao số tiền 1.500.000.000 đồng cho nguyên đơn để hai bên đảm bảo cho việc giao kết, thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với thửa đất trên. Khoản 2 Điều 4 hợp đồng ghi nhận nếu bị đơn từ chối việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên thì số tiền đặt cọc thuộc về nguyên đơn. Tuy thời hạn đặt cọc đã hết nhưng bị đơn cũng không tiến hành việc nhận chuyển nhượng thửa đất trên với nguyên đơn. Do đó, có cơ sở xem xét chấp nhận yêu cầu nguyên đơn không phải hoàn trả lại số tiền đặt cọc cho bị đơn.

[11] Xét trình bày của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là có cơ sở nên chấp nhận.

[12] Về án phí sơ thẩm: Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, tuy nhiên bị đơn ông Đặng Văn L, sinh năm 1961 là người cao tuổi nên được miễn nộp tiền án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[13] Về quyền kháng cáo: Đương sự có quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 271 và khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự.