Bản án 38/2021/HC-ST — Hành chính

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa sơ thẩm, căn cứ vào kết quả tranh tụng và ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ninh.

Quyết định số 6212/QĐ – UBND ngày 04/12/2018 của UBND thành phố C về việc phê duyệt phương án bồi thường bổ sung cho 03 hộ và Quyết định số 6752/QĐ - UBND ngày 09/12/2019 của Chủ tịch UBND thành phố C, tỉnh Quảng Ninh về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Văn T, trú tại thôn 2, xã N, thành phố C (Lần đầu) không bị khiếu kiện nhưng là các quyết định có liên quan đến Quyết định bị kiện nên được xem xét tính hợp pháp theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

- Căn cứ pháp lý: Tại các Quyết định trên căn cứ vào Luật Đất đai 2013, Luật khiếu nại, Nghị định số 75/2012/NĐ - CP ngày 03/10/2012, Nghị định số 43/2014/NĐ - CP ngày 15/5/2014, Nghị định số 47/2014/NĐ - CP ngày 15/5/2014, Nghị định số 01/2017/NĐ - CP ngày 06/01/2017 của Chính phủ, Thông tư số 30/2014/TT - BTNMT ngày 02/6/2014, Thông tư số 37/2014/TT - BTNMT ngày 30/6/2014 và các Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh về thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, cưỡng chế thu hồi đất là những văn bản có hiệu lực thi hành nên phù hợp pháp luật.

- Căn cứ thu hồi đất: Toàn bộ diện tích đất 1.542,6m2 thuộc các thửa số 04, 05, 48, 49, 50, 13, 19, 11, 12, 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 tại thôn 2, xã N, thành phố C do ông Nguyễn Văn T sử dụng đều nằm trong phạm vi thực hiện dự án đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái và thuộc diện thu hồi đất theo Điều 62 Luật Đất đai 2013 và được UBND tỉnh Quảng Ninh phê duyệt, nên UBND thành phố C ban hành Quyết định thu hồi đất đối với ông T là phù hợp với pháp luật.

- Về căn cứ bồi thường: Tại bản chứng nhận nhà, đất, tài sản trên đất ngày 22/3/2018 của UBND xã N và phiếu lấy ý kiến khu dân cư ngày 06/3/2018 xác định hộ ông Nguyễn Văn T có tổng diện tích 3.544,3m2 tại thôn 2, xã N, thành phố C, trong đó có 1.542,6m2 thuộc phạm vi thu hồi đất thực hiện dự án đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái do ông T khai phá sử dụng để trồng lúa, trong đó các thửa 04, 05, 48, 49, 50, 13, 19 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 hộ ông T sử dụng để trồng lúa liên tục đến năm 2015 để đất trống, đến 2017 sử dụng lại; Thửa 11, 12, 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 khai phá từ năm 1984 đến năm 1997, sử dụng đến năm 2001 không sử dụng và để hoang; Thửa số 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng 8 được sử dụng trồng cây lâu năm đến khi thu hồi đất.

Các thửa 04, 05, 48, 49, 50, 13, 19 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 là những thửa được sử dụng liên tục vào mục đích trồng lúa từ 1997 đến năm 2015 và bị gián đoạn năm 2016 không sử dụng, nhưng đến năm 2017 hộ ông T đã sử dụng lại cày đất để cấy lúa (đất sử dụng trồng lúa mỗi năm 01 vụ). Như vậy, chỉ có 01 vụ lúa để đất trống và tại văn bản 7050 của UBND tỉnh cũng xác định nguyên nhân là do nước nhiễm mặn và thuỷ lợi không đáp ứng được, đây là nguyên nhân khách quan mà hộ dân không thể canh tác được nên không có căn cứ xác định hộ dân bỏ hoang không sử dụng đất hoặc vi phạm pháp luật về đất đai, và không thể xác định thời điểm bắt đầu sử dụng đất từ năm 2017 để không bồi thường về đất cho hộ dân, như vậy là xâm phạm quyền lợi của người bị thu hồi đất. Trong trường hợp này có đủ căn cứ xác định đất được sử dụng liên tục và có đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định cho người có đất bị thu hồi.

Các thửa 11, 12, 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10, tại bản chứng nhận nhà đất và phiếu lấy ý kiến dân cư đã xác định rõ việc sử dụng đất là hộ ông T chỉ sử dụng đến năm 2001 rồi để đất hoang, và trên thực tế không còn trực tiếp sử dụng đất từ trước khi Luật Đất đai 2003 có hiệu lực (ngày 01/7/2004) và Luật Đất đai 2013 có hiệu lực (ngày 01/7/2014), nên căn cứ hiện trạng sử dụng đất thì đây là đất để hoang không có người sử dụng trong thời gian 16 năm. Năm 2017, ông T bắt đầu cày, bừa làm đất, mục đích trồng lúa nên trong trường hợp này phải xác định thời điểm ông T sử dụng đất là năm 2017, nên không thuộc diện được bồi thường về đất theo khoản 1 Điều 75 và khoản 2 Điều 77 Luật Đất đai năm 2013. Do vậy, UBND thành phố C không bồi thường đối với các thửa đất trên cho hộ ông T là đúng pháp luật. Mặc dù không được bồi thường về đất nhưng UBND thành phố C đã tính hỗ trợ bằng 30% giá đất nông nghiệp là đảm bảo quyền lợi của người khởi kiện theo Văn bản số 7050/UBND-QLĐĐ1 về giải quyết vướng mắc về bồi thường, GPMB tại một số dự án trên địa bàn thành phố C của UBND tỉnh Quảng Ninh. Tại bản tự khai và tại phiên toà, ông T cũng đã thừa nhận một thời gian không canh tác để đất trống và năm 2017 bắt đầu cày, bừa để cấy lúa, thời điểm kiểm đếm đền bù gia đình mới chỉ đang làm đất, chưa cấy lúa, hiện trạng trên đất không phải hoa màu đã thu hoạch mà chỉ là đất đã được cày, bừa. Ông T cho rằng những người có tên trong phiếu lấy ý kiến khu dân cư có mâu thuẫn tình cảm với ông và cho rằng mình vẫn sử dụng đất ổn định, liên tục trong thời gian từ năm 2001 đến năm 2017, nhưng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ để chứng minh nên không có cơ sở để chấp nhận.

Tại phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, UBND thành phố C đã xác định các thửa đất bị thu hồi để thực hiện dự án và cho rằng người sử dụng đất không sử dụng liên tục trong thời hạn 12 tháng, nên áp dụng khoản 1 Điều 64 Luật Đất đai để xác định người sử dụng đất vi phạm pháp luật đất đai và không bồi thường, hỗ trợ cho ông T là áp dụng pháp luật chưa đúng, vì trong trường này không phải trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai.

Đối với thửa 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 8 có nguồn gốc khai phá từ năm 2011 và đã trồng cây lâu năm ổn định, phù hợp với quy hoạch nên UBND thành phố C đã bồi thường cho ông T đất trồng cây lâu năm là đúng pháp luật.

- Về căn cứ ban hành Quyết định cưỡng chế: Trên cơ sở quyết định thu hồi đất có hiệu lực nhưng người bị thu hồi đất không bàn giao đất cho tổ chức làm nhiệm vụ giải phóng mặt bằng, người bị thu hồi đất đã được tổ chức vận động nhưng không chấp hành bàn giao đất nên Chủ tịch UBND thành phố C đã ban hành quyết định cưỡng chế là có căn cứ theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 69 Luật Đất đai và tổ chức cưỡng chế theo quy định tại Điều 71 Luật đất đai 2013.

Từ những căn cứ trên đã có đủ cơ sở xác định nội dung:

Về nội dung thu hồi đất diện tích 1.542,6m2, ông T kê khai thuộc các thửa số 04, 05, 48, 49, 50, 13, 19, 11, 12, 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 và thửa 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 8 là đúng đối tượng, diện tích, vị trí và thuộc phạm vi nằm trong dự án đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái, thuộc diện nhà nước thu hồi đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt nên nội dung Quyết định thu hồi đất là đúng pháp luật.

Về nội dung Quyết định cưỡng chế thu hồi đất diện tích 1.542,6m2, thuộc các thửa số 04, 05, 48, 49, 50, 13, 19, 11, 12, 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 và thửa 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 8 để thực hiện dự án đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái là đúng đối tượng, vị trí, diện tích và phạm vi thu hồi đất theo quyết định thu hồi đất nên phù hợp với pháp luật. Hiện nay toàn bộ diện tích đất thu hồi đã được bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công và đã thi công đường giao thông theo đúng quy định.

Về nội dung phương án bồi thường và quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu: Đối chiếu với các căn cứ nêu trên thì phương án bồi thường và quyết định giải quyết khiếu nại đối với hộ ông T đã xác định đủ diện tích đất thu hồi được bồi thường là diện tích đất thuộc thửa 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 8 và đã bồi thường theo giá đất trồng cây lâu năm và hỗ trợ cho hộ ông T là phù hợp; Diện tích đất thuộc thửa số 11, 12, 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 không đủ điều kiện bồi thường nhưng đã được hỗ trợ khác bằng 30% giá đất nông nghiệp là đúng và đảm bảo quyền lợi của người khởi kiện. Tuy nhiên, đối với diện tích đất bị thu hồi tại các thửa số 04, 05, 48, 49, 50, 13, 19 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 có đủ điều kiện bồi thường, hỗ trợ nhưng UBND thành phố C đã không bồi thường về đất mà chỉ hỗ trợ cho hộ ông T bằng 30% giá đất nông nghiệp là chưa đúng về nội dung bồi thường nên cần huỷ để thực hiện bồi thường, hỗ trợ đầy đủ cho người khởi kiện theo đúng pháp luật.

Về yêu cầu bồi thường thiệt hại: Người khởi kiện tự nguyện rút yêu cầu bồi thường 300.000.000đ nên được chấp nhận.

Người khởi kiện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện là có căn cứ chấp nhận một phần.

Quan điểm của Viện kiểm sát: Quan điểm về các thửa đất số 11, 12, 20 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng số 10 có đủ điều kiện bồi thường về đất như đã nhận định trên là không có cơ sở. Về đề nghị chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện hủy một phần Quyết định số 3268/QĐ- UBND ngày 23/7/2018 của UBND thành phố C, tỉnh Quảng Ninh (phần liên quan đến ông Nguyễn Văn T) là có căn cứ.

Từ phân tích trên có đủ cơ sở xác định Quyết định số 3263/QĐ - UBND ngày 23/7/2018 của UBND thành phố C về việc thu hồi đất và Quyết định số 521/QĐ - UBND ngày 19/02/2019 của Chủ tịch UBND thành phố C về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với ông Nguyễn Văn T là phù hợp với pháp luật và không gây thiệt hại cho quyền lợi của người khởi kiện nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện đối với các quyết định này. Đối với Quyết định số 3268/QĐ - UBND ngày 23/7/2018 được bổ sung tại Quyết định số 6212/QĐ – UBND ngày 04/12/2018 của UBND thành phố C, tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (Phần liên quan đến Ông Nguyễn Văn T) và Quyết định số 6752/QĐ - UBND ngày 09/12/2019 của Chủ tịch UBND thành phố C về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Văn T, trú tại thôn 2, xã N, thành phố C (Lần đầu) có nội dung chưa đảm bảo quyền lợi của người bị thu hồi đất, nên cần chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện hủy một phần Quyết định số 3268/QĐ - UBND ngày 23/7/2018 của UBND thành phố C, tỉnh Quảng Ninh và Quyết định số 6752/QĐ - UBND ngày 09/12/2019 của Chủ tịch UBND thành phố C tỉnh Quảng Ninh để UBND thành phố C thực hiện lập lại phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 193, 194 Luật Tố tụng Hành chính;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội;

Tuyên xử:

1. Đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện bồi thường thiệt hại 300.000.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng).

2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện: Hủy một phần Quyết định số 3268/QĐ - UBND ngày 23/7/2018 của Ủy ban nhân dân thành phố C, tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; kinh phí đảm bảo cho việc tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng dự án: đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Kinh Doanh - Chuyển giao (BOT), phần nội dung liên quan đến ông Nguyễn Văn T; Huỷ Quyết định số 6212/QĐ – UBND ngày 04/12/2018 của Uỷ ban nhân dân thành phố C về việc phê duyệt phương án bồi thường bổ sung kinh phí đảm bảo cho việc tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng dự án: đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Kinh Doanh - Chuyển giao (BOT), phần nội dung liên quan đến ông Nguyễn Văn T.

3. Huỷ Quyết định số 6752/QĐ - UBND ngày 09/12/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố C, tỉnh Quảng Ninh về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Văn T, trú tại thôn 2, xã N, thành phố C (Lần đầu).

Buộc Ủy ban nhân dân thành phố C, tỉnh Quảng Ninh phải thực hiện nhiệm vụ, công vụ về việc lập và phê duyệt phương án bồi thường đối với ông Nguyễn Văn T theo quy định của pháp luật.

4. Bác yêu cầu khởi kiện hủy Quyết định số 3263/QĐ - UBND ngày 23/7/2018 của Ủy ban nhân dân thành phố C về việc thu hồi đất của hộ ông Nguyễn Văn T và Quyết định số 521/QĐ - UBND ngày 19/02/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố C về việc cưỡng chế thu hồi đất.

5. Về án phí sơ thẩm:

Buộc Ủy ban nhân dân thành phố C, tỉnh Quảng Ninh phải chịu án phí sơ thẩm 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng).

Trả lại ông Nguyễn Văn T tiền tạm ứng án phí 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai nộp tiền án phí số 0002064 ngày 23/12/2019 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ninh.

Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền làm đơn kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết công khai theo quy định.