Bản án 38/2020/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản về quyền sở hữu tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trình bày và yêu cầu của nguyên đơn : Năm 2009, vợ chồng ông bà ký hợp đồng với anh Đỗ Đại D thiết kế và thi công nhà ở tại Lô X khu Đô Thị N thuộc phường A, quận D, thành phố Hải Phòng. Quá trình thực hiện hợp đồng, anh Đỗ Đại D nhiều lần đã nhận tạm ứng của vợ chồng bà với tổng số tiền là 3.075.000.000 (ba tỷ không trăm bảy mươi lăm triệu) đồng. Sau khi thi công xong một số hạng mục chính, còn lại một số phần hoàn thiện công trình, anh Đỗ Đại D không tiếp tục thi công và thực hiện theo đúng nội dung thỏa thuận. Gia đình ông bà phải tự hoàn thiện công trình để ở. Ông, bà đã nhiều lần tìm gặp anh Đỗ Đại D để đối chiếu và quyết toán công trình nhưng anh Đỗ Đại D đều trốn tránh. Đến ngày 30/10/2011, vợ chồng bà và anh Đỗ Đại D đã tiến hành lập Biên bản quyết toán công trình. Theo nội dung Biên bản quyết toán, tổng số tiền quyết toán công trình là 2.231.680.000 (hai tỷ, hai trăm ba mươi mốt triệu, sáu trăm tám mươi nghìn) đồng, số tiền anh Đỗ Đại D đã nhận tạm ứng thừa của ông bà là 843.320.000 (tám trăm bốn mươi ba triệu, ba trăm hai mươi nghìn) đồng. Hai bên thỏa thuận sau 01 tuần kể ngày 30-10-2011 sẽ tiến hành trao đổi để giải quyết số tiền tạm ứng thừa trên. Nhưng sau đó anh Đỗ Đại D trốn tránh, ông bà đã tìm mọi cách liên lạc và tìm địa chỉ của anh Đỗ Đại D nhưng không liên lạc được. Thời gian gần đây, ông bà đã biết nơi cư trú và nơi công tác của anh Đỗ Đại D nên ông bà đã làm đơn tố cáo anh Đỗ Đại D tới công an quận Hải An về hành vi chiếm đoạt tài sản. Công an quận Hải An đã giải quyết nhưng xác định là tranh chấp dân sự nên ông bà khởi kiện yêu cầu anh Đỗ Đại D phải có nghĩa vụ hoàn trả cho ông bà số tiền tạm ứng thừa là 843.320.000 (tám trăm bốn mươi ba triệu, ba trăm hai mươi nghìn) đồng và rút yêu cầu về việc yêu cầu anh Đỗ Đại D phải trả khoản tiền lãi chậm trả. Ông bà khẳng định số tiền trên là cá nhân anh Đỗ Đại D đã nhận tạm ứng và có nghĩa vụ hoàn trả lại, không liên quan đến ai khác.

Trình bày và đề nghị của bị đơn: Năm 2009, anh nhận thiết kế và thi công công trình nhà ở cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N tại lô X khu Đô Thị N, anh đã hoàn thiện căn nhà theo thỏa thuận; đã quyết toán phần xây lắp và hoàn chỉnh từ năm 2009, ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N đã nhận công trình và sử dụng từ đó đến nay. Anh cũng trình bày trong quá trình thi công hai bên nhiều lần lập quyết toán khối lượng công việc và trong đó có Bản quyết toán ngày 30/10/2011. Sau ngày 30/10/2011, anh đã quay lại để thi công nốt những hạng mục còn dang dở. Khối lượng thi công thêm còn vượt quá số tiền anh đã nhận tạm ứng thừa theo biên bản quyết toán ngày 30/10/2011 khoảng 300.000.000 đồng. Anh đã nhiều lần gặp ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N để yêu cầu thanh toán nốt nhưng ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N toàn tìm lý do để khất lần. Do không có thời gian nên anh đành bỏ, không đòi số tiền đã thi công vượt quá đó nữa. Anh xác định đến hiện tại không còn liên quan đến ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N về vấn đề tài chính nữa. Anh không chấp nhận bất kỳ yêu cầu nào của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N và đề nghị Tòa án áp dụng quy định về thời hiệu theo quy định pháp luật để bác yêu cầu của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N. Anh xác định giữa anh và ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N thanh quyết toán xong công trình từ lâu, đến nay anh không còn lưu giữ tài liệu, chứng từ giấy tờ gì liên quan đến việc thanh quyết toán. Việc thỏa thuận xây nhà và hoàn thiện nhà cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N là anh làm với tư cách cá nhân, không liên quan đến các công ty xây dựng hay cá nhân nào khác. Các công ty theo thông báo thụ lý của Tòa án không liên quan gì đến việc này. Anh không còn lưu giữ tài liệu chứng cứ gì khác liên quan đến việc thi công cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N nên không có để cung cấp cho Tòa án.

Tại Biên bản ghi lời khai ngày 21/10/2019, người làm chứng là ông Vũ Đình Thanh trình bày: Anh Đỗ Đại D là người quen của ông, ông là người giới thiệu anh Đỗ Đại D đến thi công nhà cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N do trước đây anh Đỗ Đại D đã từng thi công nhà cho gia đình ông. Sau khi anh Đỗ Đại D xây nhà cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N, hai bên quyết toán vào năm 2011 thì ông được biết anh Đỗ Đại D còn giữ của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N số tiền thừa hơn 800.000.000 đồng. Bản thân ông cũng đã cùng ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N tìm đến gia đình anh Đỗ Đại D và liên lạc với anh Đỗ Đại D nhiều lần nhưng anh Đỗ Đại D không gặp. Từ thời điểm ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N quyết toán với anh Đỗ Đại D ngày 30/10/2011 đến nay ông không rõ anh Đỗ Đại D đã hoàn trả số tiền hơn 800.000.000 đồng cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N chưa.

Người bảo vệ quyền và lợi ích cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N có quan điểm: Giữa ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N và anh Đỗ Đại D có ký hợp đồng thi công xây dựng công trình nhà ở. Sau đó hai bên đã có văn bản quyết toán ngày 30/10/2011. Trong văn bản quyết toán thể hiện anh Đỗ Đại D đã nhận tạm ứng của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N tổng số tiền 3.075.000.000 đồng, tổng số tiền quyết toán công trình là 2.231.680.000 đồng. Như vậy, số tiền anh Đỗ Đại D đã nhận tạm ứng thừa của ông bà là 843.320.000 đồng, vì vậy đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N buộc anh Đỗ Đại D phải có nghĩa vụ trả lại cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N số tiền trên.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã thông báo yêu cầu anh Đỗ Đại D cung cấp chứng cứ về việc đã quyết toán xong với ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N nhưng anh Đỗ Đại D xác nhận không còn lưu giữ tài liệu chứng cứ gì khác liên quan nên không có tài liệu chứng cứ để cung cấp cho tòa án. Tòa án đã thu thập chứng cứ tại Công an quận Hải An về việc giải quyết theo đơn tố cáo của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N đối với anh Đỗ Đại D. Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành hòa giải nhưng các bên đương sự không thỏa thuận được về việc giải quyết vụ án.

Với nội dung như trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2019/DS-ST ngày 29 tháng 11 năm 2019 của Toà án nhân dân quận D, thành phố Hải Phòng đã căn cứ khoản 2 Điều 26, khoản 1 Điều 35, Điều 39, Điều 147, Điều 229, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015; các điều 256, 280, 285, 290 Bộ luật Dân sự năm 2005; Luật Phí và Lệ phí; Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N. Buộc anh Đỗ Đại D phải trả cho ông Xây và bà Nhung số tiền 843.320.000 (tám trăm bốn mươi ba triệu, ba trăm hai mươi nghìn) đồng. Ghi nhận sự tự nguyện của ông Xây và bà Nhung về việc không yêu cầu anh Dương phải thanh toán khoản tiền lãi.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày ông Xây và bà Nhung có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền mà anh Dương phải thi hành cho đến khi thi hành xong, hàng tháng anh Dương còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 Bộ luật Dân sự tương ứng với thời gian chậm thi hành án.

2. Về án phí sơ thẩm: Ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Anh Đỗ Đại D phải chịu số tiền án phí dân sự sơ thẩm là 37.299.600(ba mươi bảy triệu, hai trăm chín mươi chín nghìn sáu trăm) đồng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên quyền kháng cáo, quyền yêu cầu thi hành án đối với các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 13/12/2019, anh Đỗ Đại D kháng cáo bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xét xử lại toàn bộ bản án trên.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn trình bày: Việc thỏa thuận thiết kế, thi công xây dựng nhà giữa ông bà với anh Đỗ Đại D, không có liên quan đến cá nhân, tổ chức nào khác. Anh Đỗ Đại D là người trực tiếp đứng ra thỏa thuận, giao dịch, nhận tiền, quyết toán. Bản quyết toán giữa ông bà và anh Đỗ Đại D do anh Đỗ Đại D tự nguyện thống nhất ký và thừa nhận đã tạm ứng thừa của ông bà 843.320.000 đồng. Văn bản này là chứng cứ xác định anh Đỗ Đại D còn cầm giữ của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N số tiền 843.320.000 đồng. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm buộc anh Đỗ Đại D phải trả cho nguyên đơn số tiền tạm ứng thừa như Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết.

Bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, người bảo về quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn và bị đơn đề nghị: Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là tranh chấp kiện đòi tài sản là xác định sai, không có cơ sở, vì: Nguyên đơn không chứng minh được mình là người sở hữu tài sản nên không có quyền đòi. Hợp đồng xây dựng được ký với Công ty P nên phải đưa Công ty P vào tham gia tố tụng. Hợp đồng xây dựng chưa được quyết toán, nghiệm thu, bàn giao công trình theo quy định tại Điều 76, Điều 80 Luật Xây dựng, khoản 3 Điều 29 Nghị định số 12/2009/NĐ-CP của Chính phủ; các bên chưa thống nhất với nhau về khối lượng phát sinh nên chưa chấm dứt hợp đồng theo quy định tại Điều 424 Bộ luật Dân sự năm 2005, do vậy quan hệ pháp luật là tranh chấp hợp đồng, không phải kiện đòi tài sản. Tại cấp sơ thẩm, bị đơn đã đề nghị áp dụng quy định về thời hiệu để đình chỉ giải quyết vụ án là đúng. Nay, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm áp dụng quy định về thời hiệu để hủy bản án sơ thẩm, đình chỉ giải quyết vụ án.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng phát biểu ý kiến: Về thủ tục tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự đã chấp hành và thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ của đương sự quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự. Quan điểm của Kiểm sát viên đối với kháng cáo: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Điều 147, khoản 1 Điều 148, khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; căn cứ vào Điều 155 Bộ luật Dân sự 2015; các điều 256, 280, 281, 285, 290 của Bộ luật Dân sự năm 2005; Căn cứ Điều 26, Điều 27, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy đi ̣nh về mứ c thu , miễn, giảm, thu nô ̣p, quản lý và sử dụng án phí , lê ̣ phi

́ Tòa án; xử:

Không chấp nhâ ̣n kháng cáo của anh Đỗ Đại D. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2019/DS-ST ngày 29 tháng 11 năm 2019 của Toà án nhân dân quận D, thành phố Hải Phòng,

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N. Buộc anh Đỗ Đại D phải trả cho ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N số tiền 843.320.000 (tám trăm bốn mươi ba triệu ba trăm hai mươi nghìn) đồng. Ghi nhận sự tự nguyện của ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N về việc không yêu cầu anh Đỗ Đại D phải thanh toán khoản tiền lãi.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N có đơn yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền mà anh Đỗ Đại D phải thi hành cho đến khi thi hành xong, hàng tháng anh Đỗ Đại D còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357 Bộ luật Dân sự tương ứng với thời gian chậm thi hành án.

2. Về án phí:

Ông Nguyễn Văn X và bà Bùi Thị N không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

Anh Đỗ Đại D phải chịu số tiền án phí dân sự sơ thẩm là 37.299.600 (ba mươi bảy triệu hai trăm chín mươi chín nghìn sáu trăm) đồng và số tiền án phí dân sự phúc thẩm là 300.000 đồng. Được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp là 300.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạ m ứng án phí số 0014289 ngày 19 tháng 12 năm 2019 tại C hi cu ̣c Thi hành án dân sự quâ ̣n D, thành phố Hải Phòng; anh Đỗ Đại D còn phải nộp 37.299.600 (ba mươi bảy triệu, hai trăm chín mươi chín nghìn sáu trăm) đồng.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.