Bản án 38/2020/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Các nguyên đơn cho rằng diện tích đất hồ nuôi tôm thuộc thửa số 523 và một phần thửa số 526, tờ bản đồ số 26, tại thôn V, xã T, huyện N là tài sản của cha mẹ ruột là ông Lương Văn H và bà Nguyễn Thị C khai hoang từ trước năm 1975; sau khi ông Lương Văn H chết, tài sản trên thuộc quyền thừa kế của các anh chị em trong gia đình, trong đó có các nguyên đơn. Tuy nhiên, lợi dụng lúc các nguyên đơn đi biển dài ngày, ông Lương Văn B1 cùng các chị em trong gia đình đã “bán” tài sản trên cho bị đơn là trái pháp luật. Do đó, các nguyên đơn khởi kiện, yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng viết tay chuyển nhượng quyền sử dụng đất ghi là “giấy bán đất”, lập ngày 10 tháng 5 năm 2017 giữa bên chuyển nhượng là bà Nguyễn Thị C (do bà Lương Thị H ký thay) và ông Lương Văn B1, bên nhận chuyển nhượng là ông Đoàn Minh T2, đối tượng chuyển nhượng là diện tích đất hồ nuôi tôm thuộc thửa số 523 và một phần thửa số 526, tờ bản đồ số 26, tại thôn V, xã T, huyện N, tỉnh Q và yêu cầu ông Đoàn Minh T2 chấm dứt việc cải tạo, cơi nới, xây dựng trên diện tích đất chuyển nhượng, bồi thường toàn bộ số cây trồng bị chặt trên đất và trả lại hiện trạng ban đầu.

Bị đơn Đoàn Minh T2 xác nhận vào tháng 5 năm 2017 có nhận chuyển nhượng của bà Nguyễn Thị C và các con là Lương Thị P, Lương Thị H, Lương Thị L, Lương Văn B1, Lương Thị S1, Lương Thị S2 01 cái đìa (gọi là đìa ngoài cây tra), thửa số 523 và một phần thửa số 526, tờ bản đồ số 26, tại thôn V, xã T, huyện N, tỉnh Q với giá 350.000.000 đồng, ông T2 đã nhận đất, cải tạo đất thành hồ nuôi tôm và giao đủ tiền cho bên chuyển nhượng nên không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Các ông, bà Lương Thị P, Lương Thị H, Lương Thị L, Lương Văn B1, Lương Thị S1, Lương Thị S2 xác nhận có việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất như lời của bị đơn và cho rằng nguồn gốc diện tích đất thuộc cái đìa nuôi tôm là của ông bác để lại cho ông nội và ông B1 sử dụng từ năm 1975 đến năm 1982; năm 1982 ông B1 để lại cho mẹ là bà Nguyễn Thị C; việc chuyển nhượng cái đìa nuôi tôm là sự thỏa thuận của các anh chị em trong gia đình để có tiền chữa thuốc và lo đám tang cho mẹ - bà Nguyễn Thị C và cho một số người con của ông bác ruột. Việc chuyển nhượn đã xong, phù hợp với giá cả thị trường tại thời điểm chuyển nhượng, bên chuyển nhượng đã nhận đủ tiền và chi tiêu hết cho việc nuôi mẹ và làm đám tang cho mẹ nên những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Với nội dung vụ án như trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 103/2019/DS - ST ngày 16/12/2019 của Tòa án nhân dân huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam đã áp dụng khoản 3 Điều 26, các điều 35, 39, 147, 149, 267 Bộ luật Tố tụng dân sự; các điều 158, 160, 192, 193, 194, 206, 612, 614 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử: không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lương Đình T1 và ông Lương Văn B2 đối với ông Đoàn Minh T2 về việc “yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định án phí, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 30 tháng 12 năm 2019, nguyên đơn Lương Văn B2 có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Nam phát biểu ý kiến:

- Về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm: Thẩm phán được phân công trực tiếp giải quyết vụ án đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật về việc thụ lý vụ án, về thời hạn giải quyết vụ án, về việc chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nghiên cứu để tham gia xét xử. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Các đương sự đã thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

- Về việc giải quyết vụ án: Mặc dù Tòa án cấp sơ thẩm có sai sót như: không giải quyết yêu cầu bồi thường thiệt hại theo đơn khởi kiện của nguyên đơn; vi phạm thời hạn giải quyết vụ án…Nhưng tại phiên tòa phúc thẩm, phía nguyên đơn không có chứng cứ chứng minh về tài sản có trên đất trước khi chuyển nhượng, những vi phạm của Tòa án cấp sơ thẩm không làm thay đổi bản chất của vụ án, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:

[2.1] Về thủ tục tố tụng:

Hội đồng xét xử thấy các thiếu sót trên của Tòa án cấp sơ thẩm là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, không thể khắc phục được tại phiên tòa phúc thẩm.

[2.2] Về nội dung

Hội đồng xét xử thấy Tòa án cấp sơ thẩm thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, nhưng tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được.

[3]. Từ các nhận định trên, Hội đồng xét xử thấy có cơ sở để chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Lương Văn B2, xử hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Núi Thành giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

[4] Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của ông Lương Văn ) B2thay đổi yêu cầu khởi kiện thành “yêu cầu tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu” và đề nghị Hội đồng xét xử xác định các ông bà: Lương Văn B1, Lương Thị P, Lương Thị H, Lương Thị L, Lương Thị S1, Lương Thị S2 là bị đơn trong vụ án. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử đã nhận định hủy Bản án sơ thẩm để xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm nên không xem xét, kết luận về yêu cầu này.

[5] Án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên nguyên đơn Lương Văn B2 không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm, Tòa án cấp sơ thẩm sẽ quyết định các nội dung liên quan đến án phí dân sự sơ thẩm và các chi phí tố tụng khác của vụ án này.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:

1. Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Lương Văn B2, hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 103/2019/DS - ST ngày 16 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Người kháng cáo không chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn lại cho ông Lương Văn 2 300.000 (ba trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004574 ngày 30 tháng 12 năm 2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Núi Thành.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (ngày 28/7/2020).