Bản án 379/2022/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Minh

Các Thẩm phán:

Ông Phan Nhựt Bình

Ông Hoàng Thanh Dũng

- Thư K phiên tòa: Ông Hồ Quang Nhựt - Thư K Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Bà Phạm Thị Hồng Đào - Kiểm sát viên.

Trong các ngày 20 và 25 tháng 5 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 25/2022/TLPT-HC ngày 24 tháng 01 năm 2022 “Khiếu kiện quyết định giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực quản lý đất đai”.

Do Bản án hành chính sơ thẩm số 23/2021/HC-ST ngày 29 tháng 10 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh B bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 671/2022/QĐPT-HC ngày 20 tháng 4 năm 2022, giữa các đương sự:

1. Người khởi kiện: Ông Nguyễn Hữu Ngọc T, sinh năm: 1985 (có đơn xin xét xử vắng mặt);

Địa chỉ: Xóm 1, thôn T1, xã C, huyện T, tỉnh B.

Đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện: Ông P, sinh năm 1958 (Giấy ủy quyền ngày 27/02/2018) (có mặt)

Địa chỉ: Số 7A/162 Thành Thái, Phường 14, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B (có đơn xin xét xử vắng mặt);

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người bị kiện: Ông Võ Văn L-Công chức Sở Tài nguyên và Môi trường (có mặt); Bà Nguyễn Ngọc K - Luật sư, Công tác viên của Trung tâm tư vấn pháp luật thuộc Hội luật gia tỉnh B (vắng mặt);

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh B;

- Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh B;

Người đại diện hợp pháp: Ông Nguyễn Trung T; chức vụ: Chủ tịch (có đơn xin xét xử vắng mặt).

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho Ủy ban nhân dân huyện T và Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T: Ông Bùi Đắc Đ; chức vụ: Phó trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện T (Ông Điềm có mặt khi xét xử, vắng mặt khi tuyên án);

- Ủy ban nhân dân xã C, huyện T, tỉnh B;

Người đại diện hợp pháp: Ông Nguyễn Trung H, sinh năm 1988; chức vụ: Công chức Địa chính-Xây dựng (có mặt khi xét xử, vắng mặt khi tuyên án);

(Theo Giấy ủy quyền số 209 lập ngày 28/10/2021 của ông Nguyễn Bình Phong T; chức vụ: Chủ tịch Ủy ban nhân dân)

- Bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1987, địa chỉ Xóm 1, thôn T1, xã C, huyện T, tỉnh B (có đơn xin xét xử vắng mặt);

Người kháng cáo: người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 03/9/2017, đơn khởi kiện bổ sung ngày 16/12/2017 và quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện, đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện trình bày:

Ngày 26/9/2011, Ủy ban nhân dân huyện T ban hành Quyết định số 2326/QĐ-UBND thu hồi 3.261,3m2 đất nuôi trồng thủy sản của hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T để xây dựng công trình Khu sản xuất giống thủy sản tập trung tại xã C, huyện T. Tiếp tục thực hiện dự án trên, ngày 25/8/2014, Ủy ban nhân dân huyện T ban hành Quyết định số 6888/QĐ-UBND thu hồi 3.297,3m2 đất nuôi trồng thủy sản của hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T. Tổng diện tích đất của hộ ông T bị thu hồi hồi là 6.558,6m2.

Ngày 04/11/2014, Ủy ban nhân dân huyện T ban hành Quyết định số 8536/QĐ-UBND bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T với số tiền là 71.961.225 đồng, gồm: Bồi thường thiệt hại đối với 1.546,7m2 đất là 16.240.350 đồng; hỗ trợ khác là 55.720.875 đồng.

Ngày 27/5/2015, Ủy ban nhân dân huyện T ban hành Quyết định số 2736/QĐ-UBND bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T với số tiền là 15.787.485 đồng; đây là khoản hỗ trợ 30% giá đất đối với diện tích 5.011,9m2.

Ngày 07/8/2015, Ủy ban nhân dân huyện T ban hành Quyết định số 3896/QĐ-UBND về việc bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T với số tiền 49.471.560 đồng; đây là khoản hỗ trợ khác 30% công đào ao.

Không đồng ý với phương án bồi thường, hỗ trợ của Ủy ban nhân dân huyện T, ông T đã có đơn khiếu nại.

Ngày 26/02/2016, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T ban hành Quyết định số 384/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của ông T.

Ngày 14/8/2017, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B ban hành Quyết định số 2348/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại lần hai của ông T.

Ông Nguyễn Hữu Ngọc T cho rằng quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B có một phần nội dung trái pháp luật, bởi lẽ:

Về nguồn gốc đất: Diện tích đất bị thu hồi là do cha ông là ông Nguyễn Hữu Hồng nhận chuyển nhượng từ ông Nguyễn Văn Hai bằng giấy viết tay vào năm 2000, trong diện tích này là của bà Phạm Thị Mót công dân xã C khai hoang làm nông nghiệp vào năm 1977 liền kề với đất ông Hai. Sau đó bà M không làm nữa mới cho ông Hai, ông H2chuyển nhượng lại cho ông H1; sau đó bà M nghe ông H2bán lại cho ông H1 nên bà M tranh chấp và khởi kiện ra Tòa án; Tòa án nhân dân huyện T đã xác minh và công nhận đất nông nghiệp cho bà M, tại Quyết định số 22/QĐ-HGT ngày 04/02/2003, Tòa án nhân dân huyện T công nhận sự thỏa thuận của ông H1 về việc bồi thường tiền khai hoang đất cho bà M; đến năm 2006 thì ông H1 tặng cho lại ông T để sử dụng vào mục đích nuôi tôm, quá trình ông T sử dụng đất không bị chính quyền xử phạt, không có ai tranh chấp, phù hợp quy hoạch; do đó, tại thời điểm Ủy ban thu hồi đất của ông T để thực hiện dự án thì diện tích đất của ông tuy không có giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng đủ điều kiện để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Khoản 6 Điều 50 luật đất đai năm 2003, Khoản 3 Điều 48 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP, Điểm b Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP. Cho nên, theo khoản 1 Điều 42 Luật đất đai năm 2003 và Khoản 9 Điều 8 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP thì diện tích đất thu hồi của gia đình ông đủ điều kiện để bồi thường. Tuy nhiên, Ủy ban nhân dân huyện T chỉ bồi thường đối với diện tích 1.546,7m2, diện tích thu hồi còn lại là 5.011,9m2 thì không bồi thường vì cho rằng đất lấn chiếm là không có căn cứ.

Về vị trí đất: Các quyết định bồi thường, hỗ trợ của Ủy ban nhân dân huyện T đều xác định vị trí đất thu hồi của gia đình ông là vị trí 5, trên cơ sở đó, áp dụng giá bồi thường theo giá đất tại vị trí này là không đúng, trong khi vị trí đất của hộ ông T đủ các tiêu chí để xác định vị trí 1 vì, đất tiếp giáp đường nhựa ven biển; chủ động 100% nước tưới vì đất nuôi trồng thủy sản; đất trải bạc nuôi tôm nên không cần độ phì; cách khu dân cư Gchỉ 150m.

Do vậy, ông Nguyễn Hữu Ngọc T khởi kiện yêu cầu Tòa án: hủy một phần Quyết định số 2348/QĐ-UBND ngày 14/8/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Hữu Ngọc T trú tại xóm 1, thôn T1, xã C, huyện T (lần hai); đồng thời xem xét hủy Quyết định số 384/QĐ-UBND ngày 26/02/2016 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Hữu Ngọc T trú tại xóm 1, thôn T1, xã C, (lần đầu); Công nhận phần diện tích đất 5.011,9m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông Nguyễn Hữu Ngọc T, buộc Ủy ban nhân dân huyện T thực hiện hành vi bồi thường đối với diện tích đất đã thu hồi, bồi thường tài sản trên đất cho gia đình ông theo quy định của pháp luật,

Quá trình giải quyết vụ án, người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B có văn bản đề nghị vắng mặt và không có ý kiến đối với yêu cầu của người khởi kiện. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của người bị kiện, ngày 05/02/2018, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B có Văn bản số 505/STNMT-TTr cho rằng: Việc ông Nguyễn Hữu Ngọc T khiếu nại đối với Quyết định số 384/QĐ-UBND ngày 26/02/2016 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T đã được Ủy ban nhân dân tỉnh B tiến hành xác minh, làm việc, thu thập tài liệu, giao cho cơ quan tài nguyên môi trường thực hiện báo cáo xác minh; tổ chức đối thoại với người khiếu nại, ban hành Thông báo Kết luận số 346/TB-UBND ngày 25/11/2016 và Công văn số 2741/UBND-ĐTQH ngày 12/6/2018; trên cơ sở đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B ban hành Quyết định số 2348/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của ông T là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền và có nội dung đúng quy định của pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T trình bày:

Thống nhất với Quyết định số 2348/QĐ-UBND ngày 14/8/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Hữu Ngọc T (lần 2)

Người khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy Quyết định số 384/QĐ-UBND ngày 26/02/2016 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của ông liên quan đến việc bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông để giải tỏa thi công công trình Khu sản xuất giống tập trung tại xã C, huyện T là không có căn cứ, bởi lẽ: Phần diện tích 5.011,9m2 của hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T không đủ điều kiện để được nhà nước bồi thường về đất, toàn bộ diện tích đất thu hồi của hộ ông T thuộc vị trí 5. Việc nâng mức hỗ trợ khác theo Công văn số 2174/UBND-ĐTQH ngày 12/6/2017 của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc hỗ trợ khác đối với các hộ dân có đất thu hồi nhưng không đủ điều kiện bồi thường tại dự án xuất giống thủy sản tập trung xã C, huyện T là Ủy ban nhân dân tỉnh đã vận dụng pháp luật hết mức cho phép, hết sức quan tâm đến quyền, lợi ích của người bị thu hồi đất.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân xã C, người đại diện hợp pháp trình bày:

Thống nhất với ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện, ý kiến của Ủy ban nhân dân huyện T, đề nghị bác yêu cầu của người khởi kiện.

Trong thời hạn chuẩn bị xét xử, Tòa án tiến hành đối thoại để các đương sự thống nhất với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ án nhưng không thành. Do vậy, Tòa án đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục chung.

Tại Bản án số 23/2021/HC-ST ngày 29 tháng 10 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh B đã quyết định:

Căn cứ vào: Điều 3, Điều 6, Điều 30, Khoản 3 Điều 32, Điều 116, Điều 157; Điều 191, Khoản 1, Điểm b Khoản 2 Điều 193, Điều 204, Điều 206, Điều 348 Luật Tố tụng hành chính.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu Ngọc T.

Áp dụng:

- Khoản 2 Điều 77, Điều 100, Điều 101, Khoản 6 Điều 210 Luật đất đai năm 2013;

- Khoản 2 Điều 21, Điều 38, Điều 39, Điều 40 Luật khiếu nại;

- Điều 25, Điều 34 Nghị định số 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ;

- Khoản 1 Điều 3 Thông tư số 23/2012/TT-BCA của Bộ trưởng Bộ công an;

- Quyết định số 59/2014/QĐ-UBND, Quyết định số 08/2015/QĐ-UBND và Quyết định số 05/2018/QĐ-UBND;

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Hủy Điều 1 của Quyết định số 2348/QĐ-UBND ngày 14/8/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Hữu Ngọc T (lần 2);

2. Hủy Quyết định số 384/QĐ-UBND ngày 26/02/2016 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Hữu Ngọc T (lần đầu);

3. Hủy Quyết định số 8536/QĐ-UBND ngày 04/11/2014 của Ủy ban nhân dân huyện T về việc bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T để giải tỏa thi công công trình: Khu sản xuất giống thủy sản tập trung tại xã C, huyện T.

4. Hủy Quyết định số 2736/QĐ-UBND ngày 27/5/2015 của Ủy ban nhân dân huyện T về việc bồi thường, hỗ trợ cho hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T để giải tỏa thi công công trình: Khu sản xuất giống thủy sản tập trung tại xã C, huyện T;

5. Buộc Ủy ban nhân dân huyện T phải thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 26/11/2021, người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B kháng cáo toàn bộ nội dung bản án hành chính sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm,

Ông Võ Văn Lễ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B vẫn giữ yêu cầu kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm sửa bản án hành chính sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu Ngọc T đối với yêu cầu hủy Quyết định số 2348/QĐ-UBND ngày 14/8/2017 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Hữu Ngọc T (lần 2); Quyết định số 384/QĐ-UBND ngày 26/02/2016 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Hữu Ngọc T (lần đầu) và bác yêu cầu được bồi thường đối với diện tích 5.011,9m2 đất (được xác định là lấn chiếm) và áp giá bồi thường toàn bộ diện tích đất thu hồi 6.558,6m2 của hộ ông T theo vị trí 1; Với các lý do: Phần diện tích 5.011,9m2 của hộ ông Nguyễn Hữu Ngọc T không đủ điều kiện để được nhà nước bồi thường về đất vì năm 2000, diện tích đất này nằm trong tổng diện tích đất 13.007m2 bị Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T xử phạt vi phạm hành chính về hành vi lấn chiếm đất theo Quyết định số 353/QĐ-CTUBTP ngày 27/4/2001. Về xác định vị trí đất thu hồi để áp giá tính toán bồi thường, căn cứ khoản 2 Điều 4 của quy định ban hành kèm theo Quyết định số 59/2014/QĐ-UBND ngày 26/12/2014 của UBND tỉnh B thì khu dân cư nông thôn phải được quy hoạch của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vị trí đất của ông T cách khu dân cư A3 C 1.500m2 và không thuộc khu vực các vùng có nước tưới tiêu chủ động từ 70% nên chỉ được áp giá theo vị trí 5, là có căn cứ.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện T và Ủy ban nhân dân huyện T, ông Nguyễn Trung H là người đại diện hợp pháp của Ủy ban nhân dân xã C, huyện T thống nhất với lời trình bày của ông Võ Văn Lễ.

Ông P là đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của Người bị kiện, giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính về phiên tòa phúc thẩm. Những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính.

Về nội dung: Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của người khởi kiện là có căn cứ. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của Người bị kiện, giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm.