Bản án 372/2025/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Công ty Cổ phần V (Trụ sở: Khu H, ấp Mỹ Khánh A, xã Thái Mỹ, huyện Củ Chi (Nay là xã Thái Mỹ), Thành phố Hồ Chí Minh) có chức năng thu gom và xử lý chất thải rắn trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, được thiết kế hoạt động gồm nhiều băng chuyền và nhiều bộ phận xử lý rác hợp thành. Theo Hợp đồng kinh tế số 03/HĐKT/2021/HTN-VST ngày 01/01/2021 Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ - Thương mại - Xây dựng Huỳnh Thị N(Công ty TNHH DV-TM-XD H) do bà Huỳnh Thị N làm Giám đốc ký kết với Công ty Cổ phần V với nội dung: Doanh nghiệp tư nhân Huỳnh Thị Ncho Công ty Cổ phần V thuê xe cuốc đào, gầu 0,7m3 số 6 cùng tài xế điều khiển xe cuốc, với công việc hàng ngày múc rác từ dưới đất bỏ lên miệng cối xay, sau đó rác được đưa lên băng chuyền để thanh loại. Nơi xảy ra vụ tai nạn làm công nhân Nguyễn Thái S chết ngày 02/3/2021 tại khu vực Cối xay rác số 1 của Công ty Cổ phần V. Tổ công nhân dọn vệ sinh gồm: Lâm Văn Ngừng, Trần Duy Tân (làm nhiệm vụ vận hành máy tại cối xay rác số 1), Nguyễn Thái S, Trần Văn Đ , Lê Văn Ng và Vương Văn Q (cùng làm nhiệm vụ dọn rác hai bên băng chuyền và trên sàn cối số 1). Tổ làm việc do ông Lê Văn V làm Tổ trưởng và được chia theo 3 ca làm việc, trong đó thời gian làm việc ca 3 từ 19 giờ 00 phút ngày hôm trước đến 06 giờ 00 phút sáng hôm sau.

Bị cáo Nguyễn Văn C lái xe cuốc cho Công ty TNHH DV-TM-XD H thời gian khoảng gần 03 năm nhưng chưa được đào tạo, cấp chứng chỉ vận hành (do các tổ chức đào tạo có thẩm quyền cấp). Ngoài ra, bị cáo Chi bị khuyết tật một mắt bên trái bị mờ, không thấy rõ và 02 tai của bị cáo Chi nghe không rõ mỗi khi làm việc mệt.

Vào khoảng 04 giờ 40 phút ngày 02/3/2021, tại vị trí Cối xay rác số 1, sau khi hết thời gian bỏ rác vào cối và đèn báo hiệu nguy hiểm màu đỏ đã bật sáng, kèm tiếng còi hú cảnh báo, nhóm công nhân dọn vệ sinh gồm Nguyễn Thái S, Lê Văn N, Vương Văn Q và Trần Văn Đ lên dọn rác xung quanh miệng cối xay rác (còn gọi sàn cối), để tiến hành bàn giao ca làm tiếp theo (lúc 06 giờ 00 phút cùng ngày). Đến khoảng 04 giờ 50 phút ngày 02/3/2021, bị cáo Chi do bất cẩn, chủ quan nên không quan sát thấy đèn đỏ báo hiệu và không nghe tiếng còi hú (tuy nhiên có nhìn thấy người báo hiệu cho xe cuốc nghỉ hoạt động và thấy có 03 người công nhân đang đứng trên cửa chuẩn bị sàn cối) nhưng bị cáo vẫn tiếp tục cho xe cuốc vận hành để gạt rác xuống máy nghiền. Do gầu xe cuốc che khuất tầm nhìn nên bị cáo Chi để gầu xe cuốc va vào người ông S đang đứng dọn vệ sinh trên sàn cối, làm ông S té vào miệng cối xay rác đang hoạt động, bị bánh răng máy nghiền chèn qua người làm ông S chết tại hiện trường. Diễn biến sự việc được camera tại công ty ghi nhận lại.

Theo Quy trình vệ sinh xung quanh khu vực máy nghiền rác của Công ty Cổ phần V, ca làm việc tùy thuộc vào lượng rác trong máy nghiền, vận hành máy sẽ bật đèn cảnh báo màu đỏ nhấp nháy có tiếng còi hú, để báo hiệu cho tài xế xe cuốc đang nhập rác ngưng hoạt động nhập rác vào máy nghiền và tổ vệ sinh sàn cối hoạt động độc lập với xe cuốc. Khi đèn báo hiệu nguy hiểm màu đỏ đã bật sáng, kèm tiếng còi hú cảnh báo, xe cuốc không được phép hoạt động nhưng do bị cáo chủ quan, thấy rác trên sàn còn nhiều và muốn giúp nhóm công nhân gạt rác xuống máy nghiền, nên bị cáo Chi tiếp tục điều khiển xe cuốc và gây ra tai nạn như trên.

Công tác khám nghiệm hiện trường ghi nhận: Diện tích sàn xung quanh cối xay rác số 1 có chiều dài 12m10cm, chiều rộng 07m00cm, mỗi tấm kim loại dùng để làm sàn 90cm; Miệng cối xay có kích thước 4m50x3m50, chiều sâu từ miệng cối xuống bánh răng dùng để nghiền rác 2m20cm. Tại đây ghi nhận phía bên trái gần cối xay có 01 đèn điện chiếu sáng còn hoạt động, phía bên phải có gắn đèn màu đỏ báo hiệu nguy hiểm còn hoạt động (đèn báo hiệu cách miệng cối xay rác khoảng 6m00cm và đo từ đèn báo hiệu xuống mặt sàn khoảng 02m50cm và từ mặt sàn đo đến vị trí ghế ngồi của tài xế xe cuốc khoảng 09m00cm); Vị trí gàu xe cuốc nằm cạnh mép sàn gần cối xay, cách cối xay khoảng 01m10cm; tử thi S nằm kẹt trong bánh răng cối xay rác. Tại Biên bản cuộc Điều tra vụ tai nạn lao động số 05/TNLĐ-2021 ngày 13/5/2021 của Đoàn điều tra tai nạn lao động Thành phố Hồ Chí Minh, nội dung kết luận như sau:

- Ông Nguyễn Văn C là công nhân vận hành máy đào của Công ty THHH DV-TM-XD Huỳnh Thị N nhưng chưa được đào tạo, cấp chứng chỉ vận hành (do các tổ chức đào tạo có thẩm quyền cấp), không đảm bảo điều kiện sức khỏe (bị hạn chế về thị lực do một mắt đã bị hư) quá trình vận hành máy đào vào ban đêm đã bất cẩn để gầu máy đào va chạm vào người công nhân S khi đang dọn dẹp vệ sinh gần khu vực cối nghiền rác làm công nhân ngã vào cối nghiền rác dẫn đến tai nạn. Hành vi của ông Chi vi phạm Điều 6 Luật An toàn, vệ sinh lao động.

- Công nhân Nguyễn Thái S chưa thực hiện đúng quy định tại khoản 11.6 Điều 11 Nội quy lao động của công ty: “Trong quá trình làm việc, khi phát hiện bất cứ nguy cơ nào gây tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, gây độc hại hoặc có sự cố nguy hiểm có thể xảy ra thì người lao động phải báo ngay cho người phụ trách để kịp thời xử lý”. Ông S đã vi phạm điểm a khoản 2 Điều 6 Luật An toàn, vệ sinh lao động. Kết luận giám định số 328/TT.21 ngày 23/3/2021 của Trung tâm Pháp y – Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, kết luận: Ông Nguyễn Thái S chết do đa chấn thương. Kết luận giám định số 5163/KLGĐ-KTHS ngày 28/7/2023 của Phân viện khoa học hình sự - Bộ Công an, kết luận: + Không phát hiện thấy dấu vết bị chỉnh sửa, cắt ghép về nội dung trên tập tin video gửi giám định (ký hiệu A). + Nội dung tập tin video gửi giám định ghi nhận, tại thời lượng hiển thị “02:44” gàu xe cuốc (ký hiệu số 1-bản ảnh đính kèm) đã va chạm với đối tượng người (ký hiệu số 2 – bản ảnh đính kèm). Về dân sự: Đại diện Công ty Cổ phần V, bà Huỳnh Thị Nvà bị cáo Nguyễn Văn C đã bồi thường, hỗ trợ chi phí mai táng, chôn cất, nuôi hai con nhỏ và tổn thất về tinh thần cho gia đình nạn nhân Nguyễn Thái S số tiền là 725.000.000 đồng. Trong đó, Đại diện công ty Viestars hỗ trợ bồi thường số tiền 550.000.000 đồng, bà Nghĩa hỗ trợ bồi thường số tiền 150.000.000 đồng và bị cáo bồi thường số tiền 25.000.000 đồng. Đại diện hợp pháp của bị hại đã làm đơn bãi, không yêu cầu xử lý hình sự đối với bị cáo Nguyễn Văn C . Tại bản án hình sự sơ thẩm số 145/2025/HS-ST ngày 14-5-2025 của Tòa án nhân dân huyện Củ Chi (Này là Tòa án nhân dân Khu vực 8), Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định:

- Tuyên bố bị cáo Nguyễn Văn C phạm tội: “Vi phạm quy định về an toàn lao động”;

- Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 295; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 khoản 2 Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã sửa đổi bổ sung năm 2017);

Xử phạt bị cáo Nguyễn Văn C 01 (một) năm 09 (chín) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 03 (ba) năm 06 (sáu) tháng tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (14/05/2025). Giao bị cáo Nguyễn Văn C cho Ủy ban nhân dân xã Tân Thạnh Đông, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh nơi bị cáo Chi cư trú để giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách.

- Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Ngày 12/6/2025, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 12/QĐ-VKS ngày 12/6/2025, kháng nghị toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị: Đề nghị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm theo hướng hủy toàn bộ bản án sơ thẩm số 145/2025/HS-ST ngày 14-5-2025 vì cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Bị cáo Nguyễn Văn C và đại diện hợp pháp của Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án đều đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giữ nguyên bản án sơ thẩm và không có ý kiến gì khác.

- Sau khi kết thúc phần thủ tục xét hỏi, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử, phát biểu quan điểm về việc xét xử vụ án: Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án cũng như lời khai của bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm, xét thấy bản án sơ thẩm đã xét xử bị cáo Nguyễn Văn C về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” theo điểm a khoản 1 Điều 295 Bộ luật hình sự là có căn cứ. Tuy nhiên Bản án sơ thẩm nhận định hành vi của Huỳnh Thị N“…có dấu hiệu vi phạm hành chính, không có lỗi và không là nguyên nhân trực tiếp trong việc dẫn đến cái chết của ông S. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Củ Chi đã chuyển hồ sơ tài liệu liên quan cho Thanh tra sở lao động thương binh xã hội xem xét xử phạt vi phạm hành chính theo thẩm quyền” là có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm; Ngoài ra Bản án sơ thẩm chưa đề cập đến trách nhiệm của những người liên quan trong ca làm việc đêm ngày 01/3/2021 đến rạng sáng ngày 02/3/2021 và vai trò của ông Lê Thế Nhân, bà Mai Thị Trà Ngân là trưởng, phó ban Hội đồng bảo hộ lao động Công ty V, ông Nguyễn Hữu Tình cán bộ phụ trách việc quản lý các máy, thiết bị Công ty V, ông Ngô Như Việt Hùng, tổng giám đốc Công ty V. Bản án chỉ nhận định: Lê Thế Nhân, Nguyễn Hữu Tình và Ngô Như Việt Hùng có lỗi trong qụá trình tuyển dụng, quản lý công nhân lao động có dấu hiệu vi phạm hành chính, không có lỗi và không là nguyên nhân trực tiếp trong việc dẫn đến cái chết của ông S, là chưa xem xét toàn diện vụ án. Nên giữ nguyên Quyết định kháng nghị số 12/QĐ-VKS ngày 12/6/2025. Đề nghị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm theo hướng hủy toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm số 145/2025/HSST ngày 14/5/2025 của Tòa án nhân dân huyện Củ Chi. Giao hồ sơ vụ án về cấp sơ thẩm để điều tra lại theo thủ tục chung.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau: [1] Về thủ tục tố tụng: Kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong thời hạn luật định và hợp lệ theo quy định tại các Điều 336, 337 và 338 Bộ luật Tố tụng hình sự, nên được chấp nhận để xét xử theo trình tự phúc thẩm. [2] Xét nội dung Kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, nhận thấy: Doanh nghiệp tư nhân Huỳnh Thị N cho Công ty Cổ phần V thuê xe cuốc đào, gầu 0,7m3 số 6 cùng tài xê điều khiển xe cuốc, với công việc hàng ngày múc rác từ dưới đất bỏ lên miệng cối xay, sau đó rác được đưa lên băng chuyền để thanh loại. Theo đó, bà Huỳnh Thị Nlà người ký hợp đồng với Nguyễn Văn C để Nguyễn Văn C làm công việc tài xế máy đào (Theo hợp đồng lao động 17/HĐLĐ ngày 30/9/2020). Mặc dù bà Nghĩa biết Nguyễn Văn C không có chứng chỉ đào tạo vận hành máy đào xe cuốc. Đồng thời biết rõ Nguyễn Văn C là người có khuyết tật một mắt từ nhỏ và 02 tai của bị cáo không nghe rõ mỗi khi làm việc mệt, nhưng bà Huỳnh Thị Nvẫn cung cấp phương tiện cho Nguyễn Văn C đến làm việc tại Công ty V. Khoảng 04 giờ 40 phút ngày 02/3/2021, tại vị trí Cối xay rác số 1, sau khi hết thời gian bỏ rác vào cối và đèn báo hiệu nguy hiểm màu đỏ đã bật sáng, kèm tiếng còi hú cảnh báo, nhóm công nhân dọn vệ sinh gồm Nguyễn Thái S, Lê Văn N, Vương Văn Qvà Trần Văn Đlên dọn rác xung quanh miệng cối xay rác (còn gọi sàn cối), để tiến hành bàn giao ca làm tiếp theo (lúc 06 giờ 00 phút cùng ngày). Đến khoảng 04 giờ 50 phút ngày 02/3/2021, bị cáo Chi do bất cẩn, chủ quan nên không quan sát thấy đèn đỏ báo hiệu và không nghe tiếng còi hú (tuy nhiên có nhìn thấy người báo hiệu cho xe cuốc nghỉ hoạt động và thấy có 03 người công nhân đang đứng trên cửa chuẩn bị sàn cối) nhưng bị cáo vẫn tiếp tục cho xe cuốc vận hành để gạt rác xuống máy nghiền. Do gầu xe cuốc che khuất tầm nhìn nên bị cáo Chi để gầu xe cuốc va vào người ông S đang đứng dọn vệ sinh trên sàn cối, làm ông S té vào miệng cối xay rác đang hoạt động, bị bánh răng máy nghiền chèn qua người làm ông S tử vong tại hiện trường. Tại Biên bản cuộc Điều tra vụ tai nạn lao động số 05/TNLĐ-2021 ngày 13/5/2021 của Đoàn điều tra tai nạn lao động Thành phố Hồ Chí Minh, nội dung kết luận như sau:

- Ông Nguyễn Văn C là công nhân vận hành máy đào của Công ty THHH DV-TM-XD Huỳnh Thị Nnhưng chưa được đào tạo, cấp chứng chỉ vận hành (do các tổ chức đào tạo có thẩm quyền cấp), không đảm bảo điều kiện sức khỏe (bị hạn chế về thị lực do một mắt đã bị hư) quá trình vận hành máy đào vào ban đêm đã bất cẩn để gầu máy đào va chạm vào người công nhân S khi đang dọn dẹp vệ sinh gần khu vực cối nghiền rác làm công nhân ngã vào cối nghiền rác dẫn đến tai nạn. Hành vi của ông Chi vi phạm Điều 6 Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Tại Biên bản điều tra tai nạn lao động ngày 13/5/2021 do Đoàn điều tra tai nạn lao động Thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận rõ trách nhiệm của Huỳnh Thị Nghĩa: Vi phạm quy định tại Điều 18 , khoản 2 Điều 72 , Điều 15 Luật an toàn vệ sinh lao động.

Như vậy, với hành vi của bà Huỳnh Thị Nbiết rõ Nguyễn Văn C không đủ điều vận hành máy đào và xe cuốc cũng như không đủ điều kiện sức khỏe lao động, nhưng vẫn cố tình ký kết hợp đồng lao động với Nguyễn Văn C để thực hiện công việc, là vi phạm Điều 18 , khoản 2 Điều 72 , Điều 15 Luật an toàn vệ sinh lao động. Hậu quả xảy ra là Nguyễn Văn C thực hiện công việc dẫn đến hậu quả chết người. Hành vi của bà Nghĩa có dấu hiệu phạm tội “Vi phạm phạm quy định về anh toàn lao động”. Bản án sơ thẩm chỉ xét xử Nguyễn Văn C về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động” theo điểm a khoản 1 Điều 295 Bộ luật Hình sự, và nhận định: Bà Huỳnh Thị N“ … có dấu hiệu vi phạm hành chính, không có lỗi và không là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của ông S. Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Củ Chi đã chuyển hồ sơ tài liệu liên quan cho Thanh tra sở Lao đông thương binh và xã hội Thành phố Hồ Chí Minh xem xét xử phạt hành chính theo thẩm quyền” là có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm.

Ngoài ra, đối với Công ty Cổ phần V là đơn vị thuê xe cuốc đào, gầu cùng tài xế điều khiển xe cuốc, với công việc hàng ngày múc rác từ dưới đất bỏ lên miệng cối xay, sau đó rác được đưa lên băng chuyền để thanh loại. Quá trình công nhân vận hành của Công ty chưa thực hiện đúng quy định, có vi phạm về qui trình vệ sinh xung quanh khu vực máy nghiền rác, cụ thể nhóm công nhân quét dọn khu vực sàn cối đã lên làm vệ sinh khi máy nghiền chưa ngừng hoạt động. Tại khu vực lên sàn cối có cửa khóa, chỉ mở cho công nhân lên khi đảm bảo an toàn, nhưng khi xảy ra vụ việc khóa cửa đã bị hư hỏng. Bên cạnh đó, theo Nội quy lao động của Công ty V quy định: Người sử dụng lao động có trách nhiệm đảm bảo điều kiện làm việc, vệ sinh, an toàn nơi làm việc cho người lao động (Khoản 2 Điều 10 Nội quy lao động). Tuy nhiên bản án sơ thẩm chưa xem xét đến vai trò trách nhiệm của những người liên quan trong ca làm việc đêm ngày 01/3/2021 đến rạng sáng ngày 02/3/2021 và của các cá nhân trong Hội đồng bảo hộ lao động, cán bộ phụ trách việc quản lý các máy, thiết bị và lãnh đạo Công ty V trong qụá trình tuyển dụng, quản lý công nhân là chưa xem xét toàn diện vụ án.

Qua nhận định nêu trên, xét thấy Kháng nghị số 12/QĐ-VKS ngày 12/6/2025 của Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị hủy bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Củ Chi, đã xét xử đối với bị cáo Nguyễn Văn C về tội “Vi phạm quy định về an toàn Lao động” là có căn cứ, nên chấp nhận. Hủy toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm số 145/2023/HS-ST ngày 14/05/2025 của Tòa án nhân dân huyện Củ Chi (nay là Tòa án nhân dân khu vực 8), Thành phố Hồ Chí Minh. Giao hồ sơ vụ án về cấp sơ thẩm để điều tra, truy tố, xét xử lại theo thủ tục chung. [3] Lập luận nêu trên của Hội đồng xét xử cũng là căn cứ để chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tại phiên tòa phúc thẩm. [4] Về án phí: Do bản án hình sự sơ thẩm bị hủy toàn bộ nên căn cứ vào Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, bị cáo Nguyễn Văn C không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án. Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

[1] Căn cứ điểm c khoản 1 khoản 2 Điều 355 và điểm a khoản 1 Điều 358 của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015;

- Chấp nhận Kháng nghị số 12/QĐ-VKS ngày 12/6/2025của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh: Hủy toàn bộ bản án hình sự sơ thẩm số 145/2025/HS-ST ngày 14-5-2025 của Tòa án nhân dân huyện Củ Chi (Nay là Tòa án nhân dân khu vực 8), Thành phố Hồ Chí Minh. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 8, Thành phố Hồ Chí Minh chuyển đến Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 8, Thành phố Hồ Chí Minh để điều tra, truy tố, xét xử lại theo thủ tục chung.

- Tiếp tục duy trì biện pháp ngăn chặn “Cấm đi khỏi nơi cư trú”: số 2622/2025/CĐKNCT ngày 03/7/2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đối với bị cáo Nguyễn Văn C cho đến khi vụ án được Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8, Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý lại vụ án. [2] Về án phí: Căn cứ vào Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015; Luật phí và Lệ phí; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án. Bị cáo Nguyễn Văn C không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm. [3] Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.