Bản án 37/2023/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 13/7/2022, cơ quan cảnh sát điều tra, Công an quận Tây Hồ đã tiếp nhận tố giác về tội phạm của chị Nguyễn Thị H (sinh năm: 1976, HKTT: TDP số 6, thị trấn Phúc Thọ, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội) với nội dung ngày 11/7/2022, chị Hường bị một nhóm đối tượng lừa đảo chiếm đoạt tài sản là số tiền 60.000.000 đồng (sáu mươi triệu đồng) bằng thủ đoạn giả danh cán bộ ngân hàng MB bank, mời chào vay vốn lãi suất thấp qua app vay mb247. Các đối tượng sử dụng tài khoản zalo “Lương Thị Thanh Thủy”, “Phạm Hoàng Chương” với số điện thoại 0568253814 để liên lạc với chị Hường. Để tăng thêm sự tin tưởng, các đối tượng đã gửi cho chị Hường ảnh chụp CCCD của Phạm Hoàng Chương, sinh ngày: 04/4/1987, HKTT: D31A Mỹ Hòa, Xuân Thới Đông, Hóc Môn, thành phố Hồ Chí Minh, số CCCD: 079087020191. Để mở hồ sơ vay vốn, chị Hường được các đối tượng hướng dẫn đăng nhập vào đường link: “https://sites.google.com/view/mbbank247” và cung cấp thông tin cá nhân. Quá trình được hướng dẫn làm hồ sơ vay vốn, chị Hường bị các đối tượng yêu cầu phải nộp tiền khắc phục các lỗi do chị gây ra. Chị Hường đã tin tưởng và thực hiện giao dịch chuyển số tiền 20.000.000 đồng Hai mươi triệu đồng) và 40.000.000 đồng (bốn mươi triệu đồng) tới tài khoản ngân hàng MB bank số 000145918888 chủ tài khoản là Nguyễn Ngân Hà nhưng sau đó vẫn chưa được nhận tiền vay. Tổng số tiền 60.000.000 đồng (sáu mươi triệu đồng) chị Hường bị chiếm đoạt tiếp tục được chuyển tới tài khoản số 6703285085640 mở tại ngân hàng Agribank, chủ tài khoản là Nguyễn Thị Kim Cương, được chuyển qua 02 giao dịch 20.000.000 đồng (hai mươi triệu đồng) và 48.000.000 đồng (bốn mươi tám triệu đồng).

Quá trình điều tra xác định từ đầu năm 2022, Lương Thị H từ Việt Nam xuất cảnh sang Campuchia thông qua cửa khẩu Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh để tìm việc làm. Khi qua Campuchia, Hương tìm hiểu và xin vào làm việc tại Công ty Tong Shu hoạt động tại tầng 7 khu A khu tổ hợp giải trí Casino Yong Yuan ở Sampoulpul, Cỏ Thum, Kandal, Campuchia. Công ty mà Hương làm việc là một nhóm (khoảng 40) người, gồm các quốc tịch: Việt Nam, Campuchia và Trung Quốc) chuyên lừa đảo chiếm đoạt tài sản của những người đang sinh sống tại Việt Nam với thủ đoạn giả danh cán bộ ngân hàng MB Bank cho vay vốn qua app vay mbbank247. Nhóm lừa đảo của Hương phân công nhiệm vụ như sau: Chủ mưu cầm đầu là một người đàn ông quốc tịch Trung Quốc (Hương không được biết thông tin cụ thể), cấp dưới có 03 (ba) người quản lý (trong đó có Hương) làm nhiệm vụ điều hành hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Hàng ngày, Hương cùng khoảng 30 (ba mươi) người người khác sử dụng máy tính để liên lạc điện thoại cho những người đang sinh sống tại Việt Nam. Nhóm của Hương tự giới thiệu là nhân viên ngân hàng MB bank và mời gọi vay vốn qua app vay tiền 247. Nếu có người đồng ý vay thì nhóm của Hương sẽ kết bạn zalo và gửi đường link giả mạo ngân hàng (có đuôi mbbank247) trongđó có đường link: “https://sites.google.com/view/mbbank247” để hướng dẫn khách nhập thông tin làm hồ sơ vay. Sau khi khách đăng nhập vào đường link giả mạo thì sẽ có 08 (tám) người ngồi tại phòng máy tính làm nhiệm vụ tạo lập hồ sơ vay giả mạo cho khách và hướng dẫn khách thực hiện việc giải ngân. Trong quá trình thực hiện, nhóm 08 (tám) người này sẽ đưa ra các lý do khác nhau về lỗi từ phía người vay vốn (nhập sai thông tin cá nhân, thực hiện lệnh rút tiền không đúng thời điểm, nộp tiền bảo hiểm khoản vay...) để yêu cầu người vay vốn phải chuyển khoản tới tài khoản ngân hàng do Hương quản lý, sử dụng. Sau khi người vay tin tưởng và chuyển tiền theo yêu cầu, thì các đối tượng sẽ tiếp tục yêu cầu chuyển tiền trong khi không có việc sẽ giải ngân cho vay. Khi nhận được tiền của những người bị lừa Hương sẽ chuyển tiếp tới tài khoản ngân hàng Agribank số 6703285085640 của Nguyễn Thị Kim Cương (SN: 1988, HKTT: Ấp Tân Khánh, thị trấn Long Bình, huyện An Phú, tỉnh An Giang). Sau đó Hương sử dụng tài khoản zalo “Anh Thư” liên lạc với Kim Cương để xác nhận đã chuyển tiền và hẹn đến lấy tiền USD, tiền Campuchia do Kim Cương đổi hộ rồi giao lại cho người đứng đầu trong nhóm. Về lợi ích được hưởng từ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Hương được trả lương theo tháng với mức lương là 1.200USD/tháng. Trong nhóm lừa đảo, chỉ có Hương được giao nhiệm vụ quản lý, sử dụng tài khoản ngân hàng nhận tiền lừa đảo rồi chuyển đi tiếp. Từ đầu tháng 7/2022, Hương sử dụng tài khoản ngân hàng MB bank số 000145918888, chủ tài khoản là Nguyễn Ngân Hà, sinh năm: 1999, HKTT: Tổ 22 Khu 3, Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh) để nhận tiền lừa đảo được và chuyển tới cho Cương. Hương thực hiện chuyển tiền qua ứng dụng Internet Banking của ngân hàng MB bank. Hương không nhớ tên đăng nhập mà chỉ nhớ mật khẩu đăng nhập là “jun1996”, mật khẩu chuyển tiền là: “881996”. Ngày 11/7/2022, Hương đã trực tiếp sử dụng tài khoản ngân hàng MB bank số 000145918888 để nhận tiền mà nhóm của Hương lừa đảo được rồi chuyển tiếp tới tài khoản ngân hàng Agribank của Nguyễn Thị Kim Cương. Trong đó có 06 (sáu) giao dịch chuyển 20.000.000 đồng (hai mươi triệu đồng) và 01 (một) giao dịch chuyển 48.000.000 đồng (bốn mươi tám triệu đồng). Qua quan sát sao kê giao dịch của tài khoản MB bank số 000145918888, Hương khẳng định giao dịch nhận số tiền 20.000.000 đồng (hai mươi triệu đồng) và 40.000.000 đồng (bốn mươi triệu đồng) từ tài khoản của BIDV của Nguyễn Thị H vào ngày 11/7/2022. Đến ngày 16/7/2022, do tài khoản ngân hàng MB bank tên Nguyễn Ngân Hà không chuyển tiền được nữa nên Hương đã được giao sử dụng tài khoản ngân hàng khác để chuyển tiền mà nhóm của Hương lừa đảo được cho Kim Cương, gồm có: tài khoản số 033405268888, chủ tài khoản là Nguyễn Xuân Hiến, sinh năm: 1967, HKTT: Xóm 10 xã Nghi Trung, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, tài khoản số 8320178989999 chủ tài khoản là Nguyễn Đức Toàn, sinh năm: 1994, HKTT: Tổ 9 Chùa Hang, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên), tài khoản số 86666199266666 chủ tài khoản là Trần Mạnh Hiển ( sinh năm: 1992, HKTT: thôn Thượng Xuân, xã Bách Thuận, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình), tài khoản số 006186049999 chủ tài khoản là Nguyễn Thị Loan (ngân hàng chưa cung cấp thông tin). Các tài khoản zalo, đường link giả mạo và tài khoản ngân hàng mà nhóm của Hương sử dụng vào việc lừa đảo đều được đăng nhập trên các thiết bị điện tử (máy tính, điện thoại) đặt tại nơi hoạt động lừa đảo và không được mang đi nơi khác. Các tài khoản zalo, đường link giả mạo và tài khoản ngân hàng khác nhau sử dụng vào việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản sẽ có người chịu trách nhiệm tìm kiếm và mua lại trên mạng xã hội. Hương biết, nhận thức được việc làm của mình tại công ty Tong Shu là lừa đảo chiếm đoạt tài sản nhưng vẫn tham gia vì được hưởng lợi cao.

Nguyễn Thị Kim Cương sử dụng tài khoản ngân hàng Agribank số 6703285085640 vào việc kinh doanh, đổi chuyển tiền tại Campuchia gần nơi nhóm lừa đảo của Hương hoạt động. Ngày 11/7/2022, tài khoản ngân hàng Agribank của Kim Cương có nhận được số tiền 20.000.000 đồng (hai mươi triệu đồng) và 48.000.000 đồng (bốn mươi tám triệu đồng) được chuyển tới từ tài khoản MB bank số 000145918888. Kim Cương cho biết các số tiền được nhận nêu trên là do Lương Thị H sử dụng tài khoản MB bank số 000145918888 chuyển đến cho mình. Ngoài số tiền trên, từ đầu tháng 7/2022, Lương Thị H đã sử dụng tài khoản MB bank Nguyễn Ngân Hà cùng nhiều tài khoản ngân hàng MB bank khác chuyển nhiều lần tiền đến cho Kim Cương để đổi lấy tiền USD, tiền Campuchia hoặc nhờ chuyển tiếp tới tài khoản khác với mục đích trả tiền lương cho nhân viên tại nơi Hương làm việc. Kim Cương không biết nguồn gốc các số tiền mà Hương đã chuyển đến tài khoản Agribank của mình.

Ngày 26/07/2022, Lương Thị H đến cơ quan Công an đầu thú. Tại cơ quan cảnh sát điều tra, Hương đã thành khẩn khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như nội dung trên. Lời khai của Hương phù hợp với lời khai của người bị hại là chị Nguyễn Thị H, người liên quan và phù hợp với các chứng cứ khác đã thu thập được.

Ngân hàng MB bank cung cấp về các tài khoản có liên quan, cơ quan cảnh sát điều tra đã tiến hành xác minh, triệu tập ghi lời khai các chủ tài khoản Nguyễn Ngân Hà, Nguyễn Đức Toàn, Nguyễn Xuân Hiến, Trần Mạnh Hiển. Tại cơ quan cảnh sát điều tra, Nguyễn Ngân Hà và Nguyễn Đức Toàn khai nhận bản thân có đăng ký mở tài khoản ngân hàng MB bank nêu trên để sử dụng. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng, vì có nhu cầu vay tiền, thông qua mạng xã hội, cả hai đã tìm hiểu vay tiền qua app vay của ngân hàng MB bank. Khi được yêu cầu đăng nhập vào đường link của ngân hàng và nhập thông tin cá nhân làm thủ tục vay thì Hà và Toàn đã bị chiếm đoạt quyền sử dụng tài khoản ngân hàng của mình. Từ khoảng tháng 06/2022 đến nay, Hà và Toàn không sử dụng và không biết biến động số dư trong tài khoản ngân hàng MB bank đã mở nêu trên. Nguyễn Xuân Hiến khai nhận bản thân không đăng ký mở và không sử dụng tài khoản ngân hàng MB bank. Cho nên cơ quan cảnh sát điều tra không xửu lý đối với Hà; Toàn và Hiến là có căn cứ. Đối với Trần Mạnh Hiển, đã tiến hành triệu tập nhưng do Hiển không có mặt tại địa phương nơi cư trú nên cơ quan cảnh sát điều tra chưa tiến hành ghi lời khai của Hiển được.

Hiện nay tài khoản ngân hàng Agribank của Nguyễn Thị Kim Cương đang bị phong tỏa toàn bộ số tiền để phục vụ điều tra mở rộng vụ án. Số tiền hiện đang bị phong tỏa là 1.714.787.000 đồng (một tỷ bảy trăm mười bốn triệu bảy trăm tám mươi bảy nghìn đồng). Lương Thị H khai nhận toàn bộ số tiền nêu trên đều là tiền nhóm của Hương lừa đảo chiếm đoạt được của những người Việt Nam rồi chuyển tới cho Kim Cương để chờ đổi. Hương không biết thông tin cụ thể về những người Việt Nam đã bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Hương đã sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng MB bank khác nhau để nhận tổng số tiền lừa đảo nêu trên rồi chuyển cho Kim Cương, trong đó có các tài khoản: tài khoản ngân hàng MB bank số 000145918888, chủ tài khoản là Nguyễn Ngân Hà, tài khoản số 033405268888, chủ tài khoản là Nguyễn Xuân Hiến, tài khoản số 8320178989999 chủ tài khoản là Nguyễn Đức Toàn, tài khoản số 86666199266666 chủ tài khoản là Trần Mạnh Hiển, tài khoản số 006186049999 chủ tài khoản là Nguyễn Thị Loan. Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra thông báo truy tìm người bị hại, người liên quan đối với số tiền đang bị phong tỏa nêu trên để phục vụ điều tra mở rộng vụ án, tuy nhiên đến nay chưa xác định được các bị hại khác có liên quan.

Ngày 03/08/2022, cơ quan cảnh sát điều tra, Công an quận Tây Hồ đã gửi công văn kèm theo quyết định tạm giữ tài sản, đồ vật, tài liệu tới ngân hàng Agribank tiến hành tạm giữ số tiền 60.000.000 đồng (sáu mươi triệu đồng) có trong tài khoản ngân hàng Agribank số 6703285085640 của Nguyễn Thị Kim Cương hiện đang bị phong tỏa.

Ngày 03/08/2022, cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định xử lý vật chứng đối với số tiền 60.000.000 đồng (sáu mươi triệu đồng). Ngày 10/08/2022 đã trao trả cho chị Nguyễn Thị H số tiền 60.000.000 đồng (sáu mươi triệu đồng), chị Hường đã nhận lại tài sản và không có đề nghị gì. Đối với số tiền 1.714.787.000 đồng (một tỷ bảy trăm mười bốn triệu bảy trăm tám mươi bảy nghìn đồng) hiện đang bị phong tỏa trong tài khoản ngân hàng Agribank số 6703285085640 của Nguyễn Thị Kim Cương nghi vấn là tài sản bị chiếm đoạt trong các vụ án, vụ việc khác và tài liệu liên quan tới các đối tượng cùng tham gia hoạt động lừa đảo chiếm tài sản với Lương Thị H.

Đối với các đối tượng tham gia hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản cùng với Lương Thị H gồm các quốc tịch : Việt Nam, Campuchia và Trung Quốc ở tại tầng 7 khu A khu tổ hợp giải trí Casino Yong Yuan ở Sampoulpul - Cỏ Thum - Kandal - Campuchia, Hương không cung cấp được thông tin về các đối tượng, cơ quan cảnh sát điều tra chưa điều tra xác minh làm rõ để xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngày 04/02/2023, Cơ quan cảnh sát điều tra ra quyết định tách hành vi và tài liệu liên quan đến người bị hại, người liên quan, các đối tượng cùng tham gia lừa đảo với Lương Thị H trong vụ án hình sự theo Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 202 ngày 03/08/2022 để tiếp tục điều tra, xác minh xử lý theo quy định.

Cáo trạng số: 29/CT-VKS.TH ngày 02/3/2023 của Viện kiểm sát nhân dân quận Tây Hồ đã truy tố Lương Thị H về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 174 Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa sơ thẩm:

* Bị cáo Lương Thị H thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét hoàn cảnh gia đình để giảm nhẹ hình phạt.

* Bị hại là chị Nguyễn Thị H xác nhận lời khai của bị cáo là phù hợp và trình bày do bản thân cũng như bị cáo đều không hiểu biết pháp luật, bản thân đã nhận lại toàn bộ số tiền bị lừa đảo nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét hoàn cảnh gia đình của bị cáo để giảm nhẹ hình phạt mức thấp nhất cho Lương Thị H, ngoài ra không yêu cầu gì thêm.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Tây Hồ luận tội đối với bị cáo: Giữ nguyên cáo trạng và quyết định đã truy tố, sau khi đánh giá tính chất mức độ hành vi phạm tội, xem xét các tình tiết tăng nặng giảm nhẹ và đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng điểm c khoản 2 Điều 174; điểm m, s, khoản 1, khoản 2 Điều 51 và Điều 38 Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Lương Thị H từ 24 đến 30 tháng tù - về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác;

Ngày 11/07/2022, Lương Thị H cùng nhóm các đối tượng khác (hiện nay chưa làm rõ được) đã có hành vi gian dối bằng thủ đoạn giả danh cán bộ ngân hàng MB Bank cho vay vốn qua app vay mbbank 247 đã chiếm đoạt số tiền 60.000.000 đồng (sáu mươi triệu đồng) của chị Nguyễn Thị H tại phường Xuân La, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. Hành vi của Lương Thị H đã đủ các yếu tố cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Tội phạm và hình phạt được quy định theo điểm c, khoản 2 Điều 174 của Bộ luật hình sự, như quan điểm luận tội và Cáo trạng đã truy tố của Viện kiểm sát nhân dân quận Tây Hồ là có căn cứ, đúng pháp luật.

Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản của công dân được pháp luật bảo vệ, đồng thời còn xâm hại đến trật tự công cộng, xã hội và gây bất bình trong quần chúng nhân dân. Bị cáo là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức rõ được hành vi lừa đảo tài sản của người khác là vi phạm pháp luật, nhưng bị cáo vẫn cố tình thực hiện; vì vậy cần phải xử lý nghiêm, nhằm cải tạo giáo dục và phòng ngừa chung.

- Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Tại phiên tòa, bị cáo khai phạm tội nhiều lần, nhưng cơ quan điều tra chưa tìm được người bị hại, theo nguyên tắc có lợi nên bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào theo quy định tại Điều 52 Bộ luật hình sự.

- Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm n, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự, đó là (người phạm tội là phụ nữ có thai và thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải); ngoài ra bị cáo còn được hưởng các tình tiết giảm nhẹ khác theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự, đó là (phạm tội lần đầu, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, là người dân tộc thiểu số, sau khi biết việc làm của mình là sai đã chủ động đầu thú, hiện đang nuôi 02 con nhỏ).

Trên cơ sở xem xét tính chất mức độ hành vi phạm tội; các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ; Hội đồng xét xử thấy bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án tiền sự, phạm tội lần đầu, không có tình tiết tăng nặng và có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, không phải là đối tượng nguy hiểm cho xã hội.

Hơn nữa, trong vụ án này, bị cáo cũng chỉ là người làm thuê, không phải là chủ mưu, không hưởng lợi mà chỉ là người hưởng lương lao động thuần túy, hiện nay bị cáo mới sinh con nhỏ, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, bản thân người bị hại cũng đứng nên xin giảm nhẹ cho bị cáo nên khi lượng hình Hội đồng xét xử xem xét và ấn định mức khởi điểm của khung hình phạt. Như vậy là phù hợp và thể hiện chính sách khoan hồng của pháp luật Xã hội chủ nghĩa.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

- Căn cứ điểm c, khoản 2 Điều 174; điểm n, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 và Điều 38 Bộ luật hình sự;

Xử phạt: Bị cáo Lương Thị H: 24 tháng tù - Về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt đi thi hành án (được trừ thời hạn tạm giữ, tạm giam từ ngày 26/7/2022 đến ngày 15/12/2022).

- Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự và Nghị Quyết 326/30.12.2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về danh mục án phí, lệ phí Tòa án; Bị cáo Lương Thị H phải nộp 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

- Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự;

Bị cáo, bị hại được kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.