Bản án 36/2026/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Về thẩm quyền và quan hệ pháp luật cần giải quyết: Nguyên đơn yêu cầu không công nhận quan hệ vợ chồng với bị đơn có địa chỉ cư trú tại phường Ngã Năm, thành phố Cần Thơ; giải quyết người trực tiếp nuôi dưỡng con chung; không yêu cầu giải quyết về tài sản chung, nợ chung và các vấn đề khác. Tòa án nhân dân khu vực 7 - Cần Thơ thụ lý vụ án và xác định quan hệ pháp luật giải quyết về việc “Không công nhận quan hệ vợ chồng, tranh chấp về nuôi con của nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn” theo quy định tại khoản 1 Điều 28, Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về việc vắng mặt đương sự tại phiên tòa: Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn bà Võ Thị Đưa vắng mặt và có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt, bị đơn ông Cao Văn Giang đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vắng mặt không có lý do. Hội đồng xét xử căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 238 của Bộ luật Tố tụng dân sự, tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:

[4] Về quan hệ hôn nhân, theo nguyên đơn trình bày, giữa nguyên đơn bà Võ Thị Đưa và bị đơn ông Cao Văn Giang có mối quan hệ chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn từ năm 1997. Bị đơn ông Cao Văn Giang sau khi được tiếp cận nội dung trình bày của nguyên đơn thì không có ý kiến phản đối. Theo Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân ngày 26-01-2026 của Ủy ban nhân dân phường Mỹ Quới, thành phố Cần Thơ, bà Võ Thị Đưa và ông Cao Văn Giang chưa có đăng ký kết hôn. Theo Giấy khai sinh của anh Cao Đình Văn, sinh ngày 13-11-1997, có cha là Cao Văn Giang, mẹ là Võ Thị Đưa. Do đó, lời trình bày của nguyên đơn bà Võ Thị Đưa về mối quan hệ năm, nữ chung sống với nhau như vợ chồng, không có đăng ký kết hôn giữa bà và ông Cao Văn Giang xác lập vào năm 1997 là có cơ sở, phù hợp sự thật khách quan.

[5] Việc nam, nữ chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn là vi phạm khoản 1 Điều 9 của Luật Hôn nhân và gia đình. Nay một bên yêu cầu Tòa án tuyên bố không công nhận họ là vợ chồng nên Hội đồng xét xử chấp nhận, tuyên bố không công nhận bà Võ Thị Đưa và ông Cao Văn Giang là vợ chồng, theo quy định tại khoản 2 Điều 53 của Luật Hôn nhân và gia đình.

[6] Về con chung: Cao Đình Văn, sinh ngày 13-11-1997; Cao Đình Trương, sinh ngày 31-7-2007, có giấy khai sinh do nguyên đơn cung cấp làm cơ sở xác định cha mẹ và đã thành niên. Các đương sự đều không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét, giải quyết. Đối với con chung là Cao Bích Nữ, sinh ngày 03-02-2010, chưa thành niên, đang sống chung với bà Võ Thị Đưa, tình cảm đang gắn bó với mẹ, điều kiện sống được đảm bảo. Từ khi thụ lý vụ án đến phiên tòa sơ thẩm, Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng để thông báo cho ông Cao Văn Giang biết yêu cầu về việc giao con chung chưa thành niên cho bà Võ Thị Đưa trực tiếp nuôi dưỡng. Tuy nhiên, ông Cao Văn Giang không có ý kiến phản đối hay đưa ra yêu cầu nào khác về việc nuôi dưỡng con chung. Cháu Cao Bích Nữ (trên 07 tuổi) có văn bản trình bày nguyện vọng được sống chung với bà Võ Thị Đưa. Vì vậy, Hội đồng xét xử xét thấy việc tiếp tục giao cháu Cao Bích Nữ cho bà Võ Thị Đưa trực tiếp nuôi dưỡng đến tuổi trưởng thành là phù hợp và đúng theo quy định tại Điều 81và Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình. Ông Cao Văn Giang có quyền và nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.

[7] Về cấp dưỡng cho con, tài sản chung, nợ chung của nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn: Đương sự không có yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét, giải quyết trong vụ án này.

[8] Từ những phân tích trên, xét thấy yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có cơ sở nên được Hội đồng xét xử chấp nhận

[9] Về án phí sơ thẩm: Nguyên đơn phải chịu án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm theo quy định tại khoản 4 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự và điểm a khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.