Bản án 36/2022/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Tháng 01/2021, Phùng Văn Xô cho rằng anh Nguyễn Hữu Đăng, Chủ tịch UBND xã Nga Giáp có dấu hiệu bao che để cho chính quyền Thôn Lục Hải, xã Nga Giáp tự ý bán đất tại khu vực Mả Thạch nên Xô đã nhiều lần gửi đơn lên UBND xã, tố cáo anh Mai Văn Duyên, bí thư chi bộ thôn Lục Sơn và một số đảng viên khác của thôn. UBND xã Nga Giáp khi nhận được đơn tố cáo của Xô, đã tiến hành kiểm tra, thanh tra và kết luận. Căn cứ kết luận của UBND xã, Đảng ủy xã Nga Giáp đã có hình thức kỷ luật đối với anh Duyên là cảnh cáo. Xô không đồng tình với kết luận giải quyết của UBND xã Nga Giáp, nên tiếp tục có đơn tố cáo anh Đăng tới UBND huyện Nga Sơn.

Ngày 16/6/2022, anh Đăng biết Xô gửi đơn tố cáo đến UBND huyện Nga Sơn nên đã đến nhà nói với Xô, nội dung: “việc ông Duyên đã bị xử lý kỷ luật, việc gì qua thì cho qua, đề nghị Xô rút đơn”. Xô nói: “đã gửi đơn thì cứ để họ giải quyết”, nên anh Đăng ra về. Xô biết anh Đăng lo sợ, ảnh hưởng đến uy, bản thân Xô đang nợ nần, khó khăn về kinh tế nên đã nảy sinh ý định đe dọa, uy hiếp anh Đăng đưa tiền cho Xô, để Xô rút đơn tố cáo.

Trong các ngày 20/6/2022 đến ngày 23/6/2022, Xô sử dụng tài khoản zalo có ních là “PhungXo”, đăng ký số điện thoại 0913325456 nhắn tin đến tài khoản zalo “Mai Xuan Thuy”, của anh Mai Xuân Thủy (phó Chủ tịch UBND xã) và zalo anh Nguyễn Hữu Thiết là người nhà anh Đăng ở thôn Nội, xã Nga Giáp, mục đích để anh Thủy, anh Thiết thông tin đến anh Đăng, với nội dung: “sẽ tiếp tục gửi đơn tố cáo anh Đăng, không biết ý anh Đăng thế nào, nếu muốn Xô không gửi đơn nữa thì đưa cho Xô 30.000.000đ thì Xô sẽ rút toàn bộ đơn tố cáo”. Về nội dung này anh Đăng đã được anh Thủy, anh Thiết nói lại. Do bị cáo nhắn tin đe dọa, uy hiếp tinh thần nên anh Đăng lo sợ ảnh hưởng đến uy tín cũng như việc điều hành công tác của chính quyền nên ngày 23/6/2022, anh Đăng đã gọi điện thoại và nhắn tin cho Xô, trao đổi, đề nghị Xô không gửi đơn thư nữa nhưng Xô không đồng ý. Xô yêu cầu anh Đăng đưa số tiền 30.000.000đ sẽ dừng gửi đơn, còn nếu không đưa tiền thì Xô tiếp tục gửi đơn tố cáo. Anh Đăng nói điều kiện lương thấp, xin giảm bớt, Xô đồng ý và yêu cầu anh Đăng đưa 18.000.000đ. Vì muốn Xô dừng việc gửi đơn tố cáo nên anh Đăng buộc phải đồng ý đưa cho Xô số tiền trên với điều kiện Xô phải viết giấy nhận tiền và cam kết không khiếu kiện nữa và hẹn địa điểm giao tiền là quán cà phê 555, thị trấn Nga Sơn.

Khoảng 8 giờ 10 phút, ngày 24/6/2022, tại quán cà phê 555, thuộc tiểu khu Hưng Long, thị trấn Nga Sơn, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa, khi Xô đang nhận từ anh Đăng 18.000.000đ thì bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Nga Sơn bắt quả tang. Thu giữ 01 giấy tờ biên nhận, lập ngày 24/6/2022 có chữ ký và ghi rõ họ tên Phùng Văn Xô và số tiền 18.000.000đ. Tạm giữ của Xô 01 điện thoại di động, nhãn hiệu Sam sung Galaxy A 20S, màu xanh đen, số seriR9AN30PM8QJ, số IMEI 1: 154994111851024; sô IMEI 2: 354995111851021, bên trong điện thoại gắn sim số 0913325456 và 0984077718; 01 xe mô tô nhãn hiệu Dream, màu nâu, biển kiểm soát 36 G1-064.33. Tiến hành khám xét nơi ở của Xô, thu giữ 25 tờ đơn tố cáo đứng tên Phùng Văn Xô, gồm 01 tờ đơn viết tay và 05 tờ đơn pôtô từ đơn viết tay, 04 tờ đơn đánh máy (tất cả đều có chữ ký của Xô) và 15 tờ đơn tố cáo đánh máy không có chữ ký.

Quá trình điều tra, số tài sản Cơ quan CSĐT tạm thu giữ, qua điều tra, xác định: xe mô tô nhãn hiệu Dream, màu nâu, biển kiểm soát 36 G1-064.33, Xô sử dụng làm phương tiện thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của anh Đăng là xe của anh Phùng Văn Tài, con của Xô, khi Xô mượn đi anh Tài không biết nên Cơ quan Công an đã trả lại cho anh Tài là phù hợp; số tiền 18.000.000đ, Cơ quan Công an đã trả lại cho anh Đăng. Anh Tài, anh Đăng đã nhận lại tài sản và không yêu cầu gì đối với bị cáo.

Đối với giấy tờ biên nhận tiền, lập ngày 24/6/2022 có chữ ký và ghi rõ họ tên Phùng Văn Xô và 25 tờ đơn tố cáo đứng tên Phùng Văn Xô, được lưu trong hồ sơ vụ án làm căn cứ giải quyết.

Vật chứng vụ án: 01 điện thoại di động, nhãn hiệu Sam sung Galaxy A 20S, màu xanh đen, bên trong điện thoại gắn sim số 0913325456 và 0984077718 đang được bảo quản chờ xử lý theo quy định.

Tại phiên toà, trong phần luận tội, đại diện VKSND huyện Nga Sơn vẫn giữ nguyên quyết định truy tố đối với bị cáo Phùng Văn Xô theo cáo trạng số 38/CT-VKSNS-KT, ngày 13/9/2022 về tội “Cưỡng đoạt tài sản” theo khoản 1 Điều 170 BLHS và đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng: khoản 1 Điều 170; điểm s, x khoản 1 Điều 51; Điều 65 của BLHS.

- Xử phạt: Phùng Văn Xô từ 15 đến 18 tháng tù; nhưng cho hưởng án treo; thời gian thử thách từ 30 đến 36 tháng; Giao bị cáo Phùng Văn Xô cho chính quyền xã Nga Giáp quản lý, giáo dục trong thời gian thử thách.

- Hình phạt bổ sung: Bị cáo là thương binh, mức trợ cấp chỉ đủ duy trì mức sống tối thiểu cho bị cáo nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền theo khoản 5 Điều 170 của BLHS đối với bị cáo.

- Về trách nhiệm dân sự: Tại giai đoạn điều tra, bị hại đã nhận lại đủ số tiền 18.000.000đ và không yêu cầu gì đối với bị cáo, nên miễn xét.

Xử lý vật chứng: Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 của BLHS; điểm a khoản 2 Điều 106 của BLTTHS: tịch thu, nộp ngân sách nhà nước 01 điện thoại di động, nhãn hiệu Sam sung Galaxy A 20S, màu xanh đen, bên trong điện thoại gắn sim số 0913325456 và 0984077718 của bị cáo Xô đã sử dụng làm phương tiện phạm tội.

* Luật sư bào chữa cho bị cáo Phùng Văn Xô (ông Đỗ Văn Nhặn) có các quan điểm như sau:

- Về tội danh: Luật sư đồng tình với tội danh “Cưỡng đoạt tài sản” như Viện kiểm sát nhân dân huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã truy tố đối với bị cáo Phùng Văn Xô.

- Về hình phạt: Do bị cáo thiếu hiểu biết pháp luật, do lòng tham mà dẫn đến việc phạm tội. Tuy nhiên, Luật sư cũng đề nghị HĐXX xem xét nguyên nhân, điều kiện mà bị cáo phạm tội là do bị cáo không đồng tình với việc làm của cán bộ thôn, cũng như cách giải quyết của UBND xã Nga Giáp, vì muốn bảo vệ cho người dân, nên có đơn tố cáo, mục đích làm sáng tỏ sự việc. Việc làm này của bị cáo là rất tốt. Tuy nhiên, do bị cáo thiếu hiểu biết pháp luật, do lòng tham mà dẫn đến việc phạm tội. Đề nghị HĐXX áp dụng: khoản 1 Điều 170; điểm s, x khoản 1 Điều 51; Điều 65; của BLHS. Ngoài ra nên áp dụng thêm khoản 2 Điều 51 của BLHS để giảm cho bị cáo được hưởng mức hình phạt thấp nhất.

Bị cáo Phùng Văn Xô, bị hại không có ý kiến tranh luận với VKS; Luật sư không tranh luận với VKS, chỉ đề nghị Hội đồng xét xử xem xét áp dụng thêm khoản 2 Điều 51 của BLHS cho bị cáo hưởng mức án thấp nhất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Do không đồng tình với hình thức kỷ luật của UBND xã Nga Giáp với anh Duyên, bí thư thôn Lục Hải, xã Nga Giáp tự ý bán đất tại khu vực Mả Thạch nên Phùng Văn Xô cho rằng chủ tịch UBND xã Nga Giáp là anh Nguyễn Hữu Đăng bao che cho các sai phạm của anh Duyên. Xô tiếp tục gửi đơn tố cáo đến UBND huyện Nga Sơn. Xô cho rằng anh Đăng lo sợ, ảnh hưởng tới uy tín, bản thân bị cáo đang nợ nần, khó khăn về kinh tế nên nảy sinh ý định đe dạo anh Đăng và nhắn tin đến những người quen biết của anh Đăng, để họ truyền đạt lại. Mục đích để yêu cầu anh Đăng đưa cho Xô số tiền 30.000.000đ. Do bị cáo Xô nhắn tin đe dọa, uy hiếp tinh thần nên anh Đăng lo sợ ảnh hưởng đến uy tín cũng như việc điều hành công tác của chính quyền nên anh Đăng nhắn tin, gọi điện cho Xô để bị cáo không gửi đơn thư nữa. Xô yêu cầu anh Đăng đưa số tiền trên thì sẽ rút đơn. Anh Đăng trình bày hoàn cảnh nên Xô đồng ý số tiền anh Đăng đưa là 18.000.000đ và hẹn địa điểm giao nhận tiền. Khi Xô nhận tiền của anh Đăng và viết giấy biên nhận tiền xong, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Huyện Nga Sơn bắt quả tang, lập biên bản để làm căn cứ giải quyết vụ việc.

Tại phiên tòa, bị cáo Xô thừa nhận đã nhận từ anh Đăng số tiền 18.000.000đ và có viết giấy nhận tiền và cam đoan không kiện cáo về việc của làng Giáp Lục nữa. Sau khi nhận số tiền của anh Đăng, bị cáo sẽ đem đến Kho bạc gửi, mục đích giúp dân chứ không sử dụng cho mục đích cá nhân. Tuy nhiên, xét các lời khai của bị cáo trình bày tại giai đoạn điều tra và tại phiên tòa có khác nhau về mục đích sử dụng, nhưng lại thống nhất về số tiền nhận từ anh Đăng và bị cáo cũng thừa nhận nội dung các tin nhắn từ zalo và điện thoại giữa bị cáo và anh Thiết, anh Thủy, anh Đăng là đúng. Như vậy, hành vi phạm tội của bị cáo hoàn toàn phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác thu thập có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử đủ cơ sở kết luận: Hành vi nêu trên của bị cáo đã phạm tội “Cưỡng đoạt tài sản” theo quy định tại khoản 1 Điều 170 của BLHS như nội dung cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Nga Sơn đã truy tố là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

- Về nhân thân: Bị cáo Xô có nhân thân xấu.

- Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

- Về tình tiết giảm nhẹ: Tại cơ quan điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Xô đã thành khẩn khai báo; người phạm tội là người có công với cách mạng nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s, x khoản 1 Điều 51 của BLHS.

- Chấp nhận đề nghị của Luật sư về việc: áp dụng Điều 65 của BLHS cho bị cáo hưởng mức án thấp nhất, HĐXX sẽ căn cứ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để xem xét quyết định.

- Không chấp nhận đề nghị của luật sư về áp dụng khoản 2 Điều 51 của Bộ luật hình sự để cho bị cáo được hưởng mức hình phạt thấp nhất hoặc thấp hơn mức hình phạt của VKSND đã đề nghị, với lý do việc bị cáo lợi dụng gửi đơn tố cáo nhằm mục đích chiếm đoạt tiền của bị hại nên sẽ không được xem là “tình tiết khác” để áp dụng là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với bị cáo Xô theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của BLHS.

Bị cáo là thương binh, có 02 tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại khoản 1 Điều 51 của BLHS, có nơi cư trú ổn định nên không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi cộng đồng xã hội nên áp dụng Điều 65 BLHS cho bị cáo được hưởng án treo, cải tạo tại địa phương cũng đủ tác dụng giáo dục bị cáo thành công dân tốt, biết chấp hành pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

* Căn cứ vào: khoản 1 Điều 170; điểm s, x khoản 1 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật hình sự.

* Tuyên bố: Bị cáo Phùng Văn Xô phạm tội “Cưỡng đoạt tài sản”.

* Xử phạt: Bị cáo Phùng Văn Xô 15 (Mười lăm) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thử thách 30 (Ba mươi) tháng, thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Giao bị cáo cho Ủy ban nhân dân xã Nga Giáp, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách.

Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 92 Luật thi hành án hình sự.)

* Xử lý vật chứng: Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 của BLHS; điểm a khoản 2 Điều 106 của BLTTHS: cần tịch thu, nộp ngân sách nhà nước 01 điện thoại di động, nhãn hiệu Sam sung Galaxy A 20S, màu xanh đen, bên trong điện thoại gắn sim số 0913325456 và 0984077718.

(Theo biên bản giao, nhận vật chứng ngày 15/9/2022 giữa Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Nga Sơn và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa).

* Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự; điểm a khoản 1 Điều 23 và danh mục án phí, lệ phí ban hành kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, buộc bị cáo Phùng Văn Xô phải chịu 200.000đ (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

* Quyền kháng cáo: Căn cứ các Điều 331; Điều 333 của Bộ luật tố tụng hình sự, bị cáo, bị hại có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.