Bản án 359/2026/DS-PT — Tranh chấp đất đai đối với đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp để trồng rừng, đất ở

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo án sơ thẩm:

* Theo đơn khởi kiện và thay đổi yêu cầu khởi kiện đề ngày 16/6/2023 và ngày 12/10/2024 các nguyên đơn ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án của người đại diện ủy quyền nguyên đơn trình bày:

- Bà Nguyễn Ánh T2 sinh năm 1957, bà T2 có 02 thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng (QSD) đất do bà T2 đứng tên gồm: Thửa số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích 3.078m² và Thửa số 714, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.417,9m² tại ấp H, xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang (nay là ấp H, xã C, tỉnh Đồng Tháp).

Năm 2020 bà T2 chết không để lại di chúc, bà T2 không có chồng và con, cha mẹ đã chết trước bà T2. Bà T2 có 06 anh chị em ruột là hàng thừa kế thứ 2 của bà T2 gồm:

1. Nguyễn Thị C1;

2. Nguyễn Hữu K;

3. Nguyễn Thị L ( chết năm 1998 trước bà T2);

4. Nguyễn Ngọc S;

5. Nguyễn Thế H;

6. Nguyễn Ngọc Á.

Sau khi bà T2 chết 02 thửa đất trên do ông H quản lý, canh tác và tự khai nhận thừa kế và được cấp giấy chứng nhận 02 thửa đất trên, nhưng không có ý kiến của hàng thừa kế thứ hai của bà T2.

- Nay các nguyên đơn yêu cầu hủy Văn bản khai nhận di sản thừa kế thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích 3.078m² và Thửa số 714, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.417,9m² tại ấp H, xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang; Xác định 02 thửa đất 467 và 714 là di sản thừa kế bà T2 và yêu cầu chia di sản bà T2 là 02 thửa đất 467 và 714 làm 5 kỷ phần mỗi người 01 kỷ phần.

* Theo Tờ tự khai đề ngày 10/11/2023 (BL 63) và lời khai trong quá trình giải quyết vụ án bị đơn ông Nguyễn Thế H trình bày:

- Cha ông Nguyễn Thành Đ1 (Chết năm 1992), mẹ Lê Thị L1 (Chết năm 2010). Cha mẹ ông có 07 người con, bà Nguyễn Ánh T2 (Chết năm 2020). Bà T2 chết có để lại tài sản là 02 thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích 3.078m² và Thửa số 714, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.417,9m² tại ấp H, xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang, bà T2 không có chồng con và có 06 anh chị em ruột như lời khai các nguyên đơn là đúng.

Tuy nhiên trước đây bà T2 sống chung với ông và bà bị bệnh phải điều trị nhiều nơi do ông chăm sóc nuôi dưỡng, đất do ông quản lý và hiện ông cũng là người thờ cúng.

Sau khi bà T2 chết ông liên hệ cơ quan có thẩm quyền lập thủ tục và được Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh T cấp giấy 02 thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích 3.078m² và Thửa số 714, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.417,9m² cho ông vào năm 2022.

Năm 2023 ông chuyển nhượng thửa đất số 714, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.417,9m² cho Nguyễn Văn T1 và T1 đã được cấp giấy vào năm 2023.

Nay ông không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện các nguyên đơn.

* Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

1. Theo Tờ tự khai đề ngày 23/11/2024 bà Phan Kim T trình bày:

Bà là vợ của ông H, bà T2 từ trước sống chung và cùng hộ với vợ chồng bà, khi còn sống bà T2 đã giao cho vợ chồng bà quản lý canh tác. Trước khi chết bà T2 bị bệnh nhiều năm do vợ chồng bà chăm sóc, nuôi dưỡng và hiện vợ chồng bà thờ cúng.

Nay bà không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện các nguyên đơn.

2. Theo Tờ tự khai đề ngày 13/12/2024 chị Nguyễn Ngọc D1, Nguyễn Thị Thùy D2 và Nguyễn Thành Đ trình bày:

- Các anh chị là con ông H, bà T, bà T2 là cô ruột. Khi còn sống bà T2 sống chung nhà cha mẹ là thành viên hộ bà T2 và bà T2 đã đồng ý giao 02 thửa đất cho cha mẹ quản lý canh tác để chăm sóc nuôi dưỡng và thờ cúng bà T2 và ông H đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nay các anh chị thống nhất với ý kiến cha mẹ, không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện các nguyên đơn.

3. Theo ý kiến bà Nguyễn Ngọc Á tại biên bản hòa giải do Tòa án lập ngày 17/6/2024 bà không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện các nguyên đơn và không yêu cầu chia thừa kế trong vụ án.

Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 11 tháng 7 năm 2025 của Toà án nhân dân khu vực 5 - tỉnh Đồng Tháp, đã căn cứ vào các điều: Điều 609, Điều 611, Điều 612, Điều 613, Điều 618, Điều 623, Điều 649 và Điều 650, Điều 651 và Điều 357 của Bộ luật Dân sự; Khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 155, Điều 157, Điều 228 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S;

1.1. Hủy văn bản khai nhận thừa kế của ông Nguyễn Thế H được Văn phòng C2, quyển số 03/2022 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 22/8/2022.

1.2. Xác định thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích 3.078m2 và Thửa số 714, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.417,9m2 tại (ấp H, xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang) nay là ấp H, xã C, tỉnh Đồng Tháp là di sản bà Nguyễn Ánh T2.

1.3. Buộc ông Nguyễn Thế H chia cho ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S mỗi người số tiền là 41.621.120 đồng (giá trị thành tiền thửa đất số 714) và chung phần đất diện tích 1.932,84m2 là một phần của thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17 diện tích theo giấy được cấp 3.078m2 (diện tích theo đo đạc thực tế 3.221,4m2), hiện do ông H đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất, theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ cấp GCN:CS12295, số DG 416635 do Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh T cấp ngày 30/8/2022.

- Phần đất diện tích 1.932,84m2 ông H chia cho ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S có tứ cận sau:

+ Hướng Đông giáp thửa đất số 453 có số đo là 14,598m;

+ Hướng Tây giáp rạch có số đo là 13,788m;

+ Hướng Nam giáp phần đất thửa 468 có số đo 128,54m + HLBV rạch 3,13m;

+ Hướng Bắc giáp phần đất còn lại thửa 467 của ông H.

(Kèm theo bản photo Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất, Bản mô tả ranh giới, mốc giới thửa đất và Mảnh trích đo địa chính số 346-2024 ngày 03/01/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C, tỉnh Tiền Giang).

- Giao cho ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S được quyền sở hữu toàn bộ số cây trồng trên phần đất được chia diện tích 1.932,84m2.

- Kể từ ngày bên được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bên phải thi hành án chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền thì hàng tháng còn phải trả thêm tiền lãi chậm trả theo mức lãi suất được quy định tại Điều 357 của Bộ luật Dân sự.

1.4. Ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S được quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng chung phần đất được chia diện tích 1.932,84m2 (là một phần của thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích theo giấy được cấp 3.078m2 (diện tích theo đo đạc thực tế 3.221,4m2) theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ cấp GCN:CS12295, số DG 416635 do Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh T cấp ngày 30/8/2022 cho ông H).

- Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng, quyền kháng cáo và nghĩa vụ thi hành án của đương sự.

* Ngày 24 tháng 7 năm 2025, bị đơn Nguyễn Thế H có đơn kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 11/07/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 5 – Đồng Tháp theo hướng xem xét công sức của ông trong việc quản lý, đầu tư làm tăng giá trị thửa đất; chia cho ông 01 kỷ phần để thờ cúng bà T2.

Tại phiên tòa:

- Bị đơn ông Nguyễn Thế H tranh luận: Tôi vẫn giữ yêu cầu kháng cáo, không bổ sung thêm tài liệu chứng cứ mới. Tôi trước đây là người nuôi dưỡng, chăm sóc khi bà T2 bệnh đau, sau khi bà T2 chết tôi là người thờ cúng nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét chia cho tôi thêm một kỷ phần di sản của bà T2 để dùng vào việc thờ cúng cho bà T2.

- Đại diện các nguyên đơn là ông Bùi Quang N tranh luận: Tôi không đồng ý theo yêu cầu kháng cáo của ông H vì khi bà T2 chết có để lại khoản tiền tiết kiệm hơn 550.000.000 đồng tại Ngân hàng N1 chi nhánh huyện C tỉnh Tiền Giang, số tiền này trước khi bà T2 chết hai ngày đã rút ra hiện do ông H quản lý sử dụng đã được thể hiện qua công văn số 03/NHN0.CB-KTNQ ngày 16 ngày 01 tháng 2026 của Ngân hàng. Ngoài ra, khi bà T2 chết bảo hiểm cũng đã chi tiền mai táng phí và tuất một lần 33.274.100 đồng do ông H là người quản lý sử dụng theo công văn số 14/CV-BHXH ngày 26 tháng 01 năm 2026 của Bảo hiểm xã hội cơ sở C3. Như vậy số tiền ông H đang quản lý lớn hơn gấp ba lần giá trị một kỷ phần được chia nên việc ông H yêu cầu chia một kỷ phần để dùng vào việc thờ cúng cho bà T2 là không có căn cứ. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Đối với chi phí đo đạc, định giá tại cấp phúc thẩm các nguyên đơn tự nguyện chịu toàn bộ.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp phát biểu quan điểm:

+ Về tố tụng: Kể từ ngày thụ lý vụ án đến nay, Thư ký, Thẩm phán, Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng tuân thủ đúng quy định Bộ luật Tố tụng Dân sự.

+ Về nội dung: Bị đơn ông Nguyễn Thế H là người thờ cúng bà T2 sau khi chết nhưng ông H là người đang quản lý tiền mai táng phí, tiền tuất một lần của bà T2 là 33.274.100 đồng và 550.024.000 đồng tiền tiết kiệm của bà T2, tổng số tiền trên lớn hơn rất nhiều so với một kỷ phần thừa kế của các đồng thừa kế được chia. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông H, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên và những quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 148, Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ vào các Điều 609, Điều 611, Điều 612, Điều 613, Điều 618, Điều 623, Điều 649 và Điều 650, Điều 651 và Điều 357 của Bộ luật Dân sự; Khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 155, Điều 157, Điều 228 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

- Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Thế H. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 11/07/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 5 – Đồng Tháp

1.1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S;

1.1.1. Hủy văn bản khai nhận thừa kế của ông Nguyễn Thế H được Văn phòng C2, quyển số 03/2022 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 22/8/2022.

1.1.2. Xác định thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích 3.078m2 và Thửa số 714, tờ bản đồ số 17, diện tích 1.417,9m2 tại ( ấp H, xã H, huyện C, tỉnh Tiền Giang) nay là ấp H, xà Cái bè, tỉnh Đồng Tháp là di sản bà Nguyễn Ánh T2.

1.1.3. Buộc ông Nguyễn Thế H chia cho ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S mỗi người số tiền là 41.621.120 đồng ( giá trị thành tiền thửa đất số 714) và chung phần đất diện tích 1.932,84m2 là một phần của thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17 diện tích theo giấy được cấp 3.078m2 (diện tích theo đo đạc thực tế 3.221,4m2), hiện do ông H đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất, theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ cấp GCN:CS12295, số DG 416635 do Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh T cấp ngày 30/8/2022.

- Phần đất diện tích 1.932,84m2 ông H chia cho ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S có tứ cận sau:

+ Hướng Đông giáp thửa đất số 453 có số đo là 13,01m;

+ Hướng Tây giáp rạch có số đo là 13,95m;

+ Hướng Nam giáp phần đất thửa 468 có số đo 128,54m + HLBV rạch 3,13m;

+ Hướng Bắc giáp phần đất còn lại thửa 467 của ông H.

(Kèm theo Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất ngày 19.01.2026)

- Giao cho ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S được quyền sở hữu toàn bộ số cây trồng trên phần đất được chia diện tích 1.932,84m2.

- Kể từ ngày bên được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bên phải thi hành án chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền thì hàng tháng còn phải trả thêm tiền lãi chậm trả theo mức lãi suất được quy định tại Điều 357 của Bộ luật Dân sự.

1.1.4. Ông Nguyễn Hữu K, bà Nguyễn Thu C và bà Nguyễn Ngọc S được quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng chung phần đất được chia diện tích 1.932,84m2 (là một phần của thửa đất số 467, tờ bản đồ số 17, diện tích theo giấy được cấp 3.078m2 (diện tích theo đo đạc thực tế 3.221,4m2) theo giấy chứng nhận QSD đất số vào sổ cấp GCN:CS12295, số DG 416635 do Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh T cấp ngày 30/8/2022 cho ông H).

2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Nguyễn Thế H được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo qui định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các điều 6, 7, 9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự./.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Án tuyên lúc 09 giờ 55 phút, tuyên xong lúc 10 giờ 05 phúc cùng ngày.