Bản án 357/2023/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm P – Chủ tọa phiên tòa:

Ông Nguyễn Văn Minh

Các Thẩm P:

Ông Phan Văn Yên

Ông Phan Nhựt Bình

- Thư ký phiên tòa: Ông Hồ Quang Nhựt - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Hà Văn Hừng - Kiểm sát viên.

Ngày 24 tháng 5 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 934/2022/TLPT-HC ngày 26 tháng 11 năm 2022 “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai”.

Do Bản án hành chính sơ thẩm số 91/2022/HC-ST ngày 13 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh B bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 307/2023/QĐPT-HC ngày 24 tháng 4 năm 2023, giữa các đương sự:

1. Người khởi kiện: Ông Nguyễn Văn P, sinh năm 1955 (vắng mặt).

Địa chỉ: Số 2/13, Khu phố 2, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Xuân H, sinh năm 1973; Địa chỉ:

Số 259/23/46, Khu phố 1, phường L, thành phố B, tỉnh Đ (có mặt).

2.Người bị kiện: - Ủy ban nhân dân (gọi tắt là UBND) thị xã P, tỉnh B.

Người đại diện hợp pháp: Ông Nguyễn Văn T – Chủ tịch UBND thị xã P, tỉnh B (có đơn xin xét xử vắng mặt)

Địa chỉ: Quốc lộ 51, phường P, thị xã P, tỉnh B.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp:

- Ông Võ Mạnh Hùng – Phó trưởng phòng Tài nguyên & Môi trường thị xã P (có mặt).

- Ông Phạm Hoàng V – Chuyên viên Phòng Tài nguyên & Môi trường Thị xã P (có mặt).

- Ông Phạm Doãn N – Trưởng phòng nghiệp vụ - Trung tâm phát triển quỹ đất thị xã P (vắng mặt).

- Ông Lê Thành T – Chủ tịch UBND phường P, thị xã P (có đơn xin xét xử vắng mặt).

3. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

* Chủ tịch UBND thị xã P, tỉnh B.

Người đại diện hợp pháp: Ông Nguyễn Văn T – Chủ tịch UBND thị xã P, tỉnh B.

Địa chỉ: Quốc lộ 51, phường P, thị xã P, tỉnh B (có đơn xin xét xử vắng mặt).

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp:

- Ông Võ Mạnh H– Phó trưởng phòng Tài nguyên & Môi trường thị xã P (có mặt).

- Ông Phạm Hoàng V – Chuyên viên Phòng Tài nguyên & Môi trường Thị xã P (có mặt).

- Ông Phạm Doãn N – Trưởng phòng nghiệp vụ - Trung tâm phát triển quỹ đất thị xã P (vắng mặt).

- Ông Lê Thành T – Chủ tịch UBND phường P, thị xã P (có đơn xin xét xử vắng mặt).

* Bà Bùi Thị T, sinh năm 1953 (vắng mặt)

Địa chỉ: Số 2/13, Khu phố 2, phường T, thành phố B, tỉnh Đ.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Xuân H, sinh năm 1973 (có mặt)

Địa chỉ: Số 259/23/46, Khu phố 1, phường L, thành phố B, tỉnh Đồng Nai.

Người kháng cáo: người khởi kiện.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

[1] Theo đơn khởi kiện của ông Nguyễn Văn P và tại phiên tòa người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện là ông Lê Xuân H trình bày:

Ngày 27/3/2014, UBND huyện T (nay là thị xã P) ban hành Quyết định 1289/QĐ-UBND thu hồi 1.127,8 m2 đất, trong đó có 300m2 đất thổ cư (đất đã có Giấy chứng nhận 1.333m2, thực tế sử dụng 1.127,8 m2) của ông P để đầu tư xây dựng công trình: Di dời, tái định cư khu phố N. Ngày 28/3/2014, UBND huyện T ban hành Quyết định số 1413/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho ông P đối với 1.127,8 m2 đất. Gía đất bồi thường đối với đất thổ cư là 880.000đ/m2 và đất nông nghiệp là 101.000đ/m2, phần nhà ở 184,4m2 không bồi thường, không bố trí tái định cư. Sau khi ông P khiếu nại, ngày 15/7/2015 UBND thị xã P ban hành Quyết định 3358/QĐ-UBND phê duyệt bồi thường bổ sung, theo đó giá đất ở là 2.237.000đ/m2 và đất nông nghiệp là 221.000đ/m2. Không đồng ý ông P tiếp tục khiếu nại yêu cầu bồi thường bổ sung 184,4m2 diện tích nhà xây dựng và giải quyết bố trí đất tái định cư tương ứng với diện tích đất bị thu hồi (3 lô). Ngày 27/9/2019, UBND thị xã P ban hành Văn bản số 894/UBND- TT.PTQĐ. Theo đó, UBND thị xã đồng ý giao cho gia đình ông P một lô đất ở có thu tiền sử dụng đất. Ngày 22/6/2020, UBND thị xã P ban hành Văn bản 1976/UBND – TT.PTQĐ (ông P không nhận được Văn bản này) bác đơn của ông P. Ngày 08/10/2020, ông P tiếp tục có đơn yêu cầu giải quyết dứt điểm khiếu nại. Ngày 09/12/2020, UBND thị xã P ban hành Văn Bản 1208/UBND-TTPTQĐ tiếp tục bác đơn khiếu nại của ông P.

Thực tế trong thời gian ông P bị bệnh phải đi chữa bệnh và lưu trú tại Biên Hòa một thời gian, còn lại ông P vẫn sống tại nhà và đất bị thu hồi. Diện tích nhà còn lại ông cho công nhân thuê để lấy tiền chữa bệnh. Việc này chính Công an và UBND phường P cũng đã xác nhận. Căn cứ khoản 1 Điều 5 quy định kèm theo Quyết định 13/QĐ-UBND ngày 01/4/2010 của UBND tỉnh, gia đình ông P có đất bị thu hồi hết phải được bố trí tái định cư và hỗ trợ di dời, trường hợp của gia đình ông có 3 con đã trưởng thành, có gia đình riêng nên phải bố trí 3 suất đất tái định cư tương ứng với diện tích đất ở bị thu hồi và hỗ trợ di dời. Phần nhà diện tích 184,4m2 xây dựng từ năm 2010, thu hồi không bồi thường là không đúng quy định. Ngoài ra đất của ông P theo giấy tờ là 1.333m2 nhưng UBND thị xã P mới bồi thường 1.127,8m2 còn lại 205,2m2 chưa được bồi thường.

* Nay ông Nguyễn Văn P khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:

- Hủy Điều 1 Quyết định 1413/QĐ-UBND ngày 28/3/2014 và Điều 1 Quyết định 3358/QĐ-UBND ngày 15/7/2015 của UBND huyện T (nay là thị xã P) về nội dung bồi thường, hỗ trợ.

- Hủy Văn bản số 1208/UBND-TT.PTQĐ ngày 09/12/2020 và hủy Văn bản số 1976/UBND -VP ngày 22/6/2020 của UBND thị xã P.

- Buộc UBND thị xã P phải tính lại giá đất bồi thường, diện tích đất bồi thường, diện tích 184,4m2 nhà xây dựng, hỗ trợ di dời và tái định cư thêm 2 suất.

- Buộc UBND thị xã P giải quyết bồi thường bổ sung diện tích 205,2m2 chưa tính giá trị bồi thường.

[2] Quá trình tham gia tố tụng, người bị kiện -Ủy ban nhân dân thị xã P và tại phiên tòa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháo của người bị kiện trình bày:

Ngày 21/7/2022, UBND thị xã P có Văn bản số 3552/UBND-TNMT v/v có ý kiến và cung cấp hồ sơ, chứng cứ liên quan đến nội dung khởi kiện của ông P. Tại phiên tòa người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện giữ nguyên ý kiến của UBND thị xã P tại Văn bản số 3552 và có ý kiến như sau: UBND thị xã P nhận được đơn của ông Nguyễn Văn P đề nghị giải quyết bố trí 2 lô đất tái định cư, bồi thường 184,4m2 nhà xây dựng và hỗ trợ di dời chỗ ở. Ngày 09/12/2020, UBND thị xã P có Văn bản 1208/UBND-TTPTQĐ về việc trả lời ông P.

Ngày 28/3/2014, UBND huyện T ban hành Quyết định 1413/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho hộ ông P để xây dựng công trình: Di dời, tái định cư các hộ dân khu phố N. Dự án này hộ ông P bị thu hồi 1.127,8m2 đất trong đó có 300m2 đất ở, có nhà cấp 4 xây dựng năm 2010 bị giải tỏa hết nhưng gia đình ông P không trực tiếp sinh sống tại đây mà đang cho thuê trọ, không phải di chuyển chỗ ở. Căn cứ quy định tại điểm a khoản 1 Điều 5 Quyết định 13/2010/QĐ-UBND ngày 01/4/2010 của UBND tỉnh. Trường hợp của hộ ông P bị thu hồi hết nhà, đất nhưng nhà cho thuê, không phải di chuyển chỗ ở, không đủ điều kiện được bố trí tái định cư. Tuy nhiên, ngày 27/9/2019 UBND thị xã đã xem xét hoàn cảnh gia đình của ông P và ban hành Văn bản 894/UBND-TT.PTQĐ bố trí một lô đất ở có thu tiền sử dụng đất cho hộ ông P. Sau khi nhận đất ở, ông P tiếp tục giử đơn đề nghị giao thêm 2 lô đất ở mới. UBND thị xã P đã có Văn bản 1976/UBND-TT.PTQĐ ngày 22/6/2020 và Văn bản 1208/UBND-VP ngày 09/12/2020 trả lời không đồng ý.

Đối với việc yêu cầu bồi thường 184,4m2 nhà cấp 4 xây dựng năm 2010 trên đất nông nghiệp. Căn cứ khoản 4 Điều 18 Nghị định 197/2004/NĐ-CP. Trường hợp nhà của ông P xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp nên không được bồi thường.

Đối với 205,2m2 đất chênh lệch so với diện tích theo giấy chứng nhận đã cấp. Hộ ông P được cấp Giấy chứng nhận 1.333m2 đất, tuy nhiên khi đo đạc thu hồi thực tế, hộ ông P chỉ sử dụng 1.127,8m2 đất. Căn cứ khoản 1 Điều 12 Nghị định 47/NĐ-CP trường hợp của hộ ông P diện tích đo đạc thực tế nhỏ hơn diện tích ghi trên giấy chứng nhận thì bồi thường theo diện tích thực tế.

Toàn bộ khiếu kiện của ông P là không có cơ sở, đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn P.

[3] Quá trình tham gia tố tụng, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là bà Bùi Thị T trình bày:

Thống nhất với các nội dung khởi kiện và các yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn P đã trình bày trong Đơn khởi kiện, cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết:

- Hủy một phần quyết định số 1413/QĐ-UBND ngày 28/3/2014 của Ủy ban nhân dân huyện T (nay là Ủy ban nhân dân thị xã P). Cụ thể hủy phần nội dung tại Điều 1, Quyết định số 1413/QĐ-UBND vì không bồi thường đầy đủ vật kiến trúc và không hỗ tái định cư tương ứng với diện tích đất của gia đình ông Nguyễn Văn P bị thu hồi. Đồng thời hủy văn bản giải quyết khiếu nại số 1208/UBND-TT.PTQĐ ngày 27/9/2019 của Ủy ban nhân dân thị xã P.

- Buộc Ủy ban nhân dân thị xã P lập thủ tục bồi thường, hỗ trợ bổ sung diện tích nhà ở 184,4 m2 và giải quyết hỗ trợ tiền di chuyển chỗ ở cũng như giải quyết bố trí thêm 02 lô đất tái định cư cho gia đình ông Nguyễn Văn P cho tương ứng với số diện tích đất đã bị thu hồi.

Tại Bản án số 91/2022/HC-ST ngày 13 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh B đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 4 Điều 18, Điều 27 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 ; khoản 1 Điều 47 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ; Điều 5 Quyết định số 13/QĐ-UBND ngày 01/4/2010; Quyết định 52/QĐ-UBND ngày 31/10/2014 của UBND tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu; điểm b khoản 2 Điều 193 Luật tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội .

Tuyên xử:

[1] Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn P:

- Hủy Quyết định 1413/QĐ-UBND ngày 28/3/2014 của UBND huyện T (nay là thị xã P) về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho hộ Nguyễn Văn P và Bùi Thị T để xây dựng công trình: Di dời, tái định cư các hộ dân khu phố N nằm trong khu vực 21,1m ha phía Bắc nhà máy T (giai đoạn 2-Đợt 4) thị trấn P, huyện T.

- Hủy Vản bản số 894/UBND-TT.PTQĐ ngày 27/9/2019 của Chủ tịch UBND thị xã P v/v trả lời đơn ông Nguyễn Văn P.

- Buộc UBND thị xã P phải ban hành lại quyết định phê duyệt phương án bồi thường, tái định và hỗ trợ di chuyển chỗ ở cho ông Nguyễn Văn P theo đúng quy định pháp luật.

[2] Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông P hủy Quyết định 3358/QĐ-UBND ngày 15/7/2015 của UBND huyện T (nay là thị xã P).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo.

Ngày 16/9/2022, người khởi kiện ông Nguyễn Văn P kháng cáo một phần bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu của người khởi kiện.

Ngày 08/10/2022, người khởi kiện ông Nguyễn Văn P có đơn kháng cáo bổ sung đơn kháng cáo ngày 16/9/2022.

Ngày 06/10/2022, người đại diện theo pháp luật của người bị kiện ông Nguyễn Văn T có đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn P.

Tại phiên tòa phúc thẩm,

Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện ông Lê Xuân H trình bày vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông P, tuyên hủy Quyết định số 3358/QĐ-UBND ngày 15/7/2015 của UBND huyện T (nay là thị xã P) về bồi thường, hỗ trợ bổ sung cho hộ ông P với đơn giá từ 880.000đ/m2 lên 2.237.000đ/m2 đối với đất ở và từ 101.000đ/m2 lên 221.000đ/m2 đối với đất nông nghiệp; Với các lý do: Đất của ông P đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 1333m2 và ông P sử dụng ổn định nhưng Ủy ban thị xã P chỉ bồi thường 484m2. Phía Ủy ban cho rằng diện tích này nằm trên diện tích cấp giấy là đất nông nghiệp là không đúng. Đất được bồi thường thì nhà cũng phải được bồi thường. Ngay trong cùng 01 dự án nhưng có 01 số hộ khác có nhà cấp 4, xây dựng vào năm 2010-2011 nhưng cũng đã được xét bồi thường; Về tái định cư, sau này mới giải quyết 01 lô nhưng xác định do hoàn cảnh gia đình khó khăn và cho rằng đó là tái định cư là không đúng; Ông P được người thân cho ở nhờ ở Đồng Nai để chữa bệnh. Ông P đủ điều kiện để giải quyết tái định cư nên yêu cầu giải quyết thêm 02 lô tái định cư. Trong quá trình thu hồi đất, phương án bồi thường chưa được phê duyết. Đến 2015 mới ký các quyết định bổ sung về giá đất là không đúng quy định pháp luật.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện, Ủy ban nhân dân thị xã P ông Võ Mạnh H, ông Phạm Hoàng V trình bày vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông P với các lý do: Ủy ban nhân dân thị xã P đã đồng ý giao 01 lô đất ở cho gia đình ông P là đã thực hiện chính sách tái định cư đối với hộ ông P, đồng thời, Tòa án cấp sơ thẩm hủy toàn bộ Quyết định số 1413/QĐ-UBND ngày 28/3/2014 của Ủy ban nhân dân huyện T (nay là thị xã P) về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho hộ Nguyễn Văn P là không đúng vì trong quyết định bồi thường trên còn có nhiều nội dung, hạng mục tính toán bồi thường, hỗ trợ khác mà ông P không khiếu nại thì đã xem như đồng ý.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa:

Về tố tụng, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính về phiên tòa phúc thẩm. Những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính.

Về nội dung, qua xem xét các tài liệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo của người khởi kiện, người bị kiện, giữ nguyên bản án sơ thẩm.