Bản án 351/2026/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN

Đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện trình bày:

Gia đình ông P đang ở tại chung cư số 12-14 lầu 2, đường Công Trường An Đ, Phường 9, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh thuộc thửa đất số BK.7, tờ bản đồ số hộ 3 Chợ lớn An Đ, có diện tích 1.373,46m2. Hình thức sử dụng chung 1.373,46m2 đất ở. Chung cư có cấu trúc 1 trệt 2 lầu, chung cư này xây dựng trước năm 1975, sau năm 1975 nhà nước quản lý chung cư và phân cho một số cán bộ thuê để ở. Ngày 27/12/2007, bà T đã được Ủy ban nhân dân Quận 5 bán căn hộ trong đó có cả phần làm thêm diện tích thuộc quyền sở hữu chung của các hộ sống trong chung cư như phần giếng trời thông gió và lấy ánh sáng tại sân thượng có diện tích: 2,0m x 1,8m = 3,6m2 và lối đi chung hành lang lên sân thượng có diện tích 4,1m x 1,8m = 7,38m2 tổng cộng là 10,98m2.

Ủy ban nhân dân Quận 5 khi bán nhà chung cư đã bán cả phần sở hữu chung của chung cư cho bà T được sở hữu. Ngày 27/11/2020, bà Phan Thị T đã chuyển nhượng căn hộ số 12-14 lầu 2 Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5, cho ông Huỳnh Quốc D đã được Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai Quận 5 cập nhật qua tên ông D ngày 07/01/2021.

Ông Lê Hồng P là người sở hữu căn hộ chung cư 12-14 lầu 2 Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5, cùng trên lầu 2 với nhà ông D. Ông P thấy nhà lấn chiếm phần hành lang lối thoát hiểm lên sân thượng, và giếng trời lấy không khí và ánh sáng là phần chung của mọi người sống trong chung cư, ảnh hưởng đến sinh hoạt đi lại của hộ ông P và các hộ khác, và là nơi thoát hiểm khi có sự cố xảy ra, giếng trời là chỗ để lấy ánh sáng và thông thoáng không khí cho gia đình ông P và những người sống tại chung cư.

Ngày 18/5/2022 và ngày 28/11/2022 ông P có làm đơn gửi đến Ủy ban nhân dân Quận 5 đề nghị thu hồi Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UBND ngày 27/12/2007 do Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp, và đề nghị Ủy ban nhân dân Quận 5 buộc người đang sử dụng hành lang và phần giếng trời thông gió phải trả lại phần diện tích này cho chung cư.

Ngày 08/12/2022, Ủy ban nhân dân Quận 5 đã có Văn bản số 1733/UBND-TNMT trả lời đơn của ông P là Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp “Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UB.GCN ngày 27/12/2007” là đúng theo quy định của pháp luật và bán nhà căn hộ trên theo Nghị định 61/CP của Chính phủ.

Theo ông P căn hộ số 12-14 lầu 2, chung cư Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5 do bà T được cấp quyền sở hữu, nhà nước chỉ cho thuê ở phần diện tích trong căn hộ không có cho thuê phần hành lang là lối đi chung lên xuống sân thượng và phần giếng trời lấy không khí ánh sáng cho chung cư.

Phần này được thể hiện trên bản vẽ:

- Phòng quản lý đô thị Quận 5 duyệt ngày 27/08/1994;

- Tổ kĩ thuật và Tổ thẩm định duyệt ngày 20/02/2002;

- Ủy ban nhân dân Quận 5 duyệt ngày 21/02/2022;

- Sở địa chính nhà đất đã Kiểm tra nội nghiệp ngày 05/09/2002;

- Sở Địa Chính nhà đất duyệt ngày 05/09/2002.

Như quy định trên phần không gian giếng trời sân thượng, hành lang thoát hiểm lên xuống sân thượng 10,98m2 mà Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp “Giấy chứng nhận số 333/2007/UBND ngày 27/12/2007” diện tích này thuộc quyền sở hữu chung nhà chung cư 12-14 Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5, Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp giấy chứng nhận trên cho người ở thuê bà Phan Thị T cả phần diện tích hành lang và phần diện tích giếng trời là trái với quy định của pháp luật. Ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của hộ gia đình ông Lê Hồng P:

Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UBND ngày 27/12/2007 Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp cho bà Nguyễn Thị Thanh diện tích 33,18m2 trong đó có 2.0m x 1,8m = 3,6m2 là giếng trời và 4,10m x 1,80m = 7,38m2 là phần diện tích hành lang lối đi sinh hoạt chung của hai hộ ông P và hộ bà T cùng các hộ khác. Ảnh hưởng trực tiếp đến hộ gia đình ông P là diện tích 10,98m2 hành lang hộ ông P không có lối đi lại và lên sân thượng và khi cháy nổ biến cố xảy ra không có nơi để thoát hiểm. Diện tích xây lợp mái 3,6m2 giếng trời xây bịt kín không có ánh sáng mặt trời, tối om làm cho những người trong căn hộ không thấy đường đi lại, ban ngày cũng như đêm phải bật đèn điện lên thì mới thấy đường đi ra vào nhà của mình. Do giếng trời bịt kín không có không khí lưu thông vào trong căn hộ làm cho mọi người trong hộ gia đình ông P lúc nào cũng cảm thấy thiếu oxy và mệt mỏi, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe các thành viên gia đình ông P.

Nay ông P đề nghị Tòa án hủy Giấy chứng nhận Quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UBND ngày 27/12/2007 do Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp đã được cập nhật sang tên ông Huỳnh Quốc D ngày 07/01/2021 để trả lại phần hành lang lối lên xuống sân thượng và giếng trời là thuộc quyền sở hữu chung của gia đình ông P và các hộ đang sinh sống trong chung cư 12-14 Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5.

Người bị kiện: có đại diện ủy quyền là ông Nguyễn Xuân Trung – Phó Chủ tịch UBND Quận 5 tường trình:

Về nguồn gốc, pháp lý cấp Giấy chứng nhận số Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UB.GCN ngày 27 tháng 12 năm 2007 do Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp tại số 12-14 Công Trường An Đ, Phường 9, Quận 5 cho bà Phan Thị T đã cập nhật qua tên ông Huỳnh Quốc D.

Ngày 04 tháng 8 năm 2006, Ủy ban nhân dân Quận 5 ban hành Quyết định số 3079/QĐ-UBND về bán nhà thuộc sở hữu nhà nước và chuyển quyền sử dụng đất ở đối với căn hộ số 12-14 lầu 2 Công Trường An Đ, Phường 9, Quận 5 cho bà Huỳnh Thị Thanh T với diện tích đất chung là 160m2, diện tích sử dụng là 33,18m2 (đính kèm bản vẽ hiện trạng sử dụng nhà ngày 10/5/1994 đã được Hội đồng bán nhà ở Quận 5 kiểm tra ngày 03/8/2006). Ngày 15 tháng 9 năm 2006, Hội đồng bán nhà ở Quận 5 lập Hợp đồng mua bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước và chuyển quyền sử dụng đất ở số 1082/HĐ.BNỞ.1 bán cho bà Huỳnh Thị Thanh T. Ngày 26 tháng 9 năm 2006, Hội đồng bán nhà ở Quận 5 lập Biên bản thanh lý hợp đồng mua bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước và chuyển quyền sử dụng đất ở số 1146/BBTL-HĐMB với bà Huỳnh Thị Thanh T. Ngày 09 tháng 10 năm 2007, Hội đồng bán nhà ở Quận 5 lập Tờ trình số 1146/TTGCN.HĐBNƠ trình Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở cho bà Huỳnh Thị Thanh T đối với căn hộ số 12-14 Công Trường An Đ, Phường 9, Quận 5. Ngày 12 tháng 10 năm 2007, Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 2240/2007/UB.GCN cho bà Huỳnh Thị Thanh T với diện tích sử dụng đất chung là 160m2, diện tích sàn là 33,18m2 (Nguồn gốc nhận chuyển nhượng theo Nghị định 61/NĐ-CP ngày 05 tháng 7 năm 1994 của Chính phủ). Trang 3 Giấy chứng nhận thể hiện sơ đồ có kích thước là (6,70m x 3,85m) + (4.10m x 1.80m) = là 33,18m2.

Ngày 19 tháng 11 năm 2007, bà Huỳnh Thị Thanh T bán cho bà Phan Thị T theo Hợp đồng mua bán nhà ở và chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở số 042708 lập tại Phòng Công chứng số 2, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 27 tháng 12 năm 2007, Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UB.GCN ngày 27 tháng 12 năm 2007 cho bà Phan Thị T với diện tích sử dụng đất chung là 160m2, diện tích sàn là 33,18m2. Ngày 20 tháng 11 năm 2020, bà Phan Thị T bán cho ông Huỳnh Quốc D theo Hợp đồng mua căn hộ số 034278 lập tại Văn phòng công chứng Hoàng Xuân Ngụ, trước bạ ngày 08 tháng 12 năm 2020 và đăng ký ngày 07 tháng 01 năm 2021 tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Quận 5.

Đối với yêu cầu của người khởi kiện: “Yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UB. GCN ngày 27 tháng 12 năm 2007 do Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp đã được cập nhật qua tên ông Huỳnh Quốc D ngày 07/01/2021 để trả lại phần hành lang lối lên xuống sân thượng và giếng trời là thuộc quyền sở hữu chung của các hộ đang sinh sống trong chung cư 12-14 Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5”.

Căn nhà số 12-14 Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5 thuộc sở hữu Nhà nước theo Quyết định số 26225/QĐ-UB ngày 07 tháng 6 năm 1994 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc xác lập quyền sở hữu nhà của Nhà nước thuộc diện vắng chủ.

Hội đồng bán nhà ở Quận 5 đã tham mưu Ủy ban nhân dân Quận 5 xem xét giải quyết bán các căn hộ tại lầu 2 căn nhà số 12-14 Công trường An Đ, Phường 9, Quận 5 trong đó có hộ bà Huỳnh Thị Thanh T như sau:

+ Hộ bà Huỳnh Thị Thanh T: Theo bản vẽ hiện trạng sử dụng nhà do Phòng Quản lý đô thị Quận 5 duyệt ngày 27 tháng 8 năm 1994, được Hội đồng bán nhà ở Quận 5 kiểm tra kiến trúc và diện tích, số liệu phục vụ công tác bán nhà theo Nghị định 61/CP ngày 03 tháng 8 năm 2006. Việc Hội đồng bán nhà ở Quận 5 đã tham mưu Ủy ban nhân dân Quận 5 xem xét giải quyết bán các căn hộ nêu trên là phù hợp theo hiện trạng và quy định tại thời điểm xét bán.

Do đó, việc Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UB.GCN ngày 27 tháng 12 năm 2007 cho bà Phan Thị T với diện tích sử dụng đất chung là 160m2, diện tích sàn là 33,18m2; có nguồn gốc nhận chuyển nhượng của người được mua nhà thuộc sở hữu Nhà nước theo Nghị định số 61/CP và sau này cập nhật tên ông Huỳnh Quốc D là đúng theo quy định của pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Huỳnh Quốc D có đại diện ủy quyền là ông Nghê Gia K cho rằng việc ông D mua bán là hợp pháp và đúng qui định của pháp luật, không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số: 105/2025/HC-ST ngày 31 tháng 3 năm 2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định.

Căn cứ Khoản 1 Điều 30, Khoản 4 Điều 32; Khoản 1, điểm a Khoản 2 Điều 116; điểm b Khoản 2 Điều 157; Khoản 1 Điều 158; điểm b Khoản 2 Điều 193 của Luật Tố tụng hành chính năm 2015; Căn cứ Luật số 62/2020/QH14 ngày 17/6/2020 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng. Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về án phí lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

1. Bác yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện: về yêu cầu hủy Giấy chứng nhận Quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UBND ngày 27/12/2007 do Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp đã được cập nhật qua tên ông Huỳnh Quốc D ngày 07/01/20212.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

Ngày 03/4/2025 ông Lê Hồng P kháng cáo và kháng cáo bổ sung yêu cầu sửa bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông P, hủy phần cập nhật Giấy chứng nhận Quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UBND ngày 27/12/2007 do Ủy ban nhân dân Quận 5 cấp sang tên cho ông Huỳnh Quốc D ngày 07/01/2021 và buộc tháo dỡ phần xây dựng thêm trên sân thượng, trả lại hiện trạng ban đầu.

Người đại diện hợp pháp cho ông P trình bày: Yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét hồ sơ, chấp nhận đơn kháng cáo của ông P sửa bản án sơ thẩm; hủy phần cập nhận sang tên ông D để Chủ tịch UBND phường An Đ cập nhật cấp giấy cho ông D đúng diện tích bà Thúy đã thuê và đơn mua nhà chung cư, khôi phục lại tình trạng ban đầu của nhà chung cư.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho chủ tịch UBND phường An Đ trình bày: Theo hợp đồng thuê nhà của bà Thúy diện tích là 28,65m2, hợp đồng mua bán nhà của Quận 5 tăng lên 33,18m2 là đúng theo khoản 4 Điều 1 Nghị định số 21/1996/NĐ-CP ngày 16/4/1996 của Chính phủ; nay ông D được cập nhật diện tích 33,18m2 nhà chung cư là đúng quy định. Năm 2023, ông P cũng đã có khiếu nại phần nhà xây dựng thêm trên sân thượng nhà chung cư; việc này đã được UBND Quận 5 trả lời cho phép phần nhà này tồn tại nay vẫn giữ nguyên ý kiến này. Đề nghị Hội đồng xét xử bác đơn kháng cáo của ông P, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Người đại diện hợp pháp cho ông D trình bày: Việc ông D mua nhà của bà T hợp lệ, hiện nhà đã chỉnh lý sang tên ông D; còn phần nhà xây dựng thêm trên sân thượng khi ông D mua đã có, không có trong giấy được cấp nhưng do bà Thúy hay bà T xây dựng, ông D hoàn toàn không biết đã tồn tại từ trước; ông D không chấp nhận kháng cáo của ông P.

Đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh trình bày: Về thủ tục tố tụng, những người tiến hành tố tụng, các bên đương sự tuân thủ đúng quy định của Luật tố tụng hành chính. Về nội dung kháng cáo và kháng cáo bổ sung của ông P; ông P yêu cầu hủy phần cập nhật sang tên ông D và yêu cầu giữ nguyên hiện trạng nhà chung cư ban đầu thì thấy: Theo hợp đồng bà Thúy thuê nhà diện tích 28,65m2, khi làm thủ tục bán nhà của Quận 5 tăng lên 33,18m2 trong đó có phần thông gió và hành lang nhà chung cư là trái quy định của pháp luật nhà ở chung cư nên việc cấp giấy chỉnh lý sang tên ông D 33,18m2 là vi phạm Thông tư 01/2004/TT-CP và Khoản 5 Điều 8 Luật nhà ở; ảnh hưởng nghiêm trọng đến phòng cháy chữa cháy. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo của ông P, sửa bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính năm 2015.

I. Chấp nhận đơn kháng cáo của ông Lê Hồng P; sửa Bản án hành chính sơ thẩm số: 105/2025/HC-ST ngày 31/3/2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh như sau:

Căn cứ khoản 1 Điều 30; khoản 4 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116; điểm b khoản 2 Điều 157; khoản 1 Điều 158 Luật Tố tụng hành chính năm 2015. Căn cứ khoản 5, khoản 6 Điều 8 Luật nhà ở năm 2005. Căn cứ tại khoản 2 Điều 32, khoản 2 Điều 34 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về án phí lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Hồng P: Hủy phần cập nhật sang tên ông Huỳnh Quốc D ngày 07/01/20212 trên Giấy chứng nhận Quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 333/2007/UBND ngày 27/12/2007 của Ủy ban nhân dân Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh; để Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường An Đ thực hiện nhiệm vụ công vụ cấp lại Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở chung cư cho ông Huỳnh Quốc D đúng theo quy định pháp luật như nhận định tại bản án này.

2. Án phí hành chính sơ thẩm:

Uỷ ban nhân dân Quận 5 (nay là Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường An Đ, Thành phố Hồ Chí Minh) phải chịu 300.000 đồng.

Hoàn trả cho ông Lê Hồng P 300.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2022/0001562 ngày 12/06/2023 của Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.

II. Án phí hành chính phúc thẩm: Ông Lê Hồng P không phải chịu; hoàn trả cho ông Lê Hồng P 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tiền số 0070965 ngày 20/6/2025 của Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.

III. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.