Bản án 35/2025/DSPT — Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 14/11/2023, lời khai trong quá trình tố tụng nguyên đơn và người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn: Ngày 29/5/2015 ông Phan Công T1 là chồng bà Lê Thị R nhận chuyển nhượng của anh Lê Văn Toàn P đất ngang 09m, dài 36m với giá 50.000.000đ, đất tọa lạc tại ấp D, xã P, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu. Việc giao dịch có làm tờ sang nhượng đề ngày 29/5/2015 do ông Nguyễn Việt T2 soạn thảo dùm, ông Phan Công T1 và ông Lê Văn T cùng ký, có ông Nguyễn Ly Q là trưởng ấp ký xác nhận, khi anh T giao đất cho ông T1 có ông Lý Văn Q1 trưởng ấp, ông Tống Duy T3 là Bí thư chi bộ ấp và ông Nguyễn Việt T2 cán bộ địa chính xã trực tiếp chứng kiến việc đo đạc giao đất của các bên. Sau khi hai bên ký tên vào tờ sang đất, ông T1 trả trước cho anh T số tiền 35.000.000đ và anh T đã đo đạc, cắm mốc đất giao cho ông T1 quản lý, sử dụng phần đất nhận chuyển nhượng để nuôi cá, số tiền 15.000.000đ còn lại ông T1 sẽ trả trong thời hạn 15 ngày sau khi anh T sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng phần đất chuyển nhượng cho ông T1, hết hạn 15 ngày anh T không thực hiện theo thỏa thuận với lý do giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do ông H là cha của anh T đứng tên chưa chuyển sang tên anh T, nên anh T hứa sau khi ông H sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh thì anh sẽ tách giấy chứng nhận quyền sử dụng phần đất chuyển nhượng cho ông T1. Do ông Phan Công T1 đã chết, năm 2022 anh T được ông H sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà R là vợ ông T1 yêu cầu anh T sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã chuyển nhượng cho bà R, nhưng anh T không thực hiện nên phát sinh tranh chấp.

Nay bà R khởi kiện yêu cầu anh T tiếp tục thực hiện giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất và giao phần đất chuyển nhượng qua đo đạc thực tế có diện tích 323,7m2 tọa lạc tại ấp D, xã P, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu cho bà R.

Bị đơn anh Lê Văn T trình bày: Năm 2015 anh có chuyển nhượng cho ông Phan Công T1 là chồng của bà Lê Thị R phần đất ngang 09m, dài 36m với giá 50.000.000 đồng, đất tọa lạc tại ấp D, xã P, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu. Việc giao dịch không làm giấy tờ, chỉ nói miệng với nhau và anh có nhận của ông T1 với số tiền 35.000.000đ, hai bên thỏa thuận trong thời hạn 02 tuần ông T1 phải trả đủ số tiền còn lại thì anh sẽ tách giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông T1. Tuy nhiên, hết thời gian thỏa thuận mà ông T1 không trả đủ số tiền 15.000.000 đồng còn lại, nên anh đã chấm dứt hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông T1 từ năm 2015 đến nay.

Tại thời điểm chuyển nhượng, phần đất chuyển nhượng anh chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do cha anh là ông Lê Văn H đứng tên, thời điểm chuyển nhượng ông Lê Văn H chỉ nói cho anh phần đất diện tích 05 công, nhưng chưa làm thủ tục sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đến ngày 13/4/2022 cha anh mới làm tục tục tách giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và anh mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DĐ 251252 với diện tích 5.595,3m2, trong đó bao gồm diện tích phần đất tranh chấp.

Do ông T1 không trả hết tiền chuyển nhượng đất, nên ngày 15/7/2022 anh lấy phần đất đã chuyển nhượng cho ông T1 trước đây để chuyển nhượng lại cho ông Nguyễn Văn H1 một phần chiều ngang 8m, dài 36m, diện tích chung là 288m2. Nay anh T đồng ý trả lại cho bà R số tiền 35.000.000 đồng đã nhận và đồng ý trả lãi suất từ khi nhận tiền năm 2015 đến nay theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn H và bà Lê Thị S thống nhất trình bày: Cách nay trên 10 năm ông, bà có cho anh T một phần đất khoảng 8 công, trong đó có đất mặt tiền giáp lộ hiện đang tranh chấp, khi cho chỉ nói miệng chưa tách giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Thời điểm anh T chuyển nhượng đất cho ông T1 ông, bà không biết, đến khi hai bên phát sinh tranh chấp bà R mới nói cho ông Hiểu B. Nay ông xác định đất đã cho anh T thì T và bà R tự giải quyết với nhau, ông bà không có ý kiến gì.

Từ nội dung trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 117/2024/DS-ST ngày 13/9/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu đã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị R đối với anh Lê Văn T. Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Phan Công T1 và anh Lê Văn T, theo giấy tay chuyển nhượng đất ký kết ngày 29/5/2015.

Công nhận bà Lê Thị R được quyền sử dụng đất đối với diện tích 323,7m2, thuộc một phần thửa số 49, tờ bản đồ số 05, tọa lạc tại ấp D, xã P, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu.

Buộc bà Lê Thị R có trách nhiệm trả cho ông Lê Văn T số tiền 15.000.000đ (Mười lăm triệu đồng).

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên án phí, chi phí tố tụng, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định pháp luật.

Ngày 16/9/2024, bị đơn anh Lê Văn T kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 117/2024/DSST ngày 13/9/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu để xét xử lại. Tại phiên toà phúc thẩm, anh T vẫn giữ nguyên kháng cáo.

Ngày 27/9/2024, Viện kiểm sát nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu ban hành quyết định kháng nghị số 03/QĐ-VKS-DS, yêu cầu cấp phúc thẩm huỷ toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 117/2024/DSST ngày 13/9/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu để xét xử lại. Tại phiên toà phúc thẩm, Kiểm sát viên vẫn giữ nguyên quyết định kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm.

- Về thủ tục tố tụng: Thông qua kiểm sát việc giải quyết vụ án từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm xét xử thấy rằng, Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa, các Thẩm phán, Thư ký phiên tòa và các đương sự đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, nên Kiểm sát viên không có ý kiến bổ sung thêm về thủ tục tố tụng.

- Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của anh Lê Văn T, chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, áp dụng khoản 3 Điều 308, Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự, huỷ toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 117/2024/DS-ST ngày 13/9/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu để xét xử lại theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

Hội đồng xét xử xét thấy, căn cứ giấy tay chuyển nhượng đất lập ngày 29/5/2015 (bản photo), trong quá trình giải quyết vụ án, bà R không cung cấp được bản chính, anh T không thừa nhận chữ ký tên trong tờ sang nhượng đất lập ngày 29/5/2015, nên không giám định được chữ ký của anh T trong tờ sang nhượng đất đề ngày 29/5/2015. Tuy nhiên, anh T thừa nhận có thoả thuận giao dịch chuyển nhượng đất cho ông T1, nên có căn cứ xác định năm 2015 anh T và ông T1 có xác lập giao dịch chuyển nhượng đất với nhau. Tuy việc giao dịch chuyển nhượng đất giữa ông T1 và anh T không thực hiện đúng về hình thức của giao dịch theo quy định tại Điều 122 Bộ luật Dân sự năm 2005 và tại thời điểm giao dịch phần đất chuyển nhượng anh T chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nên không đủ điều kiện chuyển nhượng theo Điều 188 Luật đất đai năm 2013, thuộc trường hợp pháp luật cấm giao dịch, căn cứ Điều 134 Bộ luật Dân sự năm 2005 giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông T1 và anh T vô hiệu tại thời điểm giao dịch.

Vì các lẽ nêu trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, không chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu, chấp nhận một phần kháng cáo của anh Lê Văn T, sửa toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 117/2024/DSST ngày 13/9/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.

Áp dụng các Điều 26, Điều 35, Điều 39, Điều 91, Điều 92, Điều 147 và Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 188 Luật đất đai năm 2013; các Điều 122, 134 Bộ luật Dân sự năm 2005; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị R đối với anh Lê Văn T.

- Tuyên bố giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Phan Công T1 và anh Lê Văn T theo tờ sang đất lập ngày 29/5/2015 đối với phần đất chiều ngang 09m, chiều dài 36m, đo đạc thực tế diện tích 323,7m2, thuộc một phần thửa 49, tờ bản đồ số 05, toạ lạc tại: Ấp D, xã P, thị xã G, tỉnh Bạc Liêu vô hiệu.

Phần đất có vị trí, số đo các cạnh như sau:

+ Cạnh hướng Đông Bắc giáp phần đất anh Lê Văn T, có số đo 36m

+ Cạnh hướng Tây Nam giáp phần đất ông Vũ Quang T4, có số đo 36m

+ Cạnh hướng Đông Nam giáp phần đất anh Lê Văn T, có số đo 09m

+ Cạnh hướng T giáp ranh giải phóng mặt bằng của quản lộ Phụng Hiệp, có số đo 09m.

- Trích đo hiện trạng phần đất tranh chấp do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thị xã G, tỉnh Bạc Liêu lập ngày 29/12/2022 được kém theo Bản án và là bộ phận không thể tách rời của Bản án.

2. Bà Lê Thị R có quyền khởi kiện yêu cầu giải quyết hậu quả của giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất bị tuyên bố vô hiệu, theo quy định của pháp luật Tố tụng dân sự.

3. Về án phí dân sự sơ thẩm, phúc thẩm:

3.1. Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Lê Thị R được miễn nộp.

3.2. Án phí dân sự phúc thẩm: Anh Lê Văn T không phải chịu, anh Lê Văn T đã nộp tạm ứng án phí số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0009118 ngày 16/9/2024, tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu được hoàn lại đủ.

4. Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án Dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và Điều 9 của Luật Thi hành án Dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật Thi hành án Dân sự.

Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.