Bản án 35/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện đề ngày 01/11/2021, các lời khai tại Tòa án và tại phiên tòa, nguyên đơn anh Nguyễn Quang Đ trình bày:

Anh Nguyễn Quang Đ kết hôn với chị Trần Thị H vào năm 2007, có 02 con chung là Nguyễn Quang T – sinh ngày 12/11/2007; cháu Nguyễn Quang N, sinh ngày 29/9/2009. Sau một thời gian chung sống với nhau do vợ chồng có nhiều mâu thuẫn nên vợ chồng anh đã ly hôn vào năm 2020. Tại bản án số 30/2020/HNGĐ-ST, ngày 29/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện K, tỉnh N đã quyết định: Giao cháu Nguyễn Quang T cho anh Nguyễn Quang Đ trực tiếp nuôi dưỡng, giao cháu Nguyễn Quang N cho chị Trần Thị H trực tiếp nuôi dưỡng. Tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con cho cả hai bên. Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật hai bên đã tự nguyện thi hành án. Anh Đ đã bàn giao cháu Nguyễn Quang N cho chị H nuôi dưỡng. Tuy nhiên quá trình cháu N sống với chị H thì chị H không quan tâm chắm sóc cháu N về mọi mặt. Do đó anh Đ đã xuống Trường THCS Lý Tự Trọng , xã Đặng Sơn, huyện Đ để đón cháu N quay lại sống với anh cho đến nay. Nay cháu N có nguyện vọng được sống chung với bố. Do đó để đảm bảo sự phát triển mọi mặt cho các con, anh Đ yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với cháu Nguyễn Quang N, anh Đ đề nghị được trực tiếp nuôi dưỡng cháu N. Anh Đ yêu cầu chị Trần Thị H phải cấp dưỡng nuôi cháu N cho anh với mức 3.000.000 đồng/01 tháng.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn chị Trần Thị H trình bày:

Chị Trần Thị H kết hôn với anh Nguyễn Quang Đ vào năm 2007, có 02 con chung là Nguyễn Quang T – sinh ngày 12/11/2007; cháu Nguyễn Quang N, sinh ngày 29/9/2009. Sau một thời gian chung sống với nhau do vợ chồng chị H có nhiều mâu thuẫn nên vợ chồng chị H đã ly hôn vào năm 2020. Tại bản án số 30/2020/HNGĐ-ST, ngày 29/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện K, tỉnh N đã quyết định: Giao cháu Nguyễn Quang T cho anh Nguyễn Quang Đ trực tiếp nuôi dưỡng, giao cháu Nguyễn Quang N cho chị Trần Thị H trực tiếp nuôi dưỡng. Tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con cho cả hai bên. Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật chị H đã làm đơn yêu cầu thi hành án. Vào ngày 07/9/2020 Chi cục thi hành án dân sự huyện K đã vào làm việc tại Trụ sở UBND xã H, huyện K, anh Đ đã tự nguyện giao cháu Nguyễn Quang N cho chị nuôi dưỡng. Sau đó cháu N vẫn tiếp tục về sống với anh Đ. Cho đến khoảng tháng 11/2021 do anh Đ đánh đập, hành hạ cháu N nên cháu N phải về cầu cứu chị, nên chị đã đưa cháu N về Đô Lương sống. Sau khi chị đón cháu N về nuôi dưỡng và cho nhập học tại Trường THCS Lý Tự Trọng, xã Đặng Sơn, huyện Đ, tỉnh N thì vào ngày 20/12/2021 anh Đ đã lén lút đến đón cháu N tải cổng trường lúc cháu tan học về để bắt cháu N quay lại sống với bố. Do bị anh Đ bắt ép nên cháu N phải miễn cưỡng đi theo về lại sống với anh Đ tại xã H, huyện K. Sau khi xẩy ra sự việc chị đã báo cáo với Ban giám hiệu Trường THCS Lý Tự Trọng và Ban Công an xã Đặng Sơn, huyện Đ giải quyết. Sau khi cháu N về lại sống với anh Đ thì anh Đ thường xuyên đánh đập con vô cớ, bắt ép cháu N phải làm theo mọi chuyện, khống chế cháu N không cho cháu N gặp mẹ. Vào ngày 01/3/2023 cháu N bị anh Đ đánh đập nên đã phải về nhà cầu cứu mẹ. Bản thân chị là một giáo viên đang công tác tại Trường mầm non xã H, huyện K có thu nhập ổn định, có đất đai tài sản, có đủ mọi điều kiện để nuôi con. Anh Đ hiện đã lập gia đình với người khác và đã có con. Do đó để đảm bảo sự phát triển mọi mặt của cháu N, chị H không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Quang Đ.

Tại biên bản lấy lời khai ngày 02/3/2022, cháu Nguyễn Quang N trình bày: “Cháu có nguyện vọng được sống với bố là ông Nguyễn Quang Đ vì mẹ không quan tâm chăm sóc cháu”. Tại biên bản lấy lời khai ngày 03/3/2023, cháu N lại thay đổi ý kiến: “Cháu có nguyện vọng được sống với mẹ là bà Trần Thị H vì khi sống chung với bố thì bố hay đánh đập cháu vô cớ. Những lời khai trước đây là do ông Đ ép cháu phải khai như vậy”. Tại phiên tòa cháu N trình bày nguyện vọng thay đổi ý kiến là xin được ở với bố.

Tại phiên tòa đại diện VKS phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, HĐXX; việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng và phát biểu quan điểm về nội dung vụ án như sau: Qua kiểm sát việc giải quyết vụ án từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm này Thẩm phán đã chấp hành đúng nhiệm vụ quyền hạn của mình theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự . Tại phiên toà hôm nay, HĐXX đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về phiên toà sơ thẩm, đảm bảo nguyên tắc xét xử, độc lập và chỉ tuân theo phép luật, thành phần những người tiến hành tố tụng đúng theo quyết định đưa vụ án ra xét xử. Đối với đương sự: Từ khi thụ lý vụ án cũng như tại phiên toà hôm nay các đương sự đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ của họ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về mặt nội dung vụ án: Đề nghị không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Quang Đ về việc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con và yêu cầu cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu đầy đủ, toàn diện các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án và được thẩm vấn công khai tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

Anh Nguyễn Quang Đ và chị Trần Thị H đã được Tòa án giải quyết cho ly hôn theo bản án số 30/2020/HNGĐ-ST, ngày 29/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện K, tỉnh N. Về phần con chung, Tòa án đã quyết định: Giao cháu Nguyễn Quang Tài – sinh ngày 12/11/2007 cho anh Nguyễn Quang Đ trực tiếp nuôi dưỡng, giao cháu Nguyễn Quang N – Sinh ngày 29/9/2009 cho chị Trần Thị H trực tiếp nuôi dưỡng. Tạm hoãn việc cấp dưỡng nuôi con cho cả hai bên. Nay anh Nguyễn Quang Đ khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con đối với cháu Nguyễn Quang N và yêu cầu chị H phải cấp dưỡng nuôi cháu N cho anh với mức 3.000.000 đồng/ 01tháng. Lý do anh Đ khởi kiện là bởi quá trình cháu N sống với chị H thì chị H không quan tâm chắm sóc cháu N về mọi mặt, nay cháu N có nguyện vọng muốn được sống chung với anh Đ.

Bị đơn chị Trần Thị H nại rằng: Sau khi bản án số 30/2020/HNGĐ-ST, ngày 29/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện K, tỉnh N về giải quyết vụ việc ly hôn giữa chị và anh Nguyễn Quang Đ có hiệu lực pháp luật. Trên cơ sở đơn yêu cầu thi hành án của chị H, vào ngày 07/9/2020 Chi cục thi hành án dân sự huyện K đã làm việc, anh Đ đã tự nguyện giao cháu Nguyễn Quang N cho chị nuôi dưỡng. Sau đó cháu N vẫn tiếp tục về sống với anh Đ. Cho đến khoảng tháng 11/2021 do anh Đ đánh đập, hành hạ cháu N nên cháu N phải về cầu cứu chị, nên chị đã đưa cháu N về huyện Đ sống và cho cháu N nhập học tại Trường THCS Lý Tự Trọng, xã Đặng Sơn, huyện Đ, tỉnh N. Tuy nhiên, vào ngày 20/12/2021 anh Đ đã lén lút đến đón cháu N tải cổng trường lúc cháu tan học về để bắt cháu N quay lại sống với bố. Do bị anh Đ bắt ép nên cháu N phải miễn cưỡng đi theo về lại sống với anh Đ tại xã H, huyện K. Sau khi cháu N về lại sống với anh Đ thì anh Đ thường xuyên đánh đập con vô cớ, bắt ép cháu N phải làm theo mọi chuyện, khống chế cháu N không cho cháu N gặp mẹ. Vào ngày 01/3/2023 cháu N bị anh Đ đánh đập nên đã phải về nhà cầu cứu mẹ. Bản thân chị là một giáo viên đang công tác tại Trường mầm non xã H, huyện K có thu nhập ổn định, có đất đai tài sản, có đủ mọi điều kiện để nuôi con. Do đó chị Trần Thị H không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Quang Đ.

Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Nguyễn Quang Đ và lời nại của bị đơn chị Trần Thị H thấy rằng:

Nguyện vọng được trực tiếp nuôi cháu Nguyễn Quang N của anh Nguyễn Quang Đ là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên xét thấy, sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, cháu N đã hoàn toàn tự nguyện về sống với chị Trần Thị H, cháu N được chuyển về học tập tại Trường THCS Lý tự Trọng, xã Đặng Sơn, huyện Đ, tỉnh N. Sau khi cháu N được nhập học tại Trường THCS Lý Tự Trọng được một thời gian, vào ngày 20/12/2021 anh Đ đã đến tại cổng trường đón cháu đi học về và bắt cháu phải lên xe chở về giỗ ông nội, sau đó chở cháu N về sống với anh Đ mặc dù cháu N không hề mong muốn. Tại công văn số 26/THCSLTT, ngày 14/6/2022 của Trường THCS Lý Tự Trọng, phúc đáp công văn số 54/CV-TA, ngày 08/8/2022 của TAND huyện K, thể hiện: “…Sáng ngày 21/12/2021 nhà trường nhận được báo cáo của giáo viên Trần Thị Bình dạy môn sinh vật lớp 7B và học sinh là: Học sinh Nguyễn Quang N bị bố và anh trai đưa đi vào cuối buổi học ngày 20/12/2021. Nguyễn Quang N khóc và không chịu đi theo bố em nói sợ bố không cho về ở với mẹ, giáo viên Trần Thị Bình đã can thiệp nhưng bố nói với cô, bố hứa với con sau khi về ăn giỗ xong bố sẽ đưa con về đây học …” (BL 108).

Ngoài ra, quá trình cháu N sống với anh Nguyễn Quang Đ thì anh Đ nhiều lần có hành vi đánh đập cháu N. Qua biên bản xác minh tại Ban Công an xã H ngày 03/3/2023 thể hiện: “Vào năm 2018 anh Đ từng bị UBND xã H xử phạt hành chính bằng hình thức “Cảnh cáo” về hành vi “Đánh đập vợ con”; Bên cạnh đó, vào ngày 02/3/2023 Ban Công an xã đã nhận được đơn trình báo của cháu N do anh Đ có hành vi đánh đập cháu N, hiện Ban Công an xã đang giải quyết vụ việc”(BL 110). Hành vi đánh đập cháu N của anh Đ là xâm phạm đến sức khỏe, tinh thần và sự phát triển mọi mặt của cháu N.

Tại biên bản lấy lời khai ngày 02/3/2022, cháu Nguyễn Quang N trình bày: “Cháu có nguyện vọng được sống với bố là ông Nguyễn Quang Đ vì mẹ không quan tâm chăm sóc cháu”. Tại biên bản lấy lời khai ngày 03/3/2023, cháu N lại thay đổi ý kiến: “Cháu có nguyện vọng được sống với mẹ là bà Trần Thị H vì khi sống chung với bố thì bố hay đánh đập cháu vô cớ. Những lời khai trước đây là do ông Đ ép cháu phải khai như vậy”. Tại phiên tòa, cháu N trình bày nguyện vọng thay đổi ý kiến là xin được ở với bố. HĐXX xét thấy sau khi tiếp tục quay về sống với anh Đ, dưới sự quản lý của bố nên lời khai của cháu N là thiếu khách quan, chịu sự áp đặt của anh Đ.

Đối với chị Trần Thị H, là giáo viên Trường Mầm non xã H , huyện K, có thu nhập ổn định, chị H có tài sản, đất đai. Quá trình sinh sống tại địa phương chị H luôn chấp hành tốt mọi chủ trương, đường lối của đảng, pháp luật của nhà nước. Do đó chị H đủ mọi điều kiện để nuôi con.

Từ những phân tích, đánh giá nêu trên HĐXX thấy rằng yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Quang Đ là không có căn cứ nên không chấp nhận, lời nại của chị Trần Thị H là có căn cứ nên chấp nhận. Để đảm bảo sự phát triển mọi mặt của cháu Nguyễn Quang N, HĐXX xét thấy cần tiếp tục giao cháu N cho chị H nuôi dưỡng là hoàn toàn phù hợp.

Về án phí: Nguyên đơn anh Nguyễn Quang Đ phải chịu án phí DSST theo qui định của pháp luật

Vì những lẽ trên

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ: Điều 84; Điều 119 Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 28; 35; 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Luật phí và lệ phí; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội.

Xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con và yêu cầu cấp dưỡng nuôi con của nguyên đơn anh Nguyễn Quang Đ.

Về án phí: Nguyên đơn anh Nguyễn Quang Đ phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Ngày 26/11/2021 anh Đ đã nộp 300.000 đồng tạm ứng án phí theo biên lai số: 0004221 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện K. Anh Đ đã nộp đủ án phí dân sự sơ thẩm

Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo lên Tòa án nhân dân tỉnh N trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án, ngày 29/3/2022. Nơi nhân:

TM/HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

- TAND Nghệ An;